Sprawozdanie Finansowe
mBanku S.A.
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej
za 2024 rok
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
2
WYBRANE DANE FINANSOWE
Poniższe wybrane dane finansowe stanowią informację uzupełniającą do sprawozdania finansowego mBanku S.A. za 2024 rok.
w tys. zł
w tys. EUR
Rok kończący się 31 grudnia
Rok kończący się 31 grudnia
WYBRANE DANE FINANSOWE
2024
2023
2024
2023
I.
Przychody z tytułu odsetek
13 812 412
13 996 535
3 209 054
3 090 835
II.
Przychody z tytułu opłat i prowizji
2 931 826
2 789 043
681 155
615 900
III.
Wynik na działalności handlowej
168 007
75 796
39 033
16 738
IV.
Wynik działalności operacyjnej
3 385 815
1 381 252
786 631
305 020
V.
Zysk brutto
2 905 382
897 642
675 011
198 225
VI.
Zysk netto
2 235 675
29 322
519 417
6 475
VII.
Przepływy środków pieniężnych netto z działalności operacyjnej
(2 024 992)
18 207 845
(470 469)
4 020 812
VIII.
Przepływy środków pieniężnych netto z działalności inwestycyjnej
(722 434)
(506 756)
(167 844)
(111 906)
IX.
Przepływy środków pieniężnych netto z działalności finansowej
2 705 001
2 821 803
628 456
623 135
X.
Zmiana stanu środków pieniężnych netto, razem
(42 425)
20 522 892
(9 857)
4 532 040
XI.
Zysk na jedną akcję zwykłą (w zł/EUR)
52,62
0,69
12,23
0,15
XII.
Rozwodniony zysk na jedną akcję zwykłą (w zł/EUR)
52,55
0,69
12,21
0,15
XIII.
Zadeklarowana lub wypłacona dywidenda na jedną akcję (w zł/EUR)
-
-
-
-
w tys. zł
w tys. EUR
Stan na dzień
Stan na dzień
WYBRANE DANE FINANSOWE
31.12.2024
31.12.2023
31.12.2024
31.12.2023
I.
Aktywa razem
242 268 385
222 418 476
56 697 492
51 154 203
II.
Zobowiązania wobec banków
3 085 267
3 346 208
722 038
769 597
III.
Zobowiązania wobec klientów
200 775 756
185 117 139
46 987 071
42 575 239
IV.
Kapitał własny
17 763 743
13 662 938
4 157 206
3 142 350
V.
Zarejestrowany kapitał akcyjny
169 988
169 861
39 782
39 066
VI.
Liczba akcji
42 496 973
42 465 167
42 496 973
42 465 167
VII.
Wartość księgowa na jedną akcję (w zł/EUR)
382,70
321,74
89,56
74,00
VIII.
Łączny współczynnik kapitałowy (%)
18,2
19,7
18,2
19,7
IX.
Współczynnik kapitału Tier I (%)
16,7
17,0
16,7
17,0
X.
Współczynnik kapitału podstawowego Tier I (%)
15,0
17,0
15,0
17,0
Do wyliczenia wybranych danych finansowych w EUR zastosowano następujące kursy:
dla pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej kurs NBP z dnia 31 grudnia 2024 roku:
1 EUR = 4,2730 PLN oraz kurs z dnia 31 grudnia 2023 roku: 1 EUR = 4,3480 PLN;
dla pozycji rachunku zysków i strat oraz sprawozdania z przepływów pieniężnych kurs wyliczony jako
średnia kursów NBP, obowiązujących na ostatni dzień każdego miesiąca 2024 i 2023 roku, odpowiednio: 1 EUR = 4,3042 PLN i 1 EUR = 4,5284 PLN.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
3
SPIS TREŚCI
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
4
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
5
RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT
Rok kończący się 31 grudnia
Nota
2024
2023
Przychody z tytułu odsetek, w tym:
5
13 812 412
13 996 535
Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej
13 503 082
13 638 349
Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
309 330
358 186
Koszty odsetek
5
(4 764 226)
(5 708 501)
Wynik z tytułu odsetek
9 048 186
8 288 034
Przychody z tytułu opłat i prowizji
6
2 931 826
2 789 043
Koszty z tytułu opłat i prowizji
6
(1 072 962)
(975 482)
Wynik z tytułu opłat i prowizji
1 858 864
1 813 561
Przychody z tytułu dywidend
7
6 652
4 930
Wynik na działalności handlowej
8
168 007
75 796
Zyski lub straty z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
9
62 291
33 026
Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów oraz zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
10
(5 755)
(48 428)
Pozostałe przychody operacyjne
11
260 535
78 068
Utrata wartości lub odwrócenie utraty wartości z tytułu aktywów finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
14
(510 912)
(946 281)
Koszty ryzyka prawnego związanego z kredytami walutowymi
34
(4 306 964)
(4 908 205)
Ogólne koszty administracyjne
12
(2 514 475)
(2 310 934)
Amortyzacja
(509 746)
(434 273)
Pozostałe koszty operacyjne
13
(170 868)
(264 042)
Wynik działalności operacyjnej
3 385 815
1 381 252
Podatki od pozycji bilansowych Banku
(730 875)
(719 651)
Udział w zyskach (stratach) jednostek wycenianych metodą praw własności
23
250 442
236 041
Zysk brutto
2 905 382
897 642
Podatek dochodowy
15
(669 707)
(868 320)
Zysk netto
2 235 675
29 322
Zysk na jedną akcję zwykłą (w zł)
16
52,62
0,69
Rozwodniony zysk na jedną akcję zwykłą (w zł)
16
52,55
0,69
Noty przedstawione na stronach 10 - 157 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
6
SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
Rok kończący się 31 grudnia
Nota
2024
2023
Zysk netto
2 235 675
29 322
Inne dochody całkowite netto, w tym:
17
350 810
1 125 373
Pozycje, które mogą być przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat
359 021
1 131 805
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych (netto)
17
(5 556)
(35 990)
Zabezpieczenia przepływów pieniężnych (netto)
17
156 532
436 634
Udział w innych dochodach całkowitych jednostek wycenianych metodą praw własności (netto)
17
36 641
42 048
Zmiana wyceny dłużnych instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody (netto)
17
171 404
689 113
Pozycje, które nie zostaną przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat
(8 211)
(6 432)
Zyski i straty aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia (netto)
17
(8 211)
(6 432)
Dochody całkowite netto, razem
2 586 485
1 154 695
Noty przedstawione na stronach 10 - 157 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
7
SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ
AKTYWA
Nota
31.12.2024
31.12.2023
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
18
36 601 484
36 641 448
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
19
1 850 456
1 767 707
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym:
20
781 069
828 268
Kapitałowe papiery wartościowe
263 015
174 411
Dłużne papiery wartościowe
31 204
50 144
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
486 850
603 713
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, w tym:
21
49 313 947
54 464 505
Dłużne papiery wartościowe
33 405 946
36 225 947
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
15 908 001
18 238 558
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:
22
145 661 493
121 056 962
Dłużne papiery wartościowe
37 373 491
25 527 804
Należności od banków
13 248 554
10 476 203
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
95 039 448
85 052 955
Inwestycje w jednostki zależne
23
2 559 341
2 196 262
Aktywa trwałe i grupy do zbycia sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży
24
102 810
-
Wartości niematerialne
25
1 734 762
1 513 882
Rzeczowe aktywa trwałe
26
1 112 091
1 165 892
Nieruchomości inwestycyjne
27
-
111 964
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego
58 909
40 646
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
32
776 659
761 543
Inne aktywa
28
1 715 364
1 869 397
AKTYWA RAZEM
242 268 385
222 418 476
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
19
1 070 747
1 458 852
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:
29
216 362 457
199 677 996
Zobowiązania wobec banków
3 085 267
3 346 208
Zobowiązania wobec klientów
200 775 756
185 117 139
Zobowiązania z tytułu leasingu
763 400
874 242
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
9 062 497
7 625 479
Zobowiązania podporządkowane
2 675 537
2 714 928
Zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanych w zabezpieczaniu portfela przed ryzykiem stopy procentowej
19
(393 568)
(565 985)
Zobowiązania przeznaczone do sprzedaży
24
30 940
-
Rezerwy
31
3 202 145
2 239 144
Bieżące zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego
235 251
198 373
Inne zobowiązania
30
3 996 670
5 747 158
ZOBOWIĄZANIA RAZEM
224 504 642
208 755 538
KAPITAŁY
Kapitał podstawowy:
3 625 801
3 616 185
Zarejestrowany kapitał akcyjny
37
169 988
169 861
Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej
38
3 455 813
3 446 324
Zyski zatrzymane, w tym:
39
12 823 553
10 583 174
- Wynik finansowy z lat ubiegłych
10 587 878
10 553 852
- Wynik roku bieżącego
2 235 675
29 322
Inne pozycje kapitału własnego
40
(185 611)
(536 421)
Dodatkowe pozycje kapitału
41
1 500 000
-
KAPITAŁY RAZEM
17 763 743
13 662 938
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY RAZEM
242 268 385
222 418 476
Noty przedstawione na stronach 10 - 157 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
8
SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM
Zmiany w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 roku
Kapitał podstawowy
Zyski zatrzymane
Zarejestrowany kapitał akcyjny
Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej
Wynik finansowy z lat ubiegłych
Wynik roku bieżącego
Inne pozycje kapitału własnego
Dodatkowe pozycje kapitału
Razem
Stan na 1 stycznia 2024 roku
169 861
3 446 324
10 553 852
29 322
(536 421)
-
13 662 938
Przeniesienie wyniku z roku poprzedniego
-
-
29 322
(29 322)
-
-
-
Dochody całkowite za okres, razem
-
-
-
2 235 675
350 810
-
2 586 485
Wynik roku bieżącego
-
-
-
2 235 675
-
-
2 235 675
Inne dochody całkowite za okres, razem
-
-
-
-
350 810
-
350 810
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych (netto)
-
-
-
-
(5 556)
-
(5 556)
Zabezpieczenia przepływów pieniężnych (netto)
-
-
-
-
156 532
-
156 532
Udział w innych dochodach całkowitych jednostek wycenianych metodą praw własności (netto)
-
-
-
-
36 641
-
36 641
Zmiana wyceny dłużnych instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody (netto)
-
-
-
-
171 404
-
171 404
Zyski i straty aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia (netto)
-
-
-
-
(8 211)
-
(8 211)
Zmiany dotyczące transakcji z akcjonariuszami mBanku S.A.
127
9 489
4 704
-
-
-
14 320
Emisja akcji zwykłych
127
-
-
-
-
-
127
Wartość usług świadczonych przez pracowników
-
-
14 193
-
-
-
14 193
Rozliczenie zrealizowanych opcji pracowniczych
-
9 489
(9 489)
-
-
-
-
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
-
1 500 000
1 500 000
Emisja kapitału AT1
-
-
-
-
-
1 500 000
1 500 000
Stan na 31 grudnia 2024 roku
169 988
3 455 813
10 587 878
2 235 675
(185 611)
1 500 000
17 763 743
Zmiany w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku
Kapitał podstawowy
Zyski zatrzymane
Zarejestrowany kapitał akcyjny
Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej
Wynik finansowy z lat ubiegłych
Wynik roku bieżącego
Inne pozycje kapitału własnego
Dodatkowe pozycje kapitału
Razem
Stan na 1 stycznia 2023 roku
169 734
3 435 044
11 250 936
(696 724)
(1 661 794)
-
12 497 196
Przeniesienie wyniku z roku poprzedniego
-
-
(696 724)
696 724
-
-
-
Dochody całkowite za okres, razem
-
-
-
29 322
1 125 373
-
1 154 695
Wynik roku bieżącego
-
-
-
29 322
-
-
29 322
Inne dochody całkowite za okres, razem
-
-
-
-
1 125 373
-
1 125 373
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych (netto)
-
-
-
-
(35 990)
-
(35 990)
Zabezpieczenia przepływów pieniężnych (netto)
-
-
-
-
436 634
-
436 634
Udział w innych dochodach całkowitych jednostek wycenianych metodą praw własności (netto)
-
-
-
-
42 048
-
42 048
Zmiana wyceny dłużnych instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody (netto)
-
-
-
-
689 113
-
689 113
Zyski i straty aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia (netto)
-
-
-
-
(6 432)
-
(6 432)
Zmiany dotyczące transakcji z akcjonariuszami mBanku S.A.
127
11 280
(360)
-
-
-
11 047
Emisja akcji zwykłych
127
-
-
-
-
-
127
Wartość usług świadczonych przez pracowników
-
-
10 920
-
-
-
10 920
Rozliczenie zrealizowanych opcji pracowniczych
-
11 280
(11 280)
-
-
-
-
Stan na 31 grudnia 2023 roku
169 861
3 446 324
10 553 852
29 322
(536 421)
-
13 662 938
Noty przedstawione na stronach 10 - 157 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
9
SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH
Rok kończący się 31 grudnia
Nota
2024
2023
Zysk przed opodatkowaniem
2 905 382
897 642
Korekty:
(4 930 374)
17 310 203
Zapłacony podatek dochodowy
(764 998)
(1 090 478)
Amortyzacja, w tym amortyzacja środków trwałych oddanych w leasing operacyjny
25,26
524 586
449 655
(Zyski) straty z tytułu różnic kursowych z działalności finansowej
(216 106)
(470 217)
(Zyski) straty z działalności inwestycyjnej
(284 188)
(216 570)
Zmiana wyceny inwestycji w jednostki zależne niewyceniane metodą praw własności
23
(11 401)
1 220
Dywidendy otrzymane
7
(6 652)
(4 930)
Przychody odsetkowe (rachunek zysków i strat)
5
(13 812 412)
(13 996 535)
Koszty odsetkowe (rachunek zysków i strat)
5
4 764 226
5 708 501
Odsetki otrzymane
12 708 478
12 541 421
Odsetki zapłacone
(5 021 163)
(5 571 466)
Zmiana stanu należności od banków
(2 793 786)
3 019 245
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu oraz instrumentów pochodnych zabezpieczających
194 280
1 813 390
Zmiana stanu pożyczek i kredytów udzielonych klientom
(7 630 215)
6 320 748
Zmiana stanu papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez inne dochody całkowite
3 955 661
1 236
Zmiana stanu papierów wartościowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie
(11 559 145)
(5 365 698)
Zmiana stanu papierów wartościowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo przez wynik finansowy
(13 349)
(58 130)
Zmiana stanu pozostałych aktywów
170 545
(350 983)
Zmiana stanu zobowiązań wobec banków
(194 096)
79 041
Zmiana stanu zobowiązań wobec klientów
15 717 460
11 186 406
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu leasingu
28 893
(22 500)
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
66 923
183 229
Zmiana stanu rezerw
951 237
981 240
Zmiana stanu innych zobowiązań
(1 705 152)
2 172 378
A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
(2 024 992)
18 207 845
Zbycie wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych
586
35 192
Dywidendy otrzymane
7
6 652
4 930
Nabycie udziałów lub akcji w jednostkach zależnych
23
(64 595)
(19 060)
Nabycie wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych
(665 077)
(527 818)
B. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
(722 434)
(506 756)
Wpływy z emisji dłużnych papierów wartościowych
29
2 556 988
4 196 675
Wpływy z tytułu emisji akcji zwykłych
127
127
Inne wpływy finansowe
1 500 000
-
Wykup dłużnych papierów wartościowych
29
(1 007 258)
(1 015 716)
Płatności zobowiązań z tytułu leasingu
(172 977)
(166 803)
Odsetki zapłacone dotyczące działalności finansowej
(171 879)
(192 480)
C. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej
2 705 001
2 821 803
Zmiana stanu środków pieniężnych netto, razem (A+B+C)
(42 425)
20 522 892
Zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych
2 461
(1 745)
Środki pieniężne na początek okresu sprawozdawczego
36 641 448
16 120 301
Środki pieniężne na koniec okresu sprawozdawczego
18
36 601 484
36 641 448
Noty przedstawione na stronach 10 - 157 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
10
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
1. Informacje o mBanku S.A.
Bank działa pod nazwą mBank S.A. z siedzibą w Polsce, 00-850 Warszawa, ul. Prosta 18, pod numerem KRS 0000025237, REGON 001254524, NIP 526-021-50-88.
Zgodnie ze Statutem Banku przedmiotem jego działalności jest świadczenie usług bankowych i konsultacyjno-doradczych w sprawach finansowych oraz prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie określonym w Statucie. Bank prowadzi działalność w zakresie obsługi klientów korporacyjnych, instytucjonalnych i detalicznych (w tym private banking) na terenie całego kraju oraz prowadzi działalność handlową i inwestycyjną, a także działalność maklerską.
Bank świadczy usługi na rzecz osób prawnych i fizycznych, krajowych i zagranicznych, zarówno w złotych jak i w walutach obcych.
Bank może otwierać i posiadać rachunki w bankach polskich i zagranicznych oraz ma prawo posiadania wartości dewizowych i dokonywania obrotu nimi.
W ramach bankowości detalicznej mBanku działalność prowadzą oddziały zagraniczne w Czechach i na Słowacji.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku zatrudnienie w mBanku S.A. wynosiło 6 902 etaty (31 grudnia 2023 roku: 6 649 etatów).
Na dzień 31 grudnia 2024 roku zatrudnienie w mBanku S.A. wynosiło 7 798 osób (31 grudnia 2023 roku: 7 626 osób).
Niniejsze sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone przez Zarząd mBanku S.A. w dniu 26 lutego 2025 roku.
2. Informacja o istotnych zasadach rachunkowości
Informacja o istotnych zasadach rachunkowości zastosowanych przy sporządzaniu niniejszego sprawozdania finansowego została przedstawiona poniżej. Zasady te stosowane były we wszystkich prezentowanych okresach w sposób ciągły.
2.1. Podstawa sporządzenia
Sprawozdanie finansowe mBanku S.A. sporządzono za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2024 roku. Zaprezentowane w sprawozdaniu finansowym dane porównawcze dotyczą okresu 12 miesięcy zakończonego 31 grudnia 2023 roku.
Sprawozdanie finansowe mBanku S.A. sporządzone zostało zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) przyjętymi do stosowania w Unii Europejskiej według zasady kosztu historycznego, za wyjątkiem kontraktów pochodnych, innych aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu, aktywów finansowych niespełniających testu SPPI oraz aktywów i zobowiązań finansowych wyznaczonych jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, jak również dłużnych i kapitałowych papierów wartościowych oraz kredytów i pożyczek udzielonych klientom wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, nieruchomości inwestycyjnych oraz zobowiązań z tytułu rozliczanych w środkach pieniężnych płatności w formie akcji własnych, które wyceniane w wartości godziwej. Składniki aktywów trwałych lub grupy do zbycia zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży, wykazywane w kwocie niższej z dwóch, to jest wartości bilansowej i wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia.
Prezentowane w sprawozdaniu finansowym mBanku S.A. dane za rok 2023 były przedmiotem badania biegłego rewidenta.
Sporządzenie sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF wymaga użycia określonych szacunków księgowych. Wymaga również od Zarządu stosowania własnego osądu przy stosowaniu przyjętych przez Bank zasad rachunkowości. Zagadnienia, w odniesieniu do których w istotnym zakresie wymagany jest profesjonalny osąd, zagadnienia bardziej złożone lub takie, przy których założenia i szacunki znaczące z punktu widzenia sprawozdania finansowego, ujawnione są w Nocie 4.
Niniejsze sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez Bank w dającej się przewidzieć przyszłości, tj. co najmniej 12 miesięcy od dnia bilansowego.
Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez Bank w okresie co najmniej 12 miesięcy od dnia bilansowego.
Bank sporządza również skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSSF. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy mBanku S.A. za 2024 rok zostało zatwierdzone w dniu 26 lutego 2025 roku.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
11
2.2. Przychody i koszty z tytułu odsetek
W rachunku zysków i strat ujmowane wszystkie przychody odsetkowe i koszty odsetkowe dotyczące instrumentów finansowych wycenianych w koszcie zamortyzowanym przy wykorzystaniu metody efektywnej stopy procentowej oraz przychody odsetkowe od aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz przychody odsetkowe i koszty odsetkowe od instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Bank oblicza przychód odsetkowy przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej do wartości bilansowej brutto dłużnego składnika aktywów finansowych. W momencie przeklasyfikowania do Koszyka 3 aktywa finansowego lub grupy podobnych aktywów finansowych, przychody z tytułu odsetek naliczane w oparciu o zamortyzowany koszt (tj. o wartość bilansową brutto skorygowaną o odpisy z tytułu strat kredytowych) i wykazywane według stopy procentowej, według której zdyskontowane zostały przyszłe przepływy pieniężne dla celów wyceny utraty wartości.
Przychody z tytułu odsetek obejmują odsetki oraz prowizje otrzymane lub należne z tytułu kredytów, lokat międzybankowych oraz inwestycyjnych papierów wartościowych ujęte w kalkulacji efektywnej stopy procentowej.
Przychody z tytułu odsetek, w tym odsetek od kredytów, ujmowane w rachunku zysków i strat oraz drugostronnie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako składnik należności od banków lub pozostałych klientów.
Kwoty naliczone przy pomocy ujemnych stóp procentowych kwalifikowane odpowiednio do przychodów odsetkowych w przypadku, gdy dotyczą zobowiązań finansowych, oraz do kosztów odsetkowych w przypadku, gdy dotyczą aktywów finansowych.
Przychody i koszty dotyczące elementu odsetkowego wyniku na instrumentach pochodnych stopy procentowej oraz wynikające z bieżącego naliczania punktów swapowych walutowych instrumentów pochodnych zaklasyfikowanych do księgi bankowej wykazywane w wyniku odsetkowym w pozycji Przychody/koszty odsetkowe na instrumentach pochodnych zaklasyfikowanych do księgi bankowej. Do portfela bankowego zalicza się transakcje, które nie dokonywane w celach handlowych, tj. nie mające na celu uzyskania korzyści finansowych w krótkim okresie czasu (do 6 miesięcy) oraz takie, które nie stanowią zabezpieczenia ryzyka wynikającego z operacji zaliczonych do portfela handlowego.
Przychody i koszty odsetkowe dotyczące elementu odsetkowego wyceny z tytułu instrumentów pochodnych zawartych jako instrumenty zabezpieczające w ramach rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej prezentowane w wyniku odsetkowym w pozycji Przychody/koszty odsetkowe na instrumentach pochodnych w ramach rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej.
Przychody i koszty odsetkowe dotyczące elementu odsetkowego wyceny z tytułu instrumentów pochodnych zawartych jako instrumenty zabezpieczające w ramach rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych prezentowane w wyniku odsetkowym w pozycji Przychody/koszty odsetkowe na instrumentach pochodnych w ramach rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych.
2.3. Przychody z tytułu opłat i prowizji
Przychody z tytułu prowizji i opłat ujmuje się zgodnie z MSSF 15 stosując pięciostopniowy model ujmowania przychodów.
Do przychodów zaliczane jednorazowo opłaty pobierane przez Bank za wykonanie czynności niezwiązanych bezpośrednio z powstaniem kredytów, pożyczek i innych należności, a także rozliczane liniowo opłaty za świadczenie usług przez Bank w okresie dłuższym niż 3 miesiące.
Do przychodów prowizyjnych zalicza się także opłaty i prowizje rozliczane w czasie metodą liniową, otrzymane od udzielonych kredytów i pożyczek o nieustalonych harmonogramach przyszłych przepływów pieniężnych, dla których nie można ustalić efektywnej stopy procentowej. Metoda liniowa dla tego typu usług zapewnia rzetelny obraz przekazania dóbr i usług, ponieważ usługi te świadczone równomiernie w czasie.
Zasady rachunkowości dotyczące ujęcia przychodów prowizyjnych z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych powiązanych z kredytami i pożyczkami opisane zostały w Nocie 2.4.
Opłaty za uruchomienie kredytu dotyczące kredytów, które prawdopodobnie zostaną wykorzystane, odraczane (wraz z kosztami bezpośrednimi, które można im bezpośrednio przypisać) i uwzględniane w kalkulacji efektywnej stopy procentowej kredytu w momencie uruchomienia.
Opłaty z tytułu udostępnienia kredytów konsorcjalnych wykazuje się jako przychód w momencie zakończenia procesu organizacji konsorcjum, jeżeli Bank nie zachował dla siebie żadnej części ryzyka kredytowego lub zachował część ryzyka o poziomie zbliżonym jak pozostali uczestnicy.
Prowizje i opłaty z tytułu negocjowania lub uczestnictwa w negocjowaniu transakcji na rzecz osoby trzeciej, takiej jak nabycie akcji/udziałów lub innych papierów wartościowych bądź nabycie lub zbycie
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
12
przedsiębiorstwa, ujmuje się z chwilą zrealizowania odnośnej transakcji. Opłaty z tytułu zarządzania portfelem i inne opłaty za usługi zarządzania, doradztwa i inne ujmowane na podstawie umów o świadczenie usług, zazwyczaj proporcjonalnie do upływu czasu. samą zasadę stosuje się przy usługach zarządzania majątkiem klientów, planowania finansowego i powiernictwa, które świadczy się nieprzerwanie przez dłuższy okres.
Prowizje i opłaty pobierane przez Bank z tytułu wydania, odnowienia i zmiany limitu kart kredytowych i płatniczych, udzielonych gwarancji oraz z tytułu otwarcia, przedłużenia i podwyższenia akredytyw rozliczane są metodą liniową przez okres życia produktu, którego dotyczą.
Prowizje i opłaty pobierane przez Bank z tytułu operacji gotówkowych, realizacji przekazów oraz z tytułu działalności maklerskiej rozpoznawane w rachunku zysków i strat jednorazowo. Prowizje i opłaty za prowadzenie rachunków klientów pobierane są miesięcznie i rozpoznawane w momencie pobrania.
Dodatkowo przychody z tytułu opłat i prowizji obejmują przychody z tytułu opłaty pobieranej od produktów ubezpieczeniowych sprzedawanych poprzez platformę internetową za rozłożenie składki na raty. Opłata za rozłożenie składki na raty jest rozliczana w czasie zgodnie z okresem trwania polisy.
Do wyniku z tytułu opłat i prowizji Bank zalicza także wynagrodzenie uzyskane z tytułu oferowania produktów ubezpieczeniowych podmiotów trzecich. W przypadku sprzedaży produktów ubezpieczeniowych, które nie powiązane z produktami kredytowymi, przychody te rozpoznawane jednorazowo lub, w przeważającej większości przypadków, rozliczane na bazie miesięcznej.
2.4. Przychody i koszty z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych powiązanych z kredytami
Bank traktuje sprzedawane produkty ubezpieczeniowe jako powiązane z kredytami w szczególności, gdy produkt ubezpieczeniowy jest oferowany klientowi wyłącznie z kredytem, tj. nie ma możliwości zakupu w Banku produktu ubezpieczeniowego identycznego co do formy prawnej, warunków i treści ekonomicznej bez zakupu kredytu.
Przychody z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych powiązanych z kredytami ujmuje się częściowo w przychodach odsetkowych, a częściowo w przychodach prowizyjnych w oparciu o analizę relatywnej wartości godziwej każdego z tych produktów.
Wynagrodzenie zaliczane do przychodów odsetkowych rozliczane jest w czasie w ramach kalkulacji efektywnej stopy procentowej dla powiązanego kredytu. Wynagrodzenie ujmowane w przychodach z tytułu prowizji ujmowane jest częściowo jednorazowo, a częściowo jest liniowo rozkładane w czasie na podstawie analizy stopnia zaawansowania usługi, zgodnie z modelem 5 kroków z MSSF 15.
Koszty bezpośrednio związane ze sprzedażą produktu ubezpieczeniowego rozliczane w analogiczny sposób do rozliczania przychodów. Część kosztów jest traktowana jako element korygujący wyliczenie przychodów odsetkowych przy użyciu efektywnej stopy procentowej, a pozostała część tych kosztów rozpoznawana jest jednorazowo lub jest rozliczana czasie w ramach kosztów prowizyjnych.
Bank dokonuje również szacunku wynagrodzenia, które będzie w przyszłości zwracane z tytułu wcześniejszego zakończenia umowy ubezpieczeniowej i odpowiednio pomniejsza rozpoznawane przychody odsetkowe lub prowizyjne.
2.5. Aktywa finansowe
Bank klasyfikuje swoje aktywa finansowe do następujących kategorii: aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie. Zaliczenie dłużnego składnika aktywów finansowych do jednej z kategorii odbywa się w momencie jego początkowego ujęcia na podstawie modelu biznesowego Banku w zakresie zarządzania aktywami finansowymi oraz charakterystyki wynikających z umowy przepływów pieniężnych składnika aktywów finansowych. Kapitałowy składnik aktywów finansowych zalicza się do kategorii aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, chyba że w momencie początkowego ujęcia Bank dokonał nieodwołalnego wyboru odnośnie określonych inwestycji w instrumenty kapitałowe, aby ujmować późniejsze zmiany wartości godziwej przez inne całkowite dochody.
Standaryzowane transakcje zakupu i sprzedaży aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody ujmuje się na dzień rozliczenia transakcji - dzień, w którym Bank dostarcza lub otrzymuje dany składnik aktywów. Zmiany w wartości godziwej pomiędzy datą zawarcia transakcji a datą jej rozliczenia w przypadku aktywów wycenianych w wartości godziwej ujmuje się w rachunku zysków i strat lub w innych pozycjach kapitału własnego. Kredyty wykazywane w momencie wypłaty lub udostępnienia środków na rachunek kredytobiorcy.
Zaprzestanie ujmowania składnika aktywów finansowych następuje wtedy i tylko wtedy, gdy wygasają prawa umowne do przepływów pieniężnych ze składnika aktywów, gdy jednostka przenosi składnik
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
13
aktywów finansowych, a przeniesienie spełnia warunki zaprzestania ujmowania składnika aktywów lub w przypadku zidentyfikowania zdarzenia istotnej modyfikacji składnika aktywów finansowych.
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
Składnik aktywów finansowych wycenia się w wartości godziwej przez wynik finansowy, chyba że jest wyceniany w zamortyzowanym koszcie lub w wartości godziwej przez inne całkowite dochody.
Bank prezentuje aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat w następujących pozycjach sprawozdania z sytuacji finansowej: Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające oraz Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy.
Istotne zasady rachunkowości dotyczące instrumentów pochodnych są zawarte w Nocie 2.11.
Rozchód dłużnych i kapitałowych papierów wartościowych przeznaczonych do obrotu następuje według metody rozchodu średniego ważonego kosztu.
Przychody z tytułu odsetek od aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej (Nota 2.2), za wyjątkiem instrumentów pochodnych, których sposób ujęcia jest opisany w Nocie 2.11, ujmuje się w wyniku z tytułu odsetek. Wycena i wynik ze sprzedaży aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy ujęte w wyniku na działalności handlowej, jeśli dotyczą aktywów przeznaczonych do obrotu lub w pozycji zyski lub straty z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy.
Metody wyceny do wartości godziwej opisane są w Nocie 3.18.
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie to aktywa finansowe spełniające oba poniższe warunki, o ile Bank nie wyznaczył ich do wyceny w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat: składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego cel zakłada utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy oraz warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty. Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie wprowadzane do ksiąg w dniu zawarcia transakcji.
W momencie początkowego ujęcia aktywa finansowe zaklasyfikowane do tej kategorii wyceniane w wartości godziwej, którą powiększa się o koszty transakcyjne, które można bezpośrednio przypisać do nabycia tych aktywów finansowych.
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Przez aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody rozumie się aktywa finansowe spełniające oba poniższe warunki, o ile jednostka nie wyznaczyła ich do wyceny w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat: składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego cel zakłada zarówno utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych oraz warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.
Przychody i koszty z tytułu odsetek od aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody ujmuje się w wyniku z tytułu odsetek. Wynik ze sprzedaży aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody ujmuje się w zyskach lub stratach z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów oraz zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy.
Zyski i straty z tytułu zmiany wartości godziwej dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody odnoszone bezpośrednio na inne całkowite dochody do czasu usunięcia danego składnika aktywów finansowych ze sprawozdania z sytuacji finansowej wówczas łączna kwota zysków lub strat ujmowanych dotychczas w pozostałych dochodach całkowitych wykazywana jest w rachunku zysków i strat.
Metody wyceny do wartości godziwej opisane są w nocie 3.18.
Instrumenty kapitałowe
Inwestycje w instrumenty kapitałowe wycenia się w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. W momencie początkowego ujęcia Bank może dokonać nieodwołalnego wyboru dotyczącego ujmowania w innych dochodach całkowitych późniejszych zmian wartości godziwej (opcja wyceny wartości godziwej przez inne całkowite dochody) inwestycji w instrument kapitałowy, który nie jest przeznaczony do obrotu ani nie jest warunkową zapłatą ujętą przez Bank w ramach połączenia jednostek zgodnie z MSSF 3.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
14
W przypadku instrumentów kapitałowych, dla których zastosowano opcję wyceny do wartości godziwej przez inne całkowite dochody, wszystkie zyski i straty z tytułu zmiany wartości godziwej, z uwzględnieniem różnic kursowych, ujmowane w innych całkowitych dochodach. Brak jest możliwości reklasyfikacji do rachunku wyników w momencie sprzedaży instrumentu. Jedynie dywidendy otrzymywane z tych instrumentów rozpoznawane w rachunku zysków i strat w momencie ustanowienia prawa jednostki do otrzymania płatności.
Modyfikacja warunków kontraktowych aktywów finansowych
Bank dokonuje zaprzestania ujmowania aktywa finansowego oraz ponownego ujęcia zgodnie z zasadami stosowanymi w momencie początkowego ujęcia w przypadku stwierdzenia znaczącej modyfikacji warunków umowy w okresie finansowania. Przez znaczącą modyfikację Bank definiuje taką zmianę warunków, która spełnia jedno z następujących kryteriów:
podwyższenie kwoty finansowania o więcej niż 10% w stosunku do kwoty sprzed zmiany,
wydłużenie okresu finansowania o ponad 12 miesięcy w stosunku do okresu finansowania sprzed zmiany,
przewalutowanie, które nie było przewidziane warunkami umowy. Przy czym aby przewalutowanie mogło być uznane za przewidziane warunkami umowy, musiałaby ona definiować zarówno kurs, po którym miałoby ono nastąpić jak również oprocentowanie kredytu po przewalutowaniu,
zmiana kredytobiorcy jedynie w przypadku kiedy dotychczasowy kredytobiorca jest zwolniony z długu,
zmiana warunków umownych wpływająca na wynik testu SPPI,
zmiana przedmiotu finansowania w przypadku finansowania typu object finance oraz project finance,
zmiana formy prawnej/rodzaju instrumentu finansowego.
W przypadku zidentyfikowania zdarzenia znaczącej modyfikacji następuje rozpoznanie w rachunku wyników odroczonych przychodów i kosztów związanych z tym aktywem oraz odwrócenie odpisu z tytułu strat kredytowych. Jednocześnie następuje ponowna wycena zgodna z zasadami wyceny na datę początkowego ujęcia. Wszelkie inne modyfikacje warunków umownych, które nie prowadzą do zaprzestania ujmowania składnika aktywów traktowane jako nieznaczące modyfikacje i powodują rozpoznawanie zysku lub straty z tytułu modyfikacji. Efekty wszystkich zidentyfikowanych nieznaczących modyfikacji przepływów pieniężnych, niewynikających z trudności finansowych kredytobiorcy, ujmowane w wyniku z tytułu odsetek. Wynik na modyfikacji stanowi różnicę pomiędzy wartością bieżącą zmodyfikowanych przepływów zdyskontowanych pierwotną efektywną stopą procentową, a wartością bilansową brutto kredytu przed modyfikacją. Prowizje otrzymywane związane z nieznaczącą modyfikacją rozliczane w czasie z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej.
W przypadku znaczącej modyfikacji ekspozycji w Koszyku 2, dla których w konsekwencji modyfikacji nastąpiło rozpoznanie nowego aktywa klasyfikowanego na dzień początkowego ujęcia do Koszyka 1, powstała na datę początkowego ujęcia korekta z tytułu wyceny do wartości godziwej takiej ekspozycji koryguje wynik odsetkowy w kolejnych okresach.
W przypadku modyfikacji warunków kontraktowych w wyniku obejmującej cały rynek reformy wskaźnika referencyjnego stopy procentowej, w tym zastąpienia wskaźnika referencyjnego stopy procentowej alternatywnym wskaźnikiem referencyjnym, gdy:
zmianie w kontrakcie uległa podstawa określenia przepływów pieniężnych wynikających z umowy i nowa podstawa została uznana za ekonomicznie ekwiwalentną starej podstawie, to taka zmiana jest ujmowana poprzez zmianę efektywnej stopy procentowej;
zmiany dotyczą innych obszarów, lub nie zostały uznane za ekonomicznie ekwiwalentne, takie zmiany są ujmowane na zasadach ogólnych, w szczególności są oceniane pod kątem znaczącej modyfikacji.
Zakupione lub utworzone aktywa finansowe dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe (aktywa POCI)
POCI to aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu, które w momencie początkowego ujęcia dotknięte utratą wartości. Do kategorii tej zaliczane również te aktywa finansowe, które były dotknięte utratą wartości w momencie zidentyfikowanej znaczącej modyfikacji. W momencie początkowego ujęcia aktywa POCI ujmowane w wartości godziwej. Wartość godziwa aktywów POCI na datę początkowego ujęcia liczona jest jako wartość bieżąca szacowanych przyszłych przepływów uwzględniających ryzyko kredytowe zdyskontowanych stopą wolną od ryzyka. Po początkowym ujęciu aktywa POCI wyceniane w zamortyzowanym koszcie. W odniesieniu do tych składników aktywów finansowych Bank stosuje efektywną stopę procentową skorygowaną o ryzyko kredytowe do ustalania wartości zamortyzowanego kosztu składnika aktywów finansowych oraz przychodów odsetkowych generowanych przez te aktywa stopę CEIR. W przypadku ekspozycji POCI zmiana oczekiwanych strat kredytowych w stosunku do szacowanych na datę ich początkowego ujęcia ujmowana jest jako odpis
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
15
z tytułu utraty wartości. Wartość tego odpisu może zarówno pomniejszać wartość bilansową brutto ekspozycji POCI jak również powiększać w przypadku zmniejszenia oczekiwanych strat w stosunku do ich wartości na datę początkowego ujęcia.
2.6. Kompensowanie instrumentów finansowych
Aktywa i zobowiązania finansowe kompensuje się i wykazuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w kwocie netto, jeżeli występuje możliwe do wyegzekwowania na drodze prawnej prawo do skompensowania ujętych kwot oraz zamiar rozliczenia ich w kwocie netto lub jednoczesnej realizacji danego składnika aktywów i uregulowania zobowiązania. Powyższe warunki uznaje się za niespełnione, a dokonanie kompensaty za niewłaściwe, gdy: różne instrumenty finansowe łączy się tak, aby naśladowały cechy pojedynczego instrumentu, aktywa i zobowiązania finansowe wynikają z instrumentów finansowych obciążonych takim samym ryzykiem ale dotyczą różnych kontrahentów, aktywa finansowe lub inne aktywa stanowią zabezpieczenie zobowiązań finansowych bez prawa regresu, aktywa finansowe wnoszone przez dłużnika na rachunek powierniczy w celu wywiązania się ze zobowiązania ale nie zostały jeszcze przyjęte przez wierzyciela jako spłata zobowiązania lub gdy oczekuje się, że obowiązki powstałe na skutek zdarzeń powodujących straty zostaną rozliczone przez stronę trzecią na podstawie roszczenia zgłoszonego z tytułu umowy ubezpieczeniowej.
2.7. Utrata wartości aktywów finansowych
Instrumenty finansowe podlegające wymogom szacowania kosztów z tytułu ryzyka kredytowego to: aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, aktywa finansowe wyceniane przez inne całkowite dochody, zobowiązania do udzielania pożyczek jeżeli nie wyceniane w wartości godziwej przez rachunek wyników, umowy gwarancji finansowej jeżeli nie wyceniane w wartości godziwej przez rachunek wyników, należności leasingowe ujmowane zgodnie z MSSF 16, składniki aktywów kontraktowych z tytułu umów ujmowane zgodnie z MSSF 15.
Szczegółowy opis zagadnień dotyczących zasad wyznaczania oczekiwanych strat kredytowych został zamieszczony w Nocie 3.3.6.
Usunięcie z bilansu należności kredytowej
Usunięcie z bilansu należności kredytowej może dotyczyć całości bądź części (bankowość korporacyjna) składnika aktywów finansowych.
W przypadku bankowości detalicznej odpisanie wierzytelności może być zrealizowane w sytuacji:
1. braku możliwości dochodzenia wierzytelności, np.:
a. przedawnienie roszczenia Banku,
b. wyłudzenie kredytu uniemożliwiające ustalenie tożsamości dłużnika,
c. ograniczenie odpowiedzialności spadkobierców,
d. zakwestionowanie wierzytelności przez dłużnika na drodze powództwa sądowego;
2. braku lub wyczerpania możliwości odzysku, w szczególności:
a. umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego bezskuteczność,
b. oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości albo zakończenia postępowania upadłościowego z uwagi na brak majątku dłużnika wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania,
c. uznania wierzytelności za nieściągalną koszty dochodzenia wierzytelności przewyższają potencjalny odzysk,
d. ograniczenia odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe.
Przypadki spełniające te kryteria mogą być także objęte procesem portfelowej sprzedaży wierzytelności.
W przypadku bankowości korporacyjnej odpisywanie wierzytelności jest realizowane w sytuacji:
1. gdy zostały wyczerpane wszelkie możliwości odzysku:
a. zostało zakończone postępowanie upadłościowe, dłużnik został wykreślony z KRS i nie odzyskano całości długu,
b. postępowanie upadłościowe zostało umorzone ze względu na brak majątku dłużnika na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów,
c. wniosek o ogłoszenie upadłości został oddalony z uwagi na brak majątku dłużnika wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania,
d. w ramach sądowego postępowania restrukturyzacyjnego zatwierdzono warunki układu zakładające umorzenie części długu,
e. postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu bezskuteczności w związku z brakiem majątku dłużnika,
f. uznanie wierzytelności za nieściągalną koszty dochodzenia wierzytelności przewyższają potencjalny odzysk;
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
16
2. gdy brak możliwości dochodzenia wierzytelności, np.:
a. wierzytelność jest kwestionowana przez dłużnika na drodze powództwa sądowego. Zgodnie z decyzją sądu wierzytelność jest umarzana,
b. przedawnienie roszczenia Banku.
Przypadki spełniające te kryteria mogą być także objęte procesem sprzedaży wierzytelności.
2.8. Umowy gwarancji finansowych
Umową gwarancji finansowych jest umowa zobowiązująca wystawcę do dokonania określonych płatności rekompensujących posiadaczowi stratę, jaką poniesie z powodu niedokonania przez określonego dłużnika płatności w przypadającym terminie zgodnie z pierwotnymi lub zmienionymi warunkami instrumentu dłużnego.
W momencie początkowego ujęcia umowę gwarancji finansowej wycenia się w wartości godziwej. Po początkowym ujęciu wystawca takiej umowy w późniejszych okresach wycenia według wyższej z następujących wartości:
kwoty odpisu na oczekiwane straty kredytowe, określonej zgodnie z metodologią opisaną w Nocie 3.3.6,
początkowo ujętej kwoty, w odpowiednich przypadkach pomniejszonej o skumulowaną kwotę dochodów ujmowanych zgodnie z zasadami MSSF 15.
2.9. Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych obejmują pozycje zapadalne w ciągu trzech miesięcy od dnia nabycia, w tym kasę i środki w banku centralnym o nieograniczonych możliwościach dysponowania oraz należności od innych banków.
2.10. Umowy sprzedaży i odkupu
Transakcje repo i reverse repo określane jako operacje sprzedaży lub kupna papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu lub odsprzedaży w umownym terminie i określonej umownej cenie i są ujmowane na dzień przekazania środków.
Papiery wartościowe sprzedawane przy jednoczesnym zawarciu powiązanej umowy odkupu (ang. repos lub sell/buy back) nie wyłączane ze sprawozdania z sytuacji finansowej. Zobowiązanie wobec kontrahenta ujmuje się w zobowiązaniach wobec banków lub zobowiązaniach wobec klientów. Zakupione papiery wartościowe z przyrzeczeniem odsprzedaży (ang. reverse repos lub buy/sell back) ujmuje się jako kredyty i pożyczki udzielone innym bankom lub klientom. Z tytułu aktywów będących przedmiotem umów odkupu Bank jest narażony na te same ryzyka, jakie wiążą się z posiadaniem identycznych aktywów nieobjętych transakcjami z przyrzeczeniem odkupu.
Przy zawieraniu transakcji repo lub sell/buy back i reverse repo lub buy/sell back Bank sprzedaje lub nabywa papiery wartościowe z udzielonym przyrzeczeniem odkupu lub odsprzedaży w umownym terminie i po określonej umownej cenie.
Pożyczonych przez Bank w transakcjach reverse repo lub buy/sell back papierów wartościowych nie ujmuje się w sprawozdaniu finansowym, chyba że zostały sprzedane osobom trzecim. W takim wypadku, transakcje sprzedaży ujmuje się w sprawozdaniu finansowym, przychody ze sprzedaży uwzględnia się w wyniku na działalności handlowej, a obowiązek zwrotu pożyczonych papierów ujmuje się według wartości godziwej jako zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych. Nie rozpoznaje się jako aktywów finansowych papierów wartościowych pożyczonych w transakcjach buy/sell back oraz ponownie wypożyczonych w transakcjach sell/buy back.
W wyniku zawierania transakcji repo lub sell/buy back na papierach posiadanych przez Bank, dokonuje się przeniesienia aktywów finansowych w taki sposób, że nie kwalifikują się one do wyłączenia, ponieważ Bank zachowuje zasadniczo wszystkie ryzyka i korzyści związane z posiadaniem aktywów finansowych.
2.11. Pochodne instrumenty finansowe i rachunkowość zabezpieczeń
Pochodne instrumenty finansowe
Pochodne instrumenty finansowe wykazywane w wartości godziwej począwszy od dnia zawarcia transakcji. Wartość godziwą ustala się w oparciu o notowania instrumentów na aktywnych rynkach, w tym w oparciu o ceny niedawno zawartych transakcji, oraz w oparciu o techniki wyceny, w tym modele bazujące na zdyskontowanych przepływach pieniężnych oraz modele wyceny opcji, w zależności od tego, który ze sposobów jest w danym przypadku właściwy. Wszystkie instrumenty pochodne o dodatniej wartości godziwej wykazuje się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako aktywa, a o wartości ujemnej jako zobowiązania.
Zgodnie z zapisami MSSF 9: (i) opcja wcześniejszej spłaty nie musi być wydzielana z instrumentu dłużnego i wyceniana na potrzeby sprawozdania finansowego, gdy wartość wykonania opcji wcześniejszej spłaty jest
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
17
w przybliżeniu równa wartości zamortyzowanego kosztu instrumentu dłużnego na każdy dzień rozliczania. W przypadku opcji wcześniejszej spłaty, która nie spełnia kryteriów testu umownych charakterystyk przepływów pieniężnych, składnik aktywów finansowych w całości podlega obowiązkowej klasyfikacji jako aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat; (ii) cena wykonania opcji przedpłaty daje pożyczkodawcy zwrot w kwocie w przybliżeniu równej wartości bieżącej utraconych odsetek za pozostały do końca okres zasadniczej umowy. Utracone odsetki rezultatem pomnożenia kwoty nominału objętej przedpłatą przez różnicę stóp procentowych. Różnica stóp procentowych jest to nadwyżka efektywnej stopy procentowej umowy zasadniczej nad efektywną stopą procentową, którą jednostka uzyskałaby na dzień przedpłaty, gdyby dokonała reinwestycji kwoty nominału objętej przedpłatą w ramach podobnej umowy obejmującej okres pozostały do końca umowy zasadniczej.
Ocena tego, czy opcja kupna lub sprzedaży jest ściśle powiązana z zasadniczym instrumentem dłużnym, dokonywana jest przed wydzieleniem składnika kapitałowego z zasadniczego instrumentu dłużnego zgodnie z MSR 32. Sposób ujmowania zmian wartości godziwej zależy od tego, czy dany instrument pochodny jest wyznaczony jako instrument zabezpieczający, a jeżeli tak, to także od rodzaju zabezpieczanej pozycji. Bank wyznacza niektóre instrumenty pochodne albo jako zabezpieczenie wartości godziwej ujętego składnika aktywów lub zobowiązań albo wiążącej umowy (zabezpieczenie wartości godziwej), albo zabezpieczenie przyszłych wysoce prawdopodobnych przepływów pieniężnych z tytułu ujętego składnika aktywów lub zobowiązania, lub prognozowanej transakcji (zabezpieczenie przepływów pieniężnych).
Ze względu na podział instrumentów pochodnych zaklasyfikowanych do księgi bankowej oraz zaklasyfikowanych do księgi handlowej, Bank stosuje odmienne podejście do prezentowania przychodów/kosztów odsetkowych dla każdej z tych grup instrumentów pochodnych, które zostało opisane w Nocie 2.2. Pozostały wynik z wyceny do wartości godziwej instrumentów ujmuje się w wyniku na działalności handlowej.
Rachunkowość zabezpieczeń
Instrumenty pochodne, które wyznaczone i stanowią efektywne instrumenty zabezpieczające, podlegają zasadom rachunkowości zabezpieczeń.
Do 30 czerwca 2022 roku Bank korzystał z możliwości stosowania wymogów rachunkowości zabezpieczeń zgodnie z MSR 39 zamiast wymogów wskazanych w MSSF 9. Od dnia 1 lipca 2022 zasady rachunkowości w tym obszarze zostały zmienione na zgodne z MSSF 9, z wyłączeniem relacji zabezpieczających wartość godziwą portfela aktywów lub zobowiązań finansowych przed ryzykiem stopy procentowej, w których pozycja zabezpieczana wyznaczana jest jako kwota gotówkowa.
MSSF 9 wprowadza ponadto możliwość zastosowania podejścia polegającego na ujmowaniu jako osobny składnik kapitałów własnych części wyceny instrumentu pochodnego wynikającej z wartości opcji w czasie, elementu terminowego kontraktu forward lub walutowego spreadu bazowego, i przeklasyfikowania go do wyniku finansowego w okresach, w których występują zabezpieczane przepływy pieniężne.
2.12. Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie obejmują kredyty i pożyczki otrzymane, depozyty przyjęte, zobowiązania z tytułu emisji dłuższych papierów wartościowych i zobowiązania podporządkowane. Powyższe zobowiązania finansowe ujmuje się początkowo według wartości godziwej, pomniejszonej o poniesione koszty transakcyjne. Po początkowym ujęciu, zobowiązania te wykazuje się według skorygowanej ceny nabycia (zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej). Wszelkie różnice pomiędzy otrzymaną kwotą (pomniejszoną o koszty transakcyjne) a wartością wykupu ujmuje się w rachunku zysków i strat przez okres obowiązywania odnośnych umów metodą efektywnej stopy procentowej.
2.13. Inwestycje w jednostki zależne
Inwestycje w jednostkach zależnych w jednostkowym sprawozdaniu finansowym ujmowane początkowo według ceny nabycia, a następnie wyceniane metodą praw własności, polegającą na tym, że wartość bilansowa inwestycji w jednostki zależne jest powiększana lub pomniejszana w celu ujęcia udziałów Banku w zyskach lub stratach jednostki zależnej, odnotowanych przez nią po dacie nabycia. Udział Banku w zysku lub stracie jednostki zależnej ujmuje się w rachunku zysków i strat w pozycji Udział w zyskach (stratach) jednostek wycenianych metodą praw własności. Otrzymane dywidendy obniżają wartość bilansową inwestycji i wykazywane w pozycji Przychody z tytułu dywidend. Udział Banku w innych całkowitych dochodach jednostki zależnej ujmuje się w innych całkowitych dochodach Banku. Niezrealizowane zyski lub straty z transakcji z jednostkami zależnymi wycenianymi metodą praw własności (w tym np. oczekiwane straty kredytowe ujęte w związku z udzielonymi kredytami lub gwarancjami) eliminowane. Salda bilansowe takie jak należności lub zobowiązania, czy depozyty i kredyty udzielone jednostkom zależnym nie eliminowane w jednostkowym sprawozdaniu finansowym. W sytuacji, gdy udział Banku w stratach przewyższa wartość udziałów w jednostce zależnej, Bank zaprzestaje ujmowania swojego udziału w dalszych stratach. Na dzień bilansowy Bank ocenia, czy wystąpiły przesłanki wskazujące na utratę wartości inwestycji dokonanych w jednostce zależnej.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
18
2.14. Wartości niematerialne
Przy początkowym ujęciu Bank wycenia wartości niematerialne w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia. Po początkowym ujęciu wartości niematerialne wykazane według ceny nabycia skorygowanej o koszty ulepszenia (przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji lub modernizacji) oraz naliczone umorzenie i łączną kwotę odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości. Umorzenie naliczane jest metodą liniową przy uwzględnieniu oczekiwanych okresów ekonomicznej użyteczności wartości niematerialnych.
Oprogramowanie komputerowe
Zakupione licencje dotyczące oprogramowania komputerowego aktywuje się w wysokości kosztów poniesionych na zakup i przygotowanie do używania konkretnego oprogramowania komputerowego. Aktywowane koszty odpisuje się przez szacowany okres użytkowania licencji (1,5 - 18 lat). Wydatki związane z utrzymaniem programów komputerowych spisywane w koszty z chwilą poniesienia. Wydatki bezpośrednio związane z wytworzeniem dających się zidentyfikować i unikatowych programów komputerowych kontrolowanych przez Bank, które prawdopodobnie wygenerują korzyści gospodarcze przekraczające te koszty i będą uzyskiwane przez więcej niż jeden rok, ujmuje się jako wartości niematerialne. Koszty bezpośrednie obejmują koszty osobowe bezpośrednio przypisane do oprogramowania. Aktywowane koszty związane z tworzeniem oprogramowania amortyzowane przez szacowany okres użytkowania (1,5 - 27 lat).
Oprogramowanie komputerowe bezpośrednio związane z funkcjonowaniem określonego sprzętu informatycznego jest wykazywane w pozycji Rzeczowe aktywa trwałe.
2.15. Rzeczowe aktywa trwałe
Rzeczowe aktywa trwałe wykazuje się według kosztu historycznego pomniejszonego o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Koszt historyczny uwzględnia wydatki bezpośrednio związane z nabyciem danych aktywów.
Grunty nie podlegają amortyzacji. Amortyzację innych środków trwałych nalicza się metodą liniową w celu rozłożenia ich wartości początkowej, pomniejszonej o wartość końcową, przez okresy ich użytkowania, które dla poszczególnych grup środków trwałych wynoszą:
Budynki i budowle
20-40 lat,
Urządzenia techniczne i maszyny
2-20 lat,
Środki transportu
4-5 lat,
Sprzęt informatyczny
2-10 lat,
Inwestycje w obce środki trwałe
5-20 lat nie dłużej niż okres najmu / dzierżawy / leasingu,
Sprzęt biurowy, meble
2-10 lat.
Grunty i budynki obejmują głównie oddziały i biura. Weryfikacji wartości końcowej i okresów użytkowania środków trwałych oraz metod amortyzacji dokonuje się na koniec każdego okresu sprawozdawczego i w razie potrzeby dokonuje się ich korekty prospektywnie.
2.16. Nieruchomości inwestycyjne
Nieruchomości inwestycyjne definiuje się jako grunty i budynki utrzymywane w celu uzyskiwania dochodów z najmu lub ze względu na przewidywany wzrost wartości. Do nieruchomości inwestycyjnych zalicza się również aktywa z tytułu prawa do użytkowania spełniające definicje nieruchomości inwestycyjnej zgodnie z MSR 40. W momencie początkowego ujęcia nieruchomość inwestycyjną posiadaną na własność wycenia się według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia. Przy początkowej wycenie uwzględnia się koszty przeprowadzenia transakcji.
W kolejnych wycenach nieruchomości inwestycyjne wyceniane w wartości godziwej. Wartość godziwa prawa do użytkowania spełniającego definicje nieruchomości inwestycyjnej nie obejmuje wartości oczekiwanych wypływów pieniężnych z tytułu płatności leasingowych, które wykazywane oddzielnie w bilansie Banku jako zobowiązanie z tytułu leasingu zgodnie z MSSF 16.
Bieżące przychody i koszty ujmowane w pozostałych przychodach lub kosztach operacyjnych. Zmiany wyceny wynikające ze zmian wartości godziwej wykazywane również w pozostałych przychodach lub kosztach operacyjnych rachunku zysków i strat okresu. Na dzień przeklasyfikowania nieruchomości zajmowanej przez Bank do nieruchomości inwestycyjnych różnicę między wartością bilansową tej nieruchomości określoną zgodnie z MSR 16 lub MSSF 16, a jej wartością godziwą Bank ujmuje w rachunku zysków i strat w przypadku zmniejszenia dotychczasowej wartości bilansowej lub odwrócenia uprzednio dokonanego odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości tej nieruchomości, lub w innych całkowitych dochodach, w przypadku zwiększenia dotychczasowej wartości powyżej kwoty odwróconego odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
19
2.17. Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana
Do aktywów trwałych do zbycia klasyfikowane aktywa trwałe w przypadku, jeśli ich wartość bilansowa zostanie odzyskana przede wszystkim w drodze transakcji sprzedaży, a nie poprzez ich dalsze wykorzystanie. Sytuacja taka ma miejsce, gdy pojedynczy składnik aktywów (lub grupa) jest dostępny do natychmiastowej sprzedaży w jego bieżącym stanie z uwzględnieniem jedynie normalnych i zwyczajowo przyjętych warunków dla sprzedaży tego typu aktywów oraz jego sprzedaż jest wysoce prawdopodobna, tzn. zdecydowano o wypełnieniu planu sprzedaży danego składnika aktywów, rozpoczęto aktywny program znalezienia nabywcy i zakończenia planu zbycia. Ponadto taki składnik aktywów jest oferowany do sprzedaży po cenie, która jest racjonalna w odniesieniu do jego bieżącej wartości godziwej i oczekuje się, że sprzedaż zostanie ujęta jako sprzedaż zakończona w czasie jednego roku od dnia zaklasyfikowania składnika aktywów do tej kategorii.
Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży ujmuje się w kwocie niższej z dwóch: wartości bilansowej i wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia tych aktywów. Dla aktywów zaklasyfikowanych do tej kategorii nie nalicza się amortyzacji.
W przypadku, gdy kryteria klasyfikacji do grupy aktywów trwałych do zbycia nie spełnione, Bank zaprzestaje ich ujmowania w tej kategorii i dokonuje reklasyfikacji do odpowiedniej kategorii aktywów. W takim przypadku Bank wycenia składnik aktywów, który nie jest dłużej klasyfikowany jako przeznaczony do zbycia (lub nie wchodzi już w skład grupy przeznaczonej do zbycia) w kwocie niższej z dwóch:
jego wartości bilansowej z dnia poprzedzającego klasyfikację składnika aktywów (lub grupy do zbycia) jako przeznaczony do sprzedaży, skorygowanej o amortyzację lub aktualizację wyceny, która zostałaby ujęta, gdyby składnik aktywów (lub grupa do zbycia) nie został zaklasyfikowany jako przeznaczony do sprzedaży;
jego wartości odzyskiwalnej z dnia podjęcia decyzji o braku jego sprzedaży.
Działalność zaniechana to element przedsięwzięcia Banku, który został zbyty lub jest zakwalifikowany jako przeznaczony do sprzedaży, jak również stanowi odrębną, ważną dziedzinę działalności jednostki lub jej geograficzny obszar działalności, albo jest jednostką zależną nabytą wyłącznie z zamiarem jej odsprzedaży.
Klasyfikacja do działalności zaniechanej następuje w momencie zbycia lub w momencie, gdy działalność spełnia kryteria działalności przeznaczonej do sprzedaży, jeśli ten moment nastąpił wcześniej. Grupa do zbycia, która ma zostać wycofana z użytkowania, również może się kwalifikować jako działalność zaniechana.
2.18. Odroczony podatek dochodowy
Zobowiązania lub aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmowane w pełnej wysokości, metodą bilansową, w związku z istnieniem różnic przejściowych pomiędzy wartością podatkową aktywów i zobowiązań a ich wartością bilansową. Zobowiązania lub aktywa z tego tytułu ustala się przy zastosowaniu stawek podatkowych obowiązujących prawnie lub faktycznie na koniec okresu sprawozdawczego, i które to stawki zgodnie z oczekiwaniami będą obowiązywać w momencie realizacji aktywów lub regulowania zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego.
Główne różnice przejściowe powstają z tytułu odpisów tworzonych na utratę wartości kredytów i udzielonych gwarancji spłaty kredytów, amortyzacji środków trwałych i wartości niematerialnych, leasingu, aktualizacji wyceny niektórych aktywów i zobowiązań finansowych, w tym kontraktów na instrumenty pochodne oraz transakcje terminowe, rezerw na świadczenia emerytalne i inne świadczenia po okresie zatrudnienia, a także strat podatkowych przysługujących do odliczenia.
Aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego Bank wykazuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej po skompensowaniu na poziomie każdego z krajów, w którym Bank prowadzi działalność i rozlicza się z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych. Aktywa i rezerwy można kompensować, jeżeli Bank ma tytuł uprawniający do ich jednoczesnego uwzględniania przy obliczaniu kwoty zobowiązania podatkowego.
Bank ujawnia oddzielnie kwotę ujemnych różnic przejściowych (głównie z tytułu nierozliczonych strat podatkowych lub niewykorzystanych ulg podatkowych), w związku z którymi nie ujęto w sprawozdaniu z sytuacji finansowej aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, a także kwotę różnic przejściowych związanych z inwestycjami w jednostkach zależnych i stowarzyszonych, na które nie utworzono rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego.
Bank ujmuje w kalkulacji podatku odroczonego zobowiązania lub aktywa z tytułu różnic przejściowych powstających w związku z inwestycjami w jednostki zależne i stowarzyszone, chyba że na podstawie posiadanych dowodów realizacja różnic przejściowych jest kontrolowana przez Bank i prawdopodobne jest, że w możliwej do przewidzenia przyszłości różnice te nie ulegną odwróceniu.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
20
2.19. Leasing
mBank S.A. jako leasingobiorca
Bank ujmuje prawo do użytkowania składnika aktywów wraz z odpowiednim zobowiązaniem z tytułu leasingu ustalonym w wysokości zdyskontowanych przyszłych płatności w okresie trwania leasingu.
Bank jako leasingobiorca stosuje uproszczenia i nie stosuje wymogów dotyczących ujmowania, wyceny i prezentacji w odniesieniu do umów leasingu krótkoterminowego do 12 miesięcy dla danej klasy bazowego składnika aktywów oraz w odniesieniu do umów leasingowych, dla których bazowy składnik aktywów ma niską wartość, tzn. poniżej 20 tys. w odniesieniu do poszczególnych leasingów. W odniesieniu do umów, dla których Bank stosuje uproszczenia, opłaty leasingowe ujmuje się jako koszty metodą liniową w trakcie okresu leasingu.
Prawo wieczystego użytkowania jest klasyfikowane jako leasing zgodnie z MSSF 16 ze względu na występowanie przyszłych opłat za korzystanie z tego prawa. Bank przyjął, że okres leasingu dla tego typu umów to pozostały okres przyznanego prawa od momentu przejścia na MSSF 16.
Bank ustala okres leasingu dla leasingów nieodwołalnych uwzględniając:
opcję przedłużenia leasingu, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że Bank jako leasingobiorca skorzysta z tej opcji, oraz
opcję wypowiedzenia leasingu, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że Bank jako leasingobiorca nie skorzysta z tej opcji.
Bank ocenia, czy można z wystarczającą pewnością założyć, że skorzysta z opcji przedłużenia leasingu lub że nie skorzysta z opcji wypowiedzenia leasingu. Bank uwzględnia wszystkie istotne fakty i okoliczności, które stanowią zachętę ekonomiczną do tego, aby skorzystać z opcji przedłużenia leasingu lub nie skorzystać z opcji wypowiedzenia leasingu. Bank aktualizuje okres leasingu, gdy zaszła zmiana dotycząca nieodwołalnego okresu leasingu.
W dacie rozpoczęcia leasingu Bank jako leasingobiorca wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania według kosztu. Koszt składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania powinien obejmować:
kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu,
wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed datą, pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty leasingowe,
wszelkie początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez Bank jako leasingobiorcę, oraz
szacunek kosztów, które mają zostać poniesione przez Bank jako leasingobiorcę w związku z demontażem i usunięciem bazowego składnika aktywów, przeprowadzeniem renowacji miejsca, w którym się znajdował, lub przeprowadzeniem renowacji bazowego składnika aktywów do stanu wymaganego przez warunki leasingu, chyba że te koszty są ponoszone w celu wytworzenia zapasów.
W dacie rozpoczęcia leasingu Bank ujmuje zobowiązanie z tytułu leasingu w wartości bieżących opłat leasingowych w okresie leasingu, zdyskontowanych przy zastosowaniu wewnętrznej stopy leasingu lub, jeżeli tej stopy nie można łatwo ustalić, krańcowej stopy procentowej Banku. Po początkowym ujęciu zobowiązanie z tytułu leasingu jest wyceniane w zamortyzowanym koszcie.
Bank stosuje krańcową stopę procentową leasingobiorcy. Bank jako leasingobiorca szacuje wartość stopy dyskonta, biorąc pod uwagę okres trwania oraz walutę umowy.
Wszystkie aktywa z tytułu prawa do użytkowania wykazane w rzeczowych aktywach trwałych (Nota 26). Zobowiązania z tytułu leasingu prezentowane jako zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie (Nota 29).
Płatności pieniężne od zobowiązania z tytułu leasingu wykazane w sprawozdaniu z przepływów w ramach działalności finansowej. Opłaty z tytułu leasingu krótkoterminowego, opłaty za leasingi obejmujące aktywa o niskiej wartości oraz zmienne opłaty leasingowe nieuwzględnione w wycenie zobowiązania z tytułu leasingu ujęte są w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych w działalności operacyjnej.
mBank S.A. jako leasingodawca
W leasingu operacyjnym
W leasingu operacyjnym Bank ujmuje opłaty leasingowe z leasingów operacyjnych jako dochód metodą liniową albo w inny systematyczny sposób. Bank ujmuje w kosztach poniesione w celu uzyskania dochodów z tytułu leasingu koszty, łącznie z amortyzacją. Bank dodaje początkowe koszty bezpośrednie poniesione w celu uzyskania leasingu operacyjnego do wartości bilansowej bazowego składnika aktywów i ujmuje te koszty jako koszty poniesione w okresie leasingu na tej samej podstawie co dochody z tytułu leasingu. Sposób amortyzowania oddanych w leasing składników aktywów podlegających amortyzacji jest zgodny ze zwykłymi zasadami amortyzacji przyjętymi przez Bank w odniesieniu do podobnych aktywów, a odpisy amortyzacyjne obliczane zgodnie z MSR 16 i MSR 38. W celu określenia czy nastąpiła utrata wartości przedmiotu leasingu, Bank stosuje MSR 36.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
21
2.20. Rezerwy
Wymogom szacowania odpisów i rezerw zgodnie z MSSF 9 podlegają zobowiązania do udzielenia pożyczki oraz umowy gwarancji finansowych. Sposób wyceny gwarancji jest zaprezentowany w Nocie 2.8.
Rezerwy zgodnie z MSR 37 tworzone wówczas, gdy na Banku ciąży obecny obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych, i prawdopodobne jest, że wypełnienie obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków oraz gdy można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego obowiązku.
2.21. Świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia i inne świadczenia pracownicze
Świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia
Bank tworzy rezerwy na przyszłe zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia ustalone w oparciu o oszacowania tego typu zobowiązań, na podstawie modelu aktuarialnego. Bank stosuje zasadę ujmowania zysków i strat aktuarialnych z wyceny świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia dotyczących zmian w założeniach aktuarialnych w innych całkowitych dochodach, które nie zostaną przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat. Natomiast koszty zatrudnienia oraz odsetki netto od zobowiązania z tytułu określonych świadczeń Bank ujmuje odpowiednio w Ogólnych kosztach administracyjnych i w Pozostałych kosztach z tytułu odsetek.
Świadczenia oparte na akcjach rozliczane w instrumentach kapitałowych
Bank prowadzi programy wynagrodzeń opartych na i regulowanych akcjami własnymi. Świadczenia oparte na akcjach rozliczane w instrumentach kapitałowych rozliczane zgodnie z MSSF 2 „Płatności związane z akcjami”. Wartość godziwa świadczonej przez pracowników pracy, w zamian za przyznanie opcji i akcji, powiększa koszty danego okresu odpowiednio w korespondencji z kapitałami własnymi. Łączną kwotę, jaką należy rozliczyć w koszty przez okres nabywania uprawnień przez pracowników do realizacji opcji i akcji, ustala się w oparciu o wartość godziwą przyznanych opcji i akcji. Nie występują warunki rynkowe nabywania uprawnień, które byłyby uwzględnione przy szacowaniu na dzień wyceny wartości godziwej opcji na akcje oraz akcji. Warunki nabycia uprawnień inne niż warunki rynkowe nie uwzględniane przy szacowaniu wartości godziwej opcji na akcje i akcji, lecz uwzględniane przez korektę liczby instrumentów kapitałowych. Na koniec każdego okresu sprawozdawczego Bank koryguje szacunek co do poziomu liczby opcji i akcji, co do których oczekuje się, że będą możliwe do wykorzystania.
2.22. Kapitał
Kapitały stanowią kapitały i fundusze własne Banku tworzone zgodnie z określonymi przepisami prawa, tj. właściwymi ustawami lub statutem Banku.
Zarejestrowany kapitał akcyjny
Zarejestrowany kapitał akcyjny wykazywany jest według wartości nominalnej, zgodnie ze statutem oraz wpisem do rejestru sądowego.
Akcje własne
W przypadku nabycia akcji Banku przez Bank, zapłacona kwota pomniejsza kapitał własny jako akcje własne do momentu ich umorzenia. W przypadku sprzedaży lub powtórnego przydziału tych akcji, otrzymana zapłata wykazywana jest w kapitale własnym.
Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej
Kapitał ten tworzony jest z premii emisyjnej uzyskanej z emisji akcji, pomniejszonej o poniesione bezpośrednie koszty z nią związane.
Koszty bezpośrednio związane z emisją nowych akcji lub emisją opcji, pomniejszają ujęte w kapitale własnym wpływy z emisji.
Ponadto kapitał zapasowy uwzględnia rozliczenia z tytułu programów motywacyjnych opartych na akcjach Banku.
Zyski zatrzymane
Zyski zatrzymane obejmują:
pozostały kapitał zapasowy,
pozostałe kapitały rezerwowe,
fundusz ogólnego ryzyka,
niepodzielony wynik finansowy z lat ubiegłych,
wynik roku bieżącego.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
22
Pozostały kapitał zapasowy, pozostałe kapitały rezerwowe i fundusz ogólnego ryzyka tworzone z odpisów z zysku i przeznaczone na cele określone w statucie lub innych przepisach prawa. Ponadto w pozostałych kapitałach rezerwowych ujmuje się wycenę programów motywacyjnych opartych na akcjach Banku.
Dywidendy za dany rok, które zostały zatwierdzone przez Walne Zgromadzenie, ale nie zostały wypłacone na koniec okresu sprawozdawczego, ujawnia się w pozycji Zobowiązania z tytułu dywidendy w ramach Innych zobowiązań.
Inne pozycje kapitałów
Inne pozycje kapitałów tworzone są w wyniku ujęcia w księgach Banku:
wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody,
różnic kursowych z przeliczenia jednostek zagranicznych,
zysków i strat aktuarialnych dotyczących świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia,
wyceny instrumentów pochodnych w ramach rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych w odniesieniu do efektywnej części zabezpieczenia,
kosztów rachunkowości zabezpieczeń,
udziału Banku w pozostałych dochodach całkowitych jednostek wycenianych metodą praw własności,
wyceny do wartości godziwej składników majątku przeklasyfikowanych do nieruchomości inwestycyjnych.
Dodatkowe pozycje kapitału
Pozycja Dodatkowe pozycje kapitału obejmuje obligacje kapitałowe w rozumieniu ustawy o obligacjach z dnia 15 stycznia 2015 roku zaklasyfikowane jako instrumenty dodatkowe w kapitale Tier I (Additional Tier I).
2.23. Wycena pozycji wyrażonych w walutach obcych
Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji
Pozycje zawarte w sprawozdaniach finansowych poszczególnych jednostek Banku, w tym oddziałów zagranicznych Banku, wycenia się w walucie podstawowego środowiska gospodarczego, w którym dana jednostka prowadzi działalność („waluta funkcjonalna”). Sprawozdanie finansowe prezentowane jest w złotych, które są walutą prezentacji Banku.
Transakcje i salda
Transakcje wyrażone w walutach obcych przelicza się na walutę funkcjonalną według kursu obowiązującego w dniu transakcji. Zyski i straty kursowe z tytułu rozliczenia tych transakcji oraz wyceny bilansowej aktywów i zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walutach obcych ujmuje się w rachunku zysków i strat.
Różnice kursowe z tytułu pozycji pieniężnych, takich jak aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, wykazuje się w ramach zysków i strat z tytułu zmian wartości godziwej. Różnice kursowe z tytułu pozycji pieniężnych, takich jak instrumenty kapitałowe zaklasyfikowane do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, uwzględnia się w innych całkowitych dochodach.
Na koniec każdego okresu sprawozdawczego pozycje niepieniężne wyceniane według kosztu historycznego wyrażonego w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu wymiany z dnia zawarcia transakcji, natomiast pozycje niepieniężne wyceniane w wartości godziwej wyrażonej w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursów wymiany, które obowiązywały w dniu, na który wartość godziwa została wyceniona. W przypadku, gdy zysk lub strata z tytułu pozycji niepieniężnych jest ujęta w innych całkowitych dochodach, każdy element tego zysku lub straty dotyczący różnic kursowych ujmuje się w innych całkowitych dochodach. Natomiast jeżeli zysk lub strata z tytułu pozycji niepieniężnych jest ujęta w rachunku zysków i strat, każdy element tego zysku lub straty dotyczący różnic kursowych ujmuje się w wyniku.
Zmiana wartości godziwej pieniężnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody obejmuje różnice kursowe wynikające z wyceny według zamortyzowanego kosztu, które ujmowane są w rachunku zysków i strat.
Pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej oddziałów zagranicznych przeliczane na walutę prezentacji z waluty funkcjonalnej z zastosowaniem kursu średniego na koniec okresu sprawozdawczego. Pozycje rachunku zysków i strat tych jednostek przelicza się na walutę prezentacji z zastosowaniem kursów średnich Narodowego Banku Polskiego z końca poszczególnych miesięcy okresu sprawozdawczego. Powstałe w ten sposób różnice kursowe ujmowane są w innych całkowitych dochodach.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
23
2.24. Działalność powiernicza
mBank S.A. prowadzi działalność powierniczą w zakresie krajowych i zagranicznych papierów wartościowych oraz obsługi funduszy inwestycyjnych i emerytalnych.
Bank świadczy usługi przechowywania aktywów, powiernictwa, zarządzania przedsiębiorstwami, zarządzania inwestycyjnego oraz usługi doradcze na rzecz osób trzecich. Przychody z tytułu prowizji i opłat z działalności powierniczej ujmuje się zgodnie z MSSF 15. W związku z wykonywaniem tych usług Bank podejmuje decyzje dotyczące alokacji oraz kupna i sprzedaży wielu różnych instrumentów finansowych. Aktywa przechowywane na zasadach powierniczych nie zostały wykazane w niniejszym sprawozdaniu finansowym, ponieważ nie należą do Banku.
2.25. Nowe standardy, interpretacje i poprawki do opublikowanych standardów
Niniejsze sprawozdanie finansowe uwzględnia wymogi wszystkich zatwierdzonych przez Unię Europejską Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej oraz związanych z nimi interpretacji, które zostały wydane i obowiązują za okresy roczne rozpoczynające się 1 stycznia 2024 roku.
Standardy i interpretacje, które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską
Opublikowane Standardy i Interpretacje, które zostały wydane i obowiązują po raz pierwszy w okresie
objętym niniejszym sprawozdaniem
Standardy i interpretacje
Opis zmian
Początek okresu obowiązywania
Wpływ na sprawozdania finansowe Banku w okresie ich początkowego zastosowania
Zmiany do MSR 1, Klasyfikacja zobowiązań na krótko- i długoterminowe
Zmiany do MSR 1 mają wpływ na wymogi dotyczące prezentacji zobowiązań w sprawozdaniu finansowym. W szczególności wyjaśniają one jedno z kryteriów klasyfikacji zobowiązania jako długoterminowe.
1 stycznia 2024 roku
Zastosowanie zmienionego standardu nie miało znaczącego wpływu na sprawozdanie finansowe.
Zmiany do MSSF 16 Leasing
Zmiany do MSSF 16 wymagają, aby jednostka, która sprzedała aktywa i jednocześnie je użytkuje w drodze leasingu, ujęła wartość zobowiązania leasingowego w sposób, który nie prowadzi do powstania zysku lub straty związanej z zachowanym prawem do użytkowania.
1 stycznia 2024 roku
Zastosowanie zmienionego standardu nie miało znaczącego wpływu na sprawozdanie finansowe.
Zmiany do MSR 7 Sprawozdanie z przepływów pieniężnych i MSSF 7 Instrumenty finansowe
Ujawnienia - Ustalenia dotyczące finansowania dostawców
Zmiany wprowadzają dodatkowe wymogi dotyczące ujawniania informacji w celu zwiększenia przejrzystości umów finansowania dostawców i ich wpływu na zobowiązania spółki, przepływy pieniężne i narażenie na ryzyko płynności.
1 stycznia 2024 roku
Zastosowanie zmienionych standardów nie miało znaczącego wpływu na sprawozdanie finansowe.
Opublikowane Standardy i Interpretacje, które zostały wydane, ale jeszcze nie obowiązują i nie zostały
wcześniej zastosowane
Standardy i interpretacje
Opis zmian
Początek okresu obowiązywania
Wpływ na sprawozdania finansowe Banku w okresie ich początkowego zastosowania
Zmiany do MSR 21
Skutki zmian kursów wymiany walut obcych – Brak wymienialności
Zmiany wprowadzają wymóg ujawnienia informacji pozwalającej na zrozumienie przez użytkowników sprawozdań finansowych skutków braku wymienialności walut oraz wyjaśniają w jaki sposób należy dokonać oceny wymienialności walut.
1 stycznia 2025 roku
Zastosowanie zmienionych standardów nie będzie miało znaczącego wpływu na sprawozdanie finansowe.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
24
Opublikowane Standardy i Interpretacje, które zostały wydane, ale jeszcze nie obowiązują i nie zostały
wcześniej zastosowane
Standardy i interpretacje
Opis zmian
Początek okresu obowiązywania
Wpływ na sprawozdania finansowe Grupy w okresie ich początkowego zastosowania
MSSF 18 Prezentacja i ujawnienia w sprawozdaniach finansowych
MSSF 18 ma na celu poprawę sprawozdawczości finansowej poprzez wprowadzenie wymogu dodatkowych zdefiniowanych sum częściowych w rachunku zysków i strat, wprowadzenie wymogu ujawniania informacji na temat miar wyników zdefiniowanych przez kierownictwo oraz dodanie nowych zasad grupowania (agregacji i dezagregacji) informacji.
MSSF 18 zastępuje MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych. Niezmienione wymogi MSR 1 zostały przeniesione do MSSF 18 i innych standardów.
1 stycznia 2027 roku
Zastosowanie nowego standardu nie będzie miało znaczącego wpływu na sprawozdanie finansowe.
MSSF 19 Jednostki zależne bez odpowiedzialności publicznej: ujawnianie informacji
MSSF 19 pozwala kwalifikującym się jednostkom zależnym na stosowanie MSSF z ograniczonymi ujawnieniami. Zastosowanie MSSF 19 ma na celu obniżenie kosztów sporządzania sprawozdań finansowych jednostek zależnych przy jednoczesnym zachowaniu użyteczności informacji dla użytkowników ich sprawozdań finansowych. Jednostka kwalifikuje się do zastosowania standardu, jeśli nie ponosi odpowiedzialności publicznej oraz jej jednostka dominująca najwyższego lub pośredniego szczebla sporządza skonsolidowane sprawozdania finansowe dostępne do użytku publicznego, które zgodne z MSSF.
1 stycznia 2027 roku
Standard nie będzie miał zastosowania dla celów sporządzania sprawozdań finansowych Grupy.
Zmiany MSSF 9, MSSF 7 – klasyfikacja i wycena instrumentów finansowych
Zmiany MSSF 9 i MSSF 7 dotyczą rozliczania zobowiązań finansowych przy użyciu elektronicznego systemu płatności oraz oceny charakterystyki umownych przepływów pieniężnych aktywów finansowych, w tym tych powiązanych z aspektami środowiskowymi, społecznymi i ładu korporacyjnego (ESG).
Zmianie uległy również wymogi dotyczące ujawniania informacji na temat inwestycji w instrumenty kapitałowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody.
1 stycznia 2026 roku
Zastosowanie zmienionych standardów nie będzie miało znaczącego wpływu na sprawozdanie finansowe.
Zmiany do różnych standardów wynikające z corocznego przeglądu Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej
Zmiany obejmują MSSF 1, MSSF 7 (wraz z wytycznymi implementacji), MSSF 9, MSSF 10 oraz MSR 7 i polegają na poprawie czytelności, dostępności i spójności z innymi standardami oraz wyeliminowaniu niejednoznaczności w wybranych paragrafach.
1 stycznia 2026 roku
Zastosowanie zmienionych standardów nie będzie miało znaczącego wpływu na sprawozdanie finansowe.
Zmiany MSSF 9, MSSF 7 – kontrakty odnoszące się do energii elektrycznej zależnej od warunków naturalnych
Zmiany w zakresie umów dotyczących energii elektrycznej uwarunkowanej przyrodniczo dotyczą wymogów w zakresie możliwości zastosowania zwolnienia na użytek własny oraz rachunkowości zabezpieczeń wraz z powiązanymi ujawnieniami. Zakres zmian jest wąski i tylko w przypadku, gdy umowy spełniają określone cechy, będą one objęte zakresem zmian.
1 stycznia 2026 roku
Zastosowanie zmienionych standardów nie będzie miało znaczącego wpływu na sprawozdanie finansowe.
Reforma wskaźników stóp procentowych
Od 2021 roku mBank prowadził intensywne prace mające na celu wdrożenie reformy stawek referencyjnych zainicjowanej przez Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 roku w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) 596/2014 (rozporządzenie BMR) skutkującej decyzją brytyjskiego urzędu Financial Conduct Authority (FCA) o zaprzestaniu kwotowania lub utracie reprezentatywności przez stawki LIBOR (dalej reforma IBOR).
W celu skutecznego wdrożenia zmian wynikających z reformy IBOR w mBanku w 2020 roku uruchomiono projekt, w którym brały udział jednostki organizacyjne Banku odpowiedzialne za zarządzanie ryzykiem, obszar skarbu, bankowość detaliczną i korporacyjną, rynki finansowe, obszar IT, rachunkowość, sprawozdawczość oraz zgodność z prawem. Realizacja projektu była nadzorowana przez Komitet Sterujący oraz Komitet ds. Zarządzania Aktywami i Pasywami oraz Kapitałem.
W wyniku prac projektowych Bank zaktualizował i wdrożył zmiany w planie działania na wypadek wystąpienia istotnych zmian lub zaprzestania opracowywania danego indeksu lub wskaźnika referencyjnego.
Bank dostosował modele ryzyka do nowych stawek referencyjnych oraz wdrożył zmiany w systemach IT mające na celu prawidłową obsługę nowych stawek referencyjnych oraz istotnych biznesowo produktów
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
25
i instrumentów na nich opartych. Tam, gdzie było to możliwe, do umów z klientami wprowadzono odpowiednie klauzule awaryjne.
Klientom detalicznym posiadającym kredyty, których oprocentowanie naliczane było w 2024 roku w oparciu o wskaźniki referencyjne LIBOR, Bank zaproponował podpisanie aneksu zmieniającego wskaźnik referencyjny na stawkę alternatywną. Podpisanie aneksu było dobrowolne, a w sytuacji, gdy kredytobiorcy nie podpisali aneksu, oprocentowanie po zakończeniu kwotowania wskaźnika zostało ustalone zgodnie ostatnią wartością wskaźnika referencyjnego.
W przypadku klientów korporacyjnych stawka LIBOR USD została zastąpiona w umowa kredytowych wskaźnikiem alternatywnym już w 2023 roku.
W drugiej połowie 2022 roku powołana została Narodowa Grupa Robocza ds. reformy wskaźników referencyjnych (NGR), której celem było przygotowanie „mapy drogowej” oraz harmonogramu działań służących sprawnemu i bezpiecznemu wdrożeniu poszczególnych elementów procesu prowadzącego do zastąpienia wskaźnika referencyjnego stopy procentowej WIBOR nowym wskaźnikiem referencyjnym (dalej reforma WIBOR).
W pracach NGR biorą udział przedstawiciele Ministerstwa Finansów, Narodowego Banku Polskiego, Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego, Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, Polskiego Funduszu Rozwoju, Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie, Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych, Banku Gospodarstwa Krajowego, GPW Benchmark, a także banków.
Zgodnie z pierwszą decyzją podjętą przez Komitet Sterujący NGR, indeks WIBOR miał zostać zastąpiony nowym indeksem w perspektywie do końca 2024 roku. W październiku 2023 roku Komitet Sterujący NGR ogłosił, że przesuwa termin zakończenia przejścia ze wskaźnika WIBOR na nowy wskaźnik referencyjny na koniec 2027 roku, a 10 grudnia 2024 roku wskazał indeks WIRF- (POLSTR) jako następcę WIBOR.
Kluczowe ryzyka związane z reformą WIBOR, na które narażony jest Bank, to:
ryzyko związane z niepewnością co do sposobu przejścia kontraktów na alternatywne stawki referencyjne, co może doprowadzić do niekorzystnej zmiany profilu ryzyka tych kontraktów,
ryzyko powolnej adaptacji nowego wskaźnika referencyjnego przez rynki finansowe, w tym opóźniony rozwój rynku instrumentów pochodnych, niezbędnych do zarządzania profilem ryzyka stopy procentowej.
W celu ograniczenia tych ryzyk, Bank uruchomił osobny projekt mający na celu wdrożenie reformy WIBOR, aktywnie uczestniczy w pracach NGR oraz korzysta z rozwiązań wypracowanych w ramach konsultacji prowadzonych przez International Swaps and Derivatives Association (ISDA), Związek Banków Polskich oraz inne organizacje międzynarodowe.
Bank prowadzi intensywne działania związane z dostosowaniem umów opartych o indeks WIBOR w celu wprowadzenia do nich wymaganych do wdrożenia reformy zapisów. Szczególny nacisk, w celu maksymalizacji odsetka zaaneksowanych umów, położono na efektywną i przejrzystą komunikację wymaganych zmian.
Bank prowadzi również prace związane z usunięciem z bieżącej oferty produktów opartych o indeks WIBOR i zastąpieniem ich produktami opartymi o inne stawki. W roku 2024 Bank rozpoczął sprzedaż kredytów gotówkowych i odnawialnych dla klientów indywidualnych opartych o stopę referencyjną NBP.
Poniższa tabela przedstawia ekspozycję Banku na dzień 31 grudnia 2024 roku na istotne rodzaje stóp procentowych będących przedmiotem wpływu reformy wskaźników referencyjnych stóp procentowych, których przejście na alternatywne stawki referencyjne nie zostało jeszcze dokonane.
(w mln zł)
Aktywa finansowe niepochodne w wartości kontraktowej
Pasywa finansowe niepochodne w wartości kontraktowej
Instrumenty pochodne w wartości nominalnej jako wartość netto z tytułu należności i zobowiązań dla transakcji pochodnych
PLN WIBOR
84 746
791
(27 746)
PLN WIBID
-
4 034
-
Razem
84 746
4 825
(27 746)
Bank nie posiada w aktualnej ofercie produktów opartych na wskaźnikach niezgodnych z rozporządzeniem BMR.
Wpływ reformy IBOR na rachunkowość zabezpieczeń opisany jest w Nocie 19.
2.26. Segmenty działalności
Dane dotyczące segmentów działalności zostały zaprezentowane w Skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy mBanku S.A. za 2024 rok, sporządzonym według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej, zatwierdzonym w dniu 26 lutego 2025 roku.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
26
3. Zarządzanie ryzykiem
mBank S.A. zarządza ryzykiem zgodnie z obowiązującymi wymogami regulacyjnymi oraz najlepszymi praktykami rynkowymi, formułując strategie, polityki oraz wytyczne w zakresie zarządzania ryzykiem.
Proces zarządzania ryzykiem jest realizowany na wszystkich poziomach struktury organizacyjnej - od Rady Nadzorczej (w tym Komisji ds. Ryzyka Rady Nadzorczej) i Zarządu Banku, poprzez wyspecjalizowane komitety oraz jednostki organizacyjne odpowiadające za identyfikację, pomiar, monitorowanie, kontrolę i redukcję ryzyka, na jednostkach biznesowych Banku skończywszy.
3.1. Zarządzanie ryzykiem w mBanku w 2024 roku – uwarunkowania zewnętrzne
Bank na bieżąco podejmuje działania mające na celu dostosowanie zasad zarządzania ryzykiem do zmieniających się uwarunkowań zewnętrznych, w tym licznych zmian przepisów prawa.
Zmiany dotyczące sposobu kalkulacji wymogów kapitałowych (Rozporządzenie CRR)
Bank monitoruje zmiany regulacyjne wynikające z wdrożenia do przepisów unijnych zaktualizowanych standardów Bazylejskiego Komitetu ds. Nadzoru Bankowego, w szczególności tych związanych z przeglądem oraz rewizją metodyk kalkulacji wymogów kapitałowych (tzw. Basel 4). W czerwcu 2024 roku opublikowany został pakiet regulacji CRR III/CRD VI. Zmiany w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 roku w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniającym rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 176, str. 1 z późn. zm. Rozporządzenie CRR) odnoszą się przede wszystkim do metod kalkulacji wymogów kapitałowych na poszczególne rodzaje ryzyka: ryzyko kredytowe, rynkowe oraz operacyjne. W przypadku Grupy mBanku szczególnie istotne zmiany dotyczące metod kalkulacji wymogów kapitałowych z tytuły ryzyka kredytowego, ze względu na zastosowanie metody wewnętrznych ratingów (ang. internal rating-based approach), która również podlega zmianom.
Zmiany przekładają się również na raportowanie ostrożnościowe oraz ujawnienia w zakresie adekwatności kapitałowej. Nowe przepisy obowiązują od początku 2025 roku.
Zmiany w Dyrektywie CRD IV
W zmienianej dyrektywie CRD przewidziane dodatkowe wymagania dotyczące ryzyka ESG, w kontekście zarządzania, pomiaru i monitorowania ryzyka, kalkulacji kapitału ekonomicznego, czy analiz w scenariuszach skrajnych. Przepisy CRD wymagają transpozycji do lokalnych przepisów prawa i będą obowiązywać od stycznia 2026 roku.
Zaktualizowane wymogi dotyczące ujawnień (III filar)
W rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2024/3172 z dnia 29 listopada 2024 roku, które uchyliło rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/637, ustanowiono jednolite formaty ujawniania informacji w celu wdrożenia standardów wchodzących w skład pakietu Bazylea III.
Jednolite zasady dotyczące płatności natychmiastowych w euro
W Banku trwają prace mające na celu dostosowanie do spełnienia wymogów regulacji ustanawiającej jednolite zasady dotyczące płatności natychmiastowych w euro w całej Unii Europejskiej (Rozporządzenie (UE) 2024/886). Rozporządzenie ma na celu poprawę konkurencji na rynku płatności, zmniejszenie koncentracji rynku oraz zwiększenie wyboru elektronicznych metod płatności, szczególnie w przypadku płatności transgranicznych. Realizacja tego celu ma nastąpić poprzez zapewnienie, że wszystkie rachunki płatnicze są dostępne dla natychmiastowych przelewów 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu.
Rekomendacje Komisji Nadzoru Finansowego (KNF)
W celu aktualizacji dobrych praktyk, jakie obowiązują banki, w tym również w kontekście nowych zaleceń i wymagań definiowanych przez europejskie organy nadzoru, uwzględniając rozwiązania regulacyjne oraz praktyki stosowane w innych państwach, Urząd Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF) prowadzi regularnie prace nad aktualizacją rekomendacji, które kierowane są do banków.
W 2024 roku KNF opublikował zaktualizowaną Rekomendację G, która dotyczy zarządzania ryzykiem stopy procentowej. W związku z publikacją ostatecznej wersji Wytycznych EUNB w zakresie zarządzania ryzykiem stopy procentowej w księdze bankowej i ryzykiem spreadu kredytowego w księdze bankowej zaktualizowana rekomendacja uwzględnia nowe wymagania wynikające ze wspomnianych przepisów.
W 2024 roku Bank zakończył proces dostosowania się do zmian w Rekomendacji S dotyczącej dobrych praktyk w zakresie zarządzania ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
27
Nowe wymaganie KNF w zakresie wskaźnika finansowania długoterminowego
Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami przedstawicieli UKNF, w dniu 15 lipca 2024 roku UKNF uchwaliła rekomendację dotyczącą Wskaźnika Finansowania Długoterminowego (WFD). Celem tej rekomendacji jest ograniczenie ryzyka związanego z obecnym modelem finansowania kredytów hipotecznych przez banki, w szczególności zmniejszenie ryzyka płynności i stopy procentowej. Aktualnie finansowanie kredytów przez banki opiera się głównie na depozytach detalicznych, a w szczególności na rachunkach bieżących. Wprowadzenie rekomendacji ma na celu zwiększenie skali finansowania kredytów hipotecznych długoterminowymi instrumentami dłużnymi. Zastosowany system wag premiuje instrumenty o dłuższej zapadalności, przy czym najwyższa waga przypisana jest terminom zapadalności co najmniej 5 lat. Preferencyjną wagę otrzymały również emisje zielonych instrumentów dłużnych, nadwyżki funduszy własnych oraz kredyty na stałą stopę procentową. KNF oczekuje, że banki podlegające rekomendacji będą utrzymywać WFD na poziomie co najmniej 40% począwszy od 31 grudnia 2026 roku.
Reforma IBOR
Bank przeprowadził prace mające na celu konwersję stawek LIBOR CHF, EUR, JPY, GBP oraz USD, które zostały wycofane zgodnie z komunikatami Financial Conduct Authority (FCA).
Bank jest również zaangażowany w prace Narodowej Grupy Roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych (NGR), która została powołana w związku z planowaną reformą wskaźników referencyjnych w Polsce i m.in. ma wprowadzić nowy wskaźnik referencyjny stopy procentowej, dla którego danymi wejściowymi informacje reprezentujące transakcje ON (overnight). Prace NGR mają na celu zapewnienie wiarygodności, przejrzystości i rzetelności opracowywania i stosowania nowego wskaźnika referencyjnej stopy procentowej. Bank nadał bardzo wysoki priorytet tym pracom i kieruje się w nich harmonogramem opublikowanym przez NGR.
Dodatkowe informacje dotyczące wpływu reformy IBOR przedstawiono w Nocie 2.25 i Nocie 19.
Wytyczne i standardy EUNB dotyczące ryzyka stopy procentowej portfela bankowego
W październiku 2022 roku EUNB opublikował finalne standardy i wytyczne w zakresie zarządzania ryzykiem stopy procentowej w księdze bankowej w ramach rewizji dotychczasowych wytycznych nadzoru:
znowelizowane wytyczne w sprawie ryzyka stopy procentowej księgi bankowej (IRRBB) oraz ryzyka spreadu kredytowego wynikających z działalności w ramach portfela bankowego (CSRBB); zastąpiły one Wytyczne EUNB z 2018 roku,
standardy techniczne dotyczące metody standardowej oraz metody uproszczonej standardowej oceny ryzyka stopy procentowej w księdze bankowej (IRRBB),
standardy techniczne dotyczące nadzorczych testów wartości odstających (SOT) dla ryzyka stopy procentowej w księdze bankowej.
Regulacje zawierają przepisy i wymagania w zakresie zarządzania IRRBB. W szczególności rozszerzają one zasady zarządzania ryzykiem CSRBB analogicznie jak obecnie funkcjonujące zasady IRRBB, doprecyzowują zasady kalkulacji wrażliwości wyniku odsetkowego oraz określają sposób kalkulacji miar regulacyjnych, w tym poziom limitów regulacyjnych. Dodatkowo 14 maja 2024 roku weszło w życie delegowane rozporządzenie Komisji Europejskiej 2024/856 z dnia 1 grudnia 2023 roku uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/EU w odniesieniu do standardów technicznych określających wielkość znacznego spadku wyniku odsetkowego na poziomie 5% kapitałów Tier I. Bank dostosował wewnętrzne zasady zarządzania ryzykiem stopy procentowej i spreadu kredytowego do wymogów regulacyjnych.
Ryzyko związane z ryzykiem środowiskowym (E), społecznym (S) oraz ładem korporacyjnym (G)
Ryzyka związane ze środowiskiem (E), społeczeństwem (S) i ładem korporacyjnym (G) oraz powiązane z nimi nowe regulacje prawne oraz rozwiązania technologiczne modyfikują modele biznesowe klientów Grupy mBanku. Adaptacja do dynamicznie zmieniającego się otoczenia biznesowego i regulacyjnego jest nieunikniona. W Grupie mBanku stale monitoruje zmiany regulacyjne dotyczące tych obszarów i analizuje ich wpływ na klientów.
Materializacja ryzyk środowiskowych może wpływać na sytuację finansową Banku bezpośrednio (np. przez zniszczenie aktywów trwałych) i pośrednio przez oddziaływanie na klientów (np. przez niższy wzrost gospodarczy, zaostrzenie warunków finansowych).
W tym obszarze zasady postępowania wynikają z przepisów prawa (głównie europejskiego) oraz wytycznych organów nadzorczych.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
28
Zmiany regulacyjne w obszarze zrównoważonego rozwoju (CRR III /CRD VI)
Opublikowane 19 czerwca 2024 roku w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej dwa akty prawne nowelizują fundamentalne dla funkcjonowania banków regulacje prawa unijnego:
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1623 z 31 maja 2024 roku w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do wymogów dotyczących ryzyka kredytowego, ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej, ryzyka operacyjnego, ryzyka rynkowego oraz minimalnego progu kapitałowego – dalej rozporządzenie CRR III,
Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1619 z 31 maja 2024 roku w sprawie zmiany dyrektywy 2013/36/UE w odniesieniu do uprawnień nadzorczych, sankcji, oddziałów z państw trzecich i ryzyk środowiskowych, społecznych i z zakresu ładu korporacyjnego dalej dyrektywa CRD VI.
W zakresie ryzyka środowiskowego wynikającego z procesu dostosowań i tendencji w ramach transformacji, w szczególności celów związanych z osiągnieciem neutralności klimatycznej CRD VI nakłada na Zarząd obowiązek opracowania szczegółowego planu obejmującego mierzalne cele i procesy w zakresie monitorowania ryzyk finansowych wynikających z czynników środowiskowych w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej. W zmienianej dyrektywie CRD przewidziane również dodatkowe wymagania dotyczące ryzyka ESG w kontekście zarządzania, pomiaru i monitorowania ryzyka, kalkulacji kapitału ekonomicznego, czy analiz w scenariuszach skrajnych
CRR III zobowiązuje Bank do ujawniania informacji jakościowych w zakresie ryzyka środowiskowego (E), społecznego (S) oraz związanego z ładem korporacyjnym (G) oraz tabel ilościowych dotyczących ryzyk środowiskowych w podziale na ryzyko fizyczne i ryzyko przejścia, w zakresie:
przyjętych strategii w celu zapobiegania im oraz działania powziętego w celu wspierania klientów i jednostek zależnych w ich adaptacji/transformacji na zrównoważoną gospodarkę, co wymaga od Banku rozbudowania istniejących już procesów ujawniania powyższych informacji i danych,
wskaźnika zielonych aktywów, tj. GAR,
wskaźnika Banking Book Taxonomy Alignment, tj. BTAR, który jest rozszerzeniem wskaźnika GAR na mniejszych klientów (którzy nie ujawniają informacji niefinansowych).
Bank będzie ujawniał wyżej wymienione kwestie począwszy od czerwca 2025.
Rekomendacje EUNB
W pierwszej połowie 2024 roku EUNB przeprowadził konsultacje w zakresie wytycznych dotyczących zarządzania ryzykiem ESG „Guidelines on the management of ESG risks”. Dokument zawiera wytyczne dotyczące procesów wewnętrznych oraz zarządzania ryzykiem, które instytucje finansowe powinny wdrożyć, aby zapewnić odporność modelu biznesowego i profilu ryzyka w perspektywie krótko-, średnio- i długookresowej. Bank powinien uwzględnić ryzyko ESG, w tym ryzyko środowiskowe, w regularnych ramach zarządzania ryzykiem jako ryzyko horyzontalne. W tym celu powinien wpisać ryzyka ESG do procesów wewnętrznych oraz włączyć do sprawozdawczości. Bank powinien opracować również plany transformacji zgodnie z przyjętymi politykami i strategiami. Publikacja finalnego dokumentu odbyła się 9 stycznia 2025 roku. Wytyczne będą obowiązywać od stycznia 2026 roku.
Otoczenie regulacyjne w zakresie ryzyka społecznego (S) w kontekście zrównoważonego rozwoju jest kluczowe dla zapewnienia odpowiedzialnego i zrównoważonego zarządzania działalnością Banku. Materializacja ryzyk społecznych może negatywnie wpłynąć na Bank na wielu poziomach, od reputacji, przez stabilność finansową, po zgodność z regulacjami. Zasady postępowania w obszarze ryzyka społecznego wynikają z obowiązujących przepisów prawnych, przede wszystkim na poziomie europejskim, oraz z wytycznych organów nadzorczych.
Najważniejsze dokumenty regulacyjne i wytyczne w tym zakresie, poza wymienionymi wcześniej dyrektywami CRRIII/CRD VI oraz rekomendacjami EUNB, to:
Rozporządzenie (UE) 2020/852 (Taksonomia UE), która w kryterium dotyczącym minimalnych gwarancji odnosi się do kwestii społecznych i z zakresu ładu korporacyjnego,
Dyrektywa (UE) 2019/882 (European Accessibility Act).
Wymagania w zakresie ładu korporacyjnego wynikają dodatkowo z:
Kodeksu spółek handlowych, Prawa bankowego i regulacji dotyczących rynku kapitałowego,
zaleceń nadzorczych, w tym Rekomendacji Z dotyczącej zasad ładu wewnętrznego w bankach i „Zasad ładu korporacyjnego dla instytucji nadzorowanych”, wydanych przez KNF oraz wytycznych Europejskiego Nadzoru Bankowego w sprawie zarządzania wewnętrznego,
standardów rynkowych, w tym „Dobrych praktyk spółek notowanych na GPW 2021”.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
29
W 2024 roku, w związku z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego DORA oraz wytycznymi Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie poprawy równowagi płci wśród dyrektorów spółek giełdowych została zaktualizowana Polityka w sprawie oceny kwalifikacji (odpowiedniości) powoływania i odwoływania członków organów Banku. Bank dokonał również aktualizacji Polityki identyfikacji kluczowych funkcji, planowania sukcesji oraz powoływania i odwoływania pracowników pełniących te funkcje i oceny ich odpowiedniości.
Grupa mBanku raportuje także kwestie związane z ESG w ramach sprawozdawczości o zrównoważonym rozwoju. Za 2024 rok po raz pierwszy ujawnienie jest przygotowane zgodnie z Dyrektywą Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). Rozszerzyła ona obowiązki sprawozdawcze dotyczące wpływu przedsiębiorstw na społeczności i środowisko, także w zakresie dostosowania się do wytycznych regulatorów. Firmy zobowiązane do przygotowywania raportów zrównoważonego rozwoju w oparciu o tą dyrektywę.
3.2. Zasady zarządzania ryzykiem
W zarządzaniu ryzykiem kredytowym, Bank koncentrował się na identyfikacji czynników, które w istotny sposób mogą wpływać na sytuację klientów oraz jakość portfela kredytowego Banku.
W obszarze bankowości korporacyjnej Bank utrzymał ostrożne podejście do aktualizacji polityk ryzyka kredytowego. Jednocześnie kontynuował projekty, których efektem ma być automatyzacja i uproszczenie procesu kredytowego.
W obszarze bankowości detalicznej Bank uwzględnia ryzyka związane z obecną sytuacją gospodarczą. Sytuacja gospodarstw domowych i małych firm jest przedmiotem silnej presji powodowanej dużą zmiennością czynników makroekonomicznych i geopolitycznych. Bank dostosowuje się do tej sytuacji utrzymując konserwatywną politykę kredytową, w szczególności w obszarze oceny zdolności kredytowej.
W Grupie mBanku role i zadania w zakresie zarządzania ryzykiem zorganizowano zgodnie ze schematem trzech linii obrony:
Pierwsza linia obrony to jednostki biznesowe (Biznes), które przede wszystkim realizują cele biznesowe. W ramach realizacji tych celów Biznes zarządza ryzykiem i kapitałem. Biznes uwzględnia aspekty związane z ryzykiem i kapitałem przy podejmowaniu wszystkich decyzji w granicach apetytu na ryzyko określonego dla Grupy mBanku. Kierownictwo Biznesu na bieżąco identyfikuje zagrożenia w podległym obszarze i odpowiada za posiadanie skutecznych mechanizmów kontrolnych. Oznacza to, że Biznes jest właścicielem wszystkich rodzajów ryzyka związanych z jego działalnością (w tym także związanych z outsourcingiem);
Druga linia obrony to przede wszystkim jednostki organizacyjne obszaru zarządzania ryzykiem (Ryzyko), Bezpieczeństwo, Inspektor Danych Osobowych oraz funkcja Compliance, które tworzą strategie zarządzania poszczególnymi rodzajami ryzyka, wspierają i nadzorują Biznes w ich wdrażaniu oraz niezależnie analizują i oceniają ryzyko. Aby zapewnić, że Biznes jest wspierany i nadzorowany w obiektywny sposób, druga linia obrony działa niezależnie od Biznesu;
Trzecia linia obrony to Audyt Wewnętrzny, dokonujący niezależnych ocen działań związanych z zarządzaniem ryzykiem realizowanych zarówno przez pierwszą, jak i drugą linię obrony.
3.2.1. Kultura ryzyka
Kultura ryzyka to normy, postawy i zachowania, które odnoszą się do świadomości ryzyka, podejmowania ryzyka, zarządzania ryzykiem oraz mechanizmów kontrolnych kształtujących decyzje dotyczące ryzyka.
Kultura ryzyka jest kluczowym elementem skutecznego zarządzania ryzykiem, w tym zarządzania ryzykiem kapitałowym i płynności. Wpływa na decyzje podejmowane przez kierownictwo i pracowników w trakcie bieżącej działalności oraz na podejmowane przez nich ryzyko.
mBanku uznaje, że właściwa kultura ryzyka przyczynia się do tworzenia bardziej zrównoważonego modelu biznesowego, co jest szczególnie ważne w sytuacji, gdy banki borykają się z trudnościami gospodarczymi, finansowymi i geopolitycznymi. Z tego względu mBank rozwija, promuje i monitoruje kulturę ryzyka.
Kultura ryzyka w mBanku jest częścią jego kultury organizacyjnej. Dlatego fundamentem dalszego rozwoju kultury ryzyka są:
Wartości mBanku, które definiują kulturę zaufania i dobrych intencji: autentyczność, empatia, odwaga, odpowiedzialność, współpraca. Wartości te określają zachowania najbardziej istotne z perspektywy Banku i jego dalszego rozwoju;
Zasady postępowania („Code of Conduct”). Określają one minimalne standardy, które obowiązują wszystkich pracowników w relacjami między sobą oraz w relacjach z klientami i partnerami biznesowymi.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
30
Aby w odpowiedni sposób rozwijać kulturę ryzyka i stosować do tego właściwie dobrane narzędzia, mBank musi mieć świadomość jej aktualnego stanu. Dlatego ocena kultury ryzyka jest dokonywana w sposób kompleksowy i wieloaspektowy poprzez analizę pięciu obszarów, dla których mBank określa wskaźniki. Wskaźniki mogą mieć charakter ilościowy lub jakościowy, aby jak najlepiej odzwierciedlić normy, postawy i zachowania w mBanku. Wskaźniki tworzone i oceniane w oparciu o wewnętrzne regulacje dotyczące oceny kultury ryzyka. W ocenie kultury ryzyka mBank uwzględnia również wyniki badania sprawdzającego nastroje, satysfakcję i zaangażowanie wśród pracowników, które stanowi element horyzontalny i jakościowy oceny. Odzwierciedla ono szerokie spojrzenie na istotne tematy związane z kulturą wśród wszystkich pracowników i na wszystkich poziomach zarządzania.
Szczegółowe zasady oceny i monitorowania kultury ryzyka zostały opisane w Strategii zarządzania ryzykiem oraz wewnętrznej regulacji dotyczącej Oceny Kultury Ryzyka.
3.2.2. Podział ról w procesie zarządzania ryzykiem
Rada Nadzorcza nadzoruje działalność Banku w zakresie systemu zarządzania ryzykiem oraz dokonuje oceny jego adekwatności i skuteczności. Rada Nadzorcza rozpatruje regularne i wyczerpujące informacje o wszystkich istotnych sprawach dotyczących działalności Banku przekazywanych przez Zarząd, ryzyku związanym z prowadzoną działalnością oraz sposobach i efektywności zarządzania tym ryzykiem. W szczególności Rada Nadzorcza zatwierdza Strategię Zarządzania Ryzykiem Grupy mBanku i nadzoruje jej realizację.
Komisja ds. Ryzyka Rady Nadzorczej stale nadzoruje ryzyko kredytowe, ryzyko rynkowe, ryzyko płynności i ryzyko niefinansowe, w tym operacyjne. W szczególności wydaje rekomendacje dotyczące zatwierdzanych przez Radę Nadzorczą strategii zarządzania ryzykiem, w tym Strategii Zarządzania Ryzykiem Grupy mBanku. Ponadto Komisja ds. Ryzyka Rady Nadzorczej wydaje rekomendacje w zakresie zaangażowania obciążonego ryzykiem jednego podmiotu zgodnie z parametrami, które określiła Rada Nadzorcza.
Zarząd Banku projektuje, wprowadza oraz zapewnia działanie systemu zarządzania ryzykiem. W szczególności Zarząd określa i wdraża Strategię Zarządzania Ryzykiem Grupy mBanku. Jest także odpowiedzialny za określanie i wdrażanie zasad zarządzania poszczególnymi rodzajami ryzyka oraz za ich spójność ze Strategią Zarządzania Ryzykiem. Zarząd ustanawia strukturę organizacyjną Banku oraz przydziela zadania i obowiązki poszczególnym jednostkom organizacyjnym, dbając o właściwy podział ról w zarządzaniu ryzykiem. Ponadto odpowiada za opracowanie, wdrożenie, skuteczność i aktualizację pisemnych strategii, polityk i procedur, które dotyczą systemu zarządzania ryzykiem, procesu szacowania kapitału wewnętrznego, zarządzania kapitałem i planowania kapitału oraz systemu kontroli wewnętrznej.
Wiceprezes Zarządu ds. Zarządzania Ryzykiem (Chief Risk Officer CRO) odpowiada za zintegrowane zarządzanie ryzykiem i kapitałem Banku oraz Grupy w zakresie definiowania strategii i polityk, pomiaru, kontroli i niezależnego raportowania dotyczącego wszystkich rodzajów ryzyka (w szczególności ryzyka kredytowego, rynkowego, płynności oraz niefinansowego, w tym ryzyka operacyjnego), zatwierdzania limitów (zgodnie z regulacjami wewnętrznymi) oraz za procesy zarządzania ryzykiem detalicznego portfela kredytowego i portfela korporacyjnego.
Chief Environmental Risk Officer (CERO) odpowiada za rozwijanie zarządzania ryzykiem środowiskowym w Banku w zakresie ustalania odpowiednich standardów, nadzorowania procesu i metodologii kontroli śladu węglowego, nadzorowania zasad kontroli wewnętrznej, ryzyka greenwashingu oraz stres testów klimatycznych.
Komitety:
Komitety Forum Biznesu i Ryzyka Grupy mBanku to platforma podejmowania decyzji oraz dialogu między jednostkami organizacyjnymi linii biznesowych i obszaru zarządzania ryzykiem w mBanku oraz mBankiem a spółkami Grupy mBanku. Forum tworzą Komitet Ryzyka Bankowości Detalicznej (KRD), Komitet Ryzyka Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej (KRK) oraz Komitet Ryzyka Rynków Finansowych (KRF). Główną funkcją komitetów jest kształtowanie zasad zarządzania ryzykiem oraz apetytu na ryzyko. Komitety podejmują decyzje i wydają rekomendacje dotyczące w szczególności polityk ryzyka, procesów i narzędzi oceny ryzyka, systemu limitów ryzyka, oceny jakości i efektywności portfela ekspozycji wobec klientów, zatwierdzania wprowadzania nowych produktów do oferty oraz kluczowych aspektów sprzedaży produktów inwestycyjnych dla klientów bankowości detalicznej.
Komitet Ryzyka Modeli jest odpowiedzialny za nadzór nad procesem zarządzania ryzykiem modeli, pełniąc w tym zakresie funkcję informacyjną, dyskusyjną, decyzyjną oraz legislacyjną.
Komitet ds. Zarządzania Aktywami i Pasywami oraz Kapitałem (CALCO) jest odpowiedzialny za systematyczne monitorowanie struktury bilansu i kapitału oraz za alokację funduszy w granicach dopuszczalnych ryzyk. Jego celem jest optymalizacja wyniku finansowego, a także kształtowanie i alokowanie kapitału w sposób zapewniający maksymalizację zwrotu na kapitale Grupy mBanku.
Komitet Zrównoważonego Rozwoju Grupy mBanku jest platformą podejmowania decyzji i wydawania rekomendacji oraz dialogu w zakresie zrównoważonego rozwoju. Komitet kształtuje, promuje i monitoruje zrównoważony rozwój w Grupie.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
31
Komitet Kredytowy Grupy mBanku podejmuje decyzje kredytowe i wydaje rekomendacje i tym samym ma wpływ na realizację zasad zarządzania ryzykiem koncentracji w szczególności w zakresie zaangażowania wobec pojedynczych klientów i grup podmiotów powiązanych, w tym dużych zaangażowań. Komitet podejmuje również decyzje w ramach Banku dotyczące konwersji długu na akcje, udziały, przejęcia nieruchomości w zamian za długi.
Komitet Bankowości Inwestycyjnej zapewnia właściwe i skuteczne zarządzanie ryzykiem w transakcjach inwestycyjnych oferowanych przez Biuro Maklerskie Banku. Komitet odpowiada w szczególności za identyfikację i zarządzanie potencjalnymi ryzykami w kontekście realizowanej transakcji oraz szybką i sprawną wymianę informacji między Biznesem i obszarem zarządzania ryzykiem na temat strategii wobec klienta.
Komitet ds. Jakości Danych i Rozwoju Systemów Informacyjnych zapewnia warunki dla stworzenia, utrzymania i rozwoju efektywnego systemu zarządzania jakością danych oraz rozwoju systemów informacyjnych w ramach zasad określonych w procedurach Data Governance Banku.
Komitet Bezpieczeństwa posiada uprawnienia do podejmowania decyzji dotyczących akceptowania istotnych z punktu widzenia Banku działań w zakresie zagadnień związanych z przestępczością bankową, cyberbezpieczeństwem, ochroną informacji z uwzględnieniem jej ochrony w systemach informatycznych, ochroną fizyczną i bezpieczeństwem technicznym, zapewnieniem ciągłości działania Banku.
Komitet ds. Architektury Informatycznej odpowiada za skuteczne zarządzanie zasobami informatycznymi w mBanku oraz w spółkach Grupy mBanku. Zapewnia w Grupie spójność elementów i elastyczność rozwiązań informatycznych, efektywne wykorzystanie zasobów informatycznych, optymalizację wykorzystania wiedzy i doświadczeń z zakresu informatyki oraz powtarzalność procesów realizowanych w zakresie informatyki.
Komitet ds. Nadzoru nad Oddziałami Zagranicznymi mBanku między innymi wydaje rekomendacje w sprawie zatwierdzenia strategii działania oraz zasad stabilnego i ostrożnego zarządzania danego oddziału zagranicznego Banku, w szczególności w odniesieniu do ryzyka kredytowego.
Funkcja zarządzania na poziomie strategicznym i funkcja kontroli ryzyka kredytowego, rynkowego, płynności, operacyjnego i ryzyka modeli wykorzystywanych do kwantyfikacji wymienionych rodzajów ryzyka jest realizowana w ramach obszaru zarządzania ryzykiem, nadzorowanego przez Wiceprezesa Zarządu ds. Zarządzania Ryzykiem.
3.2.3. Proces oceny adekwatności kapitału wewnętrznego i płynności (ICAAP/ILAAP)
Grupa mBanku stosuje proces oceny adekwatności kapitału wewnętrznego (ICAAP, ang. Internal Capital Adequacy Assessment Process), który służy utrzymaniu funduszy własnych na poziomie adekwatnym do profilu i poziomu ryzyka ponoszonego w jej działalności. Proces ICAAP obejmuje:
inwentaryzację ryzyka w działalności Grupy mBanku,
kalkulację kapitału wewnętrznego i regulacyjnego na pokrycie ryzyka,
agregację kapitału,
testy warunków skrajnych,
ustalanie limitów dotyczących wykorzystania zasobów kapitałowych,
planowanie i alokację kapitału,
monitorowanie polegające na stałej identyfikacji ryzyka występującego w działalności Grupy mBanku oraz analizie poziomu kapitału na pokrycie ryzyka,
coroczny przegląd procesu.
Wdrożony w mBanku proces oceny adekwatności płynności (ILAAP, ang. Internal Liquidity Adequacy Assessment Process) odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu ciągłości działania Banku i Grupy przez zapewnienie odpowiedniej pozycji płynnościowej i finansowej. Proces ILAAP obejmuje między innymi:
inwentaryzację ryzyka płynności i finansowania w działalności Grupy,
kalkulację miar płynności, w tym modelowanie wybranych produktów bankowych,
zarządzanie uwzględniające testy warunków skrajnych, plan awaryjny płynności, wskaźniki wczesnego ostrzegania (EWI), wskaźniki recovery (RI) oraz monitorowanie limitów,
przegląd i ocenę procesu,
system Ceny Transferowej Funduszy (FTP),
walidację modeli.
Procesy ICAAP i ILAAP podlegają regularnym przeglądom realizowanym przez Zarząd Banku. Przeglądy tych procesów nadzoruje Rada Nadzorcza Banku.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
32
Istotne rodzaje ryzyka w działalności mBanku
Zarząd Banku podejmuje działania, aby zapewnić, że Bank zarządza wszystkimi istotnymi rodzajami ryzyka, wynikającymi z realizacji przyjętej strategii Grupy mBanku. W tym celu w Grupie mBanku przeprowadzany jest corocznie proces identyfikacji i oceny istotności ryzyka. Wszystkie istotne rodzaje ryzyka uwzględniane w Strategii Zarządzania Ryzykiem Grupy mBanku, w szczególności w procesie zarządzania zdolnością absorpcji ryzyka.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku za istotne w działalności Grupy mBanku uznawane były następujące rodzaje ryzyka: ryzyko kredytowe, ryzyko rynkowe, ryzyko operacyjne, ryzyko biznesowe (w tym ryzyko strategiczne), ryzyko płynności, ryzyko braku zgodności, ryzyko reputacji, ryzyko modeli, ryzyko kapitałowe (w tym ryzyko nadmiernej dźwigni), ryzyko portfela kredytów w walutach obcych oraz ryzyko związane z sekurytyzacją. Ponadto ryzykami istotnymi są: ryzyko środowiskowe (E) traktowane jako ryzyko horyzontalne, tj. mogące materializować się w istniejących kategoriach ryzyka zidentyfikowanych w ramach procesu inwentaryzacji ryzyka, ryzyko społeczne (S) oraz ryzyko związane z ładem korporacyjnym (G).
3.2.4. Apetyt na ryzyko
Grupa mBanku definiuje apetyt na ryzyko jako maksymalny poziom ryzyka, pod względem zarówno wartości, jak i struktury, jaki Bank jest skłonny i zdolny zaakceptować w toku realizacji przyjętych celów biznesowych w ramach scenariusza kontynuacji działalności gospodarczej.
Bufory kapitałowe i płynnościowe
Grupa mBanku ustala apetyt na ryzyko, aby zapewnić stałe spełnienie wymagań nadzorczych w zakresie adekwatności kapitałowej i płynności przyjętych w przepisach europejskich i polskich. Dlatego utrzymuje bufory kapitałowe i płynnościowe powyżej wymogów regulacyjnych, żeby zapewnić niezakłócone funkcjonowanie Grupy w razie niekorzystnych zmian w samej Grupie lub jej otoczeniu, tak aby możliwe było utrzymanie zdolności do absorpcji ryzyka. Zasoby na pokrycie ryzyka i apetyt na ryzyko określa się z uwzględnieniem źródeł finansowania i pozycji kapitałowej Grupy oraz profilu ryzyka płynności, zarówno w perspektywie regulacyjnej, jak i ekonomicznej. Bank utrzymuje kapitał i aktywa płynne na poziomach zapewniających spełnianie wymogów regulacyjnych w warunkach normalnych oraz w warunkach skrajnych, ale prawdopodobnych.
Grupa mBanku podejmuje proaktywne działania mające na celu minimalizację potencjalnych negatywnych skutków wynikających z nieoczekiwanych i nagłych wypłat środków zdeponowanych przez klientów. Działania te mają na celu zapewnienie stabilności finansowej i ochrony interesów klientów w przypadku gdyby doszło do wystąpienia takich sytuacji w przyszłości. Służy temu cała architektura systemu zarządzania ryzykiem płynności, dzięki której Grupa kształtuje pożądany profil ryzyka płynności. W codziennym zarządzaniu ryzykiem płynności Grupa monitoruje płynność i ryzyko płynności, wykorzystując w tym celu szereg wskaźników wczesnego ostrzegania, w tym obejmujących horyzont śróddzienny.
Apetyt na ryzyko Grupy mBanku uwzględnia wszystkie istotne rodzaje ryzyka i ich kluczowe koncentracje wynikające z przyjętej strategii biznesowej, poprzez ustalenie odpowiednich buforów kapitałowych dla ryzyka wynikającego z potencjalnej materializacji wybranych czynników ryzyka, dotyczących istniejących portfeli oraz planowanej działalności, a także uwzględniających nowe wymagania regulacyjne, jak również potencjalne niekorzystne zmiany makroekonomiczne.
W wyniku wewnętrznych dyskusji o apetycie na ryzyko określane docelowe współczynniki kapitałowe i wewnętrzne bufory płynności oraz horyzont przeżycia dla Grupy mBanku. Aby wyznaczyć odpowiednią wielkość bufora płynności, ustanowiony został minimalny poziom wskaźnika LCR powyżej wymogu regulacyjnego.
Zdolność absorpcji ryzyka
Zdolność absorpcji ryzyka jest wyrażona w kapitale, źródłach finansowania i rezerwach płynności, które mogą być alokowane celem zapewnienia bezpieczeństwa w scenariuszu bazowym i scenariuszu warunków skrajnych. Maksymalne ryzyko, jakie Grupa mBanku jest skłonna i zdolna ponieść, przy akceptacji zagrożeń wynikających ze strategii biznesowej Grupy mBanku, określa się z uwzględnieniem następujących warunków:
zapewnienie adekwatnej zdolności absorpcji ryzyka (przestrzeganie limitów obowiązujących w normalnych warunkach) zgodnie z zasadami ICAAP,
przestrzeganie wewnętrznych celów kapitałowych i płynnościowych,
zapewnienie zachowania płynności finansowej oraz adekwatnej płynności strukturalnej Grupy zgodnie z zasadami ILAAP.
Podejście Grupy mBanku do oceny i kontroli zdolności do absorpcji ryzyka Grupy uwzględnia wymogi wewnętrzne i regulacyjne.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
33
System limitów ryzyka
Aby zapewnić efektywną alokację apetytu na ryzyko mBank wdrożył system limitowania ryzyka. Struktura limitów przekłada apetyt na ryzyko na konkretne ograniczenia dotyczące rodzajów ryzyka występujących w działalności Banku. Oprócz limitów w celu zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania Banku stosowane są również liczby kontrolne oraz wskaźniki wczesnego ostrzegania.
3.2.5. Testy warunków skrajnych w ramach ICAAP i ILAAP
Testy warunków skrajnych wykorzystywane w zarządzaniu oraz planowaniu kapitałowym i płynnościowym Banku. Pozwalają one ocenić odporność Banku w kontekście dotkliwych, ale jednocześnie prawdopodobnych scenariuszy wydarzeń zewnętrznych i wewnętrznych.
Testy warunków skrajnych przeprowadzane przy założeniu scenariusza niekorzystnych warunków makroekonomicznych, które mogą negatywnie wpłynąć na sytuację finansową, kapitałową i płynnościową Banku. Przyjmowane do analizy scenariusze makroekonomiczne umożliwiają kompleksową analizę wszystkich istotnych rodzajów ryzyka oraz w szczególności analizę wpływu na adekwatność kapitałową i płynność Banku.
W ramach ICAAP Bank przeprowadza testy warunków skrajnych z wykorzystaniem różnych scenariuszy, m.in. scenariuszy historycznych, scenariuszy makroekonomicznych dla pogarszającej się koniunktury gospodarczej, scenariuszy, które uwzględniają zdarzenia o charakterze idiosynkratycznym, w kontekście specyficznych koncentracji ryzyka w Banku. Analizy takie przeprowadzane dla scenariuszy, o różnym poziomie dotkliwości, które charakteryzują się różnym poziomem prawdopodobieństwa ich realizacji.
Scenariusze w ramach ILAAP obejmują negatywne zdarzenia o charakterze idiosynkratycznym, zdarzenia dotyczące całego rynku oraz scenariusze połączone. Scenariusze te uzupełniane przez scenariusz odwrócony pozwalający na identyfikację czynników ryzyka. Dodatkowo przeprowadzany jest scenariusz zintegrowany, w którym uwzględnia się również wpływ czynników pochodzących z innych rodzajów ryzyka. Analizy wrażliwości stanowią kluczowe narzędzie do oceny wrażliwości miary płynności na zmianę wybranych czynników ryzyka i pomagają w projektowaniu oraz weryfikacji wiarygodności scenariuszy warunków skrajnych.
Dla Banku przeprowadzane tzw. odwrócone testy warunków skrajnych, których celem jest identyfikacja zdarzeń mogących spowodować zagrożenie dla kontynuacji funkcjonowania Banku. Odwrócone testy warunków skrajnych służą do podejmowania decyzji strategicznych dotyczących akceptowanego profilu ryzyka.
3.2.6. Wyniki finansowe mBanku oraz Grupy mBanku w kontekście wymogów regulacyjnych
Bank monitoruje wskaźniki planu naprawy w obszarach płynności, kapitału, rentowności i jakości aktywów zgodnie z zasadami opisanymi w Planie naprawy dla Grupy mBanku, w tym w zakresie spełnienia przesłanek do uruchomienia planu naprawy.
Zgodnie z wytycznymi Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EBA/GL/2021/11) w sprawie wskaźników planu naprawy, wskaźniki rentowności powinny uwzględniać wszelkie aspekty związane z dochodami instytucji, które mogą prowadzić do szybkiego pogorszenia się jej sytuacji finansowej poprzez obniżenie zysków zatrzymanych (lub strat) mających wpływ na fundusze własne instytucji.
Rentowność podstawowego modelu biznesowego Banku w 2024 roku utrzymała się na wysokim poziomie. Wynik za 2024 rok został częściowo ukształtowany w wyniku ujęcia dodatkowych kosztów ryzyka prawnego związanych z portfelem kredytów walutowych.
Należy podkreślić, że zgodnie z obowiązującymi przepisami w zakresie planów naprawy, w szczególności art. 142 ust. 2 ustawy Prawo bankowe, przesłanka do uruchomienia planu naprawy odnosząca się do istotnie pogorszającej się sytuacji finansowej Banku oraz Grupy nie została spełniona.
Wskaźniki planu naprawy w pozostałych obszarach, tj. płynności, kapitału i jakości aktywów wskazują na stabilną i bezpieczną sytuację Banku oraz Grupy.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
34
3.3. Ryzyko kredytowe
3.3.1. Organizacja zarządzania ryzykiem
Grupa mBanku aktywnie zarządza ryzykiem kredytowym mając na celu optymalizację poziomu zysku uwzględniającą koszt ponoszonego ryzyka. Analiza ryzyka występującego w funkcjonowaniu Grupy ma charakter ciągły. W celu identyfikacji i monitorowania ryzyka kredytowego, w strukturze Banku oraz spółek zależnych stosuje się jednolite zasady zarządzania ryzykiem kredytowym, których podstawą jest między innymi oddzielenie funkcji oceny ryzyka kredytowego od funkcji sprzedażowych na wszystkich szczeblach do poziomu Zarządu włącznie. Analogiczne podejście Bank stosuje w odniesieniu do administrowania ekspozycjami niosącymi ryzyko kredytowe, które jest realizowane w obszarze zarządzania ryzykiem oraz w obszarze operacyjnym w pełnej niezależności od funkcji sprzedażowych. Przyjęty model zarządzania ryzykiem w ramach Grupy zakłada uczestnictwo w tym procesie jednostek organizacyjnych Banku wchodzących w skład obszaru zarządzania ryzykiem, a także Komitetu Kredytowego Grupy mBanku (KKG).
Podejmowanie decyzji w odniesieniu do ekspozycji kredytowych w obszarze korporacyjnym
Decyzje kredytowe podejmowane zgodnie z wewnętrznymi regulacjami. Poziom kompetencji decyzyjnych określony jest w postaci macierzy decyzyjnej. Na jej podstawie, w zależności od EL-ratingu (ratingu oczekiwanej straty) lub PD-ratingu (prawdopodobieństwo zaniechania regulowania zobowiązań przez dłużnika) oraz łącznego zaangażowania na klienta/grupę powiązanych klientów, ustalany jest szczebel decyzyjny odpowiedzialny za podjęcie decyzji kredytowej. W łącznym zaangażowaniu uwzględniane są również zaangażowania spółek Grupy mBanku na klienta/grupę powiązanych klientów.
Dla klientów wnioskujących o małe zaangażowanie kwota zaangażowana jest jedynym wyznacznikiem szczebla decyzyjnego.
Podejmowanie decyzji w odniesieniu do ekspozycji kredytowych w obszarze detalicznym
Ze względu na profil klientów detalicznych, wielkość dopuszczalnych ekspozycji na pojedynczego klienta oraz standaryzację oferowanych produktów, proces podejmowania decyzji jest inny niż w przypadku klientów korporacyjnych. Proces decyzyjny w znacznej mierze jest zautomatyzowany, zarówno w zakresie pozyskiwania danych o kredytobiorcy z wewnętrznych oraz zewnętrznych źródeł danych jak i oceny ryzyka wykonywanej przy użyciu technik scoringowych oraz wystandaryzowanych kryteriów decyzyjnych. Obszar uznaniowości dotyczy głównie czynności związanych z weryfikacją dokumentacji kredytowej oraz obsługi ewentualnych odstępstw, kiedy to decyzja podejmowana jest z zastosowaniem właściwych reguł podwyższenia poziomu decyzyjnego. W przypadku kredytowania hipotecznego dodatkowo dokonywana jest wycena wartości zabezpieczenia (w standardowych przypadkach dokonywana wewnętrznie, w pozostałych polegająca na wewnętrznej weryfikacji wyceny dostarczonej z zewnątrz).
3.3.2. Polityka kredytowa
Bank zarządza ryzykiem kredytowym w oparciu o wymagania nadzorcze, najlepsze praktyki rynkowe oraz własną wiedzę i doświadczenia. W procesie zarządzania ryzykiem kredytowym główną rolę odgrywają polityki kredytowe, ustalane odrębnie dla obszaru bankowości detalicznej i korporacyjnej. Polityki kredytowe określają między innymi:
docelowe grupy klientów,
akceptowalne poziomy ratingów definiowane wielkością oczekiwanej straty,
kryteria akceptacji przedmiotów finansowania oraz zabezpieczeń,
zasady ograniczania ryzyka koncentracji,
reguły odnoszące się do wybranych branż lub segmentów klientów.
3.3.3. Stosowane zabezpieczenia
Zabezpieczenia stosowane w ramach udzielania produktów kredytowych
Ważnym elementem polityki kredytowej stosowane zabezpieczenia. Podstawową rolą zabezpieczenia jest obniżenie ryzyka kredytowego transakcji i zapewnienie Bankowi realnej możliwości zwrotu należności. Bank, podejmując decyzję o przyznaniu produktu obarczonego ryzykiem kredytowym, dąży do uzyskania zabezpieczenia adekwatnego do podejmowanego ryzyka. Bank przyjmuje zabezpieczenia tylko po dokonaniu ich oceny i pod warunkiem, że spełniają one warunek braku istotnej korelacji między ich wartością a wiarygodnością dłużnika. Rodzaj wymaganego zabezpieczenia zależy od produktu obciążonego ryzykiem kredytowym, okresu finansowania oraz ryzyka klienta.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
35
Do najczęściej stosowanych zabezpieczeń należą:
hipoteka na nieruchomości,
zastaw rejestrowy,
przelew wierzytelności (cesja praw),
kaucja pieniężna,
zastaw finansowy,
gwarancje i poręczenia,
blokada pieniężna,
przewłaszczenie środka transportu.
Wartość nieruchomości stanowiących zabezpieczenie ustalana jest na podstawie wyceny, sporządzanej przez uprawnionego rzeczoznawcę. Przedłożony w Banku operat jest weryfikowany przez zespół specjalistów usytuowany w obszarze zarządzania ryzykiem, który sprawdza poprawność przyjęcia wartości rynkowej oraz ocenia płynność zabezpieczenia. W wybranych przypadkach najbardziej płynnych mieszkań w segmencie detalicznym weryfikacja wartości dokonywana jest automatycznie na podstawie aktualnych cen transakcyjnych.
Wartość pozostałych zabezpieczeń określana jest na bazie dostępnych dokumentów, typowych dla każdego rodzaju zabezpieczenia.
Każde zabezpieczenie podlega monitoringowi. Częstotliwość monitoringu wynika z regulacji wewnętrznych i zależy od rodzaju monitorowanego zabezpieczenia.
W obszarze bankowości korporacyjnej, w przypadku zabezpieczeń na środkach trwałych i aktywach finansowych finalna wartość zabezpieczenia, tzw. MRV (ang. Most Realistic Value), wyznaczana jest przy użyciu wskaźnika ECF (ang. Empirical Coverage Factor), który odzwierciedla pesymistyczny wariant odzysku wierzytelności z zabezpieczenia rzeczowego w drodze wymuszonej sprzedaży. Ocena zabezpieczeń osobowych dokonywana jest na podstawie kondycji finansowej dostawcy. Bank wyznacza tzw. parametr PCV (będący odpowiednikiem wartości MRV dla zabezpieczeń rzeczowych). W sytuacji gdy parametr PD dostawcy zabezpieczenia jest równy lub gorszy od PD klienta, PCV równe jest zero.
Bank posiada polityki dotyczące zabezpieczeń w obszarze bankowości detalicznej oraz korporacyjnej. Najważniejsze ich elementy to:
wskazanie zabezpieczeń preferowanych i niezalecanych,
rekomendacje w zakresie stosowania zabezpieczeń w określonych sytuacjach,
określenie częstotliwości monitoringu zabezpieczeń,
określenie podejścia do zabezpieczeń z zerowym MRV.
Zabezpieczenia stosowane w ramach obrotu instrumentami pochodnymi
Bank zarządza ryzykiem związanym z instrumentami pochodnymi. Ekspozycjami kredytowymi wynikającymi z zawartych transakcji pochodnych zarządza się w ramach ogólnych limitów kredytowych dla klientów, uwzględniając potencjalny wpływ na wartość ekspozycji zmian parametrów rynkowych. Stosowane umowy ramowe z kontrahentami zobowiązują Bank do codziennego monitorowania wartości ekspozycji wobec kontrahenta i wprowadzają konieczność dodatkowego zabezpieczania ekspozycji przez klienta lub mBank zgodnie z podpisanymi umowami zabezpieczającymi. Jednocześnie wspomniane umowy ramowe w przypadku naruszenia warunków umowy pozwalają na przedterminowe rozliczenie transakcji z klientem. mBank wykorzystuje Proces Wczesnego Ostrzegania (Early Warning) w celu monitorowania wykorzystania limitu na transakcje pochodne i możliwości reakcji Banku w stosunku do klienta, w przypadku gdy ekspozycja z tytułu otwartych transakcji pochodnych zbliża się do maksymalnego poziomu limitu. Ponadto uwzględniając ryzyko kredytowe związane z limitem na transakcje pochodne konkretnego klienta, Bank może stosować dodatkowe zabezpieczenia tego limitu w ramach standardowego katalogu zabezpieczeń produktów ryzyka kredytowego, jak również w określonych sytuacjach z rozszerzonego katalogu zabezpieczeń produktów ryzyka kredytowego zgodnie z kryteriami wskazanymi w wewnętrznych instrukcjach Banku.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
36
3.3.4. System ratingowy
Kluczowym elementem procesu zarządzania ryzykiem kredytowym w obszarze bankowości korporacyjnej jest system ratingowy, oparty na następujących podstawowych elementach:
rating dłużnika (PD-rating) określający prawdopodobieństwo zaniechania regulowania zobowiązań (PD),
model straty z tytułu niewykonania zobowiązania (LGD) obejmujący portfel ekspozycji bez przesłanki niewykonania zobowiązania (w przypadku niewykonania zobowiązania odzyski ustalane metodą indywidualną). Model składa się z komponentów: odzysku z części niezabezpieczonej (oparty na czynnikach ze sprawozdania finansowego, charakterystykach ekspozycji oraz klienta) oraz odzysku z części zabezpieczonej (oparty na czynnikach związanych z przedmiotem zabezpieczenia),
model ekspozycji w przypadku niewykonania zobowiązania (EAD), którego składowymi model współczynnika konwersji kredytowej CCF oraz komponent zużycia limitu. Komponenty oparte o czynniki kontraktowe oraz specyficzne dla każdego klienta,
rating kredytowy (EL-rating) - określający oczekiwaną stratę (EL) i biorący pod uwagę zarówno ryzyko związane z klientem (PD) jak i specyfikę transakcji (LGD strata na skutek zaniechania regulowania zobowiązań). EL wyrażone jest w postaci iloczynu PD*LGD. Wskaźnik EL wykorzystywany jest głównie na etapie podejmowania decyzji kredytowej.
Rating dostarcza względne miary ryzyka kredytowego zarówno w skali procentowej (PD% i EL%) jak też według umownej skali od 1,0 do 6,5 (PD-rating, EL-rating) dla korporacji (obroty powyżej 50 mln zł) i SME (obroty nieprzekraczające 50 mln zł). Kalkulacja PD jest ściśle zdefiniowanym procesem obejmującym siedem elementów, tj. analizę finansową raportów rocznych, analizę finansową danych śródrocznych, ocenę terminowości składania sprawozdań finansowych, ocenę ryzyk jakościowych, wskaźniki ostrzegawcze, ocenę stopnia integracji grupy dłużnika oraz dodatkowe kryteria uznaniowe. Rating kredytowy oparty na oczekiwanej stracie (EL) powstaje poprzez nałożenie na ocenę ryzyka klienta analizy ryzyka transakcyjnego wynikającego z wielkości zaangażowania (EAD) oraz z charakteru i stopnia zabezpieczenia transakcji zawartych z danym klientem (LGD). LGD wyrażone jako procent EAD jest funkcją możliwej do realizacji wartości zabezpieczeń rzeczowych i finansowych, zależnej od typu oraz wartości zabezpieczenia, typu transakcji oraz współczynnika odzysku należności z innych źródeł niż zabezpieczenia.
System ratingowy stosowany w obszarze bankowości detalicznej wykorzystywany jest do oceny ryzyka transakcji zabezpieczonych oraz niezabezpieczonych hipotecznie wobec osób fizycznych oraz mikro i małych przedsiębiorstw. W ramach detalicznego systemu ratingowego funkcjonują następujące modele:
model straty z tytułu niewykonania zobowiązania (LGD) obejmujący cały portfel detaliczny. Finalny poziom straty określany jest na podstawie integracji trzech komponentów:
poziomu odzysku dla przypadków uzdrowionych (opartego na średnich osiąganych poziomach odzysku dla przypadków uzdrowionych),
poziomu odzysku dla przypadków nieuzdrowionych (opartego na czynnikach kontraktowych, dotyczących relacji klienta z kontraktem oraz charakterystykę zabezpieczenia),
prawdopodobieństwa uzdrowienia (opartego na czynnikach socjo-demograficznych oraz pełnej strukturze produktowej właściciela kontraktu).
Szacowanie poziomu straty LGD przebiega w homogenicznych segmentach uwzględniających typ produktu oraz rodzaj zabezpieczenia. Funkcjonują oddzielne modele dla przypadków charakteryzujących się oraz nie charakteryzujących się niewykonaniem zobowiązania:
model ekspozycji w przypadku niewykonania zobowiązania (EAD), którego składowymi jest model współczynnika konwersji kredytowej CCF, komponent zużycia limitu LU oraz przedpłat. Komponenty oparte są na czynnikach kontraktowych oraz klienckich;
model parametru PD (określający prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania) o konstrukcji modułowej integrujący funkcjonujące w obszarze detalicznym karty scoringowe:
aplikacyjne (oparte na czynnikach: socjo-demograficznych, opisujących charakterystykę prowadzonej działalności gospodarczej oraz związanych ze specyfiką posiadanych/wnioskowanych produktów kredytowych),
behawioralne (oparte na informacjach dotyczących historii relacji kredytowej i depozytowej z Bankiem),
biurowe (bazujące na danych z Biura Informacji Kredytowej dotyczących relacji i sposobu obsługi przez klienta zobowiązań posiadanych poza Bankiem).
Systemy ratingowe generują prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania przez kredytobiorców bezpośrednio w postaci PD wyrażonych w procentach (skala ciągła). Klasy ratingowe tworzone w oparciu o procedury dzielenia na grupy PD wyrażonego w procentach na podstawie drabinki geometrycznej
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
37
(tzw. masterskala). W sprawozdawczości zewnętrznej Bank stosuje mapowanie wewnętrznej skali ratingowej PD do ratingów zewnętrznych. Zarówno proces mapowania prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania na klasy ratingowe jak i sposób przekładania ratingów wewnętrznych do zewnętrznych efektem stosowanie jednej, wspólnej skali ratingowej (masterskali) w grupie Commerzbanku. Stosowana w Banku skala ratingowa jest wykorzystywana do wizualizacji poziomu ryzyka kredytowego wobec osób fizycznych, mikro i małych przedsiębiorstw oraz średnich i dużych podmiotów gospodarczych. Sposób mapowania przedstawiony jest w poniższej tabeli.
Pod- portfel
1
2
3
4
5
6
7
8
PD rating
1,0 – 1,2
1,4
1,6
1,8
2
2,2
2,4 – 2,6
2,8
3
3,2 – 3,4
3,6 – 3,8
4
4,2 – 4,6
4,8
5
5,2 – 5,8
Brak ratingu
6,1 – 6,5
AAA
AA+
AA, AA-
A+, A
A-
BBB+
BBB
BBB-
BB+
BB
BB-
B+
B
B-
B-
CCC+ do C
Nie dotyczy
D
S&P
Stopień inwestycyjny
Stopień subinwestycyjny
Stopień nieinwestycyjny
-
Default
3.3.5. Monitoring i walidacja modeli
Wszystkie modele parametrów ryzyka w mBanku, w tym między innymi modele prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania (PD) oraz ich składowe, straty z tytułu niewykonania zobowiązania (LGD), oraz współczynnika konwersji kredytowej (CCF), podlegają szczegółowemu i corocznemu procesowi monitoringu przez jednostki modelujące. Ponadto modele te przedmiotem cyklicznej walidacji przez niezależną jednostkę walidacyjną mBanku.
W trakcie monitoringu przeprowadzane testy sprawdzające moc dyskryminacyjną modeli lub poszczególnych ich komponentów, stabilność w czasie, istotność poszczególnych odchyleń empirycznych realizacji od wartości teoretycznych oraz wpływ na parametry portfelowe. Jednostka modelująca przeprowadza rekalibracje przedmiotowych modeli, m.in. w przypadku identyfikacji pewnych niedopasowań.
Raporty z przeprowadzonych monitoringów/backtestów przedstawiane do wiadomości użytkowników modelu oraz niezależnej jednostki walidacyjnej.
Walidacja
Walidacja jest wewnętrznym, kompleksowym procesem niezależnej i obiektywnej oceny funkcjonowania modelu, spełniającym wymogi Rekomendacji W, a także - w przypadku metody AIRB - wytyczne nadzoru określone w Rozporządzeniu CRR. Zasady walidacji zostały ramowo określone w Polityce Zarządzania Modelami (PZM) i uszczegółowione w innych regulacjach wewnętrznych Banku. Walidacji podlegają modele bezpośrednio lub pośrednio wykorzystywane w ocenie adekwatności kapitałowej z wykorzystaniem metody AIRB, modele bezpośrednio lub pośrednio wykorzystywane w procesie kalkulacji rezerw zgodne z MSSF 9 oraz inne wskazane w prowadzonym w Banku Wykazie Modeli PZM.
W przypadku modeli AIRB zachowana jest niezależność Jednostki Walidacyjnej w strukturach organizacyjnych Banku lub spółki Grupy w stosunku do jednostek zaangażowanych w proces budowy i utrzymania modelu, tzn. jego właściciela oraz użytkowników. W Banku za walidację odpowiedzialny jest Wydział Walidacji (Jednostka Walidacyjna). Walidacja przeprowadzana przez Jednostkę Walidacyjną obejmuje ocenę koncepcji i założeń modeli, poprawności ich budowy, wdrożenia, poprawności wykorzystania oraz skuteczności wraz ze statusem podejmowanych działań zaradczych lub naprawczych.
W zależności od istotności i złożoności modelu, a także rodzaju przeprowadzanego badania, walidacja ma charakter kompleksowy (obejmuje zarówno elementy ilościowe, jak i jakościowe) lub ograniczony (jest skoncentrowana głównie na analizach ilościowych oraz wybranych elementach jakościowych). Wyniki walidacji udokumentowane w formie raportu walidacyjnego, który zawiera ocenę modelu m.in. na potrzeby dalszego zatwierdzenia modelu oraz ewentualne zalecenia, w postaci działań zaradczych bądź naprawczych, dotyczące stwierdzonych nieprawidłowości.
Zadania walidacyjne realizowane zgodnie z rocznym planem walidacji. Zarówno plan walidacji, jak i wyniki przeprowadzonych zadań walidacyjnych zatwierdzane są przez Komitet Ryzyka Modeli.
Polityka zmian metody IRB
Bank posiada zatwierdzoną przez Zarząd i wdrożoną Politykę zmian metody IRB. Zawiera ona wewnętrzne zasady zarządzania zmianami w ramach stosowanej metody IRB, oparte na wytycznych władz nadzorczych i uwzględniające własną specyfikę organizacyjną. Polityka określa etapy procesu zarządzania zmianami, definiuje role i odpowiedzialności, szczegółowo charakteryzuje zasady klasyfikacji zmian, w szczególności kryteria klasyfikacji w oparciu o wytyczne Europejskiego Banku Centralnego.
3.3.6. Zasady wyznaczania oczekiwanych strat kredytowych
Bank wyznacza oczekiwane straty kredytowe zgodnie z wymogami Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej oraz zgodnie z wymogami polskiego prawa bankowego i wymaganiami Komisji Nadzoru Finansowego.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
38
3.3.6.1 Zasady klasyfikacji ekspozycji do Koszyków
Bank, realizując postanowienia Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej, klasyfikuje ekspozycje kredytowe do Koszyków (ang. Stage):
Koszyk 1 ekspozycje, dla których ryzyko nie zwiększyło się istotnie od momentu początkowego ujęcia w portfelu kredytowym,
Koszyk 2 ekspozycje, dla których na datę raportową stwierdzono istotne pogorszenie jakości kredytowej w stosunku do daty początkowego ujęcia,
Koszyk 3 – ekspozycje, dla których została stwierdzona przesłanka utraty wartości,
POCI (ang. purchased or originated credit-impaired asset) aktywa, dla których przesłanka utraty wartości została zidentyfikowana na moment początkowego ujęcia.
Przypisanie ekspozycji do Koszyka 2 odbywa się w Banku zgodnie z algorytmem tzw. Logiki Transferu, określającym przesłanki jakościowe oraz ilościową, mówiące o znaczącym wzroście ryzyka kredytowego, zaś o klasyfikacji do Koszyka 3 decydują przesłanki utraty wartości.
Po ustaniu przesłanki ilościowej lub przesłanek jakościowych, na podstawie których ekspozycja została zaklasyfikowana do Koszyka 2 na datę raportową (klient i przypisana do niego ekspozycja nie ma aktywnej żadnej z przesłanek jakościowych Logiki Transferu ani przesłanki ilościowej), ekspozycja zmieni kwalifikację z Koszyka 2 na Koszyk 1. Dodatkowo, w przypadku kredytów, wobec których zastosowano narzędzia pomocowe (forborne) warunkiem przeklasyfikowania do Koszyka 1 jest upłynięcie okresu 24 miesięcy, w trakcie których kredyt jest prawidłowo obsługiwany (ang. performing).
Możliwe jest również przeklasyfikowanie klienta z Koszyka 3 do Koszyka 2 lub Koszyka 1 jeśli dla każdej przesłanki niewykonania zobowiązania przypisanej do dłużnika upłynął okres kwarantanny, a ocena dłużnika przeprowadzona po okresie kwarantanny nie wykazała, że dłużnik prawdopodobnie nie spłaci w pełni zobowiązania bez realizacji zabezpieczenia.
Okres kwarantanny oznacza okres, w którym dłużnik prawidłowo obsługuje zobowiązania, liczony od momentu ustąpienia przesłanki utraty wartości.
Kalkulacja okresu kwarantanny odbywa się oddzielnie dla każdej przesłanki utraty wartości. Okres kwarantanny jest utrzymywany również w sytuacji, gdy zobowiązanie ze względu na które wystąpiła przesłanka utraty wartości, zostało spłacone, spisane lub sprzedane. Okres kwarantanny wynosi:
w przypadku przesłanki restrukturyzacji awaryjnej – 12 miesięcy,
w przypadku pozostałych przesłanek – 3 miesiące.
Bank w okresie kwarantanny ocenia zachowanie kredytowe dłużnika, a wyjście z kwarantanny jest uzależnione od prawidłowej obsługi.
3.3.6.1.1. Istotne pogorszenie jakości kredytowej (klasyfikacja do Koszyka 2)
Identyfikacja istotnego pogorszenia jakości kredytowej aktywa odbywa się na bazie kryterium ilościowego i kryteriów jakościowych, przy czym o klasyfikacji aktywa do Koszyka 2 decyduje wystąpienie przynajmniej jednego z kryteriów jakościowych lub kryterium ilościowego.
Kryteria jakościowe to:
liczba dni opóźnienia w spłacie kwoty wymagalnej jest większa lub równa 31 dni przy uwzględnieniu progów materialności:
próg bezwzględny odnosi się do przeterminowanej kwoty ekspozycji i wynosi 400 dla ekspozycji detalicznych w oddziale polskim i ekspozycji dłużników Private Banking, rejestrowanych w systemach korporacyjnych, 2 500 CZK dla ekspozycji detalicznych w oddziale zagranicznym Banku w Czechach, 100 EUR dla ekspozycji detalicznych w oddziale zagranicznym Banku na Słowacji oraz 2 000 zł dla ekspozycji z obszaru bankowości korporacyjnej i inwestycyjnej,
próg względny odnosi się do stosunku przeterminowanej kwoty ekspozycji do całkowitej kwoty ekspozycji bilansowej i wynosi 1%;
liczba dni opóźnienia w spłacie kwoty wymagalnej ekspozycji jest większa lub równa 91 dni (bez uwzględnienia progów materialności);
występowanie flagi Forborne performing (status klienta wskazujący na jego trudności w spłacie zobowiązania kredytowego zgodnie z definicją Forborne stosowaną w Banku);
przynajmniej trzykrotny wzrost aktualnego poziomu PD oszacowanego w horyzoncie 12 miesięcy w stosunku do poziomu PD z daty początkowego ujęcia w ekspozycji (ang. threefold PD backstop indicator);
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
39
występowanie flagi Listy Watch (wewnętrzny proces Banku wskazujący klientów korporacyjnych podlegających szczególnej obserwacji pod względem zmian ich jakości kredytowej, zgodnie z zasadami klasyfikacji na Listę Watch przyjętymi w Banku);
pogorszenie profilu ryzyka całego portfela ekspozycji z uwagi na typ produktu, branżę lub kanał dystrybucji (dotyczy klientów detalicznych).
Bank dokonuje kwantyfikacji poziomu ryzyka kredytowego w stosunku do wszystkich ekspozycji lub klientów, w odniesieniu do których istnieje zaangażowanie kredytowe.
Kryterium ilościowe Logiki Transferu wykorzystuje miarę istotnego pogorszenia jakości kredytowej bazującą na względnej i bezwzględnej zmianie długookresowej wartości PD określonej dla ekspozycji na datę raportową w stosunku do miary długookresowego PD określonej na datę początkowego ujęcia. Miara ta jest wyznaczana odrębnie dla portfela detalicznego oraz korporacyjnego w ramach segmentów homogenicznych ze względu na prawdopodobieństwo zajścia zdarzenia default oraz charakterystyki ekspozycji. W przypadku gdy wartości względnej i bezwzględnej zmiany długookresowego PD przekroczą tzw. progi przejścia, wówczas dana ekspozycja trafia do Koszyka 2. Istotną kwestią w procesie kalkulacji miary pogorszenia jakości kredytowej jest spójne na poziomie całego Banku wyznaczanie daty początkowego ujęcia, względem której badane jest pogorszenie jakości kredytowej. Ponowna data początkowego ujęcia wyznaczana jest dla ekspozycji, dla których nastąpiła znacząca modyfikacja warunków kontraktowych. Każdorazowa zmiana daty początkowego ujęcia skutkuje ponowną kalkulacją, zgodnie z obowiązującymi na nową datę początkowego ujęcia charakterystykami ekspozycji, parametru inicjalnego PD, względem którego badane jest istotne pogorszenie jakości kredytowej ekspozycji.
3.3.6.1.2. Niskie ryzyko kredytowe
W przypadku ekspozycji, których charakterystyki wskazują na niskie ryzyko kredytowe (ang. Low Credit Risk LCR), oczekiwane straty kredytowe wyznaczane zawsze w horyzoncie 12 miesięcy. Dla ekspozycji oznaczonych jako LCR nie zakłada się transferu z Koszyka 1 do Koszyka 2, choć nadal możliwe jest przejście z Koszyka 1 do Koszyka 3 w momencie stwierdzenia przesłanki utarty wartości. Bank stosuje kryterium LCR wobec klientów z segmentu rządów i banków centralnych, którzy posiadają rating inwestycyjny oraz klientów z segmentu Jednostki Samorządu Terytorialnego. Kryterium LCR nie jest stosowane wobec ekspozycji detalicznych.
3.3.6.1.3. Przesłanki utraty wartości - należności korporacyjne
W przypadku ekspozycji korporacyjnych Bank wyróżnia następujące przesłanki utraty wartości:
liczba dni przeterminowania kwoty głównej, odsetek lub opłat wynosi powyżej 90 dni (w przypadku ekspozycji wobec banków powyżej 14 dni). Obliczanie liczby dni przeterminowania odbywa się na poziomie dłużnika i rozpoczyna się w momencie przekroczenia łącznie bezwzględnego i względnego progu istotności, gdzie:
próg bezwzględny odnosi się do sumy wszystkich przeterminowanych kwot związanych z zobowiązaniami dłużnika wobec Banku i wynosi 2 000 dla dłużników z obszaru bankowości korporacyjnej i inwestycyjnej oraz 400 dla dłużników Private Banking rejestrowanych w systemach korporacyjnych,
próg względny odnosi się do stosunku wszystkich przeterminowanych kwot związanych z zobowiązaniami dłużnika wobec Banku do sumy zobowiązań bilansowych dotyczących danego dłużnika i wynosi 1%;
zbycie przez Bank ekspozycji ze znaczną stratą ekonomiczną związaną z obniżeniem wiarygodności kredytowej dłużnika;
dokonanie przez Bank restrukturyzacji awaryjnej (próg materialności, od którego Bank uznaje zmniejszone zobowiązanie finansowe za cechujące się niewykonaniem zobowiązania wynosi 1%);
powzięcie informacji o prowadzeniu egzekucji wobec dłużnika w kwocie, która w ocenie Banku może skutkować utratą zdolności kredytowej;
powzięcie informacji o złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika, powzięcie informacji o postawieniu dłużnika w stan likwidacji, rozwiązaniu lub unieważnieniu spółki, powzięcie informacji o ustanowieniu kuratora;
ogłoszenie upadłości dłużnika lub uzyskanie przez niego podobnej ochrony prawnej, powodującej uniknięcie lub opóźnienie spłaty zobowiązań kredytowych wobec Banku, podmiotu dominującego wobec Banku lub podmiotu zależnego Banku;
powzięcie informacji o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości ze względu na to, że majątek dłużnika nie wystarcza lub jedynie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego;
niespłacenie przez dłużnika kwoty zrealizowanego poręczenia Skarbu Państwa;
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
40
wypowiedzenie przez Bank umowy w części lub całości lub wszczęcie procedur restrukturyzacyjnych lub windykacyjnych;
oszustwo (wyłudzenie) ze strony klienta;
Bank spodziewa się realizacji straty na kliencie;
wystąpienie niewykonania zobowiązań z tytułu innych umów (ang. cross default);
powzięcie informacji o złożeniu wniosku restrukturyzacyjnego lub otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego wobec dłużnika w rozumieniu ustawy Prawo Restrukturyzacyjne;
uzyskanie informacji o istotnych problemach finansowych dłużnika.
Dodatkowo Bank identyfikuje przesłanki utraty wartości specyficzne dla poszczególnych kategorii podmiotów, a także tzw. miękkie przesłanki utraty wartości, mające na celu zasygnalizowanie sytuacji, które mogą prowadzić do niemożności wywiązania się dłużnika w pełni ze swoich zobowiązań kredytowych wobec Banku. W przypadku ich wystąpienia dokonywana jest pogłębiona analiza uwzględniająca specyfikę obszaru działalności podmiotu, w wyniku której podejmowana jest indywidualna decyzja o klasyfikacji ekspozycji do jednego z koszyków.
3.3.6.1.4. Przesłanki utraty wartości – należności detaliczne
W przypadku ekspozycji detalicznych Bank wyróżnia następujące przesłanki utraty wartości:
liczba dni przeterminowania kwoty głównej, odsetek lub opłat wynosi powyżej 90 dni. Obliczanie liczby dni przeterminowania odbywa się na poziomie dłużnika i rozpoczyna się w momencie przekroczenia łącznie bezwzględnego i względnego progu istotności, gdzie:
próg bezwzględny odnosi się do sumy wszystkich przeterminowanych kwot związanych z zobowiązaniami dłużnika wobec Banku i wynosi 400 dla oddziału polskiego, 2 500 CZK w oddziale zagranicznym Banku w Czechach oraz 100 EUR w oddziale zagranicznym Banku na Słowacji,
próg względny odnosi się do stosunku wszystkich przeterminowanych kwot związanych z zobowiązaniami dłużnika wobec Banku do sumy zobowiązań bilansowych dotyczących danego dłużnika i wynosi 1%;
dokonanie przez Bank restrukturyzacji awaryjnej (próg materialności, od którego Bank uznaje zmniejszone zobowiązanie finansowe za cechujące się niewykonaniem zobowiązania wynosi 1%);
wypowiedzenie przez Bank umowy w sytuacji naruszenia warunków umowy kredytowej przez dłużnika;
pozyskanie informacji o złożeniu przez dłużnika wniosku o upadłość konsumencką, prowadzenie w tej sprawie postępowania sądowego lub orzeczenie przez sąd upadłości konsumenckiej;
pozyskanie informacji o złożeniu wniosku przez dłużnika o wszczęciu bądź o prowadzeniu wobec dłużnika postępowania upadłościowego/restrukturyzacyjnego, które w ocenie Banku może skutkować opóźnieniem lub zaniechaniem spłaty zobowiązania;
uznanie przez Bank danej transakcji jako wyłudzenie;
zbycie przez Bank ekspozycji ze znaczną stratą ekonomiczną związaną ze zmianą wiarygodności kredytowej dłużnika;
stwierdzenie przez Bank nieściągalności zobowiązania;
wypłata przez towarzystwo ubezpieczeniowe świadczenia z tytułu ubezpieczenia niskiego wkładu własnego (NWW);
wystąpienie niewykonania zobowiązań z tytułu innych umów (ang. cross default).
3.3.6.2. Wyznaczanie oczekiwanych strat kredytowych
Kalkulacja oczekiwanych strat kredytowych (ECL) odbywa się na poziomie pojedynczego kontraktu lub ekspozycji (umowy). W podejściu portfelowym oczekiwane straty kredytowe stanowią iloczyn indywidualnych dla każdej ekspozycji oszacowanych wartości parametrów PD, LGD i EAD, a ostateczna wartość strat oczekiwanych jest sumą strat oczekiwanych w poszczególnych okresach zdyskontowanych efektywną stopą procentową. W kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych nie jest stosowane podejście kolektywne (przypisanie jednej wartości parametru dla wybranych portfeli).
W celu oszacowania długookresowego parametru PD zastosowano estymację, w której zmienną objaśnianą jest skumulowany współczynnik niewypłacalności (skumulowany default-rate). W ramach tej procedury, przy wykorzystaniu regresji liniowej liczonej metodą najmniejszych kwadratów, do danych empirycznych dopasowywana jest krzywa rozkładu Weibulla. Oszacowania wykonywane odrębnie dla portfela detalicznego oraz korporacyjnego w ramach segmentów homogenicznych ze względu na charakterystyki klienta i ekspozycji. W celu wyznaczenia długookresowych wartości PD uwzględniających oczekiwania makroekonomiczne, wyznacza się dodatkowo współczynnik skalujący, tzw. z-factor, który ma na celu dostosowanie średnich obserwowanych długookresowych wartości PD do wartości odzwierciedlających oczekiwania co do kształtowania się przyszłych warunków makroekonomicznych. Współczynnik skalujący określa fazę cyklu koniunkturalnego, w którym gospodarka będzie znajdować się w kolejnych latach
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
41
prognozy, poprzez porównanie oczekiwanych wartości stóp niewypłacalności do długoterminowych średnich.
Na potrzeby kalkulacji długookresowego parametru LGD wykorzystano zmienną objaśnianą w postaci współczynnika straty liczonego metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych (workout approach). Do wyznaczenia modelowych wartości użyto zestawu metod statystycznych składającego się m.in. z regresji ułamkowej, regresji liniowej, średniej w pulach, czy drzew regresyjnych. Oszacowania wykonywane odrębnie dla portfela detalicznego oraz korporacyjnego w ramach segmentów homogenicznych ze względu na charakterystyki klienta i ekspozycji. Podczas estymacji zostały wykorzystane również oczekiwania makroekonomiczne, które korygowały wartości modelowe oparte o zmienne kliencko-kontraktowe.
W celu kalkulacji długookresowego parametru EAD wykorzystano zestaw dwu zmiennych objaśnianych w postaci przyszłej utylizacji limitu (Limit Utilisation - LU) oraz współczynnika konwersji kredytowej (Credit Conversion Factor - CCF). Wartości modelowe zostały wyznaczone z pomocą drzew regresyjnych z wykorzystaniem zmiennych specyficznych dla danego klienta i danej umowy. W segmentach, w których analizy wskazały na istotność statystyczną oczekiwań makroekonomicznych, zostały one włączane do modeli EAD.
Jeżeli na datę sprawozdawczą ryzyko kredytowe ekspozycji nie wzrosło znacznie od momentu początkowego ujęcia, oczekiwane straty kredytowe kalkulowane w minimalnym horyzoncie z horyzontu 12-miesięcznego i horyzontu do zapadalności. Jeżeli ryzyko kredytowe ekspozycji wzrosło znacznie od momentu początkowego ujęcia (ekspozycja znajduje się w Koszyku 2), Bank kalkuluje oczekiwane straty kredytowe w horyzoncie dożywotnim (Lt ECL). Parametry wykorzystane w celu kalkulacji oczekiwanej straty kredytowej w Koszyku 1 identyczne z parametrami wyznaczanymi w celu wyliczenia długookresowej straty kredytowej w Koszyku 2 dla t=1, gdzie t oznacza rok prognozy.
Podejście indywidualne obejmuje wszystkie bilansowe i pozabilansowe ekspozycje kredytowe z przesłanką utraty wartości w portfelu kredytów korporacyjnych oraz w portfelu kredytów segmentu Private Banking rejestrowanego w systemach korporacyjnych. Oczekiwane straty kredytowe kalkulowane jako różnica pomiędzy wartością ekspozycji a bieżącą wartością szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych efektywną stopą procentową. Sposób kalkulacji oczekiwanych odzysków odbywa się w scenariuszach i zależy od wybranej strategii postępowania Banku wobec klienta. W przypadku strategii restrukturyzacji rozważane scenariusze przygotowywane dla ekspozycji i zakładają istotny udział odzysków z wpłat własnych klienta. W strategii windykacji scenariusze opracowywane z uwzględnieniem źródeł odzysku (zabezpieczenia). Bank przyjmuje scenariusze na poziomie ekspozycji/źródła odzysku, przy czym warunkiem niezbędnym jest opracowanie minimum 2 scenariuszy, z których jeden przewidywać będzie wystąpienie co najmniej częściowej straty na ekspozycji/źródle odzysku. Waga poszczególnych scenariuszy wynika z eksperckiej oceny prawdopodobieństwa scenariuszy opartej na istotnych okolicznościach faktycznych sprawy, w szczególności dotyczących istniejących zabezpieczeń i ich rodzaju, sytuacji finansowej klienta, jego chęci współpracy, ryzykach mogących wystąpić w sprawie oraz czynnikach mikro- i makroekonomicznych.
Do wyceny oczekiwanych strat kredytowych Bank wykorzystuje dane zawarte w systemach transakcyjnych Banku oraz zaimplementowanych w dedykowanych narzędziach.
3.3.6.2.1. Wykorzystanie scenariuszy makroekonomicznych w szacowaniu ECL
Bank jest zobowiązany do wyznaczania oczekiwanej straty kredytowej w sposób, który odzwierciedla oczekiwania w zakresie różnych scenariuszy kształtowania się przyszłej sytuacji makroekonomicznej. W przypadku portfelowego szacowania ECL Bank wyznacza parametr NLF (ang. non-linearity factor), który ma za zadanie korygować wartość oczekiwanej straty kredytowej (wyznaczanej co miesiąc). Wartość NLF jest kalkulowana co najmniej raz do roku, odrębnie dla segmentów detalicznych i korporacyjnych. Wartości współczynnika NLF stosowane jako czynniki skalujące dla indywidualnych wartości ECL wyznaczanych na poziomie pojedynczych ekspozycji w poszczególnych segmentach na podstawie wyników trzech przeliczeń symulacyjnych wartości oczekiwanej straty kredytowej na identyczną datę raportową, wynikających z przyjętych scenariuszy makroekonomicznych. W szczególności parametr NLF dla danego segmentu jest wyznaczony jako iloraz:
ważonej prawdopodobieństwem realizacji scenariuszy średniej wartości oczekiwanej straty z trzech scenariuszy makroekonomicznych (tzw. oszacowanie średnie), w skład których wchodzi scenariusz bazowy, optymistyczny i pesymistyczny. Wagi tych scenariuszy odpowiadają prawdopodobieństwu realizacji każdego z nich i wynoszą odpowiednio 60% dla bazowego, 20% dla optymistycznego i 20% dla pesymistycznego,
wartości oczekiwanej straty wyznaczonej w scenariuszu bazowym (oszacowanie referencyjne).
Przetwarzania symulacyjne, których wyniki wykorzystywane do kalkulacji współczynnika NLF, wykonywane na podstawie tych samych danych wejściowych dotyczących charakterystyk ekspozycji, ale z wykorzystaniem różnych wektorów parametrów ryzyka, w przypadku gdy oczekiwania makroekonomiczne zdefiniowane w scenariuszach wpływają na wartości tych parametrów.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
42
Dodatkowo uwzględnienie informacji dotyczącej przyszłości ma miejsce w modelach wszystkich trzech parametrów ryzyka kredytowego szacowanych w dożywotnim horyzoncie (Lt PD, Lt EAD, Lt LGD). W oszacowaniach Bank wykorzystuje między innymi ogólnodostępne wskaźniki makroekonomiczne (PKB, zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw, stopa bezrobocia, poziom eksportu/importu, płace, należności monetarnych instytucji finansowych od gospodarstw domowych), oczekiwania względem kształtowania się kursów walutowych, a także względem zmian cen nieruchomości w podziale na lokale mieszkalne i komercyjne.
W przypadku indywidualnego szacowania ECL, każdorazowo na bazie eksperckiej oceny Bank szacuje wpływ czynników makroekonomicznych oraz innych czynników o charakterze ogólnym (np. dotychczasowy przebieg współpracy Banku z kredytobiorcą, charakter produktu) na prawdopodobieństwo przyjętych scenariuszy w kalkulacji szacowanej straty oraz przyjęte kwoty i terminy odzysków z przepływów z działalności operacyjnej oraz zabezpieczeń. Dokonywane jest to poprzez syntetyczną ekspercką ocenę czynników. Czynniki makroekonomiczne, wykorzystywane w indywidualnym szacowaniu ECL, przyjmowane z założeń dla prognoz budżetów i planów finansowych wykorzystywanych do zarządzania i sprawozdawczości w mBanku. Ponadto w zakresie czynników makroekonomicznych uwzględniane wnioski płynące z analiz branżowych przygotowywanych w Banku, w szczególności wnioski z ocen eksperckich branż, utworzonych na potrzeby określenia limitów branżowych Banku, a także z oceny perspektyw branżowych oraz oceny atrakcyjności konkretnego sektora. Uwzględnianie przyszłych warunków gospodarczych w procesie oszacowania oczekiwanej straty kredytowej może być pominięte wyłącznie w przypadku, gdy Bank nie identyfikuje zależności pomiędzy czynnikami makroekonomicznymi a poziomem oczekiwanej straty.
3.3.6.2.2. Istotne zmiany modelowe i metodologiczne
W roku 2024 Bank przeprowadził następujące istotne zmiany w modelach wykorzystywanych do wyznaczenia oczekiwanych strat z tytułu ryzyka kredytowego:
W pierwszym półroczu 2024 roku:
Aktualizacja wskaźników makroekonomicznych wykorzystywanych w modelu oczekiwanej straty kredytowej. Powyższa zmiana polegała na wyznaczeniu oczekiwanych poziomów szkodowości poszczególnych portfeli na podstawie nowych modeli ekonometrycznych opartych na najnowszych prognozach makroekonomicznych, a następnie na uwzględnieniu tych poziomów w oszacowaniach długookresowego prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania. Dla modelu długookresowej straty zaktualizowano wartości czynników makroekonomicznych,
Rekalibracja modelu długookresowego prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania polegająca na ponownym oszacowaniu parametrów modelu z uwzględnieniem próby danych rozszerzonej o obserwacje z najnowszych okresów,
Rekalibracja modelu długookresowej straty dla portfela kredytowania specjalistycznego polegająca na dostosowaniu modelu do najświeższych danych dostępnych dla procesu odzyskiwania oraz uwzględnieniu zaktualizowanej wrażliwości na otoczenie gospodarcze,
Rekalibracja modelu długookresowej straty dla oddziałów zagranicznych Banku polegająca na oszacowaniu parametrów modelu z uwzględnieniem próby danych rozszerzonej o obserwacje z najnowszych okresów oraz uwzględnieniu wpływu otoczenia gospodarczego na model długookresowej straty.
Wpływ wymienionych zmian na poziom oczekiwanej straty kredytowej został ujęty poprzez rozwiązanie odpisów w wysokości 86,3 mln zł (pozytywny wpływ na wynik).
W drugim półroczu 2024 roku:
Aktualizacja wskaźników makroekonomicznych wykorzystywanych w modelu długookresowego parametru PD. Powyższa zmiana polegała na wyznaczeniu oczekiwanych poziomów szkodowości poszczególnych portfeli na podstawie najnowszych prognoz makroekonomicznych, a następnie na uwzględnieniu tych poziomów w oszacowaniach długookresowego prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania,
Rekalibracja modelu długookresowej straty dla portfeli korporacyjnego i detalicznego mBanku polegająca na dostosowaniu modeli do najświeższych danych dostępnych dla procesu odzyskiwania.
Wpływ wymienionych zmian na poziom oczekiwanej straty kredytowej został ujęty poprzez rozwiązanie odpisów w wysokości 6,7 mln zł (pozytywny wpływ na wynik).
3.3.6.3. Pokrycie odpisami na oczekiwane straty kredytowe poszczególnych pod-portfeli
Poniższe tabele prezentują udział procentowy pozycji bilansowych i pozabilansowych Banku, odnoszących się do kredytów i pożyczek oraz gwarancji i akredytyw udzielonych klientom indywidualnym, korporacyjnym i budżetowym oraz pokrycia ekspozycji odpisami na oczekiwane straty kredytowe dla każdej kategorii wewnętrznego ratingu stosowanego przez Bank (opis modelu ratingu przedstawiono w Nocie 3.3.4).
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
43
Portfel wyceniany w zamortyzowanym koszcie
31.12.2024
31.12.2023
Pod - portfel
Udział zaangażowania (%)
Pokrycie odpisem na oczekiwane straty kredytowe (%)
Udział zaangażowania (%)
Pokrycie odpisem na oczekiwane straty kredytowe (%)
1
7,06
0,01
6,44
0,01
2
40,79
0,06
34,88
0,04
3
11,98
0,18
13,13
0,18
4
27,87
0,97
25,41
0,57
5
6,69
2,88
14,04
2,38
6
0,56
6,01
0,46
7,71
7
1,10
14,25
1,62
14,44
8
1,18
0,09
1,03
0,09
kategoria default
2,77
52,02
2,99
54,88
Razem
100,00
2,14
100,00
2,43
Na dzień 31 grudnia 2024 roku 47,85% portfela kredytów i pożyczek (dla zaangażowania bilansowego i pozabilansowego) jest klasyfikowane do dwóch najwyższych poziomów wewnętrznego systemu oceny (31 grudnia 2023 roku: 41,32%).
Portfel wyceniany w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
31.12.2024
31.12.2023
Pod - portfel
Udział zaangażowania (%)
Pokrycie odpisem na oczekiwane straty kredytowe (%)
Udział zaangażowania (%)
Pokrycie odpisem na oczekiwane straty kredytowe (%)
1
7,09
0,01
0,18
0,01
2
79,63
0,09
81,99
0,08
3
6,97
0,47
10,89
0,40
4
3,18
1,22
4,16
1,17
5
1,11
2,87
1,23
3,07
6
0,11
4,14
0,12
5,08
7
0,69
7,64
0,58
8,84
kategoria default
1,22
22,27
0,85
23,13
Razem
100,00
0,50
100,00
0,45
Na dzień 31 grudnia 2024 roku 86,72% portfela kredytów i pożyczek jest klasyfikowane do dwóch najwyższych poziomów wewnętrznego systemu oceny (31 grudnia 2023 roku: 82,17%).
3.3.7. Zasady wyznaczania wartości godziwej dla aktywów kredytowych
Jeżeli nie spełnione warunki umożliwiające wycenę ekspozycji kredytowej w zamortyzowanym koszcie (MSSF 9 par. 4.1.2), wówczas jest ona wyceniana w wartości godziwej przez wynik finansowy lub przez inne całkowite dochody.
3.3.7.1. Wycena do wartości godziwej aktywów kredytowych bez przesłanki utraty wartości
Wycena dla ekspozycji nieposiadających przesłanki utraty wartości odbywa się na podstawie zdyskontowanych oszacowanych przyszłych przepływów pieniężnych.
Przyszłe przepływy z tytułu ekspozycji kredytowej wyznaczane są z uwzględnieniem:
harmonogramów spłaty, a w przypadku braku harmonogramu (produkty odnawialne) na podstawie statystycznej prognozy stopnia wykorzystania limitu kredytowego w poszczególnych okresach życia ekspozycji,
wartości pieniądza w czasie, poprzez wykorzystanie w procesie prognozy przepływów odsetkowych projekcji oprocentowania aktywów wolnych od ryzyka,
wahań kwoty i terminów przepływów wynikających z opcji przedpłaty (wcześniejszej częściowej lub całkowitej spłaty kwoty głównej) zawartej w umowie kredytowej, poprzez zastosowanie współczynników przedpłat,
niepewności przepływów w całym prognozowanym okresie życia ekspozycji, wynikającej z ryzyka kredytowego, poprzez modyfikację przepływów kontraktowych przy pomocy wieloletnich parametrów ryzyka kredytowego Lt PD i Lt LGD,
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
44
innych czynników, które byłyby brane pod uwagę przez potencjalnego nabywcę ekspozycji (narzutów kosztowych oraz oczekiwanej przez uczestników rynku marży zysku), kalibrując stopę dyskontową wykorzystywaną w procesie wyceny.
Zgodnie z wymogiem MSSF 13 dla ekspozycji, dla których nie dostępne kwotowania z aktywnego rynku, Bank kalibruje stopę dyskontową w oparciu o wartość godziwą na datę początkowego ujęcia (tj. o cenę „nabycia” ekspozycji). Marża kalibracyjna odzwierciedla wycenę kosztów związanych z utrzymywaniem ekspozycji w portfelu oraz rynkowe oczekiwania co do marży zysku realizowanej na aktywach podobnych do wycenianej ekspozycji.
3.3.7.2. Wycena do wartości godziwej aktywów kredytowych posiadających przesłankę utraty wartości
Aktywa kredytowe posiadające przesłankę utraty wartości wyceniane w oparciu o przewidywane odzyski. W przypadku ekspozycji detalicznych odzwierciedlane one za pomocą parametru LGD, natomiast dla ekspozycji korporacyjnych – w indywidualnych scenariuszach odzysków.
3.3.8. Przejęte zabezpieczenia
Aktywa przejęte za długi zaklasyfikowane jako aktywa do zbycia zostaną wystawione na sprzedaż na właściwym dla nich rynku oraz zbyte w najszybszym możliwym terminie. Proces sprzedaży przejętych przez Bank zabezpieczeń jest zorganizowany zgodnie z polityką i procedurami określonymi dla poszczególnych rodzajów przejmowanych zabezpieczeń. W 2024 roku i w 2023 roku Bank nie posiadał żadnych trudnozbywalnych aktywów przejętych jako zabezpieczenia.
3.3.9. Polityka Banku w zakresie forbearance
Definicja
Polityka Banku w zakresie forbearance oznacza zdefiniowany regulacjami wewnętrznymi zestaw działań związanych z renegocjacją i restrukturyzacją warunków umów kredytowych.
Bank oferuje klientom, którzy tymczasowo lub trwale w trudnej sytuacji finansowej i nie w stanie sprostać pierwotnym warunkom spłaty, łagodniejsze warunki obsługi zobowiązań, pozwalające na utrzymanie bieżącej ich obsługi, bez których problemy finansowe klientów uniemożliwiłyby spłatę w terminie określonym pierwotną umową. Działania te mogą być inicjowane przez klienta lub Bank.
Typ oferowanej ulgi jest dostosowywany do charakteru i przewidywanego czasu trwania trudnej sytuacji finansowej klienta. Do zawarcia porozumienia z klientem konieczne jest przekonanie po stronie Banku o zdolności i gotowości klienta do spłaty. Przed udzieleniem ulgi przeprowadzana jest ocena jej wpływu na poprawę zdolności klienta do spłaty.
Bank renegocjuje umowy kredytowe z klientami mającymi trudności finansowe w celu maksymalizacji możliwości odzyskania należności oraz minimalizacji ryzyka default (niewywiązania się klienta ze swoich zobowiązań).
Ekspozycje ze zmodyfikowanymi warunkami podlegającymi polityce forbearance (dalej - ekspozycje forborne) są przedmiotem raportowania regulacyjnego oraz wewnętrznego.
Stosowane instrumenty
Bank prowadzi otwartą komunikację z klientem w celu jak najwcześniejszego rozpoznania trudności finansowych oraz poznania ich przyczyn. Działania pomocowe oferowane klientom indywidualnym, których trudności finansowe w ocenie Banku mają krótkoterminowy charakter, koncentrują się na czasowej redukcji wysokości rat i mogą mieć charakter m.in. zawieszenia spłat kapitału przy utrzymaniu spłat odsetek.
Klientom, których problemy finansowe mają charakter długoterminowy, może być oferowane wydłużenie terminu spłaty zobowiązań, które może obejmować zmniejszenie wysokości spłacanych rat.
Wobec klientów korporacyjnych będących w trudnej sytuacji finansowej ulgi oferowane przez mBank, począwszy od zaniechania działań, do których Bank jest upoważniony w przypadku naruszenia warunków umownych bądź kowenantów (standstill), a na restrukturyzacji umów kończąc, mają na celu wsparcie procesu biznesowego. Umowy restrukturyzacyjne mogą zwiększyć bezpieczeństwo Banku poprzez zamianę finansowania otwartego (kredyt w rachunku bieżącym) na faktoring lub dyskonto faktur. Umowy restrukturyzacyjne mogą uchylać lub łagodzić warunki dodatkowe zawarte w umowie pierwotnej, jeżeli jest to optymalna strategia przetrwania biznesu klienta.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
45
Poniższa lista nie wyczerpuje wszystkich dostępnych ulg (działań forbearance) oferowanych przez Bank, ale obejmuje te najczęściej stosowane:
wydłużenie terminu spłaty kredytu,
restrukturyzacja (średnio- lub długoterminowe refinansowanie),
kapitalizacja odsetek,
odroczenia spłat odsetek,
odroczenia spłat rat kapitałowych,
odroczenie spłat rat kapitałowo-odsetkowych,
zawieszenie, odstąpienie od realizacji działań wynikających z dodatkowych warunków zawartych w umowie (tzw. kowenantów),
standstills.
Zarządzanie ryzykiem
Działania forbearance w mBanku integralną częścią działalności obszaru zarządzania ryzykiem. Portfel klientów w statusie forborne podlega regularnemu przeglądowi i raportowaniu do kierownictwa obszaru. Ocenie podlega skuteczność podejmowanych działań, regularność obsługi zrestrukturyzowanych transakcji w zależności od typu produktu oraz segmentu klienta. Analiza ryzyka związanego z detalicznym portfelem forborne ma charakter portfelowy, zaś portfela korporacyjnego oparta jest na podejściu indywidualnym.
W bankowości korporacyjnej każda ekspozycja kredytowa Banku wobec klientów z rozpoznaną przesłanką utraty wartości (loss event) jest klasyfikowana do kategorii default i poddawana testowi na utratę wartości. Każda ekspozycja w kategorii default jest przejmowana do obsługi przez wyspecjalizowaną jednostkę ds. restrukturyzacji i windykacji, która określa i realizuje optymalną, z punktu widzenia minimalizacji strat, strategię postępowania Banku wobec klienta, tj. restrukturyzację bądź windykację. Wszystkie ekspozycje kredytowe Banku wobec klientów w trudnej sytuacji finansowej, w tym w kategorii default, wobec których Bank zastosował ulgi, mają status forborne. Klienci non-default, w trudnej sytuacji finansowej, tj. bez rozpoznanej przesłanki utraty wartości, którzy otrzymali ulgę, podlegają szczególnemu monitoringowi (Watch List WL) przez wszystkie jednostki uczestniczące w procesie kredytowania. Monitorowana jest ich bieżąca sytuacja finansowa oraz kontrolowane jest wystąpienie przesłanek utraty wartości należności Banku.
mBank nie stosuje odrębnych modeli do wyznaczania poziomu rezerwy portfelowej bądź celowej na produktach pomocowych podlegających polityce forbearance.
Warunki wyjścia ekspozycji z forborne - obszar bankowości korporacyjnej
mBank zaprzestaje wykazywania ekspozycji jako forborne w przypadku spełnienia łącznie wszystkich poniższych warunków:
nastąpiła poprawa sytuacji finansowej klienta, ekspozycja została uznana za niezagrożoną i została przeklasyfikowana z kategorii zagrożonej,
ekspozycja pozostaje niezagrożona co najmniej 24 miesiące od daty uznania ekspozycji za niezagrożoną (okres próby),
występują regularne wpływy (przeterminowanie nie przekracza 30 dni) z tytułu należności głównej lub odsetek w istotnej wysokości przez okres co najmniej 12 miesięcy od daty uznania ekspozycji za niezagrożoną,
żadna ekspozycja dłużnika nie jest przeterminowana na koniec okresu próby.
Warunki wyjścia ekspozycji z forborne - obszar bankowości detalicznej
Kontrakt przestaje być klasyfikowany jako ekspozycja forborne, gdy spełnione łącznie poniższe warunki:
kontrakt jest uważany za niezagrożony (performing),
minęły co najmniej 2 lata próby od uznania ekspozycji za niezagrożoną (performing),
wystąpiły regularne wpływy z tytułu należności lub odsetek (opóźnienia w spłacie na kontrakcie nie przekraczające 30 dni w istotnej wysokości), co najmniej od połowy okresu próby, o którym mowa powyżej,
na koniec 2-letniego okresu próby żadna z ekspozycji dłużnika nie jest przeterminowana powyżej 30 dni i jednocześnie kwota wymagalna nie przekracza progu materialności określonego w regulacjach wewnętrznych Banku.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
46
Charakterystyka portfela
31.12.2024
31.12.2023
Wartość brutto
Skumulowana utrata wartości
Wartość netto/ wartość godziwa
Wartość brutto
Skumulowana utrata wartości
Wartość netto/ wartość godziwa
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w zamortyzowanym koszcie
97 937 692
(2 898 244)
95 039 448
88 023 739
(2 970 784)
85 052 955
w tym: ekspozycje forborne
2 193 530
(529 231)
1 664 299
2 223 531
(476 679)
1 746 852
w tym: w kategorii default
1 302 105
(508 271)
793 834
1 051 647
(437 535)
614 112
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
15 988 349
(80 348)
15 908 001
18 320 266
(81 708)
18 238 558
w tym: ekspozycje forborne
355 421
(15 972)
339 449
427 679
(15 655)
412 024
w tym: w kategorii default
75 898
(13 333)
62 565
70 329
(12 883)
57 446
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
486 850
603 713
w tym: ekspozycje forborne
494
1 128
w tym: w kategorii default
272
606
Ekspozycje forborne, razem
2 004 242
2 160 004
w tym: w kategorii default
856 671
672 164
Zmiany wartości bilansowej ekspozycji forborne
31.12.2024
31.12.2023
Saldo na początek okresu
2 160 004
1 852 884
Wyjścia z forbearance
(768 227)
(471 252)
Wejścia do forbearance
818 964
911 270
Zmiana salda na kontynuowanych umowach
(206 499)
(132 898)
Saldo na koniec okresu
2 004 242
2 160 004
Przeprowadzona dla powyższych okresów raportowych analiza wykazała znikomy udział ekspozycji, które w ciągu jednego roku opuszczają status forbearance, a następnie do niego wracają.
Ekspozycje forborne według segmentów klienta
31.12.2024
31.12.2023
Klienci indywidualni
951 231
1 064 484
w tym: kredyty hipoteczne i mieszkaniowe
596 941
794 538
Klienci korporacyjni
1 041 518
1 095 520
Klienci budżetowi
11 493
-
Razem
2 004 242
2 160 004
Ekspozycje forborne według charakteru udzielonej ulgi
31.12.2024
31.12.2023
Refinansowanie
186 989
147 372
Zmiana warunków
1 817 253
2 012 632
Razem
2 004 242
2 160 004
Ekspozycje forborne według struktury geograficznej
31.12.2024
31.12.2023
Polska
1 833 741
1 967 150
Zagranica
170 501
192 854
Razem
2 004 242
2 160 004
Ekspozycje forborne według przeterminowania
31.12.2024
31.12.2023
Nieprzeterminowane
-
-
do 30 dni
1 673 075
1 741 554
od 31 dni do 90 dni
78 617
116 950
powyżej 90 dni
252 550
301 500
Razem
2 004 242
2 160 004
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
47
Ekspozycje forborne według struktury branżowej
31.12.2024
31.12.2023
Klienci indywidualni
951 231
1 064 484
Budownictwo
192 325
209 812
Obsługa rynku nieruchomości
143 641
114 698
Drewno, meble i wyroby papiernicze
127 701
98 162
Działalność profesjonalna
86 329
62 584
Hotele i restauracje
80 498
80 462
Materiały budowlane
67 672
85 526
Transport i logistyka
55 626
29 911
Metale
48 033
89 028
Handel detaliczny
40 595
32 200
Pozostałe
210 591
293 137
Razem
2 004 242
2 160 004
3.3.10. Ryzyko kontrahenta wynikające z transakcji na instrumentach pochodnych
Ekspozycja kredytowa na portfelu mBanku jest kalkulowana jako suma kosztu zastąpienia poszczególnych transakcji (NPV net present value) i potencjalnej zmiany wyceny w przyszłości (Add-on). Bank korzysta z metod ograniczania ryzyka takich jak kompensowanie (netting) i kolateralizacja (uwzględnienie zabezpieczeń). Netowanie ekspozycji kredytowej jest stosowane po podpisaniu z kontrahentem tzw. umowy kompensacyjnej (netting agreement), zaś kolateralizacja wymaga podpisania umowy CSA (Credit Support Annex) lub zawarcia stosownej klauzuli w obowiązującej z klientem umowie ramowej. Umowa CSA pozwala na wezwanie klienta do wpłacenia zabezpieczenia (variation margin) jeśli wycena portfela transakcji klienta przekroczy określony poziom kwotowy (tzw. threshold). W zakresie obowiązujących umów możliwa jest również wymiana dodatkowego zabezpieczenia (initial margin, itp.). Ekspozycja kredytowa na instrumentach pochodnych jest korygowana o otrzymane lub wniesione zabezpieczenie (variation margin) i może być ponadto korygowana o dodatkowe zabezpieczenia zgodnie z podpisanymi umowami między Bankiem a kontrahentami. W celu kalkulacji ekspozycji kredytowej na potrzeby ryzyka kontrahenta uwzględnia się jedynie pozytywną wycenę portfela transakcji pochodnych.
Kontrola tej ekspozycji dokonywana jest systemowo w czasie rzeczywistym. Kontrolowane jest na bieżąco wykorzystanie przyznanych limitów kontrahenta z tytułu transakcji na instrumentach pochodnych. Dodatkowo kontrolowane jest przestrzeganie restrykcji wynikających z poszczególnych decyzji kredytowych, regulacji nadzorczych i decyzji biznesowych. Limity na ekspozycję kredytową z tytułu transakcji pochodnych są dekomponowane na określone grupy produktów i tenory transakcji.
Rozkład ekspozycji kredytowej mBanku z tytułu zawartych transakcji pochodnych w podziale na typ kontrahenta przedstawia się w następujący sposób:
34,1% z bankami,
22,3% z kontrahentami centralnymi (CCP),
10,2% z instytucjami finansowymi,
33,4% z korporacjami, private banking i pozostałymi.
Rozkład ekspozycji kredytowej z tytułu zawartych transakcji pochodnych w podziale na typ klienta został przedstawiony w poniższej tabeli:
Typ klienta
Ekspozycja kredytowa 2024 (w mln zł)
Ekspozycja kredytowa 2023 (w mln zł)
Banki z umową zabezpieczającą
1 394
1 410
Kontrahenci centralni
912
498
Korporacje z limitem
1 368
1 196
Niebankowe instytucje finansowe
417
314
Korporacje z ekspozycją zabezpieczoną gotówka i pozostali*
(1)
(2)
* ujemna ekspozycja oznacza overcollateralizację
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
48
Pozytywna wycena transakcji pochodnych (z uwzględnieniem netowania) oraz wniesione/otrzymane zabezpieczenie zostało przedstawione w poniższej tabeli:
Korporacje i pozostali kontrahenci
Banki*
CCP*
CSA
bez CSA**
CSA
bez CSA**
(w mln zł)
2024
2023
2024
2023
2024
2023
NPV***
60,63
92,02
44,48
35,21
26,00
137,63
5,18
167,79
zabezpieczenie otrzymane (z uwzględnieniem zabezpieczenia złożonego u depozytariusza)
670,34
580,04
-
-
-
5,45
-
15,06
zabezpieczenie wpłacone (z uwzględnieniem zabezpieczenia złożonego u depozytariusza)
602,70
507,87
594,33
370,57
-
-
-
-
* zabezpieczenie nie uwzględnia variation margin and default fund (zabezpieczenie składane w CCP na wypadek niewykonania zobowiązania przez któregoś z członków izby)
** zabezpieczenie skalkulowane w oparciu o bieżącą wycenę i jej potencjalną zmianę w przyszłości
*** NPV skorygowana o wpłacony/otrzymany initial margin na bankach, klientach CCP i kontrahentach z umową CSA
3.4. Koncentracja aktywów, zobowiązań i pozycji pozabilansowych
Ryzyko koncentracji geograficznej
W celu aktywnego zarządzania ryzykiem koncentracji na kraje Bank:
przestrzega sformalizowanych procedur mających na celu identyfikację, pomiar oraz monitorowanie tego ryzyka,
przestrzega sformalizowanych limitów ograniczających ryzyko na kraje oraz zasad postępowania w przypadku przekroczenia tych limitów,
posiada system sprawozdawczości zarządczej umożliwiający monitorowanie poziomu ryzyka na kraje, wspierający proces decyzyjny dotyczący zarządzania,
utrzymuje kontakty z wyselekcjonowaną grupą największych banków o dobrym ratingu, aktywnych w obsłudze transakcji zagranicznych. Na niektórych rynkach, których ryzyko jest trudne do oszacowania, Bank korzysta z usług swoich zagranicznych banków korespondentów, na przykład Commerzbanku, oraz z ubezpieczenia w KUKE pokrywającego ryzyko ekonomiczne i polityczne.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku oraz 31 grudnia 2023 roku nie występował istotny poziom koncentracji geograficznej w portfelu kredytowym mBanku. W zakresie ekspozycji odnoszących się do krajów innych niż Polska nie stwierdzono istotnego udziału ekspozycji z utratą wartości.
Ryzyko koncentracji branżowej
Bank analizuje ryzyko koncentracji branżowej w celu bezpiecznego i efektywnego budowania portfela korporacyjnego i zarządza ryzykiem koncentracji branżowej m.in. poprzez limity branżowe.
Limitowaniu podlegają branże (identyfikowane co do zasady na bazie kodu PKD), których udział w portfelu korporacyjnym Banku jest równy lub wyższy niż 5% na koniec danego okresu sprawozdawczego, a także branże wskazane przez Komitet Ryzyka Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej (KRK).
Bank ustalił limit zaangażowania w branżę na poziomie nie wyższym niż:
12% wartości brutto korporacyjnego portfela kredytowego dla branż o ryzyku niskim, ale nie więcej niż 60% wartości kapitału Tier I,
10% wartości brutto korporacyjnego portfela kredytowego dla branż o ryzyku średnim, ale nie więcej niż 50% wartości kapitału Tier I,
7% wartości brutto korporacyjnego portfela kredytowego dla branż o ryzyku wysokim, ale nie więcej niż 35% kapitału Tier I.
W przypadku gdy wykorzystanie limitu wynosi co najmniej 90%, przeprowadzana jest analiza pod kątem konieczności podjęcia działań zapobiegających przekroczeniu limitu. Decyzje o podjęciu takich działań podejmuje KRK.
Poniższa tabela prezentuje strukturę koncentracji zaangażowania bilansowego mBanku S.A. w poszczególne branże. Podział branżowy jest zbudowany na podstawie koncepcji łańcucha wartości, gdzie w ramach jednej branży skupione podmioty, które prowadzą działalność związaną z danym rynkiem (dostawcy, producenci, sprzedawcy).
Poniższa tabela dotyczy kredytów wycenianych zamortyzowanym kosztem i nie obejmuje kredytów wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy oraz kredytów wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
49
Struktura koncentracji zaangażowania Banku
31.12.2024
Wartość bilansowa brutto
Skumulowana utrata wartości
Lp.
Branże
Wartość bilansowa
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
%
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
1.
Klienci indywidualni
43 132 830
37 684 005
4 911 847
2 082 085
302 157
45,93%
(212 319)
(436 636)
(1 123 660)
(74 649)
2.
Leasing i wynajem ruchomości
14 431 414
14 428 677
7 905
8 322
-
14,75%
(7 765)
(62)
(5 663)
-
3.
Obsługa rynku nieruchomości
5 988 886
5 054 007
827 634
259 577
23 074
6,29%
(16 106)
(27 596)
(148 939)
17 235
4.
Branża finansowa
4 376 403
4 374 416
1 900
3 014
10 009
4,48%
(9 659)
(140)
(3 014)
(123)
5.
Budownictwo
3 483 912
3 179 793
135 243
300 212
2 214
3,69%
(12 083)
(2 864)
(117 841)
(762)
6.
Energetyka i ciepłownictwo
3 311 260
3 269 020
57 496
66 909
-
3,46%
(26 267)
(1 236)
(54 662)
-
7.
Branża spożywcza
2 296 375
1 847 649
451 133
29 523
-
2,38%
(5 079)
(11 724)
(15 127)
-
8.
Motoryzacja
1 893 109
1 714 417
174 341
16 729
-
1,95%
(3 098)
(1 006)
(9 094)
820
9.
Materiały budowlane
1 396 018
1 075 749
313 926
24 975
11 320
1,46%
(2 716)
(2 505)
(17 789)
(6 942)
10.
Metale
1 267 999
827 552
414 687
109 278
7 616
1,39%
(3 519)
(5 069)
(77 914)
(4 632)
11.
Chemia i tworzywa
1 186 442
1 092 446
74 272
48 382
246
1,24%
(3 827)
(703)
(25 451)
1 077
12.
Handel hurtowy
1 008 713
830 028
150 310
130 091
-
1,13%
(3 055)
(1 615)
(97 046)
-
13.
Transport i logistyka
1 048 081
921 994
110 779
20 984
989
1,08%
(1 698)
(1 085)
(16 849)
12 967
14.
Działalność profesjonalna
987 975
955 223
34 859
20 631
4 772
1,04%
(3 230)
(169)
(19 339)
(4 772)
15.
Paliwa
866 311
785 068
49 181
150 017
101
1,01%
(1 737)
(302)
(119 028)
3 011
16.
Drewno, meble i wyroby papiernicze
876 740
426 094
384 720
40 503
-
0,87%
(1 704)
(1 315)
(14 298)
42 740
17.
Opieka zdrowotna
830 831
762 241
75 905
-
-
0,86%
(6 752)
(563)
-
-
18.
Handel detaliczny
762 833
651 634
84 726
31 954
12 982
0,80%
(2 144)
(1 327)
(14 967)
(25)
19.
Media
723 440
715 102
9 507
896
-
0,74%
(1 706)
(77)
(282)
-
20.
Pozostałe
5 169 876
4 665 774
522 331
156 989
7 550
5,45%
(72 659)
(9 008)
(99 627)
(1 474)
Razem
95 039 448
85 260 889
8 792 702
3 501 071
383 030
100,00%
(397 123)
(505 002)
(1 980 590)
(15 529)
31.12.2023
Wartość bilansowa brutto
Skumulowana utrata wartości
Lp.
Branże
Wartość bilansowa
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
%
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
1.
Klienci indywidualni
36 661 091
30 848 344
5 454 083
2 163 228
155 653
43,88%
(182 267)
(470 616)
(1 277 804)
(29 530)
2.
Leasing i wynajem ruchomości
13 844 540
13 754 458
94 789
10 895
-
15,75%
(7 789)
(82)
(7 731)
-
3.
Obsługa rynku nieruchomości
5 234 885
4 428 714
728 267
249 738
17 680
6,16%
(32 194)
(47 024)
(129 503)
19 207
4.
Branża finansowa
3 965 236
3 932 008
38 146
3 326
-
4,51%
(4 539)
(411)
(3 294)
-
5.
Budownictwo
3 359 040
2 846 134
326 022
421 409
11 709
4,10%
(19 106)
(6 013)
(228 983)
7 868
6.
Energetyka i ciepłownictwo
2 330 162
2 331 735
14 987
68 278
-
2,74%
(30 025)
(202)
(54 611)
-
7.
Branża spożywcza
2 324 973
1 945 488
344 403
94 187
-
2,71%
(6 263)
(13 676)
(39 166)
-
8.
Motoryzacja
1 732 794
1 557 212
161 280
22 294
-
1,98%
(2 655)
(606)
(5 667)
936
9.
Materiały budowlane
1 420 879
1 027 355
388 137
25 092
10 853
1,65%
(3 217)
(1 640)
(19 551)
(6 150)
10.
Metale
1 265 898
967 893
287 394
6 597
14 077
1,45%
(3 432)
(3 068)
(3 081)
(482)
11.
Transport i logistyka
1 209 825
1 156 421
40 095
9 389
832
1,37%
(2 718)
(377)
(6 997)
13 180
12.
Chemia i tworzywa
1 128 884
994 792
107 655
94 470
247
1,36%
(2 069)
(920)
(68 618)
3 327
13.
Handel hurtowy
974 620
794 809
145 218
126 209
-
1,21%
(2 128)
(1 179)
(88 309)
-
14.
Handel detaliczny
1 008 654
887 234
99 875
49 659
-
1,18%
(2 011)
(1 425)
(24 678)
-
15.
Działalność profesjonalna
947 380
887 900
70 952
20 676
6 362
1,12%
(11 883)
(1 703)
(18 562)
(6 362)
16.
Paliwa
784 746
651 651
147 509
-
96
0,90%
(2 031)
(19 514)
-
7 035
17.
Drewno, meble i wyroby papiernicze
752 064
491 293
214 666
57 665
-
0,87%
(1 082)
(1 033)
(52 949)
43 504
18.
Media
683 455
657 107
32 488
397
-
0,78%
(5 815)
(325)
(397)
-
19.
Farmacja
642 804
636 736
9 657
1 900
-
0,74%
(3 764)
(35)
(1 690)
-
20.
Pozostałe
4 781 025
3 588 292
1 190 494
92 900
6 228
5,54%
(25 771)
(18 552)
(53 432)
866
Razem
85 052 955
74 385 576
9 896 117
3 518 309
223 737
100,00%
(350 759)
(588 401)
(2 085 023)
53 399
Poniższa tabela przedstawia ryzyko branż limitowanych (tj. wobec których na daną datę bilansową obowiązywały w Banku limity maksymalnego zaangażowania w odniesieniu do portfela ekspozycji korporacyjnych) na koniec 2024 roku i na koniec 2023 roku.
Lp.
Branża
31.12.2024
31.12.2023
1.
Finansowa
niskie
niskie
2.
Spożywcza
średnie
średnie
3.
Budowlana
średnie
wysokie
4.
Metale
-
wysokie
5.
Energetyka
-
średnie
6.
Motoryzacja
średnie
-
Od 2024 roku Bank stosuje zasady limitowania koncentracji branżowej także do sektora deweloperów mieszkaniowych oraz sektora Odnawialnych Źródeł Energii. Ryzyko obu sektorów zostało ocenione jako średnie.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
50
Ryzyko koncentracji dużych ekspozycji
Celem procesu zarządzania ryzykiem koncentracji dużych ekspozycji jest bieżący monitoring poziomu limitów określonych w Rozporządzeniu CRR. W celu zabezpieczenia się przed ryzykiem przekroczenia regulacyjnych limitów w Banku:
ustalane są limity wewnętrzne, mniejsze niż określone w Rozporządzeniu CRR,
prowadzony jest codzienny monitoring dużych ekspozycji oraz obowiązuje niezwłoczne informowanie uczestników procesów kredytowego i inwestycyjnego w przypadku zanotowania przekroczeń limitów wewnętrznych.
Działania te mają bezpośredni wpływ na decyzje podejmowane w Banku dotyczące nowych ekspozycji lub zwiększania ekspozycji istniejących.
mBank przykłada szczególną wagę do prawidłowej identyfikacji skali ryzyka wobec znaczących ekspozycji kredytowych, które zdefiniowane w wewnętrznych przepisach Banku. W przypadku przekroczenia określonej kwoty ekspozycji/limitu na klienta lub grupę podmiotów powiązanych identyfikowanej jako „bulk risk”, finansowanie wymaga dodatkowej decyzji Zarządu Banku niezależnie od PD-ratingu i poziomu szczebla decyzyjnego.
Bank monitoruje duże zaangażowania podlegające limitowi koncentracji, tj. ekspozycje po uwzględnieniu skutków ograniczenia ryzyka kredytowego (art. 401-403 Rozporządzenia CRR) oraz wyłączeń (art. 390 ust. 6, art. 400, art. 493 ust. 3 Rozporządzenia CRR), które równe lub przekraczają 10% Tier I. Według stanu na koniec 2024 roku Bank nie zarejestrował żadnego dużego zaangażowania w związku z możliwością stosowania zerowej wagi ryzyka dla ekspozycji wobec rządów centralnych i banków centralnych państw członkowskich w walucie innego państwa członkowskiego korzystając z zapisów w nowelizacji Rozporządzenia CRR.
3.5. Ryzyko rynkowe
W prowadzonej działalności Bank jest narażony na ryzyko rynkowe, czyli ryzyko niekorzystnej zmiany bieżącej wyceny instrumentów finansowych znajdujących się w portfelach Banku, następującej w wyniku zmian czynników ryzyka rynkowego, takich jak:
stopy procentowe,
kursy walutowe,
ceny akcji i kwotowania indeksów,
implikowane zmienności instrumentów opcyjnych,
spready kredytowe (w części odpowiadającej za rynkową fluktuację cen papierów dłużnych, odzwierciedlając wartość spreadu kredytowego dla obligacji korporacyjnych oraz wartość spreadu pomiędzy krzywą rentowności obligacji rządowych a krzywą swap - dla obligacji rządowych).
W zakresie księgi bankowej Bank wyróżnia ryzyko stopy procentowej, które definiuje jako ryzyko niekorzystnej zmiany zarówno bieżącej wyceny pozycji księgi bankowej, jak i wyniku odsetkowego, na skutek zmian stóp procentowych.
3.5.1. Organizacja zarządzania ryzykiem
Organizując procesy zarządzania ryzykiem rynkowym Bank przestrzega wymogów wynikających z przepisów prawa oraz uwzględnia rekomendacje nadzorcze, w szczególności Rekomendacje KNF (m.in. A, C, G, I) oraz wytyczne EBA, które dotyczą zarządzania ryzykiem rynkowym.
Naczelną zasadą organizacji procesu zarządzania ryzykiem rynkowym w Banku jest oddzielenie funkcji monitoringu i kontroli ryzyka rynkowego od funkcji związanych z podejmowaniem i utrzymywaniem otwartych pozycji ryzyka rynkowego.
3.5.2. Narzędzia i miary
Na potrzeby wewnętrznego zarządzania Bank kwantyfikuje ekspozycję na ryzyko rynkowe, zarówno dla księgi bankowej, jak i handlowej, poprzez pomiar:
wartości zagrożonej (VaR),
oczekiwanej straty pod warunkiem, że strata przekracza wartość zagrożoną (ES Expected Shortfall),
wartości zagrożonej w niekorzystnych warunkach rynkowych (Stressed VaR),
kapitału ekonomicznego na pokrycie ryzyka rynkowego,
wartości testów warunków skrajnych,
wrażliwości portfela na zmiany cen i parametrów rynkowych (IR BPV Interest Rate Basis Point Value, CS BPV – Credit Spread Basis Point Value).
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
51
Bank przypisuje ryzyko rynkowe pozycjom księgi bankowej niezależnie od zasad kalkulacji wyniku na tych pozycjach stosowanych na potrzeby sprawozdawczości finansowej. Miary ryzyka rynkowego pozycji odsetkowych księgi bankowej są wyznaczane modelami wartości bieżącej (NPV – net present value).
Bank monitoruje ryzyko rynkowe w trybie dziennym. Dla wybranych miar ryzyka pomiar prowadzony jest w trybie tygodniowym (Stressed VaR, CS BPV według klas ratingowych) lub miesięcznym (kapitał ekonomiczny).
Dla księgi bankowej Bank stosuje dodatkowo następujące miary (szerzej opisane w rozdziale dotyczącym ryzyka stopy procentowej):
wrażliwość wartości ekonomicznej kapitału (delta EVE),
wrażliwość wyniku odsetkowego netto (delta NII),
wrażliwość wyniku odsetkowego netto z uwzględnieniem zmian w wycenie godziwej (EaR),
luka przeszacowania.
Wartość zagrożona (VaR) wyznaczana jest dla poszczególnych czynników ryzyka za pomocą metody historycznej, dla 1-dniowego i 10-dniowego horyzontu czasowego, dla poziomów ufności 95%, 97,5% oraz 99%, zakładając utrzymywanie niezmienionej struktury portfela. W metodzie symulacji historycznej brane są pod uwagę dane historyczne dotyczące czynników ryzyka z ostatnich 254 dni roboczych.
Na podstawie kalkulacji wartości zagrożonej obliczana jest oczekiwana wartość straty jako średnia z sześciu hipotetycznych największych strat pod warunkiem, że strata przekracza wartość zagrożoną (ES).
Wartość zagrożona w niekorzystnych warunkach rynkowych (Stressed VaR) jest miarą potencjalnej straty portfela w niekorzystnych warunkach rynkowych odbiegających od typowego zachowania rynku. Kalkulacja jest analogiczna do kalkulacji wartości zagrożonej, a jedyną różnicą jest okres występowania warunków skrajnych, który wyznaczany jest na podstawie szeregu wartości zagrożonej, opartym na dwunastomiesięcznym oknie zmian czynników ryzyka rozpoczynającym się od drugiej połowy 2021 roku.
Kapitał ekonomiczny na pokrycie ryzyka rynkowego to kapitał na pokrycie strat w skali jednego roku z tytułu zmian wyceny instrumentów finansowych tworzących portfele Banku, wynikających ze zmian cen i wartości parametrów rynkowych.
Dodatkowymi miarami ryzyka rynkowego, uzupełniającymi pomiar wartości zagrożonej, testy warunków skrajnych. Pokazują one hipotetyczną zmianę bieżącej wyceny portfeli Banku, która nastąpiłaby wskutek wystąpienia tzw. scenariuszy testów warunków skrajnych, czyli przyjęcia przez czynniki ryzyka wyszczególnionych skrajnych wartości, przy założeniu utrzymywania statycznego portfela.
Testy warunków skrajnych składają się z dwóch części: standardowych testów warunków skrajnych wyznaczonych dla standardowych czynników ryzyka (kursy wymiany walut, stopy procentowe, ceny akcji oraz ich zmienności), a także testów warunków skrajnych, które obejmują zmiany spreadów kredytowych. W ten sposób uwzględniono między innymi potrzebę pokrycia w analizach testów warunków skrajnych niezależnego wpływu ryzyka bazowego (spreadu pomiędzy krzywą rentowności obligacji rządowych oraz krzywą swap), na które wyeksponowany jest Bank z tytułu utrzymywania portfela obligacji Skarbu Państwa.
IR BPV jest miarą wrażliwości bieżącej wyceny portfeli na wzrost stóp procentowych o 1 punkt bazowy, a CS BPV na wzrost spreadu kredytowego o 1 punkt bazowy.
W celu odwzorowania ryzyka stopy procentowej produktów obszarów bankowości detalicznej i korporacyjnej o nieokreślonym terminie przeszacowania odsetek lub o stopach administrowanych przez mBank, Bank stosuje modele tak zwanych portfeli replikujących. Podejście do rachunków bieżących uwzględnia podział części stabilnej na część salda wrażliwą i niewrażliwą na zmiany stóp procentowych. Przyjęta dla części stabilnych kapitału oraz rachunków bieżących, niewrażliwych na zmiany stóp procentowych, struktura tenorowa odzwierciedla przyjętą strategię inwestycyjną Banku w zakresie stabilizowania wyniku odsetkowego. Dla rachunków oszczędnościowych struktura tenorowa części stabilnej jest modelowana.
Przedstawione poniżej wyniki pomiaru VaR i IR BPV prezentują ujęcie z uwzględnieniem modelowania stabilnych części kapitału i produktów o nieokreślonym terminie zapadalności/wymagalności (produkty NMD - non-maturity deposits).
Metodologia pomiaru podlega wstępnej i okresowej walidacji, prowadzonej przez Jednostkę Walidacyjną, oraz kontroli przez Departament Audytu Wewnętrznego.
W celu ograniczenia ekspozycji na ryzyko rynkowe ustanawiane są limity na:
VaR na poziomie ufności 97,5% w 1-dniowym horyzoncie czasowym,
wyniki testów warunków skrajnych,
miary wrażliwości IR BPV i CS BPV.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
52
Decyzje w zakresie wartości limitów ryzyka rynkowego podejmują:
Rada Nadzorcza (w odniesieniu do portfela Grupy mBanku),
Zarząd Banku (w odniesieniu do portfela mBanku),
Komitet Ryzyka Rynków Finansowych (w odniesieniu do portfeli jednostek biznesowych).
3.5.3. Profil ryzyka rynkowego
Wartość zagrożona
W 2024 roku ryzyko rynkowe mierzone wartością zagrożoną VaR (w horyzoncie jednodniowym, na poziomie ufności 97,5%) utrzymywało się na niskim poziomie w relacji do limitów VaR, co spowodowane było głównie spadkiem zmienności rynkowej w horyzoncie obserwacji.
W tabeli przedstawione zostały wartości VaR i Stressed VaR dla portfela mBanku.
2024
2023
tys. zł
31.12.2024
średnia
31.12.2023
średnia
VaR IR
30 129
19 081
14 065
15 147
VaR FX
2 150
1 259
1 243
661
VaR CS
55 456
48 838
53 394
73 608
VaR
42 215
40 124
50 869
77 098
Stressed VaR
167 993
119 120
98 210
88 529
VaR IR – ryzyko stopy procentowej (bez wyodrębnionego spreadu kredytowego)
VaR FX - ryzyko walutowe
VaR CS – ryzyko spreadu kredytowego
Wyniki pomiaru prezentują ujęcie z uwzględnieniem modelowania stabilnych części kapitału i rachunków bieżących.
Na poziom wartości zagrożonej (VaR) miały wpływ w przeważającej mierze portfele instrumentów wrażliwych na stopę procentową oraz wyodrębniony spread kredytowy - głównie portfele skarbowych papierów dłużnych (na księdze bankowej i handlowej) oraz pozycje wynikające z transakcji wymiany stóp procentowych. Spadek wartości zagrożonej wynikał z mniejszej zmienności na rynkach finansowych w porównaniu z poprzednim okresem, natomiast wzrost wartości zagrożonej w warunkach stresowych wynikał w głównej mierze ze zwiększenia ekspozycji na ryzyko stopy procentowej.
Miary wrażliwości
W tabeli przedstawione zostały wartości IR BPV i CS BPV (+1 p.b.) dla portfela mBanku w podziale na księgę bankową i handlową.
IR BPV
CS BPV
tys. zł
31.12.2024
31.12.2023
31.12.2024
31.12.2023
Księga bankowa
(3 110)
(1 455)
(10 604)
(8 401)
Księga handlowa
(296)
(38)
(557)
(282)
Razem
(3 406)
(1 493)
(11 161)
(8 683)
Prezentowana wrażliwość na zmiany spreadu kredytowego (CS BPV) dla księgi bankowej mBanku wzrosła w 2024 roku ze względu na stopniowe zwiększanie portfela obligacji i w około 80% wynika z pozycji w papierach dłużnych wycenianych według zamortyzowanego kosztu. Wahania cen rynkowych nie mają wpływu na poziom rezerwy rewaluacyjnej i rachunek zysków i strat dla tych pozycji. Wrażliwość na zmianę stopy procentowej (IR BPV) wzrosła w 2024 roku, co wynika głównie z zwiększonych zakupów obligacji skarbowych.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
53
3.6. Ryzyko walutowe
Bank jest narażony na wpływ zmian kursów walutowych z tytułu posiadanych aktywów finansowych i zaciągniętych zobowiązań w walutach innych niż PLN. Poniższe tabele przedstawiają ekspozycję Banku na ryzyko walutowe na dzień 31 grudnia 2024 roku i 31 grudnia 2023 roku. Tabele te przedstawiają aktywa i zobowiązania Banku według wartości bilansowej oraz pozycje pozabilansowe w podziale walutowym.
31.12.2024
PLN
EUR
USD
CHF
CZK
INNE
Razem
AKTYWA
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
19 087 197
16 987 952
168 222
1 462
330 926
25 725
36 601 484
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu i instrumenty pochodne zabezpieczające
1 707 217
129 096
13 024
-
1 007
112
1 850 456
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym:
679 688
9 336
91 241
-
804
-
781 069
Kapitałowe papiery wartościowe
219 998
2 421
39 792
-
804
-
263 015
Dłużne papiery wartościowe
-
-
31 204
-
-
-
31 204
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
459 690
6 915
20 245
-
-
-
486 850
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
49 224 675
89 272
-
-
-
-
49 313 947
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:
105 920 818
22 370 061
1 966 189
871 690
14 420 653
112 082
145 661 493
Dłużne papiery wartościowe
33 855 276
2 523 407
994 808
-
-
-
37 373 491
Należności od banków
4 025 728
675 386
130 570
-
8 416 450
420
13 248 554
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
68 039 814
19 171 268
840 811
871 690
6 004 203
111 662
95 039 448
Inwestycje w jednostki zależne
2 559 341
-
-
-
-
-
2 559 341
Aktywa trwałe i grupy do zbycia sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży
102 810
-
-
-
-
-
102 810
Wartości niematerialne
1 732 712
160
-
-
1 890
-
1 734 762
Rzeczowe aktywa trwałe
1 076 398
8 550
-
-
27 143
-
1 112 091
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego
-
13 070
-
-
45 839
-
58 909
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
761 725
12 397
-
-
2 537
-
776 659
Inne aktywa
955 506
664 538
9 640
271
83 315
2 094
1 715 364
AKTYWA RAZEM
183 808 087
40 284 432
2 248 316
873 423
14 914 114
140 013
242 268 385
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu i instrumenty pochodne zabezpieczające
912 506
140 299
16 702
161
-
1 079
1 070 747
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:
154 318 558
36 693 192
7 394 647
3 871 235
12 804 793
1 280 032
216 362 457
Zobowiązania wobec banków
956 297
181 606
18 413
1 928 942
-
9
3 085 267
Zobowiązania wobec klientów
150 438 064
28 090 836
7 376 234
806 849
12 783 750
1 280 023
200 775 756
Zobowiązania z tytułu leasingu
108 219
634 138
-
-
21 043
-
763 400
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
1 275 885
7 786 612
-
-
-
-
9 062 497
Zobowiązania podporządkowane
1 540 093
-
-
1 135 444
-
-
2 675 537
Zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanych w zabezpieczaniu portfela przed ryzykiem stopy procentowej
(454 562)
81 146
-
-
(20 152)
-
(393 568)
Zobowiązania przeznaczone do sprzedaży
30 940
-
-
-
-
-
30 940
Rezerwy
1 835 567
25 392
15 184
1 321 091
4 689
222
3 202 145
Bieżące zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego
176 023
25 986
-
-
33 242
-
235 251
Inne zobowiązania
3 300 880
194 771
176 322
207 580
82 932
34 185
3 996 670
ZOBOWIĄZANIA RAZEM
160 119 912
37 160 786
7 602 855
5 400 067
12 905 504
1 315 518
224 504 642
POZYCJA BILANSOWA NETTO
23 688 175
3 123 646
(5 354 539)
(4 526 644)
2 008 610
(1 175 505)
17 763 743
Zobowiązania do udzielenia kredytów oraz pozostałe udzielone zobowiązania finansowe
33 135 898
3 743 518
167 966
3
484 767
27 445
37 559 597
Gwarancje, akcepty bankowe i akredytywy
6 630 486
1 867 887
439 518
98
110
68 532
9 006 631
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
54
31.12.2023
PLN
EUR
USD
CHF
CZK
INNE
Razem
AKTYWA
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
16 778 702
19 368 911
145 464
2 427
310 235
35 709
36 641 448
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu i instrumenty pochodne zabezpieczające
1 642 744
111 944
12 791
137
-
91
1 767 707
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym:
740 991
16 990
69 455
-
832
-
828 268
Kapitałowe papiery wartościowe
171 891
1 688
-
-
832
-
174 411
Dłużne papiery wartościowe
-
-
50 144
-
-
-
50 144
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
569 100
15 302
19 311
-
-
-
603 713
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
54 305 063
81 448
77 994
-
-
-
54 464 505
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:
84 268 125
21 126 743
1 117 851
2 103 464
12 304 708
136 071
121 056 962
Dłużne papiery wartościowe
23 581 739
1 791 218
154 847
-
-
-
25 527 804
Należności od banków
3 668 107
448 541
199 281
-
6 160 212
62
10 476 203
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
57 018 279
18 886 984
763 723
2 103 464
6 144 496
136 009
85 052 955
Inwestycje w jednostki zależne
2 196 262
-
-
-
-
-
2 196 262
Wartości niematerialne
1 511 531
127
-
-
2 224
-
1 513 882
Rzeczowe aktywa trwałe
1 125 714
5 778
-
-
34 400
-
1 165 892
Nieruchomości inwestycyjne
111 964
-
-
-
-
-
111 964
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego
-
4 436
-
-
36 210
-
40 646
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
751 608
7 746
-
-
2 189
-
761 543
Inne aktywa
1 271 001
430 853
9 674
213
157 312
344
1 869 397
AKTYWA RAZEM
164 703 705
41 154 976
1 433 229
2 106 241
12 848 110
172 215
222 418 476
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu i instrumenty pochodne zabezpieczające
1 170 176
245 056
24 594
18 686
-
340
1 458 852
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:
137 781 567
36 410 012
7 903 858
4 494 798
11 715 319
1 372 442
199 677 996
Zobowiązania wobec banków
731 653
644 739
31 374
1 938 380
-
62
3 346 208
Zobowiązania wobec klientów
134 033 037
29 343 321
7 872 484
806 677
11 689 240
1 372 380
185 117 139
Zobowiązania z tytułu leasingu
130 989
717 174
-
-
26 079
-
874 242
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
1 343 109
5 704 778
-
577 592
-
-
7 625 479
Zobowiązania podporządkowane
1 542 779
-
-
1 172 149
-
-
2 714 928
Zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanych w zabezpieczaniu portfela przed ryzykiem stopy procentowej
(638 774)
72 789
-
-
-
-
(565 985)
Rezerwy
630 892
15 150
11 325
1 574 685
7 067
25
2 239 144
Bieżące zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego
127 916
19 166
-
-
51 291
-
198 373
Inne zobowiązania
4 850 872
288 314
237 793
184 323
164 307
21 549
5 747 158
ZOBOWIĄZANIA RAZEM
143 922 649
37 050 487
8 177 570
6 272 492
11 937 984
1 394 356
208 755 538
POZYCJA BILANSOWA NETTO
20 781 056
4 104 489
(6 744 341)
(4 166 251)
910 126
(1 222 141)
13 662 938
Zobowiązania do udzielenia kredytów oraz pozostałe udzielone zobowiązania finansowe
30 095 529
3 158 177
285 698
3
493 472
31 987
34 064 866
Gwarancje, akcepty bankowe i akredytywy
5 915 063
1 836 601
430 718
170
71
19 192
8 201 815
3.7. Ryzyko stopy procentowej
W procesie zarządzania ryzykiem stopy procentowej księgi bankowej w mBanku zapewniona została niezależność funkcji identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontrolowania ryzyka od funkcji związanych z podejmowaniem ryzyka.
Ryzyko stopy procentowej księgi bankowej to ryzyko wynikające z narażenia wyniku odsetkowego oraz kapitału Banku na niekorzystny wpływ zmian stóp procentowych. Kierując się rekomendacjami KNF, w szczególności Rekomendacją G, wytycznymi EBA (EBA/GL/2022/14) oraz rozporządzeniem delegowanym KE 2024/856, Bank monitoruje strukturę księgi bankowej w zakresie ryzyka niedopasowania terminów przeszacowania, ryzyka bazowego, ryzyka krzywej dochodowości oraz ryzyka opcji klienta.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
55
Podstawowymi miarami ryzyka stopy procentowej księgi bankowej stosowanymi przez Bank są:
wrażliwość wyniku odsetkowego (delta NII), tj. różnica wyniku odsetkowego netto pomiędzy scenariuszem bazowym i scenariuszem alternatywnym, zakładającym różne przesunięcia krzywej rentowności oraz zmiany struktury bilansu, w tym nadzorczy test wartości odstających (SOT) oraz wrażliwość NII z uwzględnieniem zmian wartości godziwej (EaR),
wrażliwość wartości ekonomicznej kapitału (delta EVE), tj. różnica wartości bieżącej przepływów pieniężnych pomiędzy scenariuszem bazowym a scenariuszem alternatywnym, zakładającym różne przesunięcia krzywej rentowności, w tym zgodne z wytycznymi EBA dotyczącymi nadzorczego testu wartości odstających (SOT).
Ryzyko stopy procentowej w portfelu bankowym jest zabezpieczane i zarządzane w oparciu o limity dNII oraz EVE, w tym dla SOT, a także EaR, limity dla ryzyka rynkowego nałożone na wartość zagrożoną (VaR), testy warunków skrajnych oraz na IR BPV i CS BPV.
Bank kalkuluje i monitoruje w trybie miesięcznym i kwartalnym poziom wrażliwości dochodu odsetkowego netto, wyliczanego dla różnych scenariuszy zmian stóp procentowych, w tym równoległe przesunięcie krzywej dochodowości, jej wystromienie oraz spłaszczenie, oraz ryzyka bazowego, zarówno w ujęciu statycznym, dynamicznym jak i dla bilansu odpływów. Główne założenia przyjęte do kalkulacji miary to:
stosowanie stawek klientowskich, które obejmują marżę handlową oraz stawkę rynkową,
dla produktów bez określonej daty zapadalności/wymagalności przypisywanie terminów przeszacowania na podstawie modelu portfeli replikujących,
zastosowane ograniczenia dolnego i górnego poziomu stopy klientowskiej, wynikającego z przepisów prawa,
uwzględnienie ryzyka opcji behawioralnych wynikającego z zerwań depozytów oraz przedpłat kredytów.
Dodatkowo Bank kalkuluje w trybie miesięcznym i raportuje kwartalnie wrażliwość wartości ekonomicznej kapitału dla różnych scenariuszy, uwzględniających zmiany poziomu i nachylenia krzywej dochodowości oraz spreadów walutowych i kredytowych, w podziale na wartości w walutach razem oraz osobno dla walut istotnych, w oparciu o następujące założenia:
uwzględnienie przepływów z aktywów i pasywów wrażliwych na zmiany stóp procentowych, z wyłączeniem marż komercyjnych,
użycie krzywych wolnych od ryzyka, z wyjątkiem zakupionych papierów dłużnych, gdzie zastosowana została krzywa zawierająca spread kredytowy,
wyłączenie kapitału z pasywów,
brak nowej produkcji (run-off balance sheet).
W przypadku kalkulowanych miar wrażliwości dochodu odsetkowego netto Bank uwzględnia ryzyko wcześniejszej częściowej lub całkowitej spłaty kredytu/wycofania środków z rachunków terminowych przed terminem ich wymagalności. Bank dąży do stabilizacji wyniku odsetkowego (NII) i optymalizacji wyniku oraz zmian EVE w ramach przyjętego apetytu na ryzyko.
Wrażliwość dochodu odsetkowego netto (na podstawie bilansu statycznego w horyzoncie 12 miesięcy) w Banku według stanu na dzień 31 grudnia 2024 roku i 31 grudnia 2023 roku przedstawia poniższa tabela.
∆ NII
31.12.2024
31.12.2023
Równoległy wzrost stóp o 100 pb
452 024
623 076
Równoległy spadek stóp o 100 pb
(577 735)
(835 752)
Wrażliwość wartości ekonomicznej kapitału (dla bilansu odpływów) w scenariuszach szokowych zmian stóp procentowych została przedstawiona w poniższej tabeli:
∆ EVE
31.12.2024
31.12.2023
Równoległy wzrost szoku
(1 229 467)
(983 638)
Równoległy spadek szoku
1 016 891
1 086 644
Gwałtowniejszy szok (spadek stóp krótkoterminowych i wzrost stóp długoterminowych)
191 530
79 277
Bardziej umiarkowany szok (wzrost stóp krótkoterminowych i spadek stóp długoterminowych)
(439 354)
(270 169)
Wzrost szoku dla stóp krótkoterminowych
(813 261)
(593 330)
Spadek szoku dla stóp krótkoterminowych
786 229
616 033
Maximum
(1 409 917)
(983 638)
Kapitał Tier I
15 083 901
12 817 356
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
56
Spadek miary ∆NII rok do roku wynikał z podjętych działań mających na celu stabilizację wyniku odsetkowego, w tym był spowodowany transakcjami m.in. na papierach dłużnych oraz instrumentach pochodnych, celem dopasowania terminów przeszacowania po stronie aktywnej i pasywnej ze szczególnym uwzględnieniem krótkiego odcinka krzywej (do 1Y). Bank nadal utrzymywał znaczną część środków w krótkoterminowych aktywach o zmiennej stopie procentowej, które podnoszą wrażliwość NII na zmiany stóp procentowych, a odpowiadające im pasywa były niewrażliwe na zmiany stóp procentowych w scenariuszach spadku, tj. rachunki bieżące, oprocentowane na 0% (ustawowe dolne ograniczenie na poziomie 0%). Pozostałe zmiany wynikają ze wzrostu sumy bilansowej. Dodatkowo nadwyżka płynności na datę końca roku została ulokowana na koncie w NBP, które powyżej poziomu rezerwy obowiązkowej jest niewrażliwe na stopę procentową, co również wpłynęło na spadek ∆NII na dzień 31 grudnia 2024. Jednocześnie wrażliwość NII w relacji do rocznego dochodu odsetkowego netto Banku jest znacząco niższa niż w poprzednich latach, co jest spowodowane zwiększeniem duracji aktywów, głównie przez zakup obligacji skarbowych na stałą stopę, oraz transakcjami wymiany stopy procentowej.
W związku z wejściem w życie Rozporządzenia Delegowanego Komisji UE 2024/856 ustanawiającego definicję „dużego obniżenia” na poziomie 5% kapitału Tier I dla nadzorczych testów wartości odstających zmiany wyniku odsetkowego netto w księdze bankowej (tzw. dNII SOT), Bank kalkuluje i monitoruje nową miarę zgodnie z rozporządzeniem. Za okres objęty sprawozdaniem wrażliwość Banku pozostawała poniżej zdefiniowanego progu nadzorczego.
Miara ta jest kalkulowana przy określonych założeniach metodologicznych, w tym stałości bilansu, marż historycznych dla produktów odnawianych, elastyczności cenowej bazy depozytowej, adekwatnej w danej sytuacji rynkowej, co sprawia, że nie powinna być traktowana jako prognoza wyniku odsetkowego, ale jako miara wrażliwości na dany moment w określonych warunkach. Wzrost miary ∆EVE w wartościach bezwzględnych rok do roku jest spowodowany zwiększeniem duracji aktywów, głównie przez zakup obligacji skarbowych na stałą stopę, oraz transakcjami wymiany stopy procentowej.
Pozostałe zmiany poziomów ∆NII i ∆EVE wynikają ze wzrostu sumy bilansowej, który zaobserwowano pomiędzy 2023 i 2024 rokiem.
Ryzyko stopy procentowej mBanku S.A.
Poniższe tabele przedstawiają ekspozycję Banku na ryzyko stopy procentowej. Tabele te przedstawiają instrumenty finansowe Banku według wartości bilansowej, w podziale według wcześniejszego z dwóch terminów: zmiany oprocentowania przewidzianego w umowie lub terminu wymagalności.
31.12.2024
Do 1 miesiąca
Od 1 do 3 miesięcy
Od 3 do12 miesięcy
Od 1 do 5 lat
Powyżej 5 lat
Pozycje nieodsetkowe
Razem
AKTYWA
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
26 203 650
-
-
-
-
10 397 834
36 601 484
Należności od banków
10 196 982
2 817 805
100 482
130 205
-
3 080
13 248 554
Dłużne i kapitałowe papiery wartościowe oraz inwestycje w jednostki zależne
16 755 559
6 537 734
16 346 241
27 603 180
4 744 275
2 833 757
74 820 746
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
58 051 651
30 575 303
4 576 754
16 996 774
1 163 411
113 378
111 477 271
Inne aktywa oraz pochodne instrumenty finansowe
154 856
87 692
25 116
1 379
-
2 066 056
2 335 099
Aktywa razem
111 362 698
40 018 534
21 048 593
44 731 538
5 907 686
15 414 105
238 483 154
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania wobec banków
1 145 620
-
1 309 449
619 493
-
10 705
3 085 267
Zobowiązania wobec klientów
181 925 527
15 448 300
3 141 226
81 013
10 621
169 069
200 775 756
Zobowiązania z tytułu leasingu
-
-
-
-
-
763 400
763 400
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
799 451
712 488
-
5 395 016
2 155 542
-
9 062 497
Zobowiązania podporządkowane
1 912 738
-
762 799
-
-
-
2 675 537
Pozostałe zobowiązania oraz pochodne instrumenty finansowe
56 045
100 023
38 851
-
-
4 526 788
4 721 707
Zobowiązania razem
185 839 381
16 260 811
5 252 325
6 095 522
2 166 163
5 469 962
221 084 164
Luka bilansowa
(74 476 683)
23 757 723
15 796 268
38 636 016
3 741 523
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
57
31.12.2023
Do 1 miesiąca
Od 1 do 3 miesięcy
Od 3 do12 miesięcy
Od 1 do 5 lat
Powyżej 5 lat
Pozycje nieodsetkowe
Razem
AKTYWA
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
35 352 572
-
-
-
-
1 288 876
36 641 448
Należności od banków
7 597 227
2 548 406
69 659
259 818
-
1 093
10 476 203
Dłużne i kapitałowe papiery wartościowe oraz inwestycje w jednostki zależne
21 597 449
4 567 733
15 778 901
16 631 985
3 862 766
2 381 113
64 819 947
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
56 704 132
30 106 732
3 383 068
12 641 300
909 851
190 641
103 935 724
Inne aktywa oraz pochodne instrumenty finansowe
129 219
17 399
73 344
54 512
34 463
2 642 290
2 951 227
Aktywa razem
121 380 599
37 240 270
19 304 972
29 587 615
4 807 080
6 504 013
218 824 549
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania wobec banków
1 324 440
71 901
-
1 938 343
-
11 524
3 346 208
Zobowiązania wobec klientów
167 652 171
14 630 697
2 523 798
99 173
22 813
188 487
185 117 139
Zobowiązania z tytułu leasingu
-
-
-
-
-
874 242
874 242
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
878 128
751 154
577 592
5 418 605
-
-
7 625 479
Zobowiązania podporządkowane
1 952 597
-
762 331
-
-
-
2 714 928
Pozostałe zobowiązania oraz pochodne instrumenty finansowe
9 130
24 774
50 657
157 107
127 952
6 678 783
7 048 403
Zobowiązania razem
171 816 466
15 478 526
3 914 378
7 613 228
150 765
7 753 036
206 726 399
Luka bilansowa
(50 435 867)
21 761 744
15 390 594
21 974 387
4 656 315
3.8. Ryzyko płynności
Źródła ryzyka płynności
Ryzyko płynności jest rozumiane jako ryzyko utraty zdolności finansowania aktywów i terminowego wykonywania zobowiązań płatniczych, wynikających z posiadanych przez Bank pozycji bilansowych i pozabilansowych, na dogodnych dla Banku warunkach i po cenie rynkowej.
Przyczyny problemów z płynnością mogą pojawić się po stronie aktywnej oraz pasywnej bilansu, a także mogą wynikać ze zobowiązań pozabilansowych.
Po stronie aktywnej ich głównym źródłem jest ryzyko płynności rynku (produktu), ryzyko nieterminowej spłaty kredytów lub nadmierny wzrost udzielonych klientom kredytów w stosunku do wzrostu bazy depozytowej. Ryzyko płynności rynku (produktu) jest to rodzaj zagrożenia, którego objawem jest całkowity bądź częściowy brak możliwości upłynnienia posiadanych aktywów lub możliwość zbycia tych aktywów jedynie po niekorzystnej cenie.
Po stronie pasywnej najczęstszym źródłem ryzyka płynności jest ryzyko finansowania i ryzyko wycofania środków przez klientów. Pierwsze z nich jest rodzajem zagrożenia, w którym w przypadku kryzysu pozyskanie środków finansujących może odbyć się jedynie po znacznie wyższej cenie, a w sytuacji skrajnej pozyskanie lub odnowienie zapadającego finansowania wcale nie jest możliwe. Drugi rodzaj zagrożenia jest związany z niepewnością w zakresie zachowania klientów, których decyzje (np. dotyczące wycofania zdeponowanych środków) mogą zachwiać zdolnością Banku do bieżącej obsługi zobowiązań.
Źródłem ryzyka dla zobowiązań pozabilansowych są, związane z zachowaniem klientów, niespodziewane ciągnienia przyznanych linii. Odnosi się to również do wykorzystywania przyznanych linii intraday i overdraft dla klientów powierniczych i korporacyjnych. W odniesieniu do instrumentów pochodnych zawartych w ramach umów ramowych lub rozliczanych przez centralnego kontrahenta, ryzyko płynności może materializować się na skutek niekorzystnych, skrajnych zmian w warunkach rynkowych powodujących zmianę wyceny instrumentów pochodnych i związanej z tym konieczności uzupełnienia zabezpieczenia.
Materializacja ryzyk wynikających zarówno z pozycji bilansowych jak i pozabilansowych może być szczególnie dotkliwa w sytuacji występowania wysokich koncentracji. mBank w swojej działalności zakłada dywersyfikację źródeł i terminów finansowania, jak również aktywów, w których lokowane nadwyżki płynności.
Dodatkowo Bank ocenia istotność czynników ryzyka ESG z perspektywy ryzyka płynności. Niezależnie od wyników tej oceny, czynniki ryzyka ESG uwzględniane pośrednio w ramach powiązań z innymi rodzajami ryzyka: kredytowym, rynkowym, operacyjnym, reputacji, a także w wybranych procesach.
Bieżąca działalność Banku wymaga rozliczania operacji płatniczych. Tego typu działalność generuje wysokie zapotrzebowanie na płynność w ciągu dnia. Na poziomie systemu NBP oferuje narzędzie wspierające płynne rozliczanie transakcji (kredyt techniczny w PLN i EUR). Aby skorzystać z kredytu technicznego, Bank utrzymuje odpowiedniej wielkości portfel płynnych papierów wartościowych spełniających określone wymagania NBP. Bank posiada również dostęp do finansowania zabezpieczonego w formie kredytu lombardowego w bankach centralnych Czech i Słowacji.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
58
Biorąc pod uwagę Grupę mBanku ryzyko płynności identyfikowane jest również jako możliwość nieoczekiwanego wzrostu istotnych potrzeb płynnościowych spółek zależnych mBanku. W Grupie wprowadzono scentralizowane podejście do zarządzania finansowaniem w celu zwiększenia efektywności wykorzystywanych zasobów płynnościowych oraz bardziej efektywnego dopasowania struktury terminowej zapadalności finansowania i aktywów.
Ryzyko płynności może ujawnić się także w wyniku stosowania nieadekwatnych modeli na potrzeby analiz płynności (np. modelu osadu bazy depozytowej) i może w konsekwencji polegać na niedoszacowaniu ryzyka płynności. Jest ono monitorowane poprzez weryfikację i back-testy zgodnie z Polityką Zarządzania Modelami.
Organizacja zarządzania ryzykiem
W celu zapewnienia efektywnego procesu zarządzania ryzykiem płynności Zarząd Banku określa adekwatną strukturę organizacyjną oraz deleguje kompetencje na dedykowane jednostki i Komitety. Zarządzanie ryzykiem płynności odbywa się w oparciu o model trzech linii obrony.
Zarządzanie ryzykiem płynności ma na celu zapewnienie i utrzymywanie zdolności Banku i Grupy do wywiązywania się zarówno z bieżących, jak i przyszłych zobowiązań, z uwzględnieniem kosztów pozyskania płynności. Na proces zarządzania płynnością składa się zbiór działań mających na celu identyfikację, pomiar, kontrolę, monitorowanie, redukowanie oraz określenie akceptowanego poziomu ekspozycji na ryzyko. W procesie tym można wydzielić, w sensie operacyjnym, dwa podstawowe elementy składnik obejmujący wszelkie formy zarządzania oraz składnik kontroli i monitorowania ryzyka płynności.
Celem zarządzania ryzykiem płynności jest zapewnienie i utrzymywanie zdolności Banku do wywiązywania się zarówno z bieżących, jak i przyszłych zobowiązań. Bank realizuje ten cel poprzez dywersyfikację stabilnych źródeł finansowania w odniesieniu do grup klientów (od których pozyskuje depozyty), produktów i walut, utrzymywanie bufora płynności, przy jednoczesnej optymalizacji bilansu pod kątem rentowności. Długoterminowe działania mBanku w tym zakresie realizowane przy uwzględnieniu uwarunkowań co do możliwości pozyskania finansowania oraz dochodowości biznesu.
W 2024 roku Europejski Bank Centralny rozpoczął serię obniżek stóp procentowych, uzasadniając swoje decyzje spadającą w strefie euro inflacją. Jednocześnie NBP utrzymał stopy procentowe na niezmienionym poziomie. W warunkach dużej nadpłynności, która utrzymywała się w polskim sektorze bankowym, banki utrzymywały oprocentowanie depozytów na stabilnym poziomie.
W 2024 roku Bank działał w warunkach niepewnej sytuacji geopolitycznej i rynkowej. Pomimo nieprzewidywalnych warunków rynkowych, Bank charakteryzował się wysoką odpornością na ryzyko płynności. Wzrost bazy depozytowej oraz niska dynamika rozwoju akcji kredytowej miały bezpośrednie przełożenie na wzmocnienie pozycji płynnościowej.
Bank utrzymywał wysoką płynność dzięki wysokiemu udziałowi depozytów detalicznych w bilansie Banku, dużemu portfelowi płynnych aktywów oraz niskiej koncentracji podmiotowej zobowiązań. Istotną rolę odgrywał również wysoki poziom depozytów gwarantowanych. Dodatkowo w 2024 roku odnotowano wzrost wartości portfela obligacji skarbowych, co przyczyniło się do wzrostu bufora aktywów płynnych.
Bank przeprowadził w 2024 roku emisję obligacji kapitałowych AT1 w PLN, które zostały zaliczone do instrumentów dodatkowych w kapitale Tier I oraz tzw. zielonych obligacji własnych w formacie uprzywilejowanych obligacji senioralnych (PS) w EUR w ramach programu EMTN, co dodatkowo pozytywnie wpłynęło na poziom płynności Banku.
W lipcu 2024 roku Komisja Nadzoru Finansowego wprowadziła Rekomendację dotyczącą Wskaźnika Finansowania Długoterminowego (WFD), mającą na celu ograniczenie ryzyka obserwowanego w polskim sektorze bankowym, związanego z obecną strukturą finansowania kredytów hipotecznych, które w większości opiera się na depozytach detalicznych, szczególnie bieżących. Rekomendacja ta ma na celu zwiększenie finansowania długoterminowych kredytów hipotecznych długoterminowymi instrumentami dłużnymi. Rekomendacja WFD promuje długoterminowe instrumenty dłużne oraz kredyty oprocentowane stałą lub okresowo stałą stopą procentową, a także zawiera zachęty do emisji zielonych instrumentów dłużnych. Banki zobowiązane do spełniania minimalnego poziomu WFD na poziomie 40% od końca 2026 roku. Wskaźnik WFD jest raportowany przez mBank do KNF od daty raportowej za koniec lipca 2024 roku.
Mimo zmiennych warunków rynkowych, miary płynności mBanku w całym okresie sprawozdawczym kształtowały się znacznie powyżej minimalnych poziomów regulacyjnych oraz wewnętrznych poziomów określających apetyt na ryzyko.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
59
Proces samooceny adekwatności płynności (ILAAP)
W celu dokonywania przeglądu systemu zarządzania ryzykiem płynności w Banku oraz całej Grupie został wypracowany proces ILAAP. W ramach tego procesu przeglądowi podlegają wszystkie elementy systemu zarządzania ryzykiem płynności, w tym:
strategia zarządzania ryzykiem płynności,
testy warunków skrajnych,
plan awaryjny płynności,
bufor płynności,
zarządzanie ryzykiem płynności śróddziennej,
system wczesnego ostrzegania,
identyfikacja i pomiar ryzyka płynności,
system raportowania.
Przegląd dokonywany jest raz w roku. Wnioski z przeprowadzanego przeglądu służą dalszemu ulepszaniu i rozwojowi systemu zarządzania ryzykiem płynności.
Narzędzia i miary wykorzystywane w pomiarze ryzyka płynności
W ramach zarządzania ryzykiem płynności analizie poddawany jest szereg miar ryzyka, z których podstawową jest luka niedopasowania. Obejmuje ona wszystkie aktywa, pasywa oraz pozycje pozabilansowe Banku dla wszystkich walut w horyzontach czasowych ustalonych przez Bank. W 2024 roku Bank utrzymywał poziom nadwyżki płynnościowej adekwatny do prowadzonej działalności operacyjnej i aktualnej sytuacji rynkowej w postaci portfela płynnych papierów skarbowych i pieniężnych, dla których istnieje możliwość zastawu bądź sprzedaży w dowolnym momencie bez istotnej utraty ich wartości.
Zgodnie z Rozporządzeniem Delegowanym Komisji (UE) 2015/61 z dnia 10 października 2014 roku, zmienionym przez Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) 2018/1620 z dnia 13 lipca 2018 roku, obowiązującym od 30 kwietnia 2020 roku, oraz Rozporządzeniem Wykonawczym Komisji (UE) 2021/451 z dnia 17 grudnia 2020, Bank kalkuluje nadzorcze miary płynności. W 2024 roku nadzorcze limity nie były przekraczane. Ponadto Bank dokonuje pogłębionej analizy płynności długoterminowej oraz ustala wewnętrzne limity (o charakterze poziomów kontrolnych) zaangażowania w aktywa długoterminowe.
Na miary nadzorcze nakładane również limity wewnętrzne oraz wyznaczane odpowiednie bufory. Badana jest również stabilność i struktura źródeł finansowania, w tym poziom osadu i koncentracji dla depozytów terminowych i rachunków bieżących. Bank przeprowadza analizy zmienności pozycji bilansowych i pozabilansowych, w szczególności otwartych linii kredytowych i wykorzystania limitów w rachunkach. Raz w roku Bank przeprowadza również pogłębioną analizę koncentracji z perspektywy ryzyka płynności Banku. Analiza obejmuje ocenę koncentracji aktywów, pasywów i transakcji wewnątrzgrupowych. Dodatkowo w ramach analizy koncentracji Bank monitoruje scenariusz służący do oceny koncentracji depozytów. Bank ocenia, jak zwiększone wypływy z nieubezpieczonych depozytów, przekładają się na płynność Banku. Scenariusz jest wzorowany na wypływach, które wystąpiły w amerykańskim banku Silicon Valley Bank (SVB) tuż przed jego upadkiem w 2023 roku. Parametry wypływów zostały odpowiednio dostosowane do struktury finansowania mBanku. Celem scenariusza jest monitorowanie koncentracji depozytów.
Bieżącej analizie podlega płynność w warunkach normalnych i stresowych, mogących skutkować potencjalnym zagrożeniem jej utraty. W celu określenia wytrzymałości Banku na niekorzystne, istotne zdarzenia mogące prowadzić do utraty płynności, przeprowadzane analizy scenariuszowe obejmujące skrajne założenia dotyczące funkcjonowania rynków finansowych i/lub zjawisk behawioralnych dotyczących klientów Banku. W tym celu regularnie kalkulowane scenariusze testów warunków skrajnych w horyzoncie krótkoterminowym i długoterminowym, w scenariuszu stresu wewnątrzbankowego, rynkowego i połączonym. Dodatkowo raz do roku w Banku przeprowadzany jest scenariusz odwrócony dla ryzyka płynności (reverse stress test), analiza wrażliwości oraz z częstotliwością miesięczną scenariusz kryzysowy dla ryzyka płynności śróddziennej. Testy warunków skrajnych wykorzystywane w Banku do bieżącego zarządzania ryzykiem płynności.
Bank posiada ustalone procedury działania na wypadek zagrożenia utratą płynności finansowej. W zależności od dotkliwości występujących czynników oraz stopnia zagrożenie utratą płynności zdefiniowane odpowiednie działania w Planie Awaryjnym na wypadek zagrożenia utratą płynności przez Grupę mBanku (Plan Awaryjny) lub w Planie Naprawy Grupy mBanku (Plan Naprawy). Scenariusze wykorzystywane w obu planach spójne z powyższymi testami warunków skrajnych. W 2024 roku, w ramach Planu Awaryjnego został przetestowany nowy scenariusz dynamicznego odpływu środków, w którym Bank uwzględnił założenie o incydencie o charakterze cybernetycznym.
Realizacja strategii zapewnienia płynności polega na aktywnym zarządzaniu strukturą bilansu, przyszłych przepływów pieniężnych oraz utrzymywaniu odpowiednich rezerw płynności adekwatnych do potrzeb płynnościowych, wynikających z aktywności Banku i struktury bilansu, zobowiązań wobec spółek zależnych i aktualnej sytuacji rynkowej oraz zapotrzebowania na środki płynne wynikające z przeprowadzanych testów warunków skrajnych. W tym celu Bank utrzymuje zapas nieobciążonych aktywów płynnych
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
60
stanowiących rezerwy płynności, dla których istnieje możliwość zastawu, transakcji na rynku repo bądź sprzedaży w dowolnym momencie bez istotnej utraty ich wartości. W skład rezerw płynności wchodziły głównie polskie obligacje skarbowe w PLN i EUR, bony pieniężne emitowane przez Narodowy Bank Polski, obligacje skarbowe denominowane w CZK i USD oraz pozostałe papiery dłużne spełniające kryteria zastawialności pod kredyt refinansowy z Narodowym Bankiem Polskim. Wartości tych rezerw wynosiły:
Wartość rezerw płynności (w mln zł)
31.12.2024
31.12.2023
68 247
58 876
Dodatkowo mBank utrzymuje również nadwyżki środków finansowych w gotówce zgromadzone na rachunkach w bankach centralnych w Polsce, Czechach i na Słowacji. Według stanu na 31 grudnia 2024 roku Bank zgromadził na rachunkach nostro oraz lokatach międzybankowych łącznie około 35,4 mld zł.
W celu wsparcia procesu zarządzania ryzykiem płynności został wypracowany system wskaźników wczesnego ostrzegania i wskaźników recovery. Składa się on ze wskaźników monitorujących poziom wykorzystania limitów regulacyjnych i wewnętrznych oraz dodatkowo wskaźników monitorujących istotne zmiany czynników rynkowych, a także zmiany struktury bilansu Banku oraz zmiany w postrzeganiu marki mBanku przez klientów i pozostałych uczestników rynku.
Przekroczenie wartości progowych przez zdefiniowane wskaźniki może być przesłanką do uruchomienia Planu Awaryjnego lub Planu Naprawy.
W związku z brakiem potrzeb dotyczących finansowania w walutach obcych za pośrednictwem instrumentów FX swap i CIRS, instrumenty te stosowane w celu lokowania nadwyżek płynności w walutach obcych. W Banku obowiązuje jednak wewnętrzny limit łączny na wykorzystanie tych instrumentów. Dodatkowo w celu ograniczenia ryzyka koncentracji zapadalności transakcji FX swap monitorowana jest wielkość pozyskiwanych kwot w okresie do 1 roku w przedziałach miesięcznych.
W Banku obliczane są i raportowane również inne miary ryzyka płynności, obejmujące:
koncentrację źródeł finansowania,
stabilność bazy depozytowej,
zrywalność depozytów,
wskaźnik długoterminowego finansowania rynku nieruchomości (wskaźnik wewnętrzny Banku),
wskaźnik finansowania długoterminowego (wprowadzony przez KNF),
wskaźnik koncentracji ryzyka płynności w obrębie pozycji pozabilansowych dotyczących zobowiązań o charakterze finansowym i gwarancyjnym.
Bank w zarządzaniu ryzykiem płynności uwzględnia również ryzyko płynności produktu. Odzwierciedlone jest ono w zakresie pomiaru płynności rynku papierów wartościowych, które tworzą rezerwy płynności. Bank codziennie analizuje płynność rynkową obligacji Skarbu Państwa, uwzględniając determinanty płynności rynkowej takie jak obrót rynkowy, głębokość arkusza zleceń, spread transakcji kupna/sprzedaży i wielkość emisji. Badanie płynności rynkowej odzwierciedlone jest w wewnętrznych miarach płynności, w których konstrukcja scenariuszy uwzględnia upłynnianie obligacji Skarbu Państwa będących w posiadaniu Banku na poszczególnych seriach obligacji. Badanie potencjału rynkowego wykonywane jest również w kontekście potencjału zastawienia poszczególnych serii obligacji.
Pomiar, limitowanie i raportowanie ryzyka płynności
W Banku funkcjonuje proces cyklicznego raportowania ryzyka płynności. Obejmuje ono zarówno dostarczanie informacji dziennej dla jednostek zajmujących się zarządzaniem ryzykiem płynności oraz osób kontrolujących zarządzanie ryzykiem płynności na poziomie operacyjnym, jak i cykliczne raportowanie dla wyższych szczebli zarządzania na potrzeby podejmowania decyzji strategicznych dotyczących ryzyka płynności.
W cyklu dziennym raportowane są:
miary regulacyjne,
luki płynności w scenariuszach kryzysowych dla mBanku, Grupy mBanku oraz istotnych z punktu widzenia ryzyka płynności spółek zależnych wraz z wykorzystaniem nałożonych na nie limitów,
wymóg rezerwy w warunkach skrajnych (SLRR),
płynność śróddzienna,
inne miary wewnętrzne ryzyka płynności.
W cyklu tygodniowym raportowane są:
wskaźniki wczesnego ostrzegania (EWI),
wskaźniki recovery.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
61
W cyklu miesięcznym raportowane są:
miary regulacyjne i wewnętrzne miary płynności dla członków Zarządu Banku oraz Komitetu Ryzyka Rynków Finansowych (KRF),
miary regulacyjne, wewnętrzne miary płynności oraz prognozy miar płynności uwzględniające prognozy rozwoju biznesu dla Komitetu ds. Zarządzania Aktywami i Pasywami oraz Kapitałem Grupy mBanku (CALCO).
W cyklu kwartalnym raportowane miary regulacyjne i wewnętrzne miary płynności dla Rady Nadzorczej Banku.
Dla potrzeb bieżącego monitorowania płynności Bank kalkuluje wartości urealnionej, skumulowanej luki niedopasowania przepływów pieniężnych według wewnętrznie przyjętej metodyki LAB. Zgodnie z metodyką, Bank kalkuluje urealnioną lukę płynności w scenariuszu bazowym (LAB Base Case) oraz scenariuszach warunków skrajnych zakładając konserwatywne podejście w sposobie prezentacji płynności aktywów oraz wysokości odpływów wynikających z realizacji zobowiązań Banku. Luka urealniona jest kalkulowana na bazie przepływów kontraktowych (Nota 3.8.1). Urealniane przede wszystkim przepływy w portfelu depozytów klientów niebankowych, w portfelu kredytów w rachunkach bieżących oraz przepływy portfela kredytów terminowych. Przy kalkulacji miar płynności Bank bierze pod uwagę potencjalne możliwości uzyskania środków finansowych z tytułu upłynnienia bądź zastawienia papierów wartościowych należących do rezerw płynności Banku.
W metodyce LAB miara LAB Base Case jest podstawową miarą zarządczą i na jej podstawie limitowane luki płynności w poszczególnych walutach obcych.
Wartość urealnionej, przedziałowej i skumulowanej luki niedopasowania przepływów pieniężnych (w mln zł)
luka LAB Base Case - 31.12.2024
luka LAB Base Case - 31.12.2023
Przedział czasowy
przedziałowa
skumulowana
przedziałowa
skumulowana
do 1 dnia roboczego
58 949
58 949
57 129
57 129
do 3 dni roboczych
1 372
60 321
(123)
57 006
do 7 dni kalendarzowych
-
60 321
1 613
58 619
do 15 dni kalendarzowych
(2 875)
57 446
(3 125)
55 494
do 1 miesiąca
(6 109)
51 337
(5 021)
50 473
do 2 miesięcy
1 574
52 911
(409)
50 064
do 3 miesięcy
(1 901)
51 010
(2 605)
47 459
do 4 miesięcy
(1 883)
49 127
(1 168)
46 291
do 5 miesięcy
(305)
48 822
(1 962)
44 329
do 6 miesięcy
(1 606)
47 216
(976)
43 353
do 7 miesięcy
(1 555)
45 661
(1 640)
41 713
do 8 miesięcy
(1 724)
43 937
(1 558)
40 155
do 9 miesięcy
(1 575)
42 362
(1 328)
38 827
do 10 miesięcy
(1 105)
41 257
(1 048)
37 779
do 11 miesięcy
(1 455)
39 802
(1 664)
36 115
do 12 miesięcy
(1 514)
38 288
(1 561)
34 554
Powyższe wartości należy interpretować jako nadwyżki lub niedobory płynności w wymienionych przedziałach czasowych. W 2024 roku wzrost bazy depozytowej oraz umiarkowana dynamika rozwoju akcji kredytowej miały bezpośrednie przełożenie na wzmocnienie pozycji płynnościowej.
W ramach Banku zawarta jest ograniczona liczba transakcji, w przypadku których obniżenie oceny kredytowej Banku może skutkować koniecznością złożenia dodatkowego zabezpieczenia lub przedterminowej spłaty zobowiązania. Kwota maksymalnego zobowiązania wynikająca z tego tytułu, w sytuacji obniżenia ratingu Banku do poziomu BB+ lub niżej przez dwie agencje ratingowe, wynosi według stanu na 31 grudnia 2024 roku 314 mln CHF (31 grudnia 2023 roku: 314 mln CHF). Wymaganie takie nie jest jednak bezwarunkowe. Zapisy umowne nie wykluczają ustalenia kwoty, formy oraz terminu złożenia zabezpieczenia w drodze ustaleń pomiędzy stronami.
W 2024 roku płynność Banku kształtowała się na wysokim i bezpiecznym poziomie, co było odzwierciedlone w kwocie nadwyżki środków płynnych nad zobowiązaniami krótkoterminowymi w terminach miary LAB oraz w poziomach miar regulacyjnych.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
62
Niedopasowanie luk LAB w terminach do 1 miesiąca oraz do 1 roku oraz wartości miar regulacyjnych LCR i NSFR na koniec 2024 i 2023 roku przedstawia poniższa tabela.
31.12.2024
31.12.2023
LAB Base Case 1M*
51 337
50 473
LAB Base Case 1Y*
38 288
34 554
LCR
222%
217%
NSFR**
158%
155%
* Miary LAB są wyrażone w mln zł, podczas gdy LCR oraz NSFR są miarami relatywnymi wyrażonymi w postaci ułamka dziesiętnego.
** Dane w okresie porównawczym uległy zmianie ze względu na korekty mające na celu poprawę jakości danych w zakresie wyznaczania wartości bilansowej kredytów i rezydualnych terminów zapadalności.
Miary LCR oraz NSFR pozostawały na bezpiecznym poziomie, znacznie przekraczającym 100%.
Źródła finansowania
Założenia strategiczne dotyczące dywersyfikacji źródeł finansowania i rentownej struktury bilansu odzwierciedlone w planie finansowym mBanku za pomocą wybranych mierników, między innymi wskaźnika L/D (Loans to Deposits). Mierzy on określoną relację kredytów do depozytów w celu utrzymania stabilnej struktury bilansu. W ciągu roku 2024 wartość wskaźnika L/D dla Banku spadła z poziomu 56,2% na koniec 2023 roku do poziomu 55,5% na koniec 2024 roku. Bank buduje stabilną bazę depozytową poprzez oferowanie klientom produktów depozytowych, inwestycyjnych oraz programów regularnego i celowego oszczędzania. Środki pozyskiwane od klientów Banku stanowią główne źródło finansowania działalności obok portfela długoterminowych pożyczek od banków (powyżej 1 roku) i emisji obligacji (Nota 29). Wspomniane pożyczki i obligacje, łącznie z pożyczkami podporządkowanymi (Nota 29), stanowią źródło finansowania portfela kredytów hipotecznych.
Jako źródło finansowania (w tym w walutach obcych) Bank wykorzystuje średnioterminowe i długoterminowe instrumenty, w tym finansowanie w postaci linii kredytowych na rynku międzynarodowym, emisje niezabezpieczone, pożyczki bilateralne oraz transakcje CIRS.
Przy podejmowaniu decyzji co do finansowania, mając na celu optymalne dostosowanie struktury terminowej źródeł finansowania do struktury długoterminowych aktywów, Bank bierze pod uwagę poziomy nadzorczych miar płynności oraz wewnętrznie ustanowione limity płynności.
Strategia finansowania opiera się na następujących założeniach:
dywersyfikowania źródeł i terminów finansowania,
zachowania bezpiecznych poziomów regulacyjnych i wewnętrznych miar płynności,
stabilnego powiększania depozytów transakcyjnych,
zaciągania zobowiązań, kwalifikujących się do wskaźnika MREL lub WFD, lub zapewniających realizację strategii ESG, np. emisje zielonych obligacji,
utrzymywania zdolności emisyjnych mBanku Hipotecznego, jednak z większym zaangażowaniem Banku w finansowanie spółki zależnej przez nabycie jej listów zastawnych,
zwiększania niezależności finansowej od akcjonariusza większościowego.
3.8.1. Przepływy środków pieniężnych z transakcji na niepochodnych instrumentach finansowych
Poniższa tabela zawiera wartości przepływów środków pieniężnych wymaganych do zapłacenia przez Bank, wynikających z zobowiązań finansowych. Przepływy zaprezentowano na datę bilansową w podziale według pozostałego umownego terminu wymagalności. Kwoty denominowane w walutach obcych zostały przeliczone na złote według średniego kursu NBP z dnia bilansowego. Kwoty ujawnione w analizie terminów wymagalności to umowne niezdyskontowane przepływy środków pieniężnych.
31.12.2024
do 1 miesiąca
od 1 do 3 miesięcy
od 3 miesięcy do 1 roku
od 1 roku
do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
Zobowiązania wobec banków
1 147 958
-
1 314 176
629 397
-
3 091 531
Zobowiązania wobec klientów
182 698 495
15 314 217
3 130 611
24 182
604
201 168 109
Zobowiązania z tytułu leasingu
15 135
27 123
123 808
516 315
95 354
777 735
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
219 853
33 257
1 079 006
7 899 956
2 223 405
11 455 477
Zobowiązania podporządkowane
821 671
8 889
85 454
1 955 990
215 600
3 087 604
Pozostałe zobowiązania
4 038 211
42
59
671
-
4 038 983
Zobowiązania razem
188 941 323
15 383 528
5 733 114
11 026 511
2 534 963
223 619 439
Aktywa razem
71 422 477
11 939 211
38 765 543
101 811 864
75 055 180
298 994 275
Luka płynności netto
(117 518 846)
(3 444 317)
33 032 429
90 785 353
72 520 217
75 374 836
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
63
31.12.2023
do 1 miesiąca
od 1 do 3 miesięcy
od 3 miesięcy do 1 roku
od 1 roku
do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
Zobowiązania wobec banków
1 278 052
36 213
41 944
2 005 981
-
3 362 190
Zobowiązania wobec klientów
168 666 873
14 306 224
2 612 274
16 741
1 738
185 603 850
Zobowiązania z tytułu leasingu
15 633
26 269
119 774
507 065
233 838
902 579
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
320 515
33 456
1 551 829
7 206 208
-
9 112 008
Zobowiązania podporządkowane
78 621
13 180
128 915
2 898 873
230 121
3 349 710
Pozostałe zobowiązania
4 397 055
1 118 765
11
457
-
5 516 288
Zobowiązania razem
174 756 749
15 534 107
4 454 747
12 635 325
465 697
207 846 625
Aktywa razem
71 776 761
8 254 195
32 315 614
89 961 672
73 408 033
275 716 275
Luka płynności netto
(102 979 988)
(7 279 912)
27 860 867
77 326 347
72 942 336
67 869 650
Aktywa, zapewniające realizację wszystkich zobowiązań oraz zobowiązań do udzielenia kredytów, obejmują gotówkę, środki pieniężne w banku centralnym, środki w drodze oraz obligacje skarbowe i inne uznane obligacje, należności od banków, kredyty i pożyczki udzielone klientom.
W normalnej działalności część z kredytów udzielonych klientom, których umowny termin spłaty przypadał w ciągu roku, zostanie przedłużona. Ponadto, część dłużnych papierów wartościowych została zastawiona jako zabezpieczenie zobowiązań. Bank mógłby zapewnić środki pieniężne na nieoczekiwane wypływy netto sprzedając papiery wartościowe oraz korzystając z innych źródeł finansowania, takich jak rynek papierów zabezpieczonych aktywami.
Pozostałe umowne terminy wymagalności wystawionych gwarancji przedstawiono w Nocie 35.
3.8.2. Przepływy środków pieniężnych z pochodnych instrumentów finansowych
Pochodne instrumenty finansowe rozliczane w kwotach netto
Do pochodnych instrumentów finansowych rozliczanych przez Bank na bazie netto należą:
kontrakty na przyszłą stopę procentową (FRA),
opcje,
warranty,
kontrakty Overnight Index Swap (OIS),
kontrakty swap na stopę procentową (IRS),
kontrakty swap na stopę procentową w walucie obcej (CIRS),
kontrakty swap na towary,
kontrakty forward na dłużne papiery wartościowe,
towarowe transakcje terminowe,
kontrakty forward na emisję CO 2 .
W poniższej tabeli przedstawiono zobowiązania finansowe Banku z tytułu transakcji na powyższych instrumentach finansowych, dla których wycena odpowiednio na koniec 2024 roku i na koniec 2023 roku jest ujemna. Przepływy z tytułu tych instrumentów pogrupowane zostały w odpowiednich pozostałych umownych terminach zapadalności na datę bilansową i prezentowane są w wartości niezdyskontowanej.
31.12.2024
do 1 miesiąca
od 1 do 3 miesięcy
od 3 miesięcy do 1 roku
od 1 roku do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
Kontrakty na przyszłą stopę procentową (FRA)
2 382
7 183
1 890
396
-
11 851
Kontrakty Overnight Index Swap (OIS)
14 090
2 939
10 729
17 534
640
45 932
Kontrakty swap na stopę procentową (IRS)
387 570
1 045 110
765 450
1 573 050
181 285
3 952 465
Kontrakty swap na stopę procentową w walucie obcej (CIRS)
25
(901)
(2 002)
180
-
(2 698)
Opcje
20 283
102 820
147 709
302 342
17
573 171
Inne
966
(30 981)
2 247
2 703
-
(25 065)
Pochodne instrumenty finansowe, które będą rozliczone na bazie netto razem
425 316
1 126 170
926 023
1 896 205
181 942
4 555 656
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
64
31.12.2023
do 1 miesiąca
od 1 do 3 miesięcy
od 3 miesięcy do 1 roku
od 1 roku do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
Kontrakty na przyszłą stopę procentową (FRA)
1 766
1 175
10 414
771
-
14 126
Kontrakty Overnight Index Swap (OIS)
7 172
8 667
32 843
38 773
(1 171)
86 284
Kontrakty swap na stopę procentową (IRS)
282 888
690 024
1 903 466
2 303 095
264 394
5 443 867
Kontrakty swap na stopę procentową w walucie obcej (CIRS)
758
(6 324)
(16 160)
5 929
-
(15 797)
Opcje
46 399
153 063
276 391
162 316
87
638 256
Inne
59 166
3 994
10 294
2 440
-
75 894
Pochodne instrumenty finansowe, które będą rozliczone na bazie netto razem
398 149
850 599
2 217 248
2 513 324
263 310
6 242 630
Pochodne instrumenty finansowe rozliczane w kwotach brutto
Do pochodnych instrumentów finansowych rozliczanych przez Bank na bazie brutto należą pochodne walutowe instrumenty finansowe: walutowe kontrakty forward oraz walutowe kontrakty swap.
W poniższej tabeli przedstawiono zobowiązania/należności z tytułu instrumentów pochodnych Banku, które będą rozliczone na bazie brutto, pogrupowane w odpowiednich pozostałych umownych terminach zapadalności na datę bilansową. Kwoty denominowane w walutach obcych zostały przeliczone na złote według średniego kursu NBP z dnia bilansowego.
31.12.2024
do 1 miesiąca
od 1 do 3 miesięcy
od 3 miesięcy do 1 roku
od 1 roku do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
Pochodne instrumenty walutowe:
- wypływy
27 010 066
15 378 075
7 285 640
973 338
-
50 647 119
- wpływy
27 045 765
15 331 253
7 282 132
954 286
-
50 613 436
31.12.2023
do 1 miesiąca
od 1 do 3 miesięcy
od 3 miesięcy do 1 roku
od 1 roku do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
Pochodne instrumenty walutowe:
- wypływy
33 178 757
11 410 965
6 436 030
1 276 568
-
52 302 320
- wpływy
33 148 127
11 460 244
6 525 559
1 231 977
-
52 365 907
Kwoty ujawnione w tabeli to niezdyskontowane umowne wypływy/wpływy pieniężne.
Wartości zaprezentowane w powyższej tabeli to nominalne kwoty przepływów pozostające do rozliczenia z tytułu pochodnych walutowych instrumentów finansowych, podczas gdy w Nocie 19 zostały zaprezentowane wartości nominalne wszystkich umownie otwartych transakcji pochodnych.
Szczegółowe informacje dotyczące ryzyka płynności pozycji pozabilansowych przedstawiono w Nocie 35.
3.9. Ryzyko operacyjne
Ryzyko operacyjne jest rozumiane jako możliwość wystąpienia straty wynikającej z niedostosowania lub zawodności procesów wewnętrznych, ludzi i systemów lub ze zdarzeń zewnętrznych, obejmując również ryzyko prawne.
Ma ono kompleksowy charakter, co może mieć znaczący wpływ na działalność i sytuację Banku. Obok otoczenia oraz zdarzeń zewnętrznych jego źródłem może być organizacja sama w sobie. Czynniki zewnętrzne i wewnętrzne, mające wpływ na ryzyko operacyjne, ze względu na dynamiczny charakter, podlegają ciągłej analizie i ocenie.
Zgodnie z Katalogiem Ryzyka Grupy mBanku, ryzyko operacyjne obejmuje w szczególności:
ryzyko prawne,
ryzyko prowadzenia działalności („conduct risk”),
ryzyko IT,
ryzyko cyberzagrożeń,
ryzyko prania pieniędzy, finansowania terroryzmu oraz naruszenia sankcji,
ryzyko oszustw zewnętrznych,
ryzyko oszustw wewnętrznych,
ryzyko outsourcingu,
ryzyko kadrowe i organizacyjne,
ryzyko bezpieczeństwa fizycznego,
ryzyko błędów w realizacji, dostawie i zarządzaniu procesem,
ryzyko podatkowe.
Ryzyko operacyjne nie obejmuje ryzyka reputacji, jednak materializacja ryzyka operacyjnego może powodować wzrost ryzyka reputacji.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
65
Zarządzanie ryzykiem operacyjnym realizowane jest w mBanku oraz na poziomie skonsolidowanym w Grupie mBanku. Organizując proces zarządzania ryzykiem operacyjnym Bank bierze pod uwagę wymogi regulacyjne, które stanowią punkt wyjścia dla przygotowania ram systemu kontroli i zarządzania ryzykiem operacyjnym w Banku i Grupie.
Celem zarządzania ryzykiem operacyjnym w Grupie jest ograniczenie przyczyn występowania zdarzeń operacyjnych, zmniejszanie prawdopodobieństwa ich wystąpienia oraz dotkliwości potencjalnych skutków. Przy podejmowaniu decyzji o akceptowalnym poziomie ryzyka operacyjnego rozważana jest analiza: koszty vs. korzyści. Działania Grupy koncentrują się również na pogłębianiu świadomości ryzyka operacyjnego oraz budowaniu kultury ryzyka, pozwalających wypracować odpowiednie mechanizmy postępowania z ryzykiem i dzięki temu zwiększyć bezpieczeństwo prowadzonej przez Grupę działalności.
Ze względu na dynamikę zmian czynników wpływających na ryzyko operacyjne kluczowymi elementami procesu zarządzania ryzykiem identyfikacja, ocena, kontrola i monitorowanie, przeciwdziałanie materializacji ryzyka operacyjnego oraz raportowanie ryzyka.
Podstawowe narzędzia wykorzystywane w procesie zarządzania ryzykiem operacyjnym to:
Samoocena Ryzyka Operacyjnego, która jest wykonywana przez jednostki organizacyjne Banku i spółki Grupy. Proces ten ma na celu zapewnienie identyfikacji i oceny ryzyk oraz podjęcia adekwatnych działań ograniczających ryzyko. Dodatkowo Samoocena wspiera proces wprowadzania zmian i usprawnień procesów kontrolnych. Efektem końcowym Samooceny jest ocena procesów, podprocesów oraz kluczowych ryzyk operacyjnych oraz stworzenie planów naprawczych;
Rejestr Strat Operacyjnych, który stanowi bazę danych o stratach wynikających z powstających zdarzeń operacyjnych. Bank korzysta także z dostępu do zewnętrznych baz danych o stratach operacyjnych i wykorzystuje je do analizy ryzyka operacyjnego i potencjalnych zagrożeń, na które narażone są instytucje działające w sektorze finansowym;
kluczowe wskaźniki ryzyka (KRI), które wspierają bieżące monitorowanie ryzyka. Proces umożliwia przewidywanie z pewnym wyprzedzeniem występowania zwiększonego poziomu ryzyka operacyjnego i odpowiednie reagowanie przez jednostki organizacyjne w celu uniknięcia powstawania zdarzeń i strat operacyjnych. KRI dzięki systemowi progów ostrzegawczych i alarmowych pozwalają określić poziom tolerancji na ryzyko;
scenariusze ryzyka operacyjnego, które analizują ryzyka związane z występowaniem rzadkich, ale potencjalnie bardzo poważnych w skutkach zdarzeń ryzyka operacyjnego;
ocena ryzyka operacyjnego produktów przed wprowadzeniem w życie nowej lub modyfikowanej oferty produktowej oraz analiza wpływu umów outsourcingowych na profil ryzyka operacyjnego.
Bank identyfikuje i ocenia ryzyka operacyjne dla wszystkich istotnych obszarów działalności oraz nowych i modyfikowanych produktów, procesów i systemów. Identyfikacja ryzyka uwzględnia zarówno czynniki wewnętrzne jak i zewnętrzne.
Bank posiada system regularnego monitorowania ryzyk i zdarzeń operacyjnych, co umożliwia obserwację profilu ryzyka operacyjnego oraz zapewnia regularne podejmowanie działań zaradczych.
Regularne monitorowanie pozwala szybko wykrywać słabości występujące w systemie zarządzania ryzykiem. Dzięki identyfikacji i analizie okoliczności związanych z odnotowanym zdarzeniem i stratą operacyjną Bank może lepiej poznać przyczyny wystąpienia zdarzenia operacyjnego i odpowiednio zapobiegać ich powtórzeniu również w innych obszarach organizacji.
W Banku funkcjonuje system informacji zarządczej obejmujący informacje o poziomie i profilu ryzyka w ramach raportów zarządczych oraz raportów dedykowanych ryzyku operacyjnemu, w tym raportów przekazywanych na poziom Zarządu oraz Rady Nadzorczej.
Straty operacyjne
W 2024 roku w ramach zarządzania ryzykiem operacyjnym Bank mierzył się w szczególności ze stratami powiązanymi z ryzykiem prawnym związanym z portfelem kredytów w walutach obcych.
Zdecydowana większość strat operacyjnych Banku dotyczy następujących linii biznesowych: bankowość komercyjna i bankowość detaliczna (wyodrębnionych zgodnie z Rozporządzeniem CRR).
Poziom strat z tytułu ryzyka operacyjnego jest na bieżąco monitorowany i regularnie raportowany do Zarządu Banku, Rady Nadzorczej Banku oraz do Komitetów Forum Biznesu i Ryzyka. W przypadku przekroczeń progów strat operacyjnych istnieją w Grupie mBanku mechanizmy monitoringu i eskalacji. Zapewniają one odpowiednią analizę zdarzeń operacyjnych oraz powodują podjęcie działań naprawczych.
Szczegółowa informacja o wysokości strat operacyjnych poniesionych w 2024 i 2023 roku została przedstawiona w Sprawozdaniu Zarządu z działalności Grupy mBanku S.A. w 2024 roku, w rozdziale 9.2. Podstawowe rodzaje ryzyka w działalności Grupy mBanku, w części dotyczącej ryzyka operacyjnego.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
66
3.10. Ryzyko braku zgodności
Zarządzanie ryzykiem braku zgodności w mBanku jest realizowane zgodnie z postanowieniami Polityki zgodności w mBanku S.A, która zawiera ogólne zasady zapewniania zgodności działania Banku z przepisami prawa, regulacjami wewnętrznymi i standardami rynkowymi. Ustanowione ramy dla procesu zapewnienia zgodności, w tym model przyjęty w Banku, jego elementy, a także podział ról i odpowiedzialności.
Przez ryzyko braku zgodności należy rozumieć skutki nieprzestrzegania przepisów prawa, regulacji wewnętrznych oraz standardów rynkowych w procesach funkcjonujących w Banku. Celem zarządzania ryzykiem braku zgodności jest minimalizowanie tego ryzyka.
Niedostosowanie regulacyjne Banku to szczególnie sytuacje, w których:
regulacje wewnętrzne Banku nie uwzględniają postanowień przepisów prawa (krajowego i międzynarodowego) i standardów rynkowych,
Bank nie stosuje się do zaleceń i rekomendacji Komisji Nadzoru Finansowego, innych organów nadzoru i kontroli oraz audytora zewnętrznego,
Bank nie realizuje zaleceń z wewnętrznych postępowań, audytów wewnętrznych i kontroli w zakresie ryzyka braku zgodności,
pracownicy realizują działania operacyjne niezgodnie z przepisami prawa i regulacjami wewnętrznymi.
Zapewnianie zgodności realizowane jest w modelu trzech linii obrony:
Pierwsza linia obrony: stanowią jednostki, które podczas realizacji celów biznesowych zarządzają ryzykiem braku zgodności i wykonują funkcję kontroli w procesach operacyjnych.
Druga linia obrony:
Departament Compliance, który koordynuje, kontroluje i nadzoruje realizację obowiązków związanych z zarządzaniem ryzykiem braku zgodności w Banku oraz realizuje funkcję kontroli w zapewnieniu zgodności,
inne jednostki drugiej linii obrony w sytuacji, gdy część zadań procesu zapewnienia zgodności została im powierzona.
Trzecia linia obrony: Departament Audytu Wewnętrznego, który dokonuje niezależnej i obiektywnej oceny adekwatności i skuteczności wdrożonego w Banku systemu kontroli wewnętrznej i systemu zarządzania ryzykiem.
Na wszystkich trzech liniach obrony pracownicy Banku odpowiednio stosują mechanizmy kontrolne lub niezależnie monitorują ich przestrzeganie.
Zgodność regulacji wewnętrznych Banku z przepisami prawa (krajowego i międzynarodowego) i ze standardami rynkowymi oraz ich przestrzeganie przez pracowników gwarantuje, że Bank realizuje cele systemu kontroli wewnętrznej w tym zakresie. Ogranicza to bądź eliminuje w szczególności ryzyko prawne, reputacji, nałożenia sankcji i kar administracyjnych, strat finansowych, w przypadku gdy zmaterializuje się ryzyko braku zgodności.
Za realizację procesu zarządzania ryzykiem braku zgodności odpowiedzialni wszyscy pracownicy Banku, stosownie do wykonywanego przez nich zakresu obowiązków oraz nadanych im uprawnień. Za koordynację i nadzór nad procesem zarządzania ryzykiem braku zgodności jest odpowiedzialny Departament Compliance.
Nadzór nad wdrażaniem w podmiotach zależnych Grupy mBanku wspólnych standardów w obszarze zgodności jest realizowany w sposób nienaruszający obowiązujących przepisów prawa, regulacji ostrożnościowych i niezależności pracowników realizujących funkcję zapewniania zgodności w podmiotach zależnych, w szczególności na podstawie porozumień zawartych z podmiotami zależnymi.
3.11. Ryzyko biznesowe
Ryzyko biznesowe oznacza ryzyko strat z tytułu odchyleń rzeczywistego wyniku operacyjnego Grupy mBanku od planowanego poziomu. Kalkulacja odchyleń wartości rzeczywistych od planowanych jest przeprowadzana odrębnie dla części przychodowej i kosztowej. Ryzyko biznesowe obejmuje w szczególności ryzyko strategiczne, związane z możliwością wystąpienia negatywnych konsekwencji finansowych spowodowanych podjęciem błędnych lub niekorzystnych decyzji lub też wadliwą ich realizacją. Dodatkowo, ryzyko biznesowe może się zmaterializować wskutek innej niż oczekiwana struktury produktowej. Zakłada się przy tym, że skutki realizowanych decyzji strategicznych oraz konsekwencje rozwoju biznesu w obszarach innych niż planowane odzwierciedlone w odchyleniach wyniku operacyjnego od poziomu planowanego w horyzoncie rocznym.
Ryzyko biznesowe jest uwzględniane w procesie kalkulacji kapitału ekonomicznego mBanku i Grupy mBanku.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
67
W celu efektywnego zarządzania i ograniczania ryzyka biznesowego podejmowane m.in. następujące działania:
zapewnienie wysokiej jakości danych podczas procesu planistycznego,
regularna analiza przyczyn obserwowanych odchyleń bieżących wyników finansowych jednostek organizacyjnych mBanku od poziomu zaplanowanego i informowanie Zarządu Banku o wynikach tych analiz,
okresowa weryfikacja przyjętej strategii,
regularna analiza działań konkurencji.
3.12. Ryzyko modeli
Ryzyko modeli jest rozumiane jako ryzyko negatywnych konsekwencji związanych z decyzjami podejmowanymi na podstawie danych wyjściowych modeli, które zostały nieprawidłowo zbudowane bądź niewłaściwie administrowane. Ryzyko modeli może skutkować stratami finansowymi, błędnymi decyzjami biznesowymi lub strategicznymi, bądź też niekorzystnie zaważyć na renomie Banku.
W ryzyku modeli można wyodrębnić następujące specyficzne podkategorie: ryzyko immanentne nierozerwalnie związane z ograniczeniami w modelowaniu danego zjawiska, ryzyko założeń, ryzyko danych, ryzyko administrowania oraz ryzyko współzależności.
Ryzyko modeli jest zarządzane w Banku w sposób systemowy poprzez odpowiednie regulacje wewnętrzne dotyczące procesu zarządzania modelami i ich ryzykiem, w szczególności monitorowania i walidacji modeli.
Istotną rolę w procesie zarządzania modelami i ich ryzykiem odgrywa Komitet Ryzyka Modeli. Rekomenduje on między innymi poziom tolerancji na ryzyko modeli, który jest następnie zatwierdzany przez Zarząd oraz Radę Nadzorczą Banku.
3.13. Ryzyko reputacji
Celem zarządzania ryzykiem reputacji, definiowanym jako ryzyko wynikające z negatywnego postrzegania mBanku lub jego spółek zależnych przez interesariuszy, jest identyfikacja, ocena i ograniczanie ryzyka reputacji w ramach szczególnych procesów, aby chronić i wzmacniać dobre imię mBanku i Grupy mBanku.
Wszystkie jednostki organizacyjne Banku, oddziały zagraniczne i spółki zależne bezpośrednio odpowiedzialne za ryzyko reputacji wynikające z ich własnej działalności biznesowej.
Ryzyko reputacji może być ryzykiem wtórnym w stosunku do innych rodzajów ryzyka, takich jak ryzyko kredytowe, rynkowe, płynności i operacyjne. Ryzyko reputacji jest też ryzykiem pierwotnym, gdy wynika bezpośrednio z działalności etycznie, środowiskowo lub społecznie kontrowersyjnej. Ryzyko to jest identyfikowane, mierzone i monitorowane.
Aby monitorować i zarządzać ryzykiem reputacji, mBank stosuje następujące narzędzia i metody:
wdrożone polityki i regulacje z obszaru compliance, bezpieczeństwa, praw człowieka i pracowniczych oraz dotyczące obsługi branż i obszarów wrażliwych pod względem ryzyka reputacji Banku,
ocena poziomu ryzyka reputacji na podstawie negatywnych publikacji,
analiza satysfakcji klientów,
badanie nastrojów pracowniczych,
badanie marki pracodawcy,
zarządzanie kryzysowe,
analiza ryzyka reputacji w toku wdrażania nowych i modyfikacji istniejących produktów,
analiza reklamacji i skarg klientów,
budowanie świadomości w obszarze compliance,
badanie naruszeń praw pracowniczych i innych zasad działania Banku.
3.14. Ryzyko kapitałowe
W mBanku funkcjonuje proces zarządzania kapitałem w celu zabezpieczenia się przed materializacją ryzyka kapitałowego, rozumianego jako ryzyko wynikające z niezapewnienia kapitału, jak i braku możliwości osiągnięcia poziomu kapitału adekwatnego do ponoszonego przez Bank ryzyka prowadzonej działalności, niezbędnego do pokrycia nieoczekiwanych strat oraz spełniającego wymogi nadzorcze umożliwiające dalsze samodzielne funkcjonowanie Banku. Ryzyko kapitałowe obejmuje ryzyko nadmiernej dźwigni finansowej.
Zarządzanie ryzykiem kapitałowym realizowane jest na poziomie jednostkowym w mBanku oraz na poziomie skonsolidowanym w Grupie mBanku.
Zarządzanie kapitałem w Banku jest zorganizowane jako proces obejmujący planowanie, zarządzanie i monitorowanie kapitału regulacyjnego oraz kapitału wewnętrznego. W ramach procesu zarządzania kapitałem prowadzony jest regularny monitoring adekwatności i efektywności kapitałowej w celu zapewnienia adekwatnego i optymalnego poziomu kapitału w Banku. Wsparciem dla tego procesu analizy
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
68
testów warunków skrajnych bazujące m.in. na scenariuszach zmian warunków makroekonomicznych, których celem jest przedstawienie dokładnego obrazu aktualnej pozycji kapitałowej oraz możliwych przyszłych zmian wynikających z przyjętych do analizy scenariuszy warunków skrajnych.
Więcej informacji na temat adekwatności kapitałowej Banku znajduje się w Nocie 47.
3.15. Ryzyko portfela kredytów w walutach obcych
Ryzyko portfela kredytów w walutach obcych jest związane z kredytami hipotecznymi i mieszkaniowymi w walutach obcych, udzielanymi kredytobiorcom indywidualnym do 2011 roku. Ryzyko to może wynikać w szczególności z materializacji ryzyka operacyjnego (prawnego), a także kredytowego oraz reputacyjnego w odniesieniu do tych kredytobiorców.
Ryzyko prawne portfela kredytów w walutach obcych (kredytów indeksowanych kursem obcej waluty) dotyczy portfela kredytów zabezpieczonych hipotecznie, udzielanych osobom fizycznym w latach 2004-2011.
Ryzyko to odnosi się do możliwości realizacji strat wynikających z niekorzystnych dla Banku orzeczeń w sprawach wytoczonych z powództwa kredytobiorców.
Zarządzając tym ryzykiem Bank podejmuje działania w celu ochrony interesów Banku w postępowaniach sądowych zmierzające do uzyskania korzystnych dla Banku rozstrzygnięć lub ograniczenia potencjalnej straty Banku związanej z niekorzystnymi orzeczeniami. W szczególności Bank prowadzi program ugód skierowany do klientów posiadających kredyty indeksowane do kursu walut obcych.
Dla efektywnego zarządzania ryzykiem prawnym portfela kredytów indeksowanych w Banku utworzono Departament Kredytów Spornych, do którego zadań należy w szczególności:
przygotowanie materiałów wykorzystywanych w postępowaniach sądowych,
koordynowanie działań pełnomocników procesowych,
współpraca i komunikacja z instytucjami zewnętrznymi w sprawach kredytów indeksowanych,
organizacja i koordynowanie programu ugód.
Więcej informacji na temat ryzyka prawnego związanego z kredytami hipotecznymi i mieszkaniowymi udzielonymi klientom indywidualnym w walutach obcych zawarto w Nocie 34.
Bank zarządza ryzykiem kredytowym i reputacyjnym, które związane z portfelem kredytów w walutach obcych, zgodnie z zasadami zarządzania tymi ryzykami.
3.16. Ryzyko związane z sekurytyzacją
Bank przeprowadził transakcje sekurytyzacji w celu redukcji ponoszonego ryzyka kredytowego oraz uwolnienia części kapitału. Ryzyko związane z sekurytyzacją obejmuje w przypadku mBanku m.in. ryzyka, które wynikają z roli Banku jako jednostki inicjującej i obsługującej transakcję (monitorowanie transakcji bazowych, raportowanie, windykacja). Bank na bieżąco analizuje ryzyka, które zarówno mogą zmaterializować się już po zawarciu transakcji sekurytyzacyjnych, jak również ryzyka, które mogą zmaterializować się w związku z planowanym przeprowadzeniem kolejnych transakcji sekurytyzacyjnych.
3.17. Ryzyka związane ze środowiskiem (E), społeczeństwem (S) i ładem korporacyjnym (G)
Zmiany w środowisku naturalnym, szybkie tempo zmian technologicznych, zmiany społeczne oraz wymuszone przez te zjawiska zmiany prawne mają coraz większy wpływ na działalność poszczególnych sektorów gospodarczych. Powoduje to także dla Banku oraz dla wielu klientów konieczność zmian lub dostosowania swojego profilu działalności. Efekty reorganizacji bądź dostosowań profilu działalności klientów przekładają się na ich relację z Grupą mBanku. Dlatego Bank zdefiniował ryzyka związane z środowiskiem, społeczeństwem oraz ładem korporacyjnym.
Bank analizuje zagrożenia związane z kwestiami ESG, w tym niekorzystnymi zmianami w środowisku naturalnym (zwłaszcza zmiany klimatyczne) lub długotrwałymi skutkami tych zmian w sposób horyzontalny. Oznacza to, że bada ich wpływ na profil działalności Banku w jak najszerszym spektrum, m.in. przekłada je na poszczególne kategorie ryzyka, w tym ryzyko kredytowe.
Istotnym elementem zarządzania ryzykiem była aktualizacja zasad oceny ryzyka klientów korporacyjnych w obszarach środowiskowym, społecznym i zarządczym pod kątem lepszego odwzorowania specyfiki polskiej gospodarki i czynników ryzyka ESG w poszczególnych sektorach. Ocena ryzyka ESG jest jednym z elementów oceny ryzyka kredytowego klienta. Wynik analizy ryzyka ESG uwzględniany jest przy podejmowaniu decyzji kredytowej o udzieleniu finansowania oraz corocznie przy odnowieniu PD-ratingu klienta.
Wynik oceny ryzyka ESG w procesie oceny ryzyka kredytowego nie przekłada się pod względem ilościowym na wycenę produktu, o który wnioskuje klient, bądź na jego PD-rating. Ocena ESG jest informacją jakościową, braną pod uwagę w procesie decyzyjnym oddzielnie od wyników finansowych i parametrów ryzyka kredytowego. W przypadku małych zaangażowań ocena jest uproszczona, prowadzona portfelowo.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
69
W przypadku zaangażowań przekraczających próg 8 mln PLN dla klientów K2 (średnie przedsiębiorstwa, których roczne obroty to od 50 mln do 1 mld zł) i K1 (duże przedsiębiorstwa, których roczne obroty przekraczają 1 mld oraz niebankowe instytucje finansowe) analiza jest prowadzona indywidualnie dla każdego klienta.
Z uwagi na przystąpienie w 2022 roku do zobowiązania Science-Based Targets initiative (SBTi) oraz w ramach wypełniania zobowiązań strategicznych dotyczących osiągnięcia zeroemisyjności, Grupa przedstawiła do walidacji przez SBTi cele redukcji emisji gazów cieplarnianych zarówno w zakresie operacji własnych (zakres 1 i 2) oraz portfela kredytowego (zakres 3 kategoria 15).
Ryzyko środowiskowe (E)
Ryzyko środowiskowe to ryzyko negatywnego wpływu finansowego wynikające z obecnego lub przyszłego wpływu czynników środowiskowych na zainwestowane aktywa, klientów, kontrahentów lub pozycje bilansu. Z punktu widzenia klasyfikacji oraz praktycznego podejścia do zarządzania tym ryzykiem, Bank nie traktuje go jako odrębnego rodzaju, lecz jako tzw. ryzyko horyzontalne, które w różnym stopniu i poprzez zróżnicowane kanały transmisji wpływa na występujące w Banku dotychczas rozpoznane i zarządzane ryzyka. Dodatkowo Bank wyróżnia dwie najważniejsze podkategorie ryzyka środowiskowego:
ryzyko transformacji rozumiane jako ryzyko nieprzewidzianych kosztów finansowych instytucji, które mogą wynikać, bezpośrednio lub pośrednio, z procesu dostosowywania się tych instytucji do gospodarki niskoemisyjnej i bardziej zrównoważonej środowiskowo;
ryzyko fizyczne rozumiane jako ryzyko negatywnych efektów finansowych zmieniającego się klimatu, w tym częstszych ekstremalnych zjawisk pogodowych i stopniowych zmian klimatu, a także degradacji środowiska, takich jak zanieczyszczenie powietrza, wody i gleby, stres wodny, utrata różnorodności biologicznej i wylesianie.
Działalność Banku nie ma istotnego bezpośredniego wpływu na klimat. Branża, w której działa Bank, nie należy do sektorów o wysokiej emisyjności gazów cieplarnianych. Bank dba o to, by jego aktywność nie prowadziła do niszczenia naturalnych ekosystemów oraz bioróżnorodności. Zdaniem Banku, wpływ ten przejawia się przede wszystkim pośrednio, przez udzielane klientom finansowania. Bank ma wpływ na klimat przez podejmowane decyzje związane z udzielaniem finansowania klientom z poszczególnych branż. Bank może zmniejszać swój wpływ głównie przez ograniczanie finansowania klientów z branż wysokoemisyjnych, co jest realizowane przy pomocy polityk kredytowych uwzględniających politykę klimatyczną UE. Bank całkowicie wykluczył finansowanie pomiotów działających w sektorach górniczym, energetyki węglowej oraz ciepłownictwa opartego o paliwa kopalne.
Do preferowanych przez Bank obszarów finansowania zaliczają się projekty wspierające bioróżnorodność i zarządzanie zasobami wodnymi w branżach energochłonnych oraz projekty celowe zakładające budowę stacji ładowania pojazdów elektrycznych.
Bank stosuje narzędzia analizujące i kwantyfikujące ryzyko środowiskowe, społeczne i ładu korporacyjnego na poziomie branżowym w oparciu o wystandaryzowany zestaw kryteriów. Ocena ta jest obowiązkowym elementem procesu kredytowego, co pozwala na świadome budowanie ekspozycji i monitorowanie profilu ESG portfela korporacyjnego oraz na lepsze określanie kierunków w transformacji swoich klientów.
Ryzyko społeczne (S)
Ryzyko społeczne, wchodzące w skład ryzyka ESG, jest ryzykiem negatywnych, w tym finansowych, konsekwencji wywołanych przez działania Banku lub jego pracowników naruszające normy i zasady relacji społecznych między pracownikami Banku, relacji Banku z jego kontrahentami, osobami prawnymi, z którymi Bank współpracuje, lub klientami.
W ramach ryzyka społecznego można wyróżnić:
cyberzagrożenia, ataki hakerskie zarówno na systemy Banku jak i na jego klientów,
konsekwencje wynikające z naruszenia praw człowieka (w tym naruszenie praw pracowniczych, praw lub wolności osób fizycznych w zakresie ochrony danych osobowych, mobbing, dyskryminacja),
sprawy sporne z klientami Banku,
obsługiwanie kontrowersyjnych obszarów i branż,
oczekiwania klientów, które nie wynikają bezpośrednio z relacji umownych lub przepisów prawa,
oczekiwania społeczne wobec Banku jako instytucji zaufania publicznego, których Bank nie może spełnić,
skomplikowana i złożona oferta Banku, która może rodzić niezrozumienie po stronie klientów,
skutki społeczne katastrof naturalnych oraz pandemii.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
70
Ryzyko związane z ładem korporacyjnym (G)
Ryzyko związane z ładem korporacyjnym (governance) jest ryzykiem negatywnych konsekwencji w obszarze finansowym oraz niefinansowym, wywołanych naruszeniem przez Bank zasad szeroko rozumianego ładu korporacyjnego, wynikających z regulacji zewnętrznych oraz wewnętrznych.
W ramach ryzyka związanego z ładem korporacyjnym może wystąpić:
ryzyko operacyjne w świetle ryzyka związanego z ładem korporacyjnym w ramach ryzyka operacyjnego szczególnie istotne jest ryzyko prawne, ryzyko prowadzenia działalności („conduct risk”), ryzyko prania pieniędzy, finansowania terroryzmu oraz naruszenia sankcji, ryzyko cyberzagrożeń oraz ryzyko podatkowe,
ryzyko braku zgodności skutkujące nieterminowym dostosowaniem się Banku do nowych regulacji,
ryzyko reputacyjne wystąpienie tego rodzaju ryzyka może zmaterializować się poprzez wystąpienie zdarzeń wpływających na postrzeganie Banku przez jego interesariuszy.
Dla efektywnego zarządzania ryzykiem związanym z ładem korporacyjnym, Bank zapewnia zgodność swojego działania z przejrzystym systemem regulacji wewnętrznych, w myśl obowiązującej Polityki ładu wewnętrznego. Zarządzając tym ryzykiem Bank dba także o powszechny i równy dostęp do informacji oraz dokłada wszelkich starań, aby udostępniane informacje były aktualne, rzetelne oraz przedstawione w sposób przejrzysty dla kluczowych interesariuszy, zgodnie z przyjętą Polityką informacyjną.
W ramach Polityki ładu wewnętrznego corocznie jest dokonywany przegląd poszczególnych obszarów składających się na ład wewnętrzny. Na podstawie przeglądu Zarząd Banku, a następnie Rada Nadzorcza dokonują oceny adekwatności i skuteczności ładu wewnętrznego w powiązaniu z oceną systemu kontroli wewnętrznej oraz oceną stosowania zasad ładu korporacyjnego. W ramach oceny ustalane ewentualne działania doskonalące, mające na celu zapewnienie najwyższych standardów zarządzania i utrzymania ładu korporacyjnego.
3.18. Wartość godziwa aktywów i zobowiązań
Wartość godziwa jest rozumiana jako cena, która byłaby otrzymana ze sprzedaży składnika aktywów, bądź zapłacona w celu przeniesienia zobowiązania w transakcji przeprowadzonej na zwykłych warunkach między uczestnikami rynku na dzień wyceny. Wycena wartości godziwej opiera się na założeniu, że transakcja sprzedaży składnika aktywów lub przeniesienia zobowiązania odbywa się:
na głównym rynku dla danego składnika aktywów bądź zobowiązania,
w przypadku braku głównego rynku, na najkorzystniejszym rynku dla danego składnika aktywów lub zobowiązania.
Zgodnie z MSSF 9 w celach księgowych Bank wycenia aktywa i zobowiązania finansowe w zamortyzowanym koszcie lub w wartości godziwej. Ponadto dla pozycji wycenianych księgowo w zamortyzowanym koszcie przeprowadzana jest na potrzeby ujawnień w sprawozdaniach finansowych, zgodnie z wymaganiami MSSF 7, wycena w wartości godziwej.
Podejście do księgowej wyceny aktywów kredytowych w wartości godziwej zgodnie z MSSF 9 zostało opisane w rozdziale 3.3.7.
Zgodnie z praktykami rynkowymi Bank wycenia instrumenty finansowe, w których utrzymuje otwarte pozycje, stosując ceny rynkowe (wycena do rynku) lub uznane w praktyce rynkowej modele wyceny (wycena z modelu) zasilane cenami lub parametrami rynkowymi, a w nielicznych przypadkach parametrami estymowanymi wewnętrznie przez Bank. Wszystkie istotne otwarte pozycje w instrumentach pochodnych wyceniane modelami rynkowymi, które zasilane cenami lub parametrami obserwowalnymi przez rynek. Papiery komercyjne emitentów krajowych wyceniane głównie z modelu (dyskontowanie przepływów finansowych), który oprócz rynkowej krzywej stóp procentowych używa spreadów kredytowych wyznaczonych wewnętrznie.
Dla potrzeb ujawnień Bank przyjął założenie, że wartość godziwa krótkoterminowych zobowiązań finansowych (do 1 roku) jest równa ich wartości księgowej. W przypadku zobowiązań finansowych o terminie wymagalności powyżej 1 roku wartość godziwa szacowana jest na podstawie zdyskontowanych przepływów pieniężnych przy zastosowaniu odpowiednich stóp procentowych.
Aktywa i zobowiązania wyceniane w zamortyzowanym koszcie
W poniższej tabeli przedstawiono zestawienie wartości księgowych oraz wartości godziwych dla każdej grupy aktywów i zobowiązań finansowych, które nie zostały wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Banku w wartości godziwej.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
71
31.12.2024
31.12.2023
Wartość księgowa
Wartość godziwa
Wartość księgowa
Wartość godziwa
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Dłużne papiery wartościowe
37 373 491
36 222 847
25 527 804
24 475 440
Należności od banków
13 248 554
13 257 534
10 476 203
10 484 017
Kredyty i pożyczki udzielone klientom, w tym:
95 039 448
95 883 307
85 052 955
84 988 845
Klienci indywidualni
43 132 830
44 687 546
36 661 091
37 295 489
Należności bieżące
6 816 927
7 150 920
7 182 778
7 568 606
Kredyty terminowe
36 217 409
37 438 132
29 312 506
29 561 076
Inne należności
98 494
98 494
165 807
165 807
Klienci korporacyjni
51 783 198
51 083 779
48 267 016
47 595 253
Należności bieżące
7 496 911
7 275 598
6 493 390
6 213 579
Kredyty terminowe
42 782 642
42 304 536
40 145 143
39 753 191
Transakcje reverse repo lub buy/sell back
885 993
885 993
884 216
884 216
Pozostałe należności kredytowe
604 461
604 461
719 359
719 359
Inne należności
13 191
13 191
24 908
24 908
Klienci budżetowi
123 420
111 982
124 848
98 103
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Zobowiązania wobec banków
3 085 267
3 085 267
3 346 208
3 346 208
Zobowiązania wobec klientów
200 775 756
200 774 044
185 117 139
185 114 770
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
9 062 497
8 994 341
7 625 479
7 617 849
Zobowiązania podporządkowane
2 675 537
2 648 702
2 714 928
2 559 783
Poniżej zaprezentowane główne założenia i metody wykorzystane przez Bank podczas szacowania wartości godziwej instrumentów finansowych.
Należności od banków oraz kredyty i pożyczki udzielone klientom
Wartość godziwa należności od banków oraz kredytów i pożyczek udzielonych klientom została wyliczona jako wartość szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych (z uwzględnieniem efektu przedpłat) przy zastosowaniu bieżących stóp procentowych, uwzględniając wysokość spreadu kredytowego, kosztu płynności oraz kosztu kapitału. Poziom spreadu kredytowego został wyznaczony w oparciu o notowania rynkowe mediany spreadów kredytowych dla systemu ratingowego Moody’s. Przypisanie spreadu kredytowego do danej ekspozycji kredytowej nastąpiło poprzez zmapowanie systemu ratingowego Moody’s z wewnętrznym systemem ratingowym Banku. W celu odzwierciedlenia faktu, że duża część ekspozycji Banku jest zabezpieczona, podczas gdy mediana kwotowań rynkowych jest skoncentrowana wokół emisji niezabezpieczonych, Bank dokonał korekty z tego tytułu. Ponadto do wyceny kontraktów hipotecznych w PLN jako punkt odniesienia wykorzystana została wycena kontraktów hipotecznych zaklasyfikowanych jako wyceniane do wartości godziwej zgodnie z MSSF 9, z uwzględnieniem korekty dotyczącej jakości kredytowej tego portfela.
Zobowiązania finansowe
Instrumenty finansowe po stronie zobowiązań stanowią:
kredyty zaciągnięte,
rachunki bieżące i depozyty,
emisje dłużnych papierów wartościowych,
zobowiązania podporządkowane.
Wartość godziwa dla powyższych zobowiązań finansowych o terminie wymagalności powyżej 1 roku opiera się na zdyskontowanych przepływach pieniężnych przy zastosowaniu czynnika dyskontującego, z uwzględnieniem oszacowania spreadu odzwierciedlającego spread kredytowy mBanku i marżę płynności. Dla kredytów otrzymanych z Europejskiego Banku Inwestycyjnego w EUR i CHF zastosowano krzywą rentowności EBI. W odniesieniu do emisji własnych w ramach programu EMTN zastosowano cenę rynkową z odpowiednich serwisów finansowych.
W przypadku depozytów Bank zastosował krzywą zbudowaną w oparciu o kwotowania stóp rynku międzybankowego, a także kontraktów FRA i kontraktów IRS dla odpowiednich walut i terminów zapadalności. W przypadku wyceny zobowiązań podporządkowanych wycena opiera się na zdyskontowanych przepływach pieniężnych przy zastosowaniu rynkowych krzywych swapowych (zależnie od warunków emisji) skorygowanych o ryzyko kredytowe emitenta.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
72
W przypadku obligacji powiązanych z ryzykiem kredytowym, tzw. Credit Link Note, Bank wykorzystuje do wyceny metodę dyskontowania przewidywanych przepływów pieniężnych z tytułu obligacji. Wycena w części związanej z czynnikiem dyskontowym zawiera dodatkowo komponent uwzględniający spread kredytowy Banku oraz marżę płynności. Z uwagi na fakt, że posiadacze obligacji zabezpieczeni w zakresie ryzyka kredytowego emitenta złożonym depozytem, przyjęto założenie o niezmienności tych parametrów podczas życia obligacji.
Bank przyjął, że wartość godziwa dla powyższych instrumentów o wymagalności poniżej 1 roku jest równa ich wartości księgowej.
Na podstawie stosowanych przez Bank metod ustalania wartości godziwej, aktywa i zobowiązania finansowe klasyfikuje się do następujących kategorii:
Poziom 1: ceny kwotowane na aktywnych rynkach dla tego samego instrumentu (bez modyfikacji),
Poziom 2: ceny kwotowane na aktywnych rynkach dla podobnych instrumentów lub inne metody wyceny, dla których wszystkie istotne dane wejściowe bazują na obserwowalnych danych rynkowych,
Poziom 3: metody wyceny, dla których przynajmniej jedna istotna dana wejściowa nie bazuje na obserwowalnych danych rynkowych.
W tabeli poniżej przedstawiono hierarchię wartości godziwej dla aktywów i zobowiązań finansowych, wycenianych do wartości godziwej zgodnie z założeniami i metodami opisanymi powyżej, wyłącznie na potrzeby ujawnień, według stanu na dzień 31 grudnia 2024 roku i na dzień 31 grudnia 2023 roku.
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
31.12.2024
w tym:
Ceny kwotowane na aktywnych rynkach
Techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych
Inne techniki wyceny
WYCENY WYŁĄCZNIE NA POTRZEBY UJAWNIEŃ
Aktywa finansowe
Dłużne papiery wartościowe
36 222 847
29 937 653
-
6 285 194
Należności od banków
13 257 534
-
-
13 257 534
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
95 883 307
-
-
95 883 307
Aktywa finansowe razem
145 363 688
29 937 653
-
115 426 035
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania wobec banków
3 085 267
-
1 928 928
1 156 339
Zobowiązania wobec klientów
200 774 044
-
208 067
200 565 977
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
8 994 341
7 550 558
-
1 443 783
Zobowiązania podporządkowane
2 648 702
-
-
2 648 702
Zobowiązania finansowe razem
215 502 354
7 550 558
2 136 995
205 814 801
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
31.12.2023
w tym:
Ceny kwotowane na aktywnych rynkach
Techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych
Inne techniki wyceny
WYCENY WYŁĄCZNIE NA POTRZEBY UJAWNIEŃ
Aktywa finansowe
Dłużne papiery wartościowe
24 475 440
18 199 454
-
6 275 986
Należności od banków
10 484 017
-
-
10 484 017
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
84 988 845
-
-
84 988 845
Aktywa finansowe razem
119 948 302
18 199 454
-
101 748 848
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania wobec banków
3 346 208
-
1 938 343
1 407 865
Zobowiązania wobec klientów
185 114 770
-
231 230
184 883 540
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
7 617 849
5 996 197
-
1 621 652
Zobowiązania podporządkowane
2 559 783
-
-
2 559 783
Zobowiązania finansowe razem
198 638 610
5 996 197
2 169 573
190 472 840
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
73
Poziom 1
Poziom 1 aktywów finansowych obejmuje wartość skarbowych papierów wartościowych oraz obligacji EBI, których wycena polega na bezpośrednim wykorzystaniu rynkowych bieżących cen tych instrumentów pochodzących z aktywnych i płynnych rynków finansowych.
W poziomie 1 zobowiązań Bank wykazał wartość godziwą wyemitowanych obligacji (Nota 29). Dla wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych Bank zastosował ceny bezpośrednio z rynku dla tych papierów.
Poziom 2
Poziom 2 obejmuje wartość godziwą kredytów długoterminowych otrzymanych od banków, wartość godziwą depozytów długoterminowych złożonych przez klientów oraz wartość godziwą kredytów otrzymanych z EBI (Nota 29).
Wartość godziwa dla ujętych w poziomie 2 zobowiązań finansowych o terminie wymagalności powyżej 1 roku opiera się na zdyskontowanych przepływach pieniężnych przy zastosowaniu czynnika dyskontującego. W odniesieniu do kredytów otrzymanych z Europejskiego Banku Inwestycyjnego w EUR wykorzystano krzywą rentowności EBI oraz wartość marży, jaką Bank otrzymał w ostatniej zawartej transakcji. Na tej podstawie oszacowano następnie wartość spreadu dla zobowiązań Banku zaciągniętych w EBI w stosunku do rynkowej krzywej swap. W przypadku depozytów Bank zastosował krzywą zbudowaną w oparciu o kwotowania stóp rynku międzybankowego, a także kontraktów FRA i kontraktów IRS dla odpowiednich walut i terminów zapadalności.
Poziom 3
Poziom 3 obejmuje:
należności od banków oraz kredytów i pożyczek udzielonych klientom, wartość których wyliczono w opisany wcześniej sposób, wykorzystujący notowania mediany spreadów kredytowych dla ratingów Moody’s,
zobowiązania wobec banków oraz wobec klientów o terminie wymagalności do 1 roku, dla których Bank przyjął, że ich wartość godziwa jest równa wartości bilansowej,
zobowiązania wobec banków, zobowiązania wobec klientów oraz zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych o terminie wymagalności powyżej 1 roku, w przypadku których w ich wycenie posłużono się metodami wyceny wykorzystującymi przynajmniej jedną istotną daną wejściową nie bazującą na obserwowalnych danych rynkowych,
zobowiązania podporządkowane.
Aktywa i zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej oraz nieruchomości inwestycyjne
W tabeli poniżej przedstawiono hierarchię wartości godziwej dla aktywów i zobowiązań finansowych oraz nieruchomości inwestycyjnych, które zostały wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Banku w wartości godziwej.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
74
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
31.12.2024
w tym:
Ceny kwotowane na aktywnych rynkach
Techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych
Inne techniki wyceny
POWTARZALNE POMIARY WARTOŚCI GODZIWEJ
Aktywa finansowe
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
1 850 456
931 871
619 735
298 850
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
42 972
-
-
42 972
Dłużne papiery wartościowe
1 176 347
920 469
-
255 878
Kapitałowe papiery wartościowe
11 402
11 402
-
-
Instrumenty pochodne, w tym:
619 735
-
619 735
-
Instrumenty pochodne przeznaczone do obrotu
783 769
-
783 769
-
Instrumenty pochodne zabezpieczające
391 896
-
391 896
-
Efekt kompensowania
(555 930)
-
(555 930)
-
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
781 069
40 641
-
740 428
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
486 850
-
-
486 850
Dłużne papiery wartościowe
31 204
-
-
31 204
Kapitałowe papiery wartościowe
263 015
40 641
-
222 374
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
49 313 947
17 524 864
14 494 118
17 294 965
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
15 908 001
-
-
15 908 001
Dłużne papiery wartościowe
33 405 946
17 524 864
14 494 118
1 386 964
Aktywa finansowe, razem
51 945 472
18 497 376
15 113 853
18 334 243
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
1 070 747
345 710
725 037
-
Instrumenty pochodne, w tym:
725 037
-
725 037
-
Instrumenty pochodne przeznaczone do obrotu
824 760
-
824 760
-
Instrumenty pochodne zabezpieczające
608 233
-
608 233
-
Efekt kompensowania
(707 956)
-
(707 956)
-
Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych
345 710
345 710
-
-
Zobowiązania finansowe razem
1 070 747
345 710
725 037
-
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz pochodne instrumenty finansowe
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej oraz nieruchomości inwestycyjne na poziomie 3 –
zmiana stanu w okresie
od 1 stycznia
do 31 grudnia 2024 roku
Kredyty i pożyczki
Dłużne papiery wartościowe
Kredyty i pożyczki
Dłużne papiery wartościowe
Kapitałowe papiery wartościowe
Kredyty i pożyczki
Dłużne papiery wartościowe
Nieruchomości inwestycyjne
Bilans otwarcia
40 498
237 606
603 713
50 144
173 518
18 238 558
1 412 571
111 964
Łączne zyski lub straty za okres
2 438
1 544
450
6 788
43 684
82 717
13 476
(19 259)
Ujęte w rachunku zysków i strat:
2 438
1 544
450
6 788
43 684
(6 031)
-
(19 259)
Wynik na działalności handlowej
2 438
1 544
-
1 262
(28)
-
-
-
Zyski lub straty z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
-
-
450
5 526
43 712
-
-
-
Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów oraz zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
-
-
-
-
-
(6 031)
-
-
Pozostałe przychody operacyjne / pozostałe koszty operacyjne
-
-
-
-
-
-
-
(19 259)
Ujęte w innych całkowitych dochodach:
-
-
-
-
-
88 748
13 476
-
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
-
-
-
-
-
88 748
13 476
-
Nabycia / udzielenia
-
524 173
16 252
-
5 172
1 205 739
1 586 072
-
Wykupy / spłaty całkowite
-
(39 946)
(110 736)
-
-
(767 142)
(439 433)
-
Sprzedaże
-
(2 603 790)
-
-
-
(1 787 729)
(1 713 890)
-
Emisje
-
2 136 291
-
-
-
-
528 168
-
Przeniesienie do innych pozycji sprawozdania
-
-
-
-
-
-
-
(92 705)
Inne zmiany
36
-
(22 829)
(25 728)
-
(1 064 142)
-
-
Bilans zamknięcia
42 972
255 878
486 850
31 204
222 374
15 908 001
1 386 964
-
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
75
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
31.12.2023
w tym:
Ceny kwotowane na aktywnych rynkach
Techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych
Inne techniki wyceny
POWTARZALNE POMIARY WARTOŚCI GODZIWEJ
Aktywa finansowe
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
1 767 707
407 773
1 081 830
278 104
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
40 498
-
-
40 498
Dłużne papiery wartościowe
634 939
397 333
-
237 606
Kapitałowe papiery wartościowe
10 440
10 440
-
-
Instrumenty pochodne, w tym:
1 081 830
-
1 081 830
-
Instrumenty pochodne przeznaczone do obrotu
1 257 353
-
1 257 353
-
Instrumenty pochodne zabezpieczające
243 047
-
243 047
-
Efekt kompensowania
(418 570)
-
(418 570)
-
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
828 268
893
-
827 375
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
603 713
-
-
603 713
Dłużne papiery wartościowe
50 144
-
-
50 144
Kapitałowe papiery wartościowe
174 411
893
-
173 518
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
54 464 505
16 431 196
18 382 180
19 651 129
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
18 238 558
-
-
18 238 558
Dłużne papiery wartościowe
36 225 947
16 431 196
18 382 180
1 412 571
Aktywa finansowe, razem
57 060 480
16 839 862
19 464 010
20 756 608
Nieruchomości inwestycyjne
111 964
-
-
111 964
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
1 458 852
157 607
1 301 245
-
Instrumenty pochodne, w tym:
1 301 245
-
1 301 245
-
Instrumenty pochodne przeznaczone do obrotu
1 450 696
-
1 450 696
-
Instrumenty pochodne zabezpieczające
1 119 296
-
1 119 296
-
Efekt kompensowania
(1 268 747)
-
(1 268 747)
-
Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych
157 607
157 607
-
-
Zobowiązania finansowe razem
1 458 852
157 607
1 301 245
-
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz pochodne instrumenty finansowe
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej oraz nieruchomości inwestycyjne na poziomie 3 –
zmiana stanu w okresie
od 1 stycznia
do 31 grudnia 2023 roku
Kredyty i pożyczki
Dłużne papiery wartościowe
Kredyty i pożyczki
Dłużne papiery wartościowe
Kapitałowe papiery wartościowe
Kredyty i pożyczki
Dłużne papiery wartościowe
Nieruchomości inwestycyjne
Bilans otwarcia
39 720
401 865
712 570
45 009
120 670
19 422 073
1 719 371
136 909
Łączne zyski lub straty za okres
308
42 321
(29 828)
5 135
52 505
138 332
2 929
(24 945)
Ujęte w rachunku zysków i strat:
308
42 321
(29 828)
5 135
52 505
2 674
-
(24 945)
Wynik na działalności handlowej
308
42 321
-
(4 934)
(133)
-
-
-
Zyski lub straty z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
-
-
(29 828)
10 069
52 638
-
-
-
Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów oraz zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
-
-
-
-
-
2 674
-
-
Pozostałe przychody operacyjne / pozostałe koszty operacyjne
-
-
-
-
-
-
-
(24 945)
Ujęte w innych całkowitych dochodach:
-
-
-
-
-
135 658
2 929
-
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
-
-
-
-
-
135 658
2 929
-
Nabycia / udzielenia
-
858 169
81 521
-
343
457 263
1 810 351
-
Wykupy / spłaty całkowite
-
(249 332)
(134 963)
-
-
(731 756)
(600 838)
-
Sprzedaże
-
(3 688 103)
-
-
-
(628 087)
(2 733 555)
-
Emisje
-
2 872 686
-
-
-
-
1 214 313
-
Inne zmiany
470
-
(25 587)
-
-
(419 267)
-
-
Bilans zamknięcia
40 498
237 606
603 713
50 144
173 518
18 238 558
1 412 571
111 964
W 2024 roku ani w 2023 roku nie odnotowano przeniesień instrumentów finansowych pomiędzy poszczególnymi poziomami hierarchii wartości godziwej.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
76
W odniesieniu do instrumentów finansowych wycenianych w sposób powtarzalny do wartości godziwej, sklasyfikowanych na poziomie 1 i 2 hierarchii wartości godziwej, ewentualne przypadki, w których mogłoby nastąpić przeniesienie pomiędzy tymi poziomami monitorowane przez Bank na podstawie wewnętrznych zasad. W przypadku jeśli wystąpi brak ceny rynkowej, służącej do wyceny bezpośredniej, przez okres ponad 5 dni roboczych następuje zmiana sposobu wyceny tego instrumentu, czyli przejście z wyceny bezpośredniej na wycenę z modelu, o ile dostępna jest zatwierdzona metoda wyceny z modelu dla tego instrumentu. Powrót do metody wyceny bezpośredniej następuje po okresie co najmniej 10 dni roboczych, w których cena rynkowa była dostępna w sposób ciągły. W przypadku braku ceny rynkowej dla skarbowych papierów dłużnych powyższe terminy wynoszą odpowiednio 2 i 5 dni roboczych.
Poziom 1
Na dzień 31 grudnia 2024 roku na poziomie 1 hierarchii wartości Bank wykazał wartość godziwą obligacji rządowych przeznaczonych do obrotu w kwocie 920 469 tys. oraz wartość godziwą obligacji rządowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody w kwocie 16 651 480 tys. zł (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 397 333 tys. i 15 063 647 tys. zł). Poziom 1 obejmuje wartość godziwą obligacji korporacyjnych w kwocie 873 384 tys. zł (31 grudnia 2023 roku: 1 367 549 tys. zł).
Ponadto na dzień 31 grudnia 2024 roku poziom 1 obejmuje wartość akcji imiennych uprzywilejowanych Giełdy Papierów Wartościowych w kwocie 849 tys. (31 grudnia 2023 roku: 893 tys. zł), akcji Visa Inc. w kwocie 39 792 tys. oraz innych kapitałowych papierów wartościowych w kwocie 11 402 tys. (31 grudnia 2023 roku: 10 440 tys. zł).
Na dzień 31 grudnia 2024 roku poziom 1 obejmuje również zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych , notowanych na aktywnych rynkach, w kwocie 345 710 tys. (31 grudnia 2023 roku: 157 607 tys. zł).
Instrumenty te zostały sklasyfikowane do poziomu 1, ponieważ ich wycena polega na bezpośrednim wykorzystaniu rynkowych bieżących cen tych instrumentów pochodzących z aktywnych i płynnych rynków finansowych.
Poziom 2
Na dzień 31 grudnia 2024 roku poziom 2 hierarchii obejmuje głównie wartość godziwą bonów pieniężnych emitowanych przez NBP w kwocie 14 494 118 tys. (31 grudnia 2023 roku: 18 382 180 tys. zł), których wycena oparta jest na modelu NPV (dyskontowania przyszłych przepływów finansowych), który zasilany jest krzywymi stóp procentowych wyznaczonymi w drodze transformacji kwotowań pochodzących bezpośrednio z aktywnych i płynnych rynków finansowych.
Ponadto do poziomu 2 Bank zalicza wycenę pochodnych instrumentów finansowych, do wyceny których stosowane modele zgodne ze standardami i praktykami rynkowymi w tym zakresie, które zasilane parametrami pochodzącymi bezpośrednio z rynków (np. kursami wymiany walut, zmiennościami implikowanymi opcji walutowych, wartościami indeksów i akcji giełdowych) lub parametrami będącymi transformacjami kwotowań pochodzących bezpośrednio z aktywnych i płynnych rynków finansowych (np. krzywe stóp procentowych).
Poziom 3
Na dzień 31 grudnia 2024 roku na poziomie 3 hierarchii wykazana jest wartość godziwa dłużnych komercyjnych papierów wartościowych emitowanych przez krajowe banki i przedsiębiorstwa (obligacje i certyfikaty depozytowe) w kwocie 1 674 046 tys. zł (31 grudnia 2023 roku: 1 700 321 tys. zł).
Wycena z modelu dla tych pozycji zakłada wycenę w oparciu o rynkową krzywą stóp procentowych skorygowaną o poziom spreadu kredytowego. Parametr spreadu kredytowego odzwierciedla ryzyko kredytowe emitenta papieru wartościowego i jest wyznaczany zgodnie z modelem wewnętrznym Banku. Model ten wykorzystuje parametry ryzyka kredytowego (np. PD, LGD) oraz informacje pozyskane z rynku (w tym spready implikowane z transakcji). Parametry PD i LGD nie obserwowane na aktywnych rynkach i w związku z tym zostały wyznaczone na podstawie analiz statystycznych. Oba modele wyceny instrumentów dłużnych oraz model spreadu kredytowego zostały zbudowane wewnętrznie w jednostkach ryzyka, zostały zaakceptowane przez Komitet Ryzyka Modeli i podlegają okresowemu monitoringowi oraz walidacji przeprowadzanej przez jednostkę niezależną od jednostek odpowiedzialnych za budowę i utrzymanie modelu.
Poziom 3 na dzień 31 grudnia 2024 roku obejmuje wartość kredytów i pożyczek udzielonych klientom w kwocie 16 437 823 tys. (31 grudnia 2023 roku: 18 882 769 tys. zł). Zasady wyznaczania wartości godziwej kredytów i pożyczek udzielonych klientom zostały opisane w Nocie 3.3.7.
Ponadto poziom 3 na dzień 31 grudnia 2024 roku obejmuje wartość godziwą kapitałowych papierów wartościowych w kwocie 222 374 tys. (31 grudnia 2023 roku: 173 518 tys. zł). Kapitałowe papiery wartościowe wykazane w poziomie 3 wyceniane przy użyciu metody zdyskontowanych dywidend. Wyceny zostały w przeważającej mierze sporządzone na podstawie wybranych danych finansowych dostarczonych przez wyceniane podmioty i zdyskontowane kosztem kapitału własnego oszacowanym za
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
77
pomocą modelu CAPM (Capital Asset Pricing Model). Na koniec 2024 roku koszt kapitału własnego został oszacowany na poziomie znajdującym się w przedziale od 11,8% do 12,3% (na koniec 2023 roku: w przedziale od 12,3% do 13,8%). Ponadto część prognoz, zakładających wzrost powyżej średniego wzrostu rynkowego, została zdyskontowana kosztem kapitału na poziomie 25%.
Na dzień 31 grudnia 2023 roku poziom 3 obejmował również wycenę do wartości godziwej nieruchomości inwestycyjnej w wysokości 111 964 tys. zł. Wartość nieruchomości została oszacowana przez rzeczoznawcę majątkowego wpisanego do Centralnego Rejestru Rzeczoznawców Majątkowych prowadzonego przez Ministra Rozwoju i Technologii. Nieruchomość została wyceniona przy użyciu metody dochodowej. Kluczowym parametrem nieobserwowalnym wykorzystanym w modelu jest wykorzystywana do dyskontowania przepływów pieniężnych stopa kapitalizacji równa 7,25%. Na dzień 31 grudnia 2024 roku, w związku z rozpoczęciem procesu sprzedaży, nieruchomość została przeklasyfikowana do pozycji Aktywa trwałe i grupy do zbycia sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży.
Poniższa tabela prezentuje wrażliwość wyceny w wartości godziwej na zmianę nieobserwowalnych parametrów stosowanych w modelach dla instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej na poziomie 3.
Wrażliwość na zmianę parametru nieobserwowalnego
Portfel
Wartość godziwa
31.12.2024
(-)
(+)
Opis
Instrumenty kapitałowe
222 374
(21 197)
26 235
Model wyceny wykorzystuje koszt kapitału własnego jako nieobserwowalny parametr dyskontowy. Wrażliwość została obliczona przy założeniu zmiany kosztu kapitału własnego o 1 p.p. w stosunku do scenariusza bazowego. Wraz ze wzrostem wartości parametru Bank oczekuje straty (-), wraz ze spadkiem wartości parametru Bank oczekuje zysku (+).
Obligacje korporacyjne wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
1 386 964
(31 149)
31 149
Obligacje korporacyjne wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
255 878
(3 948)
3 948
Parametrem nieobserwowalnym jest spread kredytowy. Wrażliwość policzona przy założeniu zmiany spreadu kredytowego o 100 bp. Przy wzroście wartości parametru Bank odnotowuje stratę (-), przy spadku spodziewany jest zysk (+).
Kredyty i pożyczki udzielone klientom przeznaczone do obrotu
42 972
(152)
137
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
486 850
(6 444)
6 377
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
15 908 001
(13 709)
13 114
Model wyceny wykorzystuje parametry ryzyka kredytowego (PD oraz LGD). Wrażliwość policzona przy założeniu zmiany PD i LGD +/- 10%. Przy wzroście wartości parametru Bank odnotowuje stratę (-), przy spadku spodziewany jest zysk (+).
Wrażliwość na zmianę parametru nieobserwowalnego
Portfel
Wartość godziwa
31.12.2023
(-)
(+)
Opis
Instrumenty kapitałowe
173 518
(17 659)
21 431
Model wyceny wykorzystuje koszt kapitału własnego jako nieobserwowalny parametr dyskontowy. Wrażliwość została obliczona przy założeniu zmiany kosztu kapitału własnego o 1 p.p. w stosunku do scenariusza bazowego. Wraz ze wzrostem wartości parametru Bank oczekuje straty (-), wraz ze spadkiem wartości parametru Bank oczekuje zysku (+).
Obligacje korporacyjne wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
1 412 571
(30 325)
30 325
Obligacje korporacyjne wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
237 606
(6 686)
6 686
Parametrem nieobserwowalnym jest spread kredytowy. Wrażliwość została policzona przy założeniu zmiany spreadu kredytowego o 100 bp. Przy wzroście wartości parametru Bank odnotowuje stratę (-), przy spadku spodziewany jest zysk (+).
Kredyty i pożyczki udzielone klientom przeznaczone do obrotu
40 498
(311)
294
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
603 713
(8 755)
8 772
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
18 238 558
(17 152)
16 317
Model wyceny wykorzystuje parametry ryzyka kredytowego (PD oraz LGD). Wrażliwość policzona przy założeniu zmiany PD i LGD +/- 10%. Przy wzroście wartości parametru Bank odnotowuje stratę (-), przy spadku spodziewany jest zysk (+).
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
78
4. Ważniejsze oszacowania i oceny dokonane w związku z zastosowaniem zasad rachunkowości
Bank dokonuje oszacowań i przyjmuje założenia, które mają wpływ na wartości aktywów i zobowiązań wykazywanych w następnym okresie. Szacunki i założenia, które podlegają ciągłej ocenie, oparte o doświadczenia historyczne i inne czynniki, w tym oczekiwania co do przyszłych zdarzeń, które w danej sytuacji wydają się uzasadnione.
Wpływ ryzyka prawnego związanego z kredytami hipotecznymi i mieszkaniowymi udzielonymi we frankach szwajcarskich i walutach obcych
Szczegółowe informacje dotyczące wpływu ryzyka prawnego związanego z kredytami hipotecznymi i mieszkaniowymi udzielonymi klientom indywidualnym we frankach szwajcarskich i innych walutach obcych znajdują się w Nocie 34.
Wpływ wakacji kredytowych na wynik finansowy Banku
W dniu 15 maja 2024 roku weszła w życie nowelizacja Ustawy o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej oraz Ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom, przedłużająca możliwości zawieszenia wykonania umów o kredyt hipoteczny udzielony w walucie polskiej („wakacje kredytowe”) na rok 2024.
Według nowelizacji ustawy po spełnieniu określonych warunków (kwota kredytu poniżej 1,2 mln oraz proporcja raty kredytowej do dochodu kredytobiorcy przekraczająca poziom 30%) kredytobiorcy mają prawo do zawieszenia czterech miesięcznych rat w 2024 roku. Wakacje kredytowe dotyczą zarówno części kapitałowej jak i odsetkowej kredytu. Terminy spłaty rat ulegną przedłużeniu bez dodatkowych odsetek za okresy zawieszenia. Zdaniem Banku wdrożona Ustawą zmiana warunków umownych kredytów hipotecznych stanowiła nieistotną modyfikację tych aktywów finansowych zgodnie z MSSF 9.5.4.3.
W 2024 roku Bank rozpoznał wpływ wakacji kredytowych w łącznej kwocie 138,5 mln zł, z czego 109,7 mln dotyczyło portfela kredytowego mBanku i pomniejszyło wynik odsetkowy Banku, a 28,8 mln dotyczyło portfela kredytowego mBanku Hipotecznego i pomniejszyło udział w zyskach (stratach) jednostek wycenianych metodą praw własności. Wpływ wakacji kredytowych na wycenę portfela kredytowego podlega rozliczeniu poprzez ujęcie przychodów odsetkowych wyliczonych przy użyciu efektywnej stopy procentowej i skorygowanej wartości bilansowej brutto w okresach, w których klienci korzystający z wakacji kredytowych nie płacą odsetek przewidzianych w pierwotnych harmonogramach umów kredytowych.
W roku 2024 o wakacje kredytowe wystąpili klienci reprezentujący odpowiednio 43,9% i 33,2% portfela kredytów hipotecznych mBanku i mBanku Hipotecznego oszacowanych jako spełniające ustawowe kryteria skorzystania z wakacji kredytowych. Klienci Ci złożyli wnioski o średnio 3,6 miesiąca wakacji kredytowych.
Wartość bilansowa brutto kredytów objętych wakacjami kredytowymi na dzień 31 grudnia 2024 roku wyniosła 4 409,3 mln zł w mBanku i 1 385,3 mln zł w mBanku Hipotecznym.
Utrata wartości kredytów i pożyczek
Bank przeprowadza przegląd swojego portfela kredytowego pod kątem utraty wartości przynajmniej raz na kwartał. Metodologia i założenia, na podstawie których określa się szacunkowe kwoty przepływów pieniężnych i okresy, w których one nastąpią, poddawane regularnym przeglądom. Gdyby wartość bieżąca szacowanych przepływów pieniężnych (zdyskontowane odzyski z wpłat własnych z kapitału, zdyskontowane odzyski z odsetek, zdyskontowane odzyski z zobowiązań pozabilansowych i zdyskontowane odzyski z zabezpieczeń przypadających na należności bilansowe i pozabilansowe, ważone prawdopodobieństwem realizacji określonych scenariuszy) dla portfela kredytów i pożyczek oraz zobowiązań pozabilansowych z rozpoznaną utratą wartości na dzień 31 grudnia 2024 roku uległa zmianie o +/- 10% to szacowana wielkość oczekiwanej straty kredytowej dla kredytów i pożyczek oraz zobowiązań pozabilansowych uległaby odpowiednio zmniejszeniu o 54,7 mln lub zwiększeniu o 58,0 mln zł (na dzień 31 grudnia 2023 roku odpowiednio 52,8 mln i 56,1 mln zł). Szacunek ten został przeprowadzony dla portfela kredytów i pożyczek oraz zobowiązań pozabilansowych, w przypadku których utrata wartości rozpoznawana jest w oparciu o indywidualną analizę przyszłych przepływów pieniężnych z tytułu spłat i odzysków zabezpieczeń - Koszyk 3. Zasady wyznaczania odpisów aktualizujących oraz rezerw z tytułu utraty wartości ekspozycji kredytowych zostały opisane w Nocie 3.3.6.
Wpływ prognoz przyszłych warunków makroekonomicznych na oczekiwaną stratę kredytową
W pierwszym i drugim półroczu 2024 roku przeprowadzone zostały prace nad aktualizacją prognoz przyszłych warunków makroekonomicznych, które wykorzystywane w modelach parametrów ryzyka służących do kalkulacji oczekiwanej straty kredytowej Banku (szczegółowy opis istotnych zmian modelowych zamieszczono w sekcji 3.3.6.2.2.). Przyjęte prognozy biorą pod uwagę aktualny rozwój sytuacji gospodarczej w kraju i są spójne z prognozami wykorzystanymi w procesie planistycznym.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
79
W celu oceny wrażliwości oczekiwanej straty kredytowej na przyszłe warunki makroekonomiczne, Bank wyznaczył wartość odpisu oddzielnie dla każdego ze scenariuszy stosowanych na potrzeby kalkulacji oczekiwanych strat z tytułu ryzyka kredytowego. Wpływ optymistycznego i pesymistycznego scenariusza został zaprezentowany poniżej jako odchylenie wartości rezerw w danym scenariuszu od oczekiwanych strat kredytowych skalkulowanych dla ścieżki bazowej.
Poniższa tabela prezentuje prognozy głównych wskaźników makroekonomicznych przyjęte w modelach parametrów stosowanych na potrzeby kalkulacji oczekiwanych strat z tytułu ryzyka kredytowego.
Scenariusz na 31.12.2024
bazowy
optymistyczny
pesymistyczny
Prawdopodobieństwo
60%
20%
20%
Pierwszy rok prognozy
Drugi rok prognozy
Pierwszy rok prognozy
Drugi rok prognozy
Pierwszy rok prognozy
Drugi rok prognozy
PKB
r/r
4,2%
3,0%
4,8%
4,1%
1,7%
2,3%
Stopa bezrobocia
koniec roku
2,8%
2,6%
2,2%
2,5%
4,2%
4,1%
Indeks zmian cen nieruchomości
r/r
108,4
108,4
110,1
111,3
100,0
103,4
WIBOR 3M
koniec roku
4,40%
3,90%
5,65%
4,90%
3,25%
2,00%
Scenariusz na 31.12.2023
bazowy
optymistyczny
pesymistyczny
Prawdopodobieństwo
60%
20%
20%
Pierwszy rok prognozy
Drugi rok prognozy
Pierwszy rok prognozy
Drugi rok prognozy
Pierwszy rok prognozy
Drugi rok prognozy
PKB
r/r
0,4%
3,1%
1,9%
4,0%
-1,6%
1,5%
Stopa bezrobocia
koniec roku
5,3%
5,1%
4,3%
3,5%
5,5%
5,9%
Indeks zmian cen nieruchomości
r/r
102,8
107,5
103,5
114,4
93,6
103,6
WIBOR 3M
koniec roku
6,95%
6,20%
8,25%
8,20%
5,75%
4,70%
Wartość odpisów stanowi wypadkową przedstawionych scenariuszy makroekonomicznych oraz wag do nich przypisanych. Wpływ poszczególnych scenariuszy na koszty ryzyka kredytowego przedstawia poniższa tabela (waga danego scenariusza 100%).
Zmiana poziomu odpisu
31.12.2024
Scenariusz
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
Razem
optymistyczny
84 095
126 811
1 616
212 522
pesymistyczny
(96 845)
(128 923)
(820)
(226 588)
Powyższy wynik został oszacowany przy uwzględnieniu alokacji do koszyka drugiego wyznaczonej indywidualnie dla poszczególnych scenariuszy makroekonomicznych. Analiza wrażliwości została przeprowadzona dla 90% aktywów portfela kredytów i pożyczek udzielonym klientom (z wyłączeniem ekspozycji z utratą wartości oraz niewycenianych za pomocą modeli, tj. ekspozycji podmiotów JST, niebankowych instytucji finansowych oraz klientów korporacyjnych ocenianych indywidualnie).
Wartość godziwa instrumentów pochodnych i innych instrumentów finansowych
Wartość godziwą instrumentów finansowych nie notowanych na aktywnych rynkach ustala się stosując techniki wyceny. Wszystkie modele zatwierdzane przed użyciem, a także kalibrowane w celu zapewnienia, że otrzymane wyniki odzwierciedlają faktyczne dane i porównywalne ceny rynkowe. W miarę możliwości w modelach wykorzystywane wyłącznie dane możliwe do zaobserwowania, pochodzące z aktywnego rynku. Metody ustalania wartości godziwej instrumentów finansowych zostały opisane w Nocie 3.18.
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynikający ze straty podatkowej ujmuje się w zakresie, w którym jest prawdopodobne, że będzie zrealizowany przyszły zysk do opodatkowania, od którego można odpisać straty podatkowe. Oszacowanie jest wymagane do określenia kwoty aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, które może być rozpoznane w oparciu o prawdopodobny moment wystąpienia i poziom przyszłych zysków do opodatkowania.
Przychody i koszty dotyczące sprzedaży produktów ubezpieczeniowych powiązanych z kredytami
Przychody z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych powiązanych z kredytami ujmuje się częściowo w przychodach odsetkowych, a częściowo w przychodach prowizyjnych w oparciu o analizę relatywnej wartości godziwej każdego z tych produktów.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
80
Wynagrodzenie ujmowane w przychodach z tytułu prowizji ujmowane jest częściowo jednorazowo, a częściowo jest liniowo rozkładane w czasie na podstawie analizy stopnia zaawansowania usługi. Koszty bezpośrednio związane ze sprzedażą produktów ubezpieczeniowych rozliczane w analogiczny sposób.
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia
Koszty świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia określone przy użyciu metody wyceny aktuarialnej. Wycena aktuarialna wymaga dokonywania założeń dotyczących stóp dyskontowych, przyszłego wzrostu płac, wskaźnika śmiertelności i innych czynników. Ze względu na długoterminowy charakter tych zobowiązań takie szacunki są obarczone dużym stopniem niepewności.
Leasing
Bank jako leasingobiorca dokonuje pewnych szacunków i wyliczeń, które mają wpływ na wycenę zobowiązań z tytułu leasingu finansowego oraz aktywów z tytułu prawa do użytkowania. Obejmują one między innymi ustalenie okresu obowiązywania umów, ustalenie stopy procentowej stosowanej do dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych i ustalenie stawki amortyzacji praw do użytkowania.
5. Wynik z tytułu odsetek
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Przychody z tytułu odsetek
Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej
13 503 082
13 638 349
Przychody odsetkowe od aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie, w tym:
10 598 978
10 061 600
- Kredyty i pożyczki
8 231 263
8 235 137
- Dłużne papiery wartościowe
1 272 636
807 588
- Środki pieniężne i lokaty krótkoterminowe
1 037 952
876 981
- Zyski lub straty z tytułu nieistotnej modyfikacji (netto)
(23 747)
(11 634)
- Pozostałe
80 874
153 528
Przychody odsetkowe od aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, w tym:
2 904 104
3 576 749
- Dłużne papiery wartościowe
1 723 256
1 920 097
- Kredyty i pożyczki
1 280 107
1 620 656
- Zyski lub straty z tytułu nieistotnej modyfikacji (netto)
(99 259)
35 996
Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
309 330
358 186
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, w tym:
64 538
75 270
- Kredyty i pożyczki
4 911
5 198
- Dłużne papiery wartościowe
59 627
70 072
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym:
80 379
106 735
- Kredyty i pożyczki
80 379
106 735
Przychody odsetkowe na instrumentach pochodnych zaklasyfikowanych do księgi bankowej
164 413
176 181
Przychody z tytułu odsetek, razem
13 812 412
13 996 535
Pozycje Zyski lub straty z tytułu nieistotnej modyfikacji (netto) w 2024 roku zawierają stratę w łącznej wysokości 109,7 mln wynikającą z ujęcia wpływu zawieszenia wykonania umów o kredyt hipoteczny udzielonych w walucie polskiej (tzw. „wakacji kredytowych”). W 2023 roku, w związku z aktualizacją kalkulacji wpływu wakacji kredytowych, Bank ujął w tych pozycjach zysk w wysokości 38,8 mln zł. Więcej informacji na ten temat przedstawiono w Nocie 4.
Na kwotę przychodów z tytułu odsetek prezentowanych w pozycji Środki pieniężne i lokaty krótkoterminowe składają się głównie przychody odsetkowe od rezerwy obowiązkowej. Pozycja Pozostałe obejmuje głównie przychody odsetkowe od zabezpieczeń pieniężnych.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
81
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Koszty odsetek
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu
(19 617)
(19 428)
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:
(3 751 988)
(4 342 827)
- Depozyty
(3 074 897)
(3 776 049)
- Otrzymane kredyty
(4 377)
(4 523)
- Wyemitowane dłużne papiery wartościowe
(475 517)
(336 603)
- Zobowiązania podporządkowane
(164 177)
(182 502)
- Inne zobowiązania finansowe
(27 828)
(40 518)
- Umowy leasingu
(5 192)
(2 632)
Koszty odsetkowe na instrumentach pochodnych w ramach rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej
(747 790)
(842 450)
Koszty odsetkowe na instrumentach pochodnych w ramach rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych
(243 119)
(502 281)
Pozostałe
(1 712)
(1 515)
Koszty odsetek, razem
(4 764 226)
(5 708 501)
Wynik z tytułu odsetek w podziale na poszczególne sektory przedstawia się następująco:
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Przychody z tytułu odsetek
Od sektora bankowego
3 434 606
3 779 170
Od pozostałych podmiotów, w tym:
10 377 806
10 217 365
- od klientów indywidualnych
4 696 273
5 214 694
- od klientów korporacyjnych
4 091 635
4 032 015
- od sektora budżetowego
1 589 898
970 656
Przychody z tytułu odsetek, razem
13 812 412
13 996 535
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Koszty odsetek
Od sektora bankowego
(333 374)
(348 588)
Od pozostałych podmiotów, w tym:
(3 791 158)
(4 840 808)
- od klientów indywidualnych
(1 996 844)
(2 558 002)
- od klientów korporacyjnych
(1 739 863)
(2 215 246)
- od sektora budżetowego
(54 451)
(67 560)
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
(475 517)
(336 603)
Zobowiązania podporządkowane
(164 177)
(182 502)
Koszty odsetek, razem
(4 764 226)
(5 708 501)
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
82
6. Wynik z tytułu opłat i prowizji
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Przychody z tytułu opłat i prowizji
Prowizje za obsługę kart płatniczych
766 190
685 528
Opłaty i prowizje z tytułu działalności kredytowej
514 475
511 593
Prowizje z transakcji walutowych
484 935
496 457
Prowizje za prowadzenie rachunków
311 163
286 523
Prowizje za realizację przelewów
251 900
238 767
Prowizje z tytułu działalności maklerskiej i za organizację emisji
165 742
163 491
Prowizje z tytułu udzielonych gwarancji oraz operacji dokumentowych
99 110
99 628
Prowizje za pośrednictwo w sprzedaży produktów ubezpieczeniowych zewnętrznych podmiotów finansowych
96 070
87 402
Prowizje z tytułu obsługi gotówkowej
65 688
61 916
Prowizje za pośrednictwo w sprzedaży innych produktów zewnętrznych podmiotów finansowych
54 209
39 697
Prowizje z działalności powierniczej
31 573
30 247
Opłaty związane z zarządzaniem portfelem oraz pozostałe opłaty związane z zarządzaniem
19 760
17 926
Pozostałe
71 011
69 868
Przychody z tytułu opłat i prowizji, razem
2 931 826
2 789 043
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Koszty z tytułu opłat i prowizji
Koszty obsługi kart płatniczych
(375 879)
(332 626)
Koszty prowizji płacone na rzecz podmiotów zewnętrznych za sprzedaż produktów Banku
(237 103)
(202 101)
Koszty prowizji dotyczące produktów ubezpieczeniowych
(19 004)
(15 445)
Uiszczone opłaty maklerskie
(38 910)
(39 044)
Koszty z tytułu obsługi gotówkowej
(67 097)
(60 638)
Koszty opłat na rzecz NBP, KIR i GPW Benchmark
(26 012)
(24 611)
Uiszczone pozostałe opłaty
(308 957)
(301 017)
Koszty z tytułu opłat i prowizji, razem
(1 072 962)
(975 482)
7. Przychody z tytułu dywidend
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
4 816
4 385
Inwestycje w jednostki zależne, wyceniane metodą inną niż praw własności
1 836
545
Przychody z tytułu dywidend, razem
6 652
4 930
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
83
8. Wynik na działalności handlowej
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Wynik z pozycji wymiany
75 006
(27 494)
Różnice kursowe netto z przeliczenia
146 906
209 033
Zyski z transakcji minus straty
(71 900)
(236 527)
Zyski lub straty z tytułu aktywów oraz zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu
53 226
103 088
Instrumenty pochodne, w tym:
44 742
92 769
- Instrumenty odsetkowe
29 845
62 947
- Instrumenty na ryzyko rynkowe
14 897
29 822
Instrumenty kapitałowe
962
(1 369)
Dłużne papiery wartościowe
4 213
11 995
Kredyty i pożyczki
2 438
308
Zobowiązania finansowe
871
(615)
Zyski lub straty z rachunkowości zabezpieczeń
39 775
202
Wynik z wyceny pozycji zabezpieczanych
(261 549)
(1 175 050)
Wynik z wyceny instrumentów zabezpieczających wartość godziwą
300 479
1 172 512
Nieefektywna część rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych
845
2 740
Wynik na działalności handlowej, razem
168 007
75 796
Wynik z pozycji wymiany obejmuje zyski i straty z kontraktów terminowych, opcji, kontraktów typu futures i przeliczonych aktywów i zobowiązań wyrażonych w walutach obcych. Wynik z operacji pochodnymi instrumentami odsetkowymi obejmuje wynik z kontraktów swap dla stóp procentowych, opcji i innych instrumentów pochodnych. Wynik z operacji instrumentami na ryzyko rynkowe obejmuje wynik z kontraktów futures na obligacje, na indeks, opcji na papiery wartościowe, indeksy giełdowe i kontrakty futures, wynik z transakcji terminowych na papiery wartościowe oraz wynik z kontraktów futures towarowy i swap towarowy.
Bank stosuje rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej oraz rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych. Szczegółowe informacje na ten temat zostały zawarte w Nocie 19.
9. Zyski lub straty z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Instrumenty kapitałowe
56 315
52 785
Dłużne papiery wartościowe
5 526
10 069
Kredyty i pożyczki
450
(29 828)
Zyski lub straty z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy, razem
62 291
33 026
W 2024 roku w pozycji Instrumenty kapitałowe Bank ujął głównie zysk wynikający z aktualizacji wyceny do wartości godziwej udziałów w spółce Polski Standard Płatności Sp. z o.o. w kwocie 43 111 tys. (w 2023 roku: 46 508 tys. zł).
10. Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów oraz zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania:
(5 755)
(48 428)
- Aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
(3 521)
(43 960)
- Aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie
(2 234)
(4 468)
Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów oraz zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, razem
(5 755)
(48 428)
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody obejmuje wynik ze sprzedaży detalicznych kredytów hipotecznych, które w ramach poolingu zostały przeniesione z mBanku do mBanku Hipotecznego w kwocie -6 031 tys. zł (w 2023 roku: 2 674 tys. zł) oraz wynik ze sprzedaży obligacji rządowych.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
84
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie wynika głównie z incydentalnych i nieistotnych sprzedaży ekspozycji kredytowych.
Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów oraz zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy według instrumentów
Rok kończący się 31 grudnia 2024
Rok kończący się 31 grudnia 2023
Zyski
Straty
Zyski
Straty
Dłużne papiery wartościowe
8 529
(5 747)
8 986
(55 620)
Kredyty i pożyczki
17 865
(26 402)
7 391
(9 185)
Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów oraz zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, razem
26 394
(32 149)
16 377
(64 805)
11. Pozostałe przychody operacyjne
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Zyski ze sprzedaży lub likwidacji środków trwałych, wartości niematerialnych, aktywów do zbycia oraz zapasów
939
7 559
Przychody ze sprzedaży usług
2 116
1 869
Przychody netto z tytułu leasingu operacyjnego oraz subleasingu aktywów z tytułu praw do użytkowania
-
-
Przychody z najmu nieruchomości inwestycyjnych
337
787
Przychody z tytułu rozwiązania rezerw na przyszłe zobowiązania
17 469
23 720
Przychody z tytułu odzyskanych należności przedawnionych, umorzonych i nieściągalnych
170 124
12 954
Otrzymane odszkodowania, kary i grzywny
374
540
Zyski ze sprzedaży i aktualizacji wyceny inwestycji w jednostki zależne i stowarzyszone
20 850
5 388
Pozostałe
48 326
25 251
Pozostałe przychody operacyjne, razem
260 535
78 068
Przychody ze sprzedaży usług dotyczą usług niebankowych.
Pozycja Przychody z tytułu odzyskanych należności przedawnionych, umorzonych i nieściągalnych zawiera przychód z tytułu odzyskanych należności w związku z korzystnym dla Banku prawomocnym wyrokiem sądu w wysokości 163 991 tys. zł.
Na kwotę przychodów netto z tytułu leasingu operacyjnego składają się przychody z tytułu leasingu operacyjnego oraz subleasingu aktywów z tytułu praw do użytkowania i towarzyszące im koszty amortyzacji środków trwałych oddanych przez Bank w leasing operacyjny oraz aktywów z tytułu praw do użytkowania w subleasingu, poniesione w celu uzyskania tych przychodów.
Poniżej przedstawiono przychody netto z tytułu leasingu operacyjnego oraz subleasingu aktywów z tytułu praw do użytkowania za 2024 rok i za 2023 rok.
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Przychody netto z tytułu leasingu operacyjnego oraz subleasingu aktywów z tytułu praw do użytkowania, w tym:
Przychody z tytułu leasingu operacyjnego
3 796
4 022
Przychody z subleasingu aktywów z tytułu praw do użytkowania
11 044
11 360
Koszty amortyzacji środków trwałych oddanych w leasing operacyjny oraz aktywów z tytułu praw do użytkowania w subleasingu
(14 840)
(15 382)
Przychody netto z tytułu leasingu operacyjnego oraz subleasingu aktywów z tytułu praw do użytkowania, razem
-
-
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
85
12. Ogólne koszty administracyjne
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Koszty pracownicze
(1 463 908)
(1 309 057)
Koszty rzeczowe, w tym:
(847 222)
(777 926)
- koszty administracji i obsługi nieruchomości
(299 546)
(287 128)
- koszty IT
(233 506)
(212 755)
- koszty marketingu
(208 261)
(188 939)
- koszty usług konsultingowych
(90 122)
(73 247)
- pozostałe koszty rzeczowe
(15 787)
(15 857)
Podatki i opłaty
(45 068)
(38 485)
Składka i wpłaty na Bankowy Fundusz Gwarancyjny
(139 214)
(173 248)
Odpisy na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych
(19 063)
(12 143)
System ochrony instytucjonalnej
-
(75)
Ogólne koszty administracyjne, razem
(2 514 475)
(2 310 934)
W 2024 roku pozycja Koszty rzeczowe obejmuje koszty związane z umowami leasingowymi aktywów o niskiej wartości, które nie umowami krótkoterminowymi w kwocie 628 tys. (w 2023 roku: 645 tys. zł) oraz koszty związane ze zmiennymi elementami zobowiązań leasingowych nie ujęte w zobowiązaniu leasingowym (ujęte w ogólnych kosztach administracyjnych) w kwocie 2 787 tys. (w 2023 roku: 2 141 tys. zł).
Poniżej przedstawiono koszty pracownicze poniesione za 2024 rok i 2023 rok.
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Koszty wynagrodzeń
(1 160 538)
(1 037 668)
Koszty ubezpieczeń społecznych
(207 185)
(184 642)
Wynagrodzenie dotyczące płatności w formie akcji, w tym:
(14 193)
(10 920)
- płatności w formie akcji rozliczane w opcjach na akcje mBanku S.A.
(14 193)
(10 920)
Pozostałe świadczenia na rzecz pracowników
(81 992)
(75 827)
Koszty pracownicze, razem
(1 463 908)
(1 309 057)
Szczegółowe informacje na temat programów motywacyjnych, których dotyczą płatności w formie akcji, znajdują się w Nocie 44.
13. Pozostałe koszty operacyjne
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Straty ze sprzedaży lub likwidacji środków trwałych, wartości niematerialnych, aktywów do zbycia oraz zapasów
(847)
(1 614)
Odpisy z tytułu rezerw na przyszłe zobowiązania
(28 160)
(135 751)
Koszty z tytułu utworzonych rezerw na pozostałe należności (poza kredytowymi)
(5 223)
(5 021)
Przekazane darowizny
(7 884)
(5 627)
Zapłacone odszkodowania, kary i grzywny
(6 917)
(1 592)
Straty z wyceny nieruchomości inwestycyjnych do wartości godziwej
(19 259)
(24 945)
Bezpośrednie koszty operacyjne (łącznie z kosztami napraw i utrzymania) poniesione w związku
z eksploatacją nieruchomości inwestycyjnej, która w danym okresie przyniosła przychody z najmu
(6 600)
(6 894)
Koszty tworzenia odpisów z tytułu utraty wartości rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych
(1 856)
-
Koszty windykacji należności
(20 734)
(19 915)
Straty ze sprzedaży i aktualizacji wyceny inwestycji w jednostki zależne i stowarzyszone
(9 449)
(6 608)
Pozostałe koszty operacyjne
(63 939)
(56 075)
Pozostałe koszty operacyjne, razem
(170 868)
(264 042)
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
86
Pozycja Odpisy z tytułu rezerw na przyszłe zobowiązania w 2023 roku zawierała między innymi koszty rezerwy w kwocie 80 167 tys. na przegraną w II instancji sprawę sądową z powództwa klienta korporacyjnego Banku dotyczącą ważności zawarcia transakcji CIRS.
14. Utrata wartości lub odwrócenie utraty wartości z tytułu aktywów finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:
(521 932)
(1 001 953)
Dłużne papiery wartościowe
(673)
(2 403)
Koszyk 1
(673)
(2 403)
Kredyty i pożyczki
(521 259)
(999 550)
Koszyk 1
(47 813)
6 749
Koszyk 2
89 029
(262 874)
Koszyk 3
(549 220)
(776 171)
POCI
(13 255)
32 746
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, w tym:
(1 145)
(42 538)
Dłużne papiery wartościowe
1 234
(2 274)
Koszyk 1
1 555
(1 412)
Koszyk 2
(321)
(862)
Kredyty i pożyczki
(2 379)
(40 264)
Koszyk 1
3 141
1 053
Koszyk 2
3 887
(23 402)
Koszyk 3
(9 342)
(17 861)
POCI
(65)
(54)
Udzielone zobowiązania i gwarancje
12 165
98 210
Koszyk 1
(6 740)
(6 637)
Koszyk 2
(4 961)
(22 805)
Koszyk 3
24 505
125 838
POCI
(639)
1 814
Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
(510 912)
(946 281)
W przypadku reklasyfikacji ekspozycji pomiędzy koszykami utraty wartości odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy prezentowane w szyku rozwartym, z uwzględnieniem rozwiązania całości dotychczasowego odpisu w koszyku przed dokonaniem reklasyfikacji oraz ujęciem całej kwoty utworzonego odpisu w koszyku po dokonaniu reklasyfikacji ekspozycji.
15. Podatek dochodowy
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Podatek dochodowy bieżący
(754 288)
(684 627)
Podatek dochodowy odroczony (Nota 32)
84 581
(183 693)
Podatek dochodowy, razem
(669 707)
(868 320)
Zysk przed opodatkowaniem
2 905 382
897 642
Podatek zgodnie ze stawką obowiązującą w Polsce w danym roku podatkowym (19%)
(552 023)
(170 552)
Dochody nie podlegające opodatkowaniu
140 429
60 942
Koszty nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów, w tym:
(258 113)
(758 710)
Koszty ryzyka prawnego związanego z kredytami walutowymi
(65 691)
(518 821)
Podatek od instytucji finansowych
(138 866)
(136 734)
Składki i inne wpłaty obowiązkowe nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów (w tym Bankowy Fundusz Gwarancyjny)
(26 451)
(32 917)
Pozostałe
(27 105)
(70 238)
Obciążenie podatkowe, razem
(669 707)
(868 320)
Kalkulacja efektywnej stopy podatkowej
Zysk brutto
2 905 382
897 642
Podatek dochodowy
(669 707)
(868 320)
Efektywna stopa podatkowa (%)
23,05%
96,73%
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
87
Dochody wyłączone z opodatkowania zawierają m.in. dywidendy zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z dnia 15 lutego 1992 roku (Dz. U. z 2019 r. poz. 865).
Od 1 stycznia 2024 roku mBank S.A. oraz spółki mBank Hipoteczny S.A., mFinanse S.A., mLeasing Sp. z o. o., mFaktoring S.A, mZakupy Sp. z o.o., mTFI S.A. i mElements S.A. utworzyły, na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, Podatkową Grupę Kapitałową mBank („PGK”). Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych mBank, jako podmiot dominujący, reprezentuje PGK w zakresie przewidzianym przepisami prawa podatkowego. W roku poprzedzającym powstanie PGK w spółkach tworzących nie wystąpiły straty podatkowe. Umowa PGK została zawarta na 4 lata.
Z dniem 1 stycznia 2025 roku spółki mBank S.A, mBank Hipoteczny S.A., mFinanse S.A., mLeasing Sp. z o. o., mFaktoring S.A, mZakupy Sp. z o.o., mTFI S.A. i mElements S.A. rozwiązały umowę PGK w związku z czym Podatkowa Grupa Kapitałowa mBank przestała funkcjonować, ze skutkiem na 31 grudnia 2024 roku.
W poniższej nocie zaprezentowano bieżący podatek dochodowy według krajów.
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Polska
(686 197)
(618 856)
Czechy
(30 560)
(51 092)
Słowacja
(37 531)
(14 679)
Podatek dochodowy, razem
(754 288)
(684 627)
Informacje na temat podatku dochodowego odroczonego przedstawiono w Nocie 32. Podatek dochodowy od dochodów Banku przed opodatkowaniem różni się od jego teoretycznej wysokości, która powstałaby przy zastosowaniu podstawowej stawki opodatkowania Banku, tak jak to przedstawiono powyżej.
Z dniem 1 stycznia 2025 roku weszła w życie ustawa z dnia 6 listopada 2024 r. o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych („Ustawa”). Bank dokonał analizy przepisów Ustawy pod kątem ich wpływu na zobowiązanie podatkowe z tytułu tego podatku. W oparciu o powyższą analizę Bank nie spodziewa się wpływu przedmiotowych przepisów na zobowiązania podatkowe w roku 2025.
16. Zysk na jedną akcję
Zysk na jedną akcję za 12 miesięcy
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Podstawowy:
Zysk netto
2 235 675
29 322
Średnia ważona liczba akcji zwykłych
42 483 329
42 451 562
Podstawowy zysk netto na akcję (wyrażony w złotych na jedną akcję)
52,62
0,69
Rozwodniony:
Zysk netto, zastosowany przy ustalaniu rozwodnionego zysku na akcję
2 235 675
29 322
Średnia ważona liczba akcji zwykłych
42 483 329
42 451 562
Korekty na:
- warranty subskrypcyjne
58 672
69 647
Średnia ważona liczba akcji zwykłych dla potrzeb rozwodnionego zysku na akcję
42 542 001
42 521 209
Rozwodniony zysk netto na akcję (wyrażony w złotych na jedną akcję)
52,55
0,69
Zgodnie z MSR 33 Bank sporządza kalkulację rozwodnionego zysku na jedną akcję, uwzględniając akcje emitowane warunkowo w ramach programów motywacyjnych opisanych w Nocie 44. W kalkulacjach nie uwzględniono tych elementów programów motywacyjnych, które miały działanie antyrozwadniające w prezentowanych okresach sprawozdawczych, a które w przyszłości potencjalnie mogą wpłynąć na rozwodnienie zysku na akcję. Podstawowy zysk na akcję wylicza się jako iloraz zysku oraz średniej ważonej liczby akcji zwykłych w trakcie roku.
Rozwodniony zysk na akcję wylicza się w oparciu o stosunek zysku do średniej ważonej liczby akcji zwykłych skorygowanych w taki sposób, jak gdyby nastąpiła zamiana na akcje wszystkich powodujących rozwodnienie potencjalnych akcji zwykłych. Bank posiada jedną kategorię powodującą rozwodnienie
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
88
potencjalnych akcji zwykłych warranty subskrypcyjne, z których wykonanie praw umożliwia objęcie akcji. Akcje rozwadniające wylicza się jako liczbę akcji, które zostałyby wyemitowane gdyby nastąpiła realizacja wszystkich uprawnień do akcji po cenie rynkowej ustalonej jako średnioroczna cena zamknięcia akcji Banku.
17. Inne całkowite dochody
Rok kończący się 31 grudnia 2024
Rok kończący się 31 grudnia 2023
Ujawnienia efektu podatkowego dotyczącego poszczególnych elementów innych całkowitych dochodów
Kwota brutto
Podatek dochodowy
Kwota netto
Kwota brutto
Podatek dochodowy
Kwota netto
Pozycje, które mogą być przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat
430 120
(71 099)
359 021
1 360 924
(229 119)
1 131 805
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych
(5 556)
-
(5 556)
(35 990)
-
(35 990)
Zabezpieczenia przepływów pieniężnych
193 249
(36 717)
156 532
539 054
(102 420)
436 634
Udział w pozostałych dochodach całkowitych jednostek wycenianych metodą praw własności
36 641
-
36 641
42 048
-
42 048
Zmiana wyceny dłużnych instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
205 786
(34 382)
171 404
815 812
(126 699)
689 113
Pozycje, które nie zostaną przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat
(10 138)
1 927
(8 211)
(7 940)
1 508
(6 432)
Zyski i straty aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia
(10 138)
1 927
(8 211)
(7 940)
1 508
(6 432)
Inne całkowite dochody, razem
419 982
(69 172)
350 810
1 352 984
(227 611)
1 125 373
Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące innych całkowitych dochodów netto za lata 2024 i 2023.
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
POZYCJE, KTÓRE MOGĄ BYĆ PRZEKLASYFIKOWANE DO RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT
359 021
1 131 805
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych
(5 556)
(35 990)
Zyski lub straty z tytułu różnic kursowych z przeliczenia jednostek zagranicznych odnoszone na kapitał własny
(5 556)
(35 990)
Niezrealizowane zyski (dodatnie różnice kursowe) ujęte w roku obrotowym (netto)
62 387
45 043
Niezrealizowane straty (ujemne różnice kursowe) ujęte w roku obrotowym (netto)
(67 943)
(81 033)
Zabezpieczenia przepływów pieniężnych (efektywna część)
156 532
436 634
Zyski lub straty z tytułu wyceny odnoszone na kapitał własny
(40 394)
29 786
Niezrealizowane zyski ujęte w roku obrotowym (netto)
170 008
29 786
Niezrealizowane straty ujęte w roku obrotowym (netto)
(210 402)
-
Przeniesione do rachunku zysków i strat (netto)
196 926
406 848
Udział w pozostałych dochodach całkowitych jednostek wycenianych metodą praw własności
36 641
42 048
Udział w pozostałych dochodach całkowitych jednostek wycenianych metodą praw własności ujętych w roku obrotowym (netto)
36 641
42 048
Zmiana wyceny dłużnych instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
171 404
689 113
Zyski lub straty z tytułu wyceny odnoszone na kapitał własny
164 621
652 730
Niezrealizowane zyski na instrumentach dłużnych ujęte w roku obrotowym (netto)
180 516
731 219
Niezrealizowane straty na instrumentach dłużnych ujęte w roku obrotowym (netto)
(15 895)
(78 489)
Przeniesione do rachunku zysków i strat (netto)
6 783
36 383
POZYCJE, KTÓRE NIE ZOSTANĄ PRZEKLASYFIKOWANE DO RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT
(8 211)
(6 432)
Zyski i straty aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia
(8 211)
(6 432)
Straty aktuarialne (netto)
(8 211)
(6 432)
Inne całkowite dochody ogółem za dany rok (netto)
350 810
1 125 373
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
89
18. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
31.12.2024
31.12.2023
Gotówka w kasie
1 284 081
1 545 034
Środki w bankach centralnych
35 172 064
34 949 763
Rachunki bieżące (płatne na żądanie) i lokaty jednodniowe w innych bankach
145 339
146 651
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty, razem
36 601 484
36 641 448
Na podstawie Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o Narodowym Banku Polskim, mBank S.A. utrzymuje rezerwę obowiązkową. Średnia arytmetyczna dziennych stanów środków rezerwy obowiązkowej, którą mBank S.A. zobligowany był utrzymać w danym okresie na rachunkach bieżących w NBP, wynosiła:
6 228 351 tys. zł dla okresu od 31 grudnia 2024 roku do 9 lutego 2025 roku,
5 805 019 tys. zł dla okresu od 30 listopada 2023 roku do 1 stycznia 2024 roku,
Na dzień 31 grudnia 2024 roku środki rezerwy obowiązkowej w banku centralnym oprocentowane były stawką 5,75% (31 grudnia 2023 roku: 5,75%).
19. Aktywa i zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
31.12.2024
31.12.2023
Instrumenty pochodne, w tym:
619 735
1 081 830
- Pochodne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu zaklasyfikowane do księgi bankowej
305 847
545 639
- Pochodne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu zaklasyfikowane do księgi handlowej
477 922
711 714
- Pochodne instrumenty finansowe zabezpieczające wartość godziwą
391 896
239 432
- Pochodne instrumenty finansowe zabezpieczające przepływy pieniężne
-
3 615
- Efekt kompensowania
(555 930)
(418 570)
Instrumenty kapitałowe
11 402
10 440
- Inne instytucje finansowe
11 402
10 440
Dłużne papiery wartościowe
1 176 347
634 939
Sektor instytucji rządowych i samorządowych
920 469
397 333
Instytucje kredytowe
-
99
Inne instytucje finansowe
72 463
101 660
Przedsiębiorstwa niefinansowe
183 415
135 847
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
42 972
40 498
- Klienci korporacyjni
42 972
40 498
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające, razem
1 850 456
1 767 707
Na dzień 31 grudnia 2024 roku powyższa nota obejmuje obligacje rządowe będące przedmiotem zastawu w transakcjach sell/buy back w łącznej wysokości 800 737 tys. (na dzień 31 grudnia 2023 roku: 280 193 tys. zł).
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
31.12.2024
31.12.2023
Instrumenty pochodne, w tym:
725 037
1 301 245
- Pochodne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu zaklasyfikowane do księgi bankowej
174 794
199 583
- Pochodne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu zaklasyfikowane do księgi handlowej
649 966
1 251 113
- Pochodne instrumenty finansowe zabezpieczające wartość godziwą
526 464
889 125
- Pochodne instrumenty finansowe zabezpieczające przepływy pieniężne
81 769
230 171
- Efekt kompensowania
(707 956)
(1 268 747)
Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych
345 710
157 607
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające, razem
1 070 747
1 458 852
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
90
Pochodne instrumenty finansowe
Bank posiada następujące rodzaje instrumentów pochodnych:
Walutowe transakcje terminowe to zobowiązania do kupna walut obcych i lokalnych, obejmujące
niezrealizowane transakcje spot.
Kontrakty typu futures dla walut i stóp procentowych to zobowiązania w formie umowy do otrzymania lub
zapłacenia określonej wartości netto, zależnie od zmian kursów wymiany walut lub stóp procentowych, bądź do kupna lub sprzedaży waluty obcej lub instrumentu finansowego w ustalonym terminie w przyszłości po ustalonej cenie, określonej na zorganizowanym rynku finansowym. Z uwagi na fakt, że kontrakty futures zabezpieczone środkami pieniężnymi lub papierami wartościowymi wycenianymi według wartości godziwej, zaś zmiany wartości nominalnej tych kontraktów rozliczane codziennie w odniesieniu do notowań giełdowych, ryzyko kredytowe jest nieznaczne.
Kontrakty FRA to kontrakty analogiczne do futures, tyle że negocjowane indywidualnie i wymagające
gotówkowego rozliczenia w określonym terminie w przyszłości różnicy pomiędzy określoną w umowie stopą procentową a aktualną stopą rynkową, na bazie teoretycznej kwoty kapitału.
Walutowe i procentowe kontrakty swap to zobowiązania do zamiany jednego strumienia przepływów
pieniężnych na inny. Rezultatem takiej transakcji jest zamiana walut lub stóp procentowych (na przykład, oprocentowania stałego na zmienne) lub połączenia wszystkich tych czynników (na przykład, międzywalutowe kontrakty swap stóp procentowych). Z wyjątkiem określonych walutowych kontraktów swap, nie następuje w przypadku tych transakcji zamiana kapitału. Ryzyko kredytowe Banku stanowi potencjalny koszt zastąpienia kontraktów swap, jeżeli strony nie wywiążą się ze swoich zobowiązań. Ryzyko to jest monitorowane na bieżąco przez odniesienie do aktualnej wartości godziwej, proporcji wartości nominalnej kontraktów oraz płynności rynkowej. W celu kontrolowania poziomu podejmowanego ryzyka kredytowego Bank ocenia strony umowy przy pomocy tych samych metod, które stosuje się w działalności kredytowej.
Opcje walutowe i procentowe to umowy, na mocy których sprzedający przyznaje kupującemu prawo, ale
nie obowiązek, nabycia (opcja kupna) lub sprzedaży (opcja sprzedaży) w ustalonym dniu, do ustalonego dnia lub też w ustalonym okresie konkretnej ilości waluty obcej lub instrumentu finansowego po z góry ustalonej cenie. W zamian za powzięcie ryzyka walutowego lub ryzyka zmiany stóp procentowych, sprzedający otrzymuje od kupującego premię. Opcje mogą być opcjami znajdującymi się w obrocie giełdowym lub negocjowanymi pomiędzy Bankiem a klientem (w transakcji pozagiełdowej). Bank jest narażony na ryzyko kredytowe z tytułu zakupionych opcji tylko i wyłącznie do wysokości ich wartości bilansowej, którą stanowi ich wartość godziwa.
Transakcje na ryzyko rynkowe obejmują kontrakty futures i opcje na towary oraz opcje na akcje i indeksy
giełdowe.
Nominalne wartości niektórych rodzajów instrumentów finansowych stanowią podstawę do ich porównania z instrumentami ujmowanymi w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, ale niekoniecznie wskazują, jaka będzie wartość przyszłych przepływów pieniężnych, bądź jaka jest bieżąca wartość godziwa instrumentów. Z tego względu nie pokazują one, jaki jest stopień narażenia Banku na ryzyko kredytowe lub ryzyko zmiany cen. Instrumenty pochodne mogą mieć wycenę dodatnią (aktywa) lub ujemną (zobowiązania) w zależności od wahań rynkowych stóp procentowych lub kursów wymiany walut. Łączna wartość godziwa pochodnych instrumentów finansowych może podlegać znacznym wahaniom.
Bank stosuje rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej oraz rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych. Szczegółowe informacje dotyczące rachunkowości zabezpieczeń zostały zaprezentowane w dalszej części noty.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
91
Wartość kontraktu
Wartość godziwa
31.12.2024
Kupno
Sprzedaż
Aktywa
Zobowiązania
Instrumenty pochodne przeznaczone do obrotu
Walutowe instrumenty pochodne
- Walutowe transakcje terminowe (FX forward)
20 251 478
20 419 989
92 220
193 014
- Kontrakty FX swap
31 436 948
31 297 194
226 916
155 697
- Kontrakty CIRS
2 941 749
2 933 197
31 386
769
- Opcje walutowe kupione lub sprzedane w obrocie pozagiełdowym
3 892 391
6 354 551
16 118
81 321
Razem instrumenty pochodne z transakcji pozagiełdowych
58 522 566
61 004 931
366 640
430 801
- Walutowe kontrakty futures
1 166 739
1 177 775
-
3 869
Razem walutowe instrumenty pochodne
59 689 305
62 182 706
366 640
434 670
Instrumenty pochodne na stopę procentową
- Kontrakty IRS, OIS
226 876 192
226 876 191
297 977
284 532
- Kontrakty FRA
5 326 000
5 193 000
353
328
- Opcje na stopę procentową kupione lub sprzedane w obrocie pozagiełdowym
468 116
694 677
5 420
8 232
Razem instrumenty pochodne na stopę procentową
232 670 308
232 763 868
303 750
293 092
Transakcje na ryzyko rynkowe
2 840 506
2 775 648
113 379
96 998
Razem pochodne aktywa/zobowiązania przeznaczone do obrotu
295 200 119
297 722 222
783 769
824 760
Instrumenty pochodne zabezpieczające
Instrumenty pochodne wyznaczone jako zabezpieczenie wartości godziwej
40 614 763
40 614 763
391 896
526 464
- Kontrakty IRS, OIS
40 614 763
40 614 763
391 896
526 464
Instrumenty pochodne wyznaczone jako zabezpieczenie przepływów pieniężnych
2 740 000
2 740 000
-
81 769
- Kontrakty IRS
2 740 000
2 740 000
-
81 769
Razem instrumenty pochodne zabezpieczające
43 354 763
43 354 763
391 896
608 233
Efekt kompensowania
(555 930)
(707 956)
Razem
338 554 882
341 076 985
619 735
725 037
Krótkoterminowe (do 1 roku)
147 862 956
150 171 552
292 068
480 434
Długoterminowe (powyżej 1 roku)
190 691 926
190 905 433
327 667
244 603
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
92
Wartość kontraktu
Wartość godziwa
31.12.2023
Kupno
Sprzedaż
Aktywa
Zobowiązania
Instrumenty pochodne przeznaczone do obrotu
Walutowe instrumenty pochodne
- Walutowe transakcje terminowe (FX forward)
18 966 657
19 463 789
58 713
489 266
- Kontrakty FX swap
34 730 360
34 150 411
633 929
110 134
- Kontrakty CIRS
2 883 677
2 910 785
18 073
19 833
- Opcje walutowe kupione lub sprzedane w obrocie pozagiełdowym
5 418 102
7 025 333
42 051
193 732
Razem instrumenty pochodne z transakcji pozagiełdowych
61 998 796
63 550 318
752 766
812 965
- Walutowe kontrakty futures
990 998
992 403
-
-
Razem walutowe instrumenty pochodne
62 989 794
64 542 721
752 766
812 965
Instrumenty pochodne na stopę procentową
- Kontrakty IRS, OIS
165 554 725
165 554 725
339 765
482 618
- Kontrakty FRA
15 538 000
13 246 000
862
1 419
- Opcje na stopę procentową kupione lub sprzedane w obrocie pozagiełdowym
424 647
795 011
11 197
14 700
Razem instrumenty pochodne na stopę procentową
181 517 372
179 595 736
351 824
498 737
Transakcje na ryzyko rynkowe
2 491 815
2 589 457
152 763
138 994
Razem pochodne aktywa/zobowiązania przeznaczone do obrotu
246 998 981
246 727 914
1 257 353
1 450 696
Instrumenty pochodne zabezpieczające
Instrumenty pochodne wyznaczone jako zabezpieczenie wartości godziwej
24 102 479
24 102 479
239 432
889 125
- Kontrakty IRS, OIS
24 102 479
24 102 479
239 432
889 125
Instrumenty pochodne wyznaczone jako zabezpieczenie przepływów pieniężnych
5 755 000
5 755 000
3 615
230 171
- Kontrakty IRS
5 755 000
5 755 000
3 615
230 171
Razem instrumenty pochodne zabezpieczające
29 857 479
29 857 479
243 047
1 119 296
Efekt kompensowania
(418 570)
(1 268 747)
Razem
276 856 460
276 585 393
1 081 830
1 301 245
Krótkoterminowe (do 1 roku)
130 611 586
128 669 989
854 214
1 008 506
Długoterminowe (powyżej 1 roku)
146 244 874
147 915 404
227 616
292 739
Efekt kompensowania poza wyceną transakcji pochodnych obejmuje 313 400 tys. zł zabezpieczeń złożonych oraz 161 374 tys. zł zabezpieczeń otrzymanych w związku z zawartymi transakcjami na instrumentach pochodnych podlegającymi kompensowaniu (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 929 731 tys. zł i 79 553 tys. zł).
W obu prezentowanych okresach transakcje na ryzyko rynkowe obejmują wartość godziwą opcji na indeks giełdowy, akcje i inne papiery kapitałowe, kontraktów futures na towary, kontraktów swap na towary.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
93
Jakość kredytowa aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu oraz pochodnych instrumentów finansowych według poziomów wewnętrznego systemu ratingowego
31.12.2024
31.12.2023
Pod-portfel
Pochodne instrumenty finansowe
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Pochodne instrumenty finansowe
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
1
628 808
-
910 627
-
2
111 693
-
317 071
-
3
276 401
-
78 284
-
4
72 108
-
44 624
-
5
12 346
42 972
21 790
40 498
6
70
-
2
-
7
1 354
-
22
-
8
72 859
-
127 950
-
default
26
-
30
-
Efekt kompensowania
(555 930)
(418 570)
Wartość bilansowa
619 735
42 972
1 081 830
40 498
31.12.2024
31.12.2023
Rating
Dłużne papiery wartościowe
Dłużne papiery wartościowe
1,0 - 1,2
920 469
397 334
2,2 - 2,8
66 748
175 526
3,0 - 3,8
189 130
62 079
Razem
1 176 347
634 939
System ratingowy został przedstawiony w Nocie 3.3.4.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku i 31 grudnia 2023 roku Bank nie posiadał żadnych aktywów i zobowiązań finansowych wyznaczonych przy początkowym ujęciu jako wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Rachunkowość zabezpieczeń
Bank stosuje wymogi rachunkowości zabezpieczeń zgodnie z MSSF 9, z wyjątkiem zabezpieczeń portfelowych wartości godziwej ryzyka stopy procentowej, które nadal rozliczane zgodnie z wymogami MSR 39.
Do dnia 30 czerwca 2022 roku Bank korzystał z możliwości stosowania wymogów rachunkowości zabezpieczeń zgodnie z MSR 39 zamiast wymogów wskazanych w MSSF 9. Od dnia 1 lipca 2022 roku stosowane zasady zgodne z MSSF 9 dla wszystkich relacji zabezpieczających poza relacjami zabezpieczającymi wartość godziwą portfela aktywów lub zobowiązań finansowych przed ryzykiem stopy procentowej, w których pozycja zabezpieczana wyznaczana jest jako kwota gotówkowa.
Bank stosuje rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej oraz rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
94
Opis zarządzania ryzykiem rachunkowości zabezpieczeń
Rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej
Rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych
Kategoria ryzyka ekspozycji zabezpieczonych, dla których stosuje się rachunkowość zabezpieczeń
Ryzyko stopy procentowej
Ryzyko stopy procentowej
Wystąpienie ryzyka
Bank posiada długoterminowe instrumenty finansowe (tj.: wyemitowane obligacje, kredyty otrzymane o stałym oprocentowaniu, kredyty hipoteczne, depozyty) o stałym oprocentowaniu i zatem narażone na zmiany wartości godziwej w wyniku wahań rynkowych stóp procentowych.
Bank określa przedmiot zabezpieczenia poprzez identyfikację portfeli podobnych aktywów lub zobowiązań oraz harmonogramowanie oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych z tych pozycji.
Informacje o wystąpieniu ryzyka również określone w Nocie 3.5.
Bank posiada portfel kredytów o zmiennym oprocentowaniu indeksowanym do stopy rynkowej, który naraża Bank na zmienność przepływów pieniężnych wynikającą ze zmian referencyjnych stóp procentowych.
Strategia zarządzania ryzykiem
Bank zarządza tym ryzykiem poprzez zawieranie transakcji swapów stopy procentowej (Interest Rate Swaps) oraz swapów indeksu overnight (Overnight Index Swap), w których płaci stałą stopę procentową i otrzymuje zmienną stopę procentową. Pokrywane jest tylko ryzyko stopy procentowej; w związku z tym inne ryzyka, takie jak ryzyko kredytowe, zarządzane, ale nie pokrywane przez te instrumenty. Składnik ryzyka stopy procentowej jest określany jako zmiana wartości godziwej instrumentów finansowych o stałym oprocentowaniu wynikająca wyłącznie ze zmian stopy referencyjnej.
Dla sald w portfelach jednorodnych instrumentów, takich jak portfel kredytów hipotecznych lub depozyty o stałym oprocentowaniu, mogą być stosowane zabezpieczenia ryzyka na bazie portfela. Bank tworzy oddzielne zabezpieczenia portfelowe dla aktywów i zobowiązań.
Bank zarządza ryzykiem stopy procentowej za pomocą instrumentów pochodnych, z których otrzymuje stałą stopę procentową i płaci zmienną stopę procentową (IRS).
Celem zabezpieczenia jest wyeliminowanie zmienności odsetkowych przepływów pieniężnych od kredytów opartych na zmiennej stopie procentowej w okresie objętym zabezpieczeniem, wynikającej ze zmiany stawki referencyjnej WIBOR. Bank szacuje, że 100% zmienności zabezpieczanych przepływów wynika ze zmiany stawki referencyjnej WIBOR.
W ramach powyższej strategii, Bank, dla powiązania zabezpieczającego wyznacza cel polegający na zabezpieczeniu części portfela kredytów opartych na zmiennej stopie procentowej, do wysokości zdefiniowanej kwotowo warstwy tego portfela.
Określenie składnika ryzyka
Zabezpieczenia wartości godziwej ryzyka stopy procentowej związane z instrumentami dłużnymi i aktywami kredytowymi polegają na zamianie stałych przepływów pieniężnych związanych z kredytami dla klientów, depozytami klientów lub wyemitowanym długiem, na zmienne przepływy pieniężne poprzez zawieranie swapów stopy procentowej, które płacą stałe i otrzymują zmienne przepływy pieniężne lub które otrzymują stałe i płacą zmienne przepływy pieniężne. Instrumenty pochodne zabezpieczające oparte o stopy referencyjne PLN WIBOR, ESTER, CZK PRIBOR, EURIBOR i CHF SARON.
Bank stosuje rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych dla części portfela kredytów o zmiennym oprocentowaniu indeksowanym do stopy rynkowej, które zostały udzielone przez Bank. Instrumentem zabezpieczającym jest swap stopy procentowej, który zmienia zmienną stopę procentową na stałą stopę procentową. Ryzykiem zabezpieczanym w ramach stosowanej przez Bank rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych jest ryzyko stopy procentowej.
Jak składnik ryzyka odnosi się do całego instrumentu zabezpieczającego
Składnik ryzyka jest identyfikowany za pomocą systemów zarządzania ryzykiem Banku i obejmuje większość:
zmienności przepływów pieniężnych z powodu ryzyka stopy procentowej,
zmienności wartości godziwej z powodu ryzyka stopy procentowej.
W procesie zarządzania ryzykiem stopy procentowej księgi bankowej, zapewniona została w Banku niezależność funkcji identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontrolowania ryzyka funkcji związanych z podejmowaniem ryzyka, zgodnie z opisem w Nocie 3.7. Proces i pomiar wrażliwości ryzyka, w szczególności na stopy procentowe, są opisane w Nocie 3.5.
Pozycje zabezpieczane
kredyty o stałym oprocentowaniu otrzymane przez Bank od Europejskiego Banku Inwestycyjnego,
obligacje o stałym oprocentowaniu wyemitowane przez Bank,
obligacje senioralne nieuprzywilejowane wyemitowane przez Bank, o stałym oprocentowaniu w okresie 3 lat od daty emisji,
obligacje senioralne uprzywilejowane i nieuprzywilejowane wyemitowane przez Bank, o stałym oprocentowaniu w okresie 5 lat od daty emisji,
część portfela depozytów modelowanych przez Bank o ekonomicznej charakterystyce depozytów stałoprocentowych,
część portfela kredytów mieszkaniowych i konsumpcyjnych na stałą stopę procentową, denominowanych w CZK, udzielonych przez zagraniczny oddział mBanku w Czechach.
część portfela kredytów udzielonych przez Bank o zmiennym oprocentowaniu indeksowanym do stopy rynkowej
Instrumenty zabezpieczające
Interest Rate Swap oraz Overnight Index Swap, zamieniające stałą stopę procentową na zmienną.
Interest Rate Swap zmieniający zmienną stopę procentową na stałą stopę procentową.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
95
Opis zarządzania ryzykiem rachunkowości zabezpieczeń
Rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej
Rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych
Ekonomiczna relacja między pozycją zabezpieczaną a instrumentem zabezpieczającym
W pierwszym kroku istnienie powiązania ekonomicznego jest ocenianie przy wykorzystaniu oceny jakościowej metody dopasowania krytycznych warunków (ang. critical terms match method). Jeśli metoda wskazuje na istnienie powiązania ekonomicznego między pozycją zabezpieczaną i instrumentem zabezpieczającym, to wówczas ocena zostaje uznana za zakończoną.
W przeciwnym przypadku, o ile nie istnieją przesłanki jakościowe do kwestionowania istnienia powiązania ekonomicznego pomiędzy pozycją zabezpieczaną a instrumentem zabezpieczającym, Bank przeprowadza:
test retrospektywny oraz prospektywny w oparciu o metodę analizy regresji liniowej dla zabezpieczeń portfelowych wartości godziwej ryzyka stopy procentowej które nadal rozliczane zgodnie z wymogami MSR 39,
test prospektywny w oparciu o metodę analizy regresji liniowej dla pozostałych powiązań.
Relacja ekonomiczna między zabezpieczanym składnikiem a instrumentem zabezpieczającym jest określana na podstawie jakościowej analizy ich kluczowych warunków, takich jak dobór zabezpieczającej stopy procentowej dla stopy bazowej oraz dopasowanie tenorów instrumentu zabezpieczającego do zabezpieczanego instrumentu. Analiza obejmuje testy prawdopodobieństwa wystąpienia przyszłych przepływów pieniężnych.
Ustalanie wskaźnika zabezpieczenia
Bank wyznacza wskaźnik zabezpieczenia na podstawie wartości nominalnych pozycji zabezpieczanej i instrumentu zabezpieczającego i wynosi on 1:1 (z wyjątkiem zabezpieczenia wartości godziwej portfeli kredytów udzielonych przez Oddział mBanku w Czechach, gdzie nominał instrumentów zabezpieczających jest ustalany w kwocie niższej od nominału pozycji zabezpieczanej w celu uwzględnienia ryzyka przedpłaty).
Ocena skuteczności zabezpieczenia
Na koniec każdego miesiąca Bank dokonuje oceny efektywności stosowanego zabezpieczenia analizując zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczanego oraz instrumentu zabezpieczającego z tytułu zabezpieczanego ryzyka w celu potwierdzenia, że relacje zabezpieczające efektywne zgodnie z polityką rachunkowości opisaną w Nocie 2.11. We wszystkich zidentyfikowanych relacjach zabezpieczających zabezpieczane ryzyko wynika ze zmian stóp procentowych.
Testy efektywności obejmują wycenę transakcji zabezpieczających po pomniejszeniu o wartość odsetek naliczonych. Efektywność zabezpieczenia jest weryfikowana poprzez zastosowanie prospektywnych testów efektywności. Na koniec każdego miesiąca Bank dokonuje oceny efektywności stosowanego zabezpieczenia analizując zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczanego oraz instrumentu zabezpieczającego z tytułu zabezpieczanego ryzyka w celu potwierdzenia, że relacje zabezpieczające efektywne zgodnie z polityką rachunkowości opisaną w Nocie 2.11.
Źródła nieefektywności zabezpieczenia
Źródła nieefektywności dla powiązań zabezpieczających, dla których nieefektywność się pojawia, to niedopasowanie terminów przepływów pieniężnych oraz terminów przeszacowania, niedopasowanie bazy (np. inny WIBOR), niedopasowanie nominałów w przypadku, gdy wskaźnik zabezpieczenia jest inny niż 1:1, niedopasowanie z tytułu korekty CVA/DVA, która jest uwzględniona w wycenie instrumentu zabezpieczającego, a nie ma jej w wycenie pozycji zabezpieczanej, oraz niedopasowanie z tytułu początkowej wyceny instrumentów pochodnych, jeśli do relacji zabezpieczającej został wzięty instrument pochodny zawarty przed ustanowieniem relacji.
Jak określono w sekcji „ustalanie wskaźnika zabezpieczenia”, nieefektywność zabezpieczenia może wynikać z ryzyka przedpłaty w odniesieniu do portfeli kredytowych udzielonych przez czeski oddział mBanku.
Nieefektywność zabezpieczenia wynika również z niewielkich różnic w zakresie sposobu konstrukcji (takich jak inna data pierwszej płatności odsetek lub inna częstotliwość płatności) oraz podstawowych parametrów transakcji zabezpieczających oraz pozycji zabezpieczanych.
Prezentacja wyniku z transakcji zabezpieczanych i zabezpieczających
Korekta do wartości godziwej zabezpieczanych aktywów i zobowiązań oraz wyceny instrumentów zabezpieczających ujmowana jest w rachunku zysków i strat w wyniku na działalności handlowej, z wyjątkiem przychodów i kosztów odsetkowych elementu odsetkowego wyceny z tytułu instrumentów zabezpieczających, które prezentowane w pozycji Przychody/koszty odsetkowe na instrumentach pochodnych w ramach rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej.
Nieefektywna część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym zaprezentowana jest w pozycji Wynik na działalności handlowej - Zyski lub straty z rachunkowości zabezpieczeń. Część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym, która stanowi efektywne zabezpieczenie, zaprezentowana jest w Sprawozdaniu z całkowitych dochodów w pozycji Zabezpieczenia przepływów pieniężnych (netto). Ponadto kwoty odniesione bezpośrednio na inne dochody całkowite przenoszone do rachunku zysków i strat odpowiednio do pozycji Wynik z tytułu odsetek oraz Wynik z pozycji wymiany, w tym samym okresie lub okresach, w których wpływ zabezpieczanej transakcji jest odnoszony do rachunku zysków i strat.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
96
Rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej
Wartości nominalne zabezpieczających instrumentów pochodnych
Nominalne wartości i średnie ważone stopy procentowe instrumentów zabezpieczających podsumowane w tabeli poniżej.
31.12.2024
do 1 miesiąca
od 1 do 3 miesięcy
od 3 do 12 miesięcy
od 1 roku do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
RYZYKO STOPY PROCENTOWEJ
Transakcje swapów stóp procentowych (IRS PLN) do zabezpieczenia wartości godziwej, polegające na zmianie stałej stopy procentowej na zmienną stopę procentową
Wartość nominalna (tys. PLN)
260 000
1 200 000
4 475 000
18 089 000
-
24 024 000
Średnie oprocentowanie nogi stałej
0,37%
1,43%
1,45%
4,09%
-
Transakcje swapów stóp procentowych (IRS CZK) do zabezpieczenia wartości godziwej, polegające na zmianie stałej stopy procentowej na zmienną stopę procentową
Wartość nominalna (tys. PLN)
-
-
-
1 605 555
-
1 605 555
Średnie oprocentowanie nogi stałej
-
-
-
3,30%
-
Transakcje swapów stóp procentowych (IRS EUR) do zabezpieczenia wartości godziwej, polegające na zmianie stałej stopy procentowej na zmienną stopę procentową
Wartość nominalna (tys. PLN)
-
-
200 831
10 710 274
-
10 911 105
Średnie oprocentowanie nogi stałej
-
-
3,28%
4,11%
-
Transakcje Overnight Index Swap (OIS EUR) do zabezpieczenia wartości godziwej, polegające na zmianie stałej stopy procentowej na zmienną stopę procentową
Wartość nominalna (tys. PLN)
-
-
-
2 136 500
-
2 136 500
Średnie oprocentowanie nogi stałej
-
-
-
4,03%
-
Transakcje Overnight Index Swap (OIS CHF) do zabezpieczenia wartości godziwej, polegające na zmianie stałej stopy procentowej na zmienną stopę procentową
Wartość nominalna (tys. PLN)
-
-
1 309 725
627 878
-
1 937 603
Średnie oprocentowanie nogi stałej
-
-
-0,04%
-0,46%
-
31.12.2023
do 1 miesiąca
od 1 do 3 miesięcy
od 3 do 12 miesięcy
od 1 roku do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
RYZYKO STOPY PROCENTOWEJ
Transakcje swapów stóp procentowych (IRS PLN) do zabezpieczenia wartości godziwej, polegające na zmianie stałej stopy procentowej na zmienną stopę procentową
Wartość nominalna (tys. PLN)
1 200 000
500 000
1 400 000
10 325 000
-
13 425 000
Średnie oprocentowanie nogi stałej
0,23%
0,31%
0,47%
1,63%
-
Transakcje swapów stóp procentowych (IRS CZK) do zabezpieczenia wartości godziwej, polegające na zmianie stałej stopy procentowej na zmienną stopę procentową
Wartość nominalna (tys. PLN)
7 198
-
-
-
-
7 198
Średnie oprocentowanie nogi stałej
1,85%
-
-
-
-
Transakcje swapów stóp procentowych (IRS EUR) do zabezpieczenia wartości godziwej, polegające na zmianie stałej stopy procentowej na zmienną stopę procentową
Wartość nominalna (tys. PLN)
-
-
-
8 085 106
-
8 085 106
Średnie oprocentowanie nogi stałej
-
-
-
4,74%
-
Transakcje Overnight Index Swap (OIS CHF) do zabezpieczenia wartości godziwej, polegające na zmianie stałej stopy procentowej na zmienną stopę procentową
Wartość nominalna (tys. PLN)
-
-
585 350
1 999 825
-
2 585 175
Średnie oprocentowanie nogi stałej
-
-
1,02%
-0,18%
-
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
97
Wyznaczone instrumenty zabezpieczające i nieefektywność zabezpieczenia
Wszystkie zabezpieczenia: wyznaczone instrumenty zabezpieczające i nieefektywność zabezpieczenia
Wartość bilansowa pozycji zabezpieczających
31.12.2024
Wartość nominalna instrumentu zabezpieczającego
Aktywa
Pasywa
Pozycja w bilansie, która zawiera
instrument zabezpieczający
Zmiana wartości
godziwej instrumentu zabezpieczającego
stosowanego jako
podstawa ujęcia
nieefektywności
zabezpieczenia w danym roku
Zabezpieczenie wartości godziwej
Ryzyko stopy procentowej
- Swap stóp procentowych
40 614 763
391 896
526 464
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające / Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
300 479
Wartość bilansowa pozycji zabezpieczających
31.12.2023
Wartość nominalna instrumentu zabezpieczającego
Aktywa
Pasywa
Pozycja w bilansie, która zawiera
instrument zabezpieczający
Zmiana wartości
godziwej instrumentu zabezpieczającego
stosowanego jako
podstawa ujęcia
nieefektywności
zabezpieczenia w danym roku
Zabezpieczenie wartości godziwej
Ryzyko stopy procentowej
- Swap stóp procentowych
24 102 479
239 432
889 125
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające / Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
1 172 512
Rodzaj zabezpieczenia, objęte ryzyko i produkty
Poniższa tabela przedstawia rodzaj zabezpieczenia, zabezpieczane ryzyko oraz produkty.
Skumulowana kwota korekty wartości godziwej zabezpieczenia na pozycji zabezpieczanej uwzględniona w wartości bilansowej pozycji zabezpieczanej
Wartość bilansowa
pozycji
zabezpieczanych
31.12.2024
Aktywa
Pasywa
Aktywa
Pasywa
Pozycja w bilansie, która zawiera
pozycję zabezpieczaną
Zmiana wartości pozycji zabezpieczanej stosowanej jako podstawa ujęcia nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie
Skumulowana kwota korekt wartości godziwej zabezpieczenia pozostająca w bilansie dla wszelkich pozycji zabezpieczanych, które przestały być korygowane o zyski i straty z zabezpieczenia
Ryzyko stopy procentowej – mikrozabezpieczenia
Obligacje wyemitowane ze stałą stopą procentową
-
(22 065)
-
7 550 557
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
(78 364)
-
Kredyty otrzymane z Europejskiego Banku Inwestycyjnego o stałym oprocentowaniu
-
(10 476)
-
1 928 928
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Zobowiązania wobec banków – Kredyty otrzymane
(52 866)
-
Kredyty mieszkaniowe i konsumpcyjne denominowane w CZK na stałą stopę procentową
-
-
-
-
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Kredyty i pożyczki udzielone klientom
42 511
(33 607)
Ryzyko stopy procentowej - zabezpieczenie wartości godziwej portfela aktywów i zobowiązań finansowych
Depozyty modelowane o ekonomicznej charakterystyce depozytów stałoprocentowych
-
(393 568)
-
31 199 411
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Zobowiązania wobec klientów – Depozyty
(172 830)
(3 719)
Skumulowana kwota korekty wartości godziwej zabezpieczenia na pozycji zabezpieczanej uwzględniona w wartości bilansowej pozycji zabezpieczanej
Wartość bilansowa
pozycji
zabezpieczanych
31.12.2023
Aktywa
Pasywa
Aktywa
Pasywa
Pozycja w bilansie, która zawiera
pozycję zabezpieczaną
Zmiana wartości pozycji zabezpieczanej stosowanej jako podstawa ujęcia nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie
Skumulowana kwota korekt wartości godziwej zabezpieczenia pozostająca w bilansie dla wszelkich pozycji zabezpieczanych, które przestały być korygowane o zyski i straty z zabezpieczenia
Ryzyko stopy procentowej - mikrozabezpieczenia
Obligacje wyemitowane ze stałą stopą procentową
-
(100 429)
-
5 996 198
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
(201 839)
-
Kredyty otrzymane z Europejskiego Banku Inwestycyjnego o stałym oprocentowaniu
-
(63 342)
-
1 938 343
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Zobowiązania wobec banków – Kredyty otrzymane
(63 998)
-
Kredyty mieszkaniowe i konsumpcyjne denominowane
w CZK na stałą stopę procentową
(59)
-
2 274
-
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Kredyty i pożyczki udzielone klientom
53 384
(74 108)
Ryzyko stopy procentowej - zabezpieczenie wartości godziwej portfela aktywów i zobowiązań finansowych
Depozyty modelowane o ekonomicznej charakterystyce depozytów stałoprocentowych
-
(565 985)
-
16 075 106
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Zobowiązania wobec klientów – Depozyty
(962 597)
(9 442)
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
98
Wpływ netto zabezpieczeń wartości godziwej przedstawiono w poniższej tabeli:
Nieefektywność ujęta w rachunku zysków i strat
Zabezpieczenia wartości godziwej
2024
2023
Pozycja w rachunku zysków i strat (w tym nieefektywność zabezpieczenia)
Ryzyko stopy procentowej
38 930
(2 538)
Wynik na działalności handlowej – Zyski lub straty z rachunkowości zabezpieczeń
Rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych
Wartości nominalne zabezpieczających instrumentów pochodnych
Nominalne wartości i średnie ważone stopy procentowe instrumentów zabezpieczających podsumowane w tabeli poniżej.
31.12.2024
do 1 miesiąca
od 1 do 3 miesięcy
od 3 do 12 miesięcy
od 1 roku do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
RYZYKO STOPY PROCENTOWEJ
Transakcje swapów stóp procentowych (IRS) zabezpieczające przepływy pieniężne wynikające z udzielonych kredytów o zmiennym oprocentowaniu denominowanych w PLN
Wartość nominalna (tys. PLN)
-
300 000
2 440 000
-
-
2 740 000
Średnie oprocentowanie nogi stałej
-
0,58%
1,00%
-
-
31.12.2023
do 1 miesiąca
od 1 do 3 miesięcy
od 3 do 12 miesięcy
od 1 roku do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
RYZYKO STOPY PROCENTOWEJ
Transakcje swapów stóp procentowych (IRS) zabezpieczające przepływy pieniężne wynikające z udzielonych kredytów o zmiennym oprocentowaniu denominowanych w PLN
Wartość nominalna (tys. PLN)
425 000
200 000
2 390 000
2 740 000
-
5 755 000
Średnie oprocentowanie nogi stałej
2,36%
2,47%
1,55%
1,42%
-
Wyznaczone instrumenty zabezpieczające i nieefektywność zabezpieczenia
Wszystkie zabezpieczenia: wyznaczone instrumenty zabezpieczające i nieefektywność zabezpieczenia.
Wartość bilansowa pozycji zabezpieczających
31.12.2024
Wartość nominalna instrumentu zabezpieczającego
Aktywa
Pasywa
Pozycja w bilansie, która zawiera
instrument zabezpieczający
Zmiana wartości
godziwej instrumentu zabezpieczającego
stosowanego jako
podstawa ujęcia
nieefektywności
zabezpieczenia w danym roku
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
Ryzyko stopy procentowej
- Swap stóp procentowych
2 740 000
-
81 769
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające / Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
(73 865)
Wartość bilansowa pozycji zabezpieczających
31.12.2023
Wartość nominalna instrumentu zabezpieczającego
Aktywa
Pasywa
Pozycja w bilansie, która zawiera
instrument zabezpieczający
Zmiana wartości
godziwej instrumentu zabezpieczającego
stosowanego jako
podstawa ujęcia
nieefektywności
zabezpieczenia w danym roku
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
Ryzyko stopy procentowej
- Swap stóp procentowych
5 755 000
3 615
230 171
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające / Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
(217 578)
Rodzaj zabezpieczenia, objęte ryzyko i produkty
Poniższa tabela przedstawia rodzaj zabezpieczenia, zabezpieczane ryzyko oraz produkty.
Wartość bilansowa
pozycji
zabezpieczanych
31.12.2024
Aktywa
Pasywa
Pozycja w bilansie, która zawiera pozycję zabezpieczaną
Zmiana wartości pozycji
zabezpieczanej stosowana
jako podstawa ujęcia
nieefektywności
zabezpieczenia w danym roku
Saldo rezerwy z tytułu
zabezpieczenia przepływów
pieniężnych
Saldo pozostałe w rezerwie zabezpieczenia przepływów pieniężnych oraz rezerwie przeliczenia waluty obcej z relacji zabezpieczających, do których nie stosuje się już rachunkowości zabezpieczeń
Ryzyko stopy procentowej
Kredyty i pożyczki udzielone klientom – Kredyty na zmienną stopę procentową, indeksowaną do stopy rynkowej
2 740 000
-
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Kredyty i pożyczki udzielone klientom
73 678
(126 476)
(53 037)
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
99
Wartość bilansowa
pozycji
zabezpieczanych
31.12.2023
Aktywa
Pasywa
Pozycja w bilansie, która zawiera pozycję zabezpieczaną
Zmiana wartości pozycji
zabezpieczanej stosowana
jako podstawa ujęcia
nieefektywności
zabezpieczenia w danym roku
Saldo rezerwy z tytułu
zabezpieczenia przepływów
pieniężnych
Saldo pozostałe w rezerwie zabezpieczenia przepływów pieniężnych oraz rezerwie przeliczenia waluty obcej z relacji zabezpieczających, do których nie stosuje się już rachunkowości zabezpieczeń
Ryzyko stopy procentowej
Kredyty i pożyczki udzielone klientom – Kredyty na zmienną stopę procentową, indeksowaną do stopy rynkowej
5 755 000
-
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Kredyty i pożyczki udzielone klientom
220 044
(319 725)
(95 457)
Łączny wynik rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych ujęty w pozostałych całkowitych
dochodach
Poniższa tabela przedstawia pozostałe całkowite dochody z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych oraz koszt zabezpieczenia za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 roku oraz za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku.
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
ZABEZPIECZENIA PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH
Inne dochody całkowite brutto z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych na początek okresu
(319 725)
(858 779)
Zyski lub straty wynikające z zabezpieczenia, ujęte w innych dochodach całkowitych w ciągu okresu sprawozdawczego (brutto)
(49 870)
36 773
Kwota przeniesiona w okresie z innych dochodów całkowitych do rachunku zysków i strat:
243 119
502 281
- wynik z tytułu odsetek, w tym:
243 119
502 281
powiązania, dla których nadal stosowana jest rachunkowość zabezpieczeń
192 737
379 007
powiązania, dla których nie stosuje się już rachunkowości zabezpieczeń
50 382
123 274
Skumulowane inne dochody całkowite brutto z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych na koniec okresu sprawozdawczego
(126 476)
(319 725)
Podatek dochodowy z tytułu skumulowanych innych dochodów całkowitych na koniec okresu sprawozdawczego
24 031
60 748
Skumulowane inne dochody całkowite netto z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych na koniec okresu sprawozdawczego
(102 445)
(258 977)
Wpływ w okresie sprawozdawczym na inne dochody całkowite (brutto)
193 249
539 054
Podatek dochodowy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych
(36 717)
(102 420)
Wpływ zabezpieczenia przepływów pieniężnych w okresie sprawozdawczym na inne dochody całkowite (netto)
156 532
436 634
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Zyski/straty odniesione na dochody całkowite brutto w okresie sprawozdawczym, w tym:
Niezrealizowane zyski/straty ujęte w innych dochodach całkowitych brutto
193 249
539 054
Wynik na rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych ujęty w rachunku zysków i strat
(485 393)
(499 541)
- kwota ujęta w okresie sprawozdawczym w przychodach/kosztach z tytułu odsetek w rachunku zysków i strat (Nota 5), w tym:
(243 119)
(502 281)
powiązania, dla których nadal stosowana jest rachunkowość zabezpieczeń
(192 737)
(379 007)
powiązania, dla których nie stosuje się już rachunkowości zabezpieczeń
(50 382)
(123 274)
- nieefektywna część zabezpieczenia ujęta w rachunku zysków i strat w wyniku na pozostałej działalności handlowej (Nota 8)
845
2 740
Wpływ w okresie sprawozdawczym na dochody całkowite brutto
(292 144)
39 513
Wpływ reformy IBOR w obszarze rachunkowości zabezpieczeń
Przygotowując sprawozdanie finansowe za 2019 rok Bank zdecydował się na wcześniejsze zastosowanie zmian w ramach Etapu 1 reformy wskaźnika referencyjnego stopy procentowej: zmiany do MSSF 9/MSR 39 i MSSF 7. Zmiany, o których mowa, zmodyfikowały określone wymogi dotyczące rachunkowości zabezpieczeń, umożliwiając kontynuowanie jej stosowania w odniesieniu do powiązań zabezpieczających objętych zmianami w okresie niepewności, zanim nastąpi zmiana pozycji zabezpieczanych lub instrumentów zabezpieczających w wyniku reformy wskaźnika referencyjnego stopy procentowej.
W 2021 roku Bank po raz pierwszy zastosował zmiany do MSSF 9 Instrumenty finansowe, MSR 39 Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena, MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji, MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe oraz MSSF 16 Leasing w ramach Etapu 2 reformy wskaźnika referencyjnego stopy procentowej, opublikowane w sierpniu 2020 roku.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
100
Zastosowanie wyżej opisanych zmian w ramach Etapu 1 pozwoliło na utrzymanie powiązań zabezpieczających pomimo niepewności co do okresu wystąpienia i wysokości zabezpieczanych przepływów pieniężnych spowodowanej reformą wskaźnika referencyjnego stopy procentowej oraz braku możliwości wyodrębnienia komponentu w postaci referencyjnej stopy procentowej, w przypadku zabezpieczeń wartości godziwej powiązanych z IBOR.
Bank zatrzymał skumulowane zyski lub straty w rezerwie z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych dla wyznaczonych zabezpieczeń przepływów pieniężnych powiązanych z IBOR objętych reformą wskaźnika referencyjnego stopy procentowej pomimo niepewności spowodowanej reformą wskaźnika referencyjnego stopy procentowej co do okresu wystąpienia i wysokości przepływów pieniężnych z pozycji zabezpieczanych. W przypadkach gdy zabezpieczane przyszłe przepływy pieniężne nie już oczekiwane z powodów innych niż reforma wskaźnika referencyjnego stopy procentowej, skumulowane zyski lub straty zostałyby natychmiast przeklasyfikowane do wyniku finansowego.
Bank będzie stosować zmiany do MSSF 9/MSR 39 w ramach Etapu 1 do czasu, gdy niepewność wynikająca z reformy wskaźnika referencyjnego stopy procentowej co do okresu wystąpienia i wysokości przepływów pieniężnych, na którą narażony jest Bank, przestanie występować. Niepewność, o której mowa powyżej, będzie występować do czasu uzupełnienia umów Banku powiązanych z WIBOR o zapisy dotyczące terminu zastąpienia wskaźnika referencyjnego stopy procentowej oraz ustalenia podstawy przepływów pieniężnych z tytułu alternatywnego wskaźnika referencyjnego, w tym stałego spreadu.
W wyniku zmian wprowadzonych w ramach Etapu 2 w przypadkach gdy warunki umowne dotyczące niepochodnych instrumentów finansowych zostały zmienione bezpośrednio w wyniku reformy wskaźnika referencyjnego stopy procentowej, a nowa podstawa określania przepływów pieniężnych wynikających z umowy jest równoważna pod względem ekonomicznym dotychczasowej podstawie (tj. podstawie obowiązującej bezpośrednio przed dokonaniem zmiany), Bank zmienił podstawę określania przepływów pieniężnych wynikających z umowy prospektywnie, zmieniając efektywną stopę procentową. W przypadku dokonania dodatkowych zmian, które nie bezpośrednio związane z reformą, do takich zmian stosuje się odpowiednie wymogi wynikające z MSSF 9.
W przypadkach gdy reforma wskaźnika referencyjnego stopy procentowej spowodowała konwersję instrumentu zabezpieczającego, Bank dokonał aktualizacji dokumentacji zabezpieczenia, nie rozwiązując powiązania zabezpieczającego.
Ponadto w przypadku zabezpieczenia przepływów pieniężnych, jeżeli pozycja zabezpieczana ulega zmianie w wyniku reformy wskaźnika referencyjnego stopy procentowej, Bank uznaje, że skumulowane zyski lub straty ujęte w rezerwie z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych z tytułu wyznaczonych zabezpieczeń przepływów pieniężnych odnoszących się do IBOR, opierają się na alternatywnym wskaźniku referencyjnym.
Na koniec 2024 roku instrumenty zabezpieczające desygnowane w rachunkowości zabezpieczeń oparte były na stawkach WIBOR, PRIBOR oraz EURIBOR.
Tabela poniżej wskazuje wartości nominalne oraz średni ważony termin zapadalności instrumentów pochodnych w powiązaniach zabezpieczających, na które będzie miała wpływ reforma IBOR, analizowana według stopy procentowej. Pochodne instrumenty zabezpieczające zapewniają ścisłe przybliżenie zakresu ekspozycji na ryzyko zarządzane przez Bank poprzez powiązania zabezpieczające.
31.12.2024
Wartość nominalna
Średni ważony termin zapadalności (w latach)
Kontrakty swap na stopę procentową (IRS)
WIBOR 1M
84 000
2,74
WIBOR 3M
26 330 000
2,01
WIBOR 6M
350 000
0,46
Razem
26 764 000
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
101
20. Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
31.12.2024
31.12.2023
Kapitałowe papiery wartościowe
263 015
174 411
Inne instytucje finansowe
243 065
173 579
Przedsiębiorstwa niefinansowe
19 950
832
Dłużne papiery wartościowe
31 204
50 144
Inne instytucje finansowe
31 204
50 144
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
486 850
603 713
Klienci indywidualni
434 565
536 920
Klienci korporacyjni
52 151
66 676
Klienci budżetowi
134
117
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy, razem
781 069
828 268
Krótkoterminowe (do 1 roku)
418 699
517 858
Długoterminowe (powyżej 1 roku)
362 370
310 410
Jakość kredytowa aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy według poziomów wewnętrznego systemu ratingowego
Dłużne papiery wartościowe
Rating
31.12.2024
31.12.2023
1,4 - 1,6
31 204
50 144
Wartość bilansowa, razem
31 204
50 144
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Pod-portfel
31.12.2024
31.12.2023
1
179
178
2
51 454
47 244
3
42 724
47 521
4
184 683
211 194
5
126 604
183 458
6
8 264
12 499
7
34 078
47 532
default
38 864
54 087
Wartość bilansowa, razem
486 850
603 713
System ratingowy został przedstawiony w Nocie 3.3.4.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
102
21. Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Wartość bilansowa brutto z uwzględnieniem wyceny do wartości godziwej
Skumulowana utrata wartości
31.12.2024
Wartość bilansowa
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Dłużne papiery wartościowe
33 405 946
33 304 429
110 901
-
-
(8 202)
(1 182)
-
-
Banki centralne
14 494 118
14 496 343
-
-
-
(2 225)
-
-
-
Sektor instytucji rządowych i samorządowych
16 651 480
16 654 016
-
-
-
(2 536)
-
-
-
Instytucje kredytowe
482 570
483 278
-
-
-
(708)
-
-
-
Inne instytucje finansowe
1 061 005
1 030 642
31 428
-
-
(580)
(485)
-
-
Przedsiębiorstwa niefinansowe
716 773
640 150
79 473
-
-
(2 153)
(697)
-
-
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
15 908 001
12 547 599
3 245 551
194 694
505
(3 486)
(33 382)
(43 346)
(134)
Klienci indywidualni
15 908 001
12 547 599
3 245 551
194 694
505
(3 486)
(33 382)
(43 346)
(134)
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, razem
49 313 947
45 852 028
3 356 452
194 694
505
(11 688)
(34 564)
(43 346)
(134)
Krótkoterminowe (do 1 roku) brutto
25 072 155
Długoterminowe (powyżej 1 roku) brutto
24 331 524
Wartość bilansowa brutto z uwzględnieniem wyceny do wartości godziwej
Skumulowana utrata wartości
31.12.2023
Wartość bilansowa
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Dłużne papiery wartościowe
36 225 947
36 207 837
28 800
-
-
(9 828)
(862)
-
-
Banki centralne
18 382 180
18 385 378
-
-
-
(3 198)
-
-
-
Sektor instytucji rządowych i samorządowych
15 063 647
15 066 246
-
-
-
(2 599)
-
-
-
Instytucje kredytowe
619 208
619 996
-
-
-
(788)
-
-
-
Inne instytucje finansowe
1 562 961
1 536 413
28 800
-
-
(1 390)
(862)
-
-
Przedsiębiorstwa niefinansowe
597 951
599 804
-
-
-
(1 853)
-
-
-
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
18 238 558
15 189 404
2 975 222
155 221
419
(7 064)
(38 640)
(35 969)
(35)
Klienci indywidualni
18 238 558
15 189 404
2 975 222
155 221
419
(7 064)
(38 640)
(35 969)
(35)
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, razem
54 464 505
51 397 241
3 004 022
155 221
419
(16 892)
(39 502)
(35 969)
(35)
Krótkoterminowe (do 1 roku) brutto
23 951 021
Długoterminowe (powyżej 1 roku) brutto
30 605 882
Na dzień 31 grudnia 2024 roku powyższa nota obejmuje obligacje rządowe pod zastaw Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, obligacje rządowe będące przedmiotem zastawu w transakcjach sell/buy back oraz papiery wartościowe wyemitowane przez Europejski Bank Inwestycyjny stanowiące zabezpieczenie w związku z transakcjami sekurytyzacji w łącznej wysokości 846 304 tys. (na dzień 31 grudnia 2023 roku: 1 001 636 tys. zł).
Na dzień 31 grudnia 2024 roku powyższa kwota obejmuje obligacje skarbowe w kwocie 229 641 tys. o wartości nominalnej 250 000 tys. zł, stanowiące zabezpieczenie funduszu ochrony środków gwarantowanych w ramach BFG i zdeponowane na wydzielonym rachunku w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych zgodnie z Ustawą z dnia 10 czerwca 2016 roku o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji, z późniejszymi zmianami (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 618 614 tys. zł oraz 645 000 tys. zł).
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
103
Zmiana stanu oczekiwanych strat kredytowych, dotyczących aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
31.12.2024
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE
Bilans otwarcia
(9 828)
(862)
-
-
(10 690)
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
1 555
(321)
-
-
1 234
Transfer do Koszyka 1
(328)
328
-
-
-
Transfer do Koszyka 2
520
(520)
-
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
(25 956)
-
-
-
(25 956)
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
26 996
441
-
-
27 437
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
323
(570)
-
-
(247)
Inne zmiany
71
1
-
-
72
Bilans zamknięcia
(8 202)
(1 182)
-
-
(9 384)
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM
Bilans otwarcia
(7 064)
(38 640)
(35 969)
(35)
(81 708)
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
3 141
3 887
(9 342)
(65)
(2 379)
Transfer do Koszyka 1
(16 504)
16 162
342
-
-
Transfer do Koszyka 2
2 011
(6 840)
4 829
-
-
Transfer do Koszyka 3
15
8 224
(8 239)
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
(214)
-
-
-
(214)
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
742
3 543
6 024
-
10 309
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
17 091
(17 202)
(12 298)
(65)
(12 474)
Inne zmiany
437
1 371
1 965
(34)
3 739
Bilans zamknięcia
(3 486)
(33 382)
(43 346)
(134)
(80 348)
RAZEM
(11 688)
(34 564)
(43 346)
(134)
(89 732)
31.12.2023
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE
Bilans otwarcia
(8 420)
-
-
-
(8 420)
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
(1 412)
(862)
-
-
(2 274)
Transfer do Koszyka 1
(256)
256
-
-
-
Transfer do Koszyka 2
355
(355)
-
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
(43 041)
-
-
-
(43 041)
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
43 339
271
-
-
43 610
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
(1 809)
(1 034)
-
-
(2 843)
Inne zmiany
4
-
-
-
4
Bilans zamknięcia
(9 828)
(862)
-
-
(10 690)
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM
Bilans otwarcia
(8 350)
(15 537)
(19 350)
(14)
(43 251)
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
1 053
(23 402)
(17 861)
(54)
(40 264)
Transfer do Koszyka 1
(14 368)
14 031
337
-
-
Transfer do Koszyka 2
4 481
(6 515)
2 034
-
-
Transfer do Koszyka 3
84
7 608
(7 692)
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
(79)
-
-
-
(79)
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
600
1 753
4 599
-
6 952
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
10 335
(40 279)
(17 139)
(54)
(47 137)
Inne zmiany
233
299
1 242
33
1 807
Bilans zamknięcia
(7 064)
(38 640)
(35 969)
(35)
(81 708)
RAZEM
(16 892)
(39 502)
(35 969)
(35)
(92 398)
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
104
Wyjaśnienie przełożenia się znacznych zmian wartości bilansowej brutto z uwzględnieniem wyceny do wartości godziwej instrumentów finansowych podczas okresu na zmiany oczekiwanych strat kredytowych
31.12.2024
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE
Bilans otwarcia
36 207 837
28 800
-
-
36 236 637
Transfer do Koszyka 1
31 424
(31 424)
-
-
-
Transfer do Koszyka 2
(139 086)
139 086
-
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
154 055 581
-
-
-
154 055 581
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(158 236 006)
(28 088)
-
-
(158 264 094)
Inne zmiany
1 384 679
2 527
-
-
1 387 206
Bilans zamknięcia
33 304 429
110 901
-
-
33 415 330
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM
Bilans otwarcia
15 189 404
2 975 222
155 221
419
18 320 266
Transfer do Koszyka 1
2 026 350
(2 023 197)
(3 153)
-
-
Transfer do Koszyka 2
(2 804 014)
2 842 632
(38 618)
-
-
Transfer do Koszyka 3
(14 569)
(96 272)
110 841
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
1 225 837
-
-
-
1 225 837
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(878 365)
(186 064)
(23 373)
-
(1 087 802)
Inne zmiany
(2 197 044)
(266 770)
(6 224)
86
(2 469 952)
Bilans zamknięcia
12 547 599
3 245 551
194 694
505
15 988 349
RAZEM
45 852 028
3 356 452
194 694
505
49 403 679
31.12.2023
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE
Bilans otwarcia
34 429 073
-
-
-
34 429 073
Transfer do Koszyka 1
20 486
(20 486)
-
-
-
Transfer do Koszyka 2
(66 590)
66 590
-
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
232 964 781
-
-
-
232 964 781
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(237 253 345)
(17 985)
-
-
(237 271 330)
Inne zmiany
6 113 432
681
-
-
6 114 113
Bilans zamknięcia
36 207 837
28 800
-
-
36 236 637
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM
Bilans otwarcia
18 310 725
1 063 200
90 925
474
19 465 324
Transfer do Koszyka 1
1 267 893
(1 265 157)
(2 736)
-
-
Transfer do Koszyka 2
(3 314 788)
3 331 145
(16 357)
-
-
Transfer do Koszyka 3
(25 110)
(76 677)
101 787
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
456 476
-
-
-
456 476
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(946 485)
(90 400)
(14 129)
-
(1 051 014)
Inne zmiany
(559 307)
13 111
(4 269)
(55)
(550 520)
Bilans zamknięcia
15 189 404
2 975 222
155 221
419
18 320 266
RAZEM
51 397 241
3 004 022
155 221
419
54 556 903
Pozycja Inne zmiany zawiera między innymi straty z tytułu nieistotnej modyfikacji wynikającej z ujęcia wpływu zawieszenia wykonania umów o kredyt hipoteczny udzielonych w walucie polskiej (tzw. „wakacje kredytowe” – Nota 4).
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
105
Jakość kredytowa aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody według poziomów wewnętrznego systemu ratingowego
31.12.2024
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
1,0 - 1,2
873 443
-
-
-
873 443
1,8 - 2,0
31 247 163
-
-
-
31 247 163
2,2 - 2,8
808 163
-
-
-
808 163
3,0 - 3,8
360 631
79 473
-
-
440 104
4,0 - 5,0
15 029
31 428
-
-
46 457
Wartość bilansowa brutto
33 304 429
110 901
-
-
33 415 330
Skumulowana utrata wartości
(8 202)
(1 182)
-
-
(9 384)
Wartość bilansowa
33 296 227
109 719
-
-
33 405 946
31.12.2024
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
1
1 128 395
5 072
-
-
1 133 467
2
10 751 399
1 980 024
-
-
12 731 423
3
575 024
539 825
-
-
1 114 849
4
89 891
418 672
-
-
508 563
5
2 890
174 190
-
-
177 080
6
-
17 305
-
-
17 305
7
-
110 463
-
-
110 463
default
-
-
194 694
505
195 199
Wartość bilansowa brutto
12 547 599
3 245 551
194 694
505
15 988 349
Skumulowana utrata wartości
(3 486)
(33 382)
(43 346)
(134)
(80 348)
Wartość bilansowa
12 544 113
3 212 169
151 348
371
15 908 001
31.12.2023
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
1,0 - 1,2
77 994
-
-
-
77 994
1,4 - 1,6
1 367 706
-
-
-
1 367 706
1,8 - 2,0
33 627 768
-
-
-
33 627 768
2,2 - 2,8
723 446
-
-
-
723 446
3,0 - 3,8
361 757
-
-
-
361 757
4,0 - 5,0
49 166
28 800
-
-
77 966
Wartość bilansowa brutto
36 207 837
28 800
-
-
36 236 637
Skumulowana utrata wartości
(9 828)
(862)
-
-
(10 690)
Wartość bilansowa
36 198 009
27 938
-
-
36 225 947
31.12.2023
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
1
33 774
-
-
-
33 774
2
13 624 413
1 395 979
-
-
15 020 392
3
1 267 797
727 612
-
-
1 995 409
4
244 483
518 209
-
-
762 692
5
18 937
206 497
-
-
225 434
6
-
21 399
-
-
21 399
7
-
105 526
-
-
105 526
default
-
-
155 221
419
155 640
Wartość bilansowa brutto
15 189 404
2 975 222
155 221
419
18 320 266
Skumulowana utrata wartości
(7 064)
(38 640)
(35 969)
(35)
(81 708)
Wartość bilansowa
15 182 340
2 936 582
119 252
384
18 238 558
System ratingowy został przedstawiony w Nocie 3.3.4.
Finansowy efekt zabezpieczeń
31.12.2024
Wartość brutto
Skumulowana utrata wartości
Skumulowana utrata wartości bez uwzględnienia przepływów z zabezpieczeń
Finansowy efekt zabezpieczeń
Dane bilansowe
Kredyty i pożyczki udzielone klientom:
15 988 349
(80 348)
(108 330)
27 982
Klienci indywidualni
15 988 349
(80 348)
(108 330)
27 982
Razem dane bilansowe
15 988 349
(80 348)
(108 330)
27 982
Razem dane bilansowe, Koszyk 3
194 694
(43 346)
(52 648)
9 302
Razem dane bilansowe, POCI
505
(134)
(220)
86
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
106
31.12.2023
Wartość brutto
Skumulowana utrata wartości
Skumulowana utrata wartości bez uwzględnienia przepływów z zabezpieczeń
Finansowy efekt zabezpieczeń
Dane bilansowe
Kredyty i pożyczki udzielone klientom:
18 320 266
(81 708)
(107 926)
26 218
Klienci indywidualni
18 320 266
(81 708)
(107 926)
26 218
Razem dane bilansowe
18 320 266
(81 708)
(107 926)
26 218
Razem dane bilansowe, Koszyk 3
155 221
(35 969)
(43 308)
7 339
Razem dane bilansowe, POCI
419
(35)
(96)
61
22. Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Wartość bilansowa brutto
Skumulowana utrata wartości
31.12.2024
Wartość bilansowa
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Dłużne papiery wartościowe
37 373 491
37 379 620
-
-
-
(6 129)
-
-
-
Sektor instytucji rządowych i samorządowych
24 966 741
24 970 435
-
-
-
(3 694)
-
-
-
Instytucje kredytowe
6 841 215
6 843 181
-
-
-
(1 966)
-
-
-
Inne instytucje finansowe
5 565 535
5 566 004
-
-
-
(469)
-
-
-
Należności od banków
13 248 554
13 250 358
239
-
-
(2 043)
-
-
-
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
95 039 448
85 260 889
8 792 702
3 501 071
383 030
(397 123)
(505 002)
(1 980 590)
(15 529)
Klienci indywidualni
43 132 830
37 684 005
4 911 847
2 082 085
302 157
(212 319)
(436 636)
(1 123 660)
(74 649)
Klienci korporacyjni
51 783 198
47 528 440
3 813 785
1 389 788
80 873
(184 716)
(64 867)
(839 225)
59 120
Klienci budżetowi
123 420
48 444
67 070
29 198
-
(88)
(3 499)
(17 705)
-
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, razem
145 661 493
135 890 867
8 792 941
3 501 071
383 030
(405 295)
(505 002)
(1 980 590)
(15 529)
Krótkoterminowe (do 1 roku)
brutto
50 871 994
Długoterminowe (powyżej 1 roku) brutto
97 695 915
Wartość bilansowa brutto
Skumulowana utrata wartości
31.12.2023
Wartość bilansowa
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Dłużne papiery wartościowe
25 527 804
25 533 214
-
-
-
(5 410)
-
-
-
Sektor instytucji rządowych i samorządowych
15 666 682
15 669 481
-
-
-
(2 799)
-
-
-
Instytucje kredytowe
5 590 452
5 592 516
-
-
-
(2 064)
-
-
-
Inne instytucje finansowe
4 270 670
4 271 217
-
-
-
(547)
-
-
-
Należności od banków
10 476 203
10 476 792
1 805
-
-
(2 362)
(32)
-
-
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
85 052 955
74 385 576
9 896 117
3 518 309
223 737
(350 759)
(588 401)
(2 085 023)
53 399
Klienci indywidualni
36 661 091
30 848 344
5 454 083
2 163 228
155 653
(182 267)
(470 616)
(1 277 804)
(29 530)
Klienci korporacyjni
48 267 016
43 470 081
4 376 406
1 355 081
68 084
(168 372)
(109 974)
(807 219)
82 929
Klienci budżetowi
124 848
67 151
65 628
-
-
(120)
(7 811)
-
-
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, razem
121 056 962
110 395 582
9 897 922
3 518 309
223 737
(358 531)
(588 433)
(2 085 023)
53 399
Krótkoterminowe (do 1 roku)
brutto
45 652 218
Długoterminowe (powyżej 1 roku) brutto
78 383 332
Na dzień 31 grudnia 2024 roku powyższa nota obejmuje obligacje rządowe pod zastaw Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, obligacje rządowe stanowiące zabezpieczenie kredytów otrzymanych z Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz papiery wartościowe wyemitowane przez Europejski Bank Inwestycyjny stanowiące zabezpieczenie w związku z transakcjami sekurytyzacji w łącznej wysokości 3 507 734 tys. zł (na dzień 31 grudnia 2023 roku: 2 983 041 tys. zł).
Na dzień 31 grudnia 2024 roku powyższa kwota obejmuje obligacje skarbowe w kwocie 397 110 tys. o wartości nominalnej 400 000 tys. zł, stanowiące zabezpieczenie funduszu ochrony środków gwarantowanych w ramach BFG i zdeponowane na wydzielonym rachunku w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych, zgodnie z Ustawą z dnia 10 czerwca 2016 roku o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji, z późniejszymi zmianami, a także obligacje skarbowe stanowiące zabezpieczenie zobowiązań do zapłaty na fundusz gwarancyjny banków i fundusz przymusowej restrukturyzacji banków w wysokości 415 342 tys. zł (31 grudnia 2023 roku: 405 486 tys. zł).
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
107
Należności od banków
31.12.2024
31.12.2023
Kredyty i pożyczki
3 077 921
2 983 824
Transakcje reverse repo lub buy/sell back
8 633 448
6 323 328
Inne należności
1 539 228
1 171 445
Należności (brutto) od banków, razem
13 250 597
10 478 597
Skumulowana utrata wartości
(2 043)
(2 394)
Należności (netto) od banków, razem
13 248 554
10 476 203
Krótkoterminowe (do 1 roku) brutto
9 764 876
7 095 427
Długoterminowe (powyżej 1 roku) brutto
3 485 721
3 383 170
Pozycja Inne należności obejmuje zabezpieczenia gotówkowe w kwocie 603 278 tys. zł, złożone w bankach pod transakcje pochodne zawarte przez Bank (Nota 36) (31 grudnia 2023 roku: 365 733 tys. zł).
Na dzień 31 grudnia 2024 roku kredyty udzielone bankom o zmiennej stopie wyniosły 2 741 226 tys. (31 grudnia 2023 roku: 2 637 744 tys. zł), a o stałej stopie 336 695 tys. (31 grudnia 2023 roku: 346 080 tys. zł).
Średnie oprocentowanie kredytów udzielonych innym bankom wynosiło 5,33% (w 2023 roku: 5,81%).
Należności od banków w podziale na banki polskie i zagraniczne przedstawiają się następująco:
31.12.2024
31.12.2023
Należności od banków krajowych
Należności od banków zagranicznych
Należności od banków krajowych
Należności od banków zagranicznych
Wartość bilansowa brutto
3 983 716
9 266 881
3 607 626
6 870 971
Skumulowana utrata wartości
(1 762)
(281)
(2 181)
(213)
Należności od banków, netto
3 981 954
9 266 600
3 605 445
6 870 758
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
w tym:
Kredyty i pożyczki udzielone klientom 31.12.2024
Wartość bilansowa brutto
Klienci indywidualni
Klienci korporacyjni
Klienci budżetowi
Należności bieżące
15 379 977
7 596 751
7 774 262
8 964
Kredyty terminowe, w tym:
80 950 066
37 284 849
43 529 469
135 748
- kredyty hipoteczne i mieszkaniowe udzielone osobom fizycznym
20 474 945
20 474 945
Transakcje reverse repo lub buy/sell back
885 993
-
885 993
-
Pozostałe należności kredytowe
609 971
-
609 971
-
Inne należności
111 685
98 494
13 191
-
Wartość bilansowa brutto, razem
97 937 692
44 980 094
52 812 886
144 712
w tym:
Skumulowana utrata wartości
Klienci indywidualni
Klienci korporacyjni
Klienci budżetowi
Należności bieżące
(1 057 230)
(779 824)
(277 351)
(55)
Kredyty terminowe, w tym:
(1 835 504)
(1 067 440)
(746 827)
(21 237)
- kredyty hipoteczne i mieszkaniowe udzielone osobom fizycznym
(271 762)
(271 762)
Pozostałe należności kredytowe
(5 510)
-
(5 510)
-
Skumulowana utrata wartości, razem
(2 898 244)
(1 847 264)
(1 029 688)
(21 292)
Wartość bilansowa brutto, razem
97 937 692
44 980 094
52 812 886
144 712
Skumulowana utrata wartości, razem
(2 898 244)
(1 847 264)
(1 029 688)
(21 292)
Wartość bilansowa netto, razem
95 039 448
43 132 830
51 783 198
123 420
Krótkoterminowe (do 1 roku) brutto
35 922 769
Długoterminowe (powyżej 1 roku) brutto
62 014 923
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
108
w tym:
Kredyty i pożyczki udzielone klientom 31.12.2023
Wartość bilansowa brutto
Klienci indywidualni
Klienci korporacyjni
Klienci budżetowi
Należności bieżące
14 725 997
8 015 731
6 702 228
8 038
Kredyty terminowe, w tym:
71 499 184
30 439 770
40 934 673
124 741
- kredyty hipoteczne i mieszkaniowe udzielone osobom fizycznym
15 720 487
15 720 487
Transakcje reverse repo lub buy/sell back
884 216
-
884 216
-
Pozostałe należności kredytowe
723 627
-
723 627
-
Inne należności
190 715
165 807
24 908
-
Wartość bilansowa brutto, razem
88 023 739
38 621 308
49 269 652
132 779
w tym:
Skumulowana utrata wartości
Klienci indywidualni
Klienci korporacyjni
Klienci budżetowi
Należności bieżące
(1 041 837)
(832 953)
(208 838)
(46)
Kredyty terminowe, w tym:
(1 924 679)
(1 127 264)
(789 530)
(7 885)
- kredyty hipoteczne i mieszkaniowe udzielone osobom fizycznym
(366 575)
(366 575)
Pozostałe należności kredytowe
(4 268)
-
(4 268)
-
Skumulowana utrata wartości, razem
(2 970 784)
(1 960 217)
(1 002 636)
(7 931)
Wartość bilansowa brutto, razem
88 023 739
38 621 308
49 269 652
132 779
Skumulowana utrata wartości, razem
(2 970 784)
(1 960 217)
(1 002 636)
(7 931)
Wartość bilansowa netto, razem
85 052 955
36 661 091
48 267 016
124 848
Krótkoterminowe (do 1 roku) brutto
34 286 975
Długoterminowe (powyżej 1 roku) brutto
53 736 764
Na dzień 31 grudnia 2024 roku kredyty o zmiennej stopie procentowej wyniosły 91 980 133 tys. zł, a o stałej stopie procentowej wyniosły 5 957 559 tys. (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 83 515 017 tys. i 4 508 722 tys. zł). Średnie oprocentowanie kredytów udzielonych klientom (z wyłączeniem transakcji reverse repo) wynosiło 7,20% (31 grudnia 2023 roku: 7,61%).
Kredyty i pożyczki udzielone klientom indywidualnym obejmują również kredyty udzielone mikroprzedsiębiorstwom obsługiwanym przez Bankowość Detaliczną Banku.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku powyższa nota obejmuje należności od KDPW CCP w kwocie 294 527 tys. zł w związku z działalnością Biura Maklerskiego (31 grudnia 2023 roku: 217 119 tys. zł).
Ponadto na dzień 31 grudnia 2024 roku pozycja Pozostałe należności kredytowe obejmuje zabezpieczenia złożone przez Bank pod transakcje pochodne w kwocie 174 510 tys. (Nota 36) (31 grudnia 2023 roku: 359 933 tys. zł).
Struktura walutowa kredytów hipotecznych i mieszkaniowych udzielonych osobom fizycznym
31.12.2024
31.12.2023
Kredyty hipoteczne i mieszkaniowe netto udzielone osobom fizycznym (w tys. zł), w tym:
20 203 183
15 353 912
- PLN
12 663 914
5 714 488
- CHF
665 588
1 852 703
- EUR
2 953 425
3 359 720
- CZK
3 880 208
4 330 701
- USD
32 841
86 888
- pozostałe waluty
7 207
9 412
Kredyty hipoteczne i mieszkaniowe netto udzielone osobom fizycznym, w oryginalnych walutach (główne waluty, w tysiącach jednostek)
- PLN
12 663 914
5 714 488
- CHF
146 699
395 640
- EUR
691 183
772 705
- CZK
22 838 187
24 620 244
- USD
8 008
22 081
Powyższa tabela prezentuje wartość bilansową netto kredytów hipotecznych i mieszkaniowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie, udzielonych osobom fizycznym według walut. Powyższa tabela nie uwzględnia kredytów hipotecznych i mieszkaniowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, o wartości 15 908 001 tys. (31 grudnia 2023 roku: 18 238 558 tys. zł), udzielonych wyłącznie w PLN (Nota 21).
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
109
Jakość kredytowa aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie według poziomów wewnętrznego systemu ratingowego
31.12.2024
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Dłużne papiery wartościowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
1,0 - 1,2
5 066 391
-
-
-
5 066 391
1,4 - 1,6
84 764
-
-
-
84 764
1,8 - 2,0
28 817 513
-
-
-
28 817 513
2,2 - 2,8
3 410 952
-
-
-
3 410 952
Wartość bilansowa brutto
37 379 620
-
-
-
37 379 620
Skumulowana utrata wartości
(6 129)
-
-
-
(6 129)
Wartość bilansowa netto
37 373 491
-
-
-
37 373 491
Należności od banków wyceniane w zamortyzowanym koszcie
1
9 226 984
235
-
-
9 227 219
2
4 002 500
2
-
-
4 002 502
3
16 187
-
-
-
16 187
4
4 687
2
-
-
4 689
Wartość bilansowa brutto
13 250 358
239
-
-
13 250 597
Skumulowana utrata wartości
(2 043)
-
-
-
(2 043)
Wartość bilansowa netto
13 248 315
239
-
-
13 248 554
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w zamortyzowanym koszcie
1
4 086 096
20 361
-
605
4 107 062
2
40 330 296
271 875
-
16 123
40 618 294
3
9 855 152
289 725
-
2 343
10 147 220
4
25 923 064
2 697 662
-
43 820
28 664 546
5
3 951 840
3 513 929
-
9 762
7 475 531
6
53 195
684 057
-
1 365
738 617
7
110 525
1 315 093
-
8 301
1 433 919
8
950 721
-
-
-
950 721
default
-
-
3 501 071
300 711
3 801 782
Wartość bilansowa brutto
85 260 889
8 792 702
3 501 071
383 030
97 937 692
Skumulowana utrata wartości
(397 123)
(505 002)
(1 980 590)
(15 529)
(2 898 244)
Wartość bilansowa netto
84 863 766
8 287 700
1 520 481
367 501
95 039 448
31.12.2023
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Dłużne papiery wartościowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
1,0 - 1,2
242 279
-
-
-
242 279
1,4 - 1,6
3 299 398
-
-
-
3 299 398
1,8 - 2,0
19 701 673
-
-
-
19 701 673
2,2 - 2,8
2 289 864
-
-
-
2 289 864
Wartość bilansowa brutto
25 533 214
-
-
-
25 533 214
Skumulowana utrata wartości
(5 410)
-
-
-
(5 410)
Wartość bilansowa netto
25 527 804
-
-
-
25 527 804
Należności od banków wyceniane w zamortyzowanym koszcie
1
6 818 884
-
-
-
6 818 884
2
3 555 257
-
-
-
3 555 257
3
84 954
-
-
-
84 954
4
17 697
1 805
-
-
19 502
Wartość bilansowa brutto
10 476 792
1 805
-
-
10 478 597
Skumulowana utrata wartości
(2 362)
(32)
-
-
(2 394)
Wartość bilansowa netto
10 474 430
1 773
-
-
10 476 203
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w zamortyzowanym koszcie
1
2 988 030
19 873
-
-
3 007 903
2
31 922 412
180 239
-
13 157
32 115 808
3
8 940 992
764 227
-
4 027
9 709 246
4
18 954 626
2 320 993
-
30 748
21 306 367
5
10 263 779
4 384 595
-
20 033
14 668 407
6
79 441
456 484
-
791
536 716
7
170 213
1 769 706
-
8 019
1 947 938
8
1 066 083
-
-
-
1 066 083
default
-
-
3 518 309
146 962
3 665 271
Wartość bilansowa brutto
74 385 576
9 896 117
3 518 309
223 737
88 023 739
Skumulowana utrata wartości
(350 759)
(588 401)
(2 085 023)
53 399
(2 970 784)
Wartość bilansowa netto
74 034 817
9 307 716
1 433 286
277 136
85 052 955
System ratingowy został przedstawiony w Nocie 3.3.4.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
110
Zmiana stanu oczekiwanych strat kredytowych
31.12.2024
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE
Bilans otwarcia
(5 410)
-
-
-
(5 410)
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
(673)
-
-
-
(673)
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
(2 916)
-
-
-
(2 916)
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
1 795
-
-
-
1 795
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
448
-
-
-
448
Inne zmiany
(46)
-
-
-
(46)
Bilans zamknięcia
(6 129)
-
-
-
(6 129)
NALEŻNOŚCI OD BANKÓW
Bilans otwarcia
(2 362)
(32)
-
-
(2 394)
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
(1 035)
234
-
-
(801)
Transfer do Koszyka 1
(32)
32
-
-
-
Transfer do Koszyka 2
54
(54)
-
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
(2 116)
(558)
-
-
(2 674)
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
1 159
581
-
-
1 740
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
(100)
233
-
-
133
Inne zmiany
1 354
(202)
-
-
1 152
Bilans zamknięcia
(2 043)
-
-
-
(2 043)
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM
Bilans otwarcia
(350 759)
(588 401)
(2 085 023)
53 399
(2 970 784)
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
(46 778)
88 795
(549 220)
(13 255)
(520 458)
Transfer do Koszyka 1
(267 587)
261 558
6 029
-
-
Transfer do Koszyka 2
98 833
(157 344)
58 511
-
-
Transfer do Koszyka 3
4 212
264 229
(268 441)
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
(235 494)
(34 699)
(215 909)
(24 020)
(510 122)
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
74 991
60 399
468 201
(121 505)
482 086
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
278 267
(305 348)
(597 611)
132 270
(492 422)
Zmniejszenia odpisu z tytułu spisania
-
-
773 251
139 625
912 876
Inne zmiany
414
(5 396)
(119 598)
(195 298)
(319 878)
Bilans zamknięcia
(397 123)
(505 002)
(1 980 590)
(15 529)
(2 898 244)
RAZEM
(405 295)
(505 002)
(1 980 590)
(15 529)
(2 906 416)
31.12.2023
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE
Bilans otwarcia
(3 030)
-
-
-
(3 030)
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
(2 403)
-
-
-
(2 403)
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
(1 942)
-
-
-
(1 942)
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
948
-
-
-
948
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
(1 409)
-
-
-
(1 409)
Inne zmiany
23
-
-
-
23
Bilans zamknięcia
(5 410)
-
-
-
(5 410)
NALEŻNOŚCI OD BANKÓW
Bilans otwarcia
(1 016)
(940)
-
-
(1 956)
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
(2 049)
707
-
-
(1 342)
Transfer do Koszyka 1
(84)
84
-
-
-
Transfer do Koszyka 2
38
(38)
-
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
(1 043)
(418)
-
-
(1 461)
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
1 255
782
-
-
2 037
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
(2 215)
297
-
-
(1 918)
Inne zmiany
703
201
-
-
904
Bilans zamknięcia
(2 362)
(32)
-
-
(2 394)
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM
Bilans otwarcia
(355 720)
(315 566)
(1 901 179)
45 603
(2 526 862)
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
8 798
(263 581)
(776 171)
32 746
(998 208)
Transfer do Koszyka 1
(235 331)
227 338
7 993
-
-
Transfer do Koszyka 2
161 675
(215 778)
54 103
-
-
Transfer do Koszyka 3
6 562
281 808
(288 370)
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
(119 514)
(8 671)
(144 963)
20 472
(252 676)
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
69 454
21 920
150 568
(31 557)
210 385
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
125 952
(570 198)
(555 502)
43 831
(955 917)
Efekt połączenia jednostek gospodarczych
(7 822)
(10 512)
(121 521)
(490)
(140 345)
Zmniejszenia odpisu z tytułu spisania
-
-
861 387
10 868
872 255
Inne zmiany
3 985
1 258
(147 539)
(35 328)
(177 624)
Bilans zamknięcia
(350 759)
(588 401)
(2 085 023)
53 399
(2 970 784)
RAZEM
(358 531)
(588 433)
(2 085 023)
53 399
(2 978 588)
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
111
Zmiany oczekiwanych strat kredytowych wynikające ze zmian w modelach zostały opisane w Nocie 3.3.6.2.2.
Wyjaśnienie przełożenia się znacznych zmian wartości bilansowej brutto instrumentów finansowych podczas okresu na zmiany oczekiwanych strat kredytowych
31.12.2024
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE
Bilans otwarcia
25 533 214
-
-
-
25 533 214
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
14 174 380
-
-
-
14 174 380
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(7 688 260)
-
-
-
(7 688 260)
Inne zmiany
5 360 286
-
-
-
5 360 286
Bilans zamknięcia
37 379 620
-
-
-
37 379 620
NALEŻNOŚCI OD BANKÓW
Bilans otwarcia
10 476 792
1 805
-
-
10 478 597
Transfer do Koszyka 1
2 289
(2 289)
-
-
-
Transfer do Koszyka 2
(4 614)
4 614
-
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
130 979 419
55 718
-
-
131 035 137
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(127 770 417)
(57 531)
-
-
(127 827 948)
Inne zmiany
(433 111)
(2 078)
-
-
(435 189)
Bilans zamknięcia
13 250 358
239
-
-
13 250 597
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM
Bilans otwarcia
74 385 576
9 896 117
3 518 309
223 737
88 023 739
Transfer do Koszyka 1
7 265 306
(7 230 857)
(34 449)
-
-
Transfer do Koszyka 2
(9 616 565)
9 881 388
(264 823)
-
-
Transfer do Koszyka 3
(229 776)
(1 685 800)
1 915 576
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
98 891 787
2 791 037
475 333
260 011
102 418 168
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(78 358 448)
(3 855 714)
(1 163 637)
9 917
(83 367 882)
Zmniejszenia odpisu z tytułu spisania
-
-
(773 251)
(139 625)
(912 876)
Inne zmiany
(7 076 991)
(1 003 469)
(171 987)
28 990
(8 223 457)
Bilans zamknięcia
85 260 889
8 792 702
3 501 071
383 030
97 937 692
RAZEM
135 890 867
8 792 941
3 501 071
383 030
148 567 909
31.12.2023
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE
Bilans otwarcia
20 210 006
-
-
-
20 210 006
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
8 822 970
-
-
-
8 822 970
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(5 922 252)
-
-
-
(5 922 252)
Inne zmiany
2 422 490
-
-
-
2 422 490
Bilans zamknięcia
25 533 214
-
-
-
25 533 214
NALEŻNOŚCI OD BANKÓW
Bilans otwarcia
15 178 756
2 261
-
-
15 181 017
Transfer do Koszyka 1
19 031
(19 031)
-
-
-
Transfer do Koszyka 2
(18 418)
18 418
-
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
132 115 502
52 895
-
-
132 168 397
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(136 087 064)
(50 988)
-
-
(136 138 052)
Inne zmiany
(731 015)
(1 750)
-
-
(732 765)
Bilans zamknięcia
10 476 792
1 805
-
-
10 478 597
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM
Bilans otwarcia
81 702 670
5 233 498
3 190 157
205 984
90 332 309
Transfer do Koszyka 1
4 240 207
(4 187 093)
(53 114)
-
-
Transfer do Koszyka 2
(11 446 255)
11 752 688
(306 433)
-
-
Transfer do Koszyka 3
(267 693)
(1 438 902)
1 706 595
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
81 973 995
1 464 990
410 912
81 763
83 931 660
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(70 182 625)
(1 931 975)
(814 437)
(60 101)
(72 989 138)
Efekt połączenia jednostek gospodarczych
1 292 760
142 020
350 999
21 594
1 807 373
Zmniejszenia odpisu z tytułu spisania
-
-
(861 387)
(10 868)
(872 255)
Inne zmiany
(12 927 483)
(1 139 109)
(104 983)
(14 635)
(14 186 210)
Bilans zamknięcia
74 385 576
9 896 117
3 518 309
223 737
88 023 739
RAZEM
110 395 582
9 897 922
3 518 309
223 737
124 035 550
Pozycja Inne zmiany zawiera między innymi efekt korekty wartości bilansowej brutto z tytułu kosztów ryzyka prawnego związanego z kredytami walutowymi (Nota 34) oraz strat z tytułu nieistotnej modyfikacji wynikających z ujęcia wpływu zawieszenia wykonania umów o kredyt hipoteczny udzielonych w walucie polskiej (tzw. „wakacje kredytowe” – Nota 4).
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
112
Finansowy efekt zabezpieczeń
31.12.2024
Wartość brutto
Skumulowana utrata wartości
Skumulowana utrata wartości bez uwzględnienia przepływów z zabezpieczeń
Finansowy efekt zabezpieczeń
Dane bilansowe
Należności od banków
13 250 597
(2 043)
(7 897)
5 854
Kredyty i pożyczki udzielone klientom, w tym:
97 937 692
(2 898 244)
(3 480 221)
581 977
Klienci indywidualni
44 980 094
(1 847 264)
(1 922 647)
75 383
- kredyty hipoteczne i mieszkaniowe udzielone osobom fizycznym
20 474 945
(271 762)
(318 288)
46 526
Klienci korporacyjni
52 812 886
(1 029 688)
(1 536 222)
506 534
Klienci budżetowi
144 712
(21 292)
(21 352)
60
Razem dane bilansowe
111 188 289
(2 900 287)
(3 488 118)
587 831
Razem dane bilansowe, Koszyk 3
3 501 071
(1 980 590)
(2 380 228)
399 638
Razem dane bilansowe, POCI
383 030
(15 529)
(89 881)
74 352
Dane pozabilansowe
Zobowiązania do udzielenia kredytów oraz pozostałe udzielone zobowiązania finansowe
37 559 597
(113 339)
(130 382)
17 043
Gwarancje, akcepty bankowe i akredytywy
9 006 631
(74 436)
(98 430)
23 994
Razem dane pozabilansowe
46 566 228
(187 775)
(228 812)
41 037
Razem dane bilansowe, Koszyk 3
187 157
(90 862)
(100 668)
9 806
Razem dane bilansowe, POCI
5 509
637
(1 457)
2 094
31.12.2023
Wartość brutto
Skumulowana utrata wartości
Skumulowana utrata wartości bez uwzględnienia przepływów z zabezpieczeń
Finansowy efekt zabezpieczeń
Dane bilansowe
Należności od banków
10 478 597
(2 394)
(5 177)
2 783
Kredyty i pożyczki udzielone klientom, w tym:
88 023 739
(2 970 784)
(3 744 393)
773 609
Klienci indywidualni
38 621 308
(1 960 217)
(2 056 054)
95 837
- kredyty hipoteczne i mieszkaniowe udzielone osobom fizycznym
15 720 487
(366 575)
(422 543)
55 968
Klienci korporacyjni
49 269 652
(1 002 636)
(1 679 422)
676 786
Klienci budżetowi
132 779
(7 931)
(8 917)
986
Razem dane bilansowe
98 502 336
(2 973 178)
(3 749 570)
776 392
Razem dane bilansowe, Koszyk 3
3 518 309
(2 085 023)
(2 574 080)
489 057
Razem dane bilansowe, POCI
223 737
53 399
(59 227)
112 626
Dane pozabilansowe
Zobowiązania do udzielenia kredytów oraz pozostałe udzielone zobowiązania finansowe
34 064 866
(103 101)
(123 845)
20 744
Gwarancje, akcepty bankowe i akredytywy
8 201 815
(95 042)
(114 016)
18 974
Razem dane pozabilansowe
42 266 681
(198 143)
(237 861)
39 718
Razem dane bilansowe, Koszyk 3
227 989
(115 068)
(126 071)
11 003
Razem dane bilansowe, POCI
6 434
2 898
(806)
3 704
Na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank nie miał kredytów i pożyczek udzielonych klientom, w przypadku których ze względu na zabezpieczenie nie ujął odpisu na oczekiwane straty kredytowe (na dzień 31 grudnia 2023 roku wartość bilansowa takich kredytów wyniosła: 56 606 tys. zł).
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
113
23. Inwestycje w jednostki zależne
Stan na 31 grudnia 2024 roku
Lp.
Nazwa spółki
Kraj rejestracji
Aktywa
Zobowiązania
Przychody
Zysk/strata netto
Bezpośrednio posiadane udziały %
Wartość bilansowa
1.
BRE Property Partner Sp. z o.o.
Polska
779
11
22
(136)
100,00
768
2.
Future Tech Fundusz Inwestycyjny Zamknięty
Polska
220 820
169
8 144
15 244
100,00
220 651
3.
G-Invest Sp. z o.o.
Polska
7 555
50
287
123
100,00
6 709
4.
mBank Hipoteczny S.A.
Polska
11 028 277
10 196 451
86 102
(11 339)
100,00
782 626
5.
mBox Sp z o.o.
Polska
851
29
150
851
100,00
821
6.
mElements S.A.
Polska
39 854
12 173
15 732
1 037
100,00
27 681
7.
mFaktoring S.A.
Polska
3 055 019
2 805 224
74 549
25 059
100,00
253 832
8.
mFinanse S.A.
Polska
285 989
170 262
111 037
24 029
100,00
19 725
9.
mInvestment Banking S.A.
Polska
11 648
4 670
2 677
1 590
100,00
5 398
10.
mLeasing Sp. z o.o.
Polska
16 004 386
14 876 221
480 160
195 284
100,00
1 133 041
11.
mServices Sp. z o.o.
Polska
14 114
6 265
17 173
3 857
100,00
8 432
12.
mTFI S.A.
Polska
28 961
11 368
25 629
6 312
100,00
17 593
13.
mZakupy Sp. z o.o.
Polska
83 654
7 001
5 071
4 567
100,00
82 064
2 559 341
Stan na 31 grudnia 2023 roku
Lp.
Nazwa spółki
Kraj rejestracji
Aktywa
Zobowiązania
Przychody
Zysk/strata netto
Bezpośrednio posiadane udziały %
Wartość bilansowa
1.
BRE Property Partner Sp. z o.o.
Polska
932
31
100
(166)
100,00
901
2.
Future Tech Fundusz Inwestycyjny Zamknięty
Polska
207 263
1 801
18 042
451
98,04
203 922
3.
G-Invest Sp. z o.o.
Polska
7 056
53
387
237
100,00
6 659
4.
mBank Hipoteczny S.A.
Polska
10 118 306
9 312 255
150 129
19 891
100,00
759 200
5.
mBox Sp z o.o.
Polska
837
23
144
6
100,00
814
6.
mElements S.A.
Polska
35 005
13 561
12 022
629
100,00
21 444
7.
mFaktoring S.A.
Polska
2 978 957
2 754 484
74 164
30 951
100,00
226 600
8.
mFinanse S.A.
Polska
294 371
202 609
76 286
(9 669)
100,00
-
9.
mInvestment Banking S.A.
Polska
2 478
244
5 425
(2 641)
100,00
5 666
10.
mLeasing Sp. z o.o.
Polska
15 256 276
14 323 740
464 584
171 286
100,00
937 525
11.
mServices Sp. z o.o.
Polska
7 239
1 043
8 777
2 706
100,00
5 886
12.
mTFI S.A.
Polska
18 100
6 819
21 976
5 489
100,00
11 281
13.
mZakupy Sp. z o.o.
Polska
17 189
386
(2)
(1 764)
100,00
16 314
14.
Octopus Sp. z o.o.
Polska
410
1
18
(10)
99,90
50
2 196 262
Zmiana stanu inwestycji w jednostki zależne
31.12.2024
31.12.2023
Stan na początek okresu
2 196 262
2 057 455
Zwiększenia
64 595
19 060
Zmniejszenia
-
(157 122)
Zmiany wynikające z zastosowania wyceny metodą praw własności, w tym:
287 083
278 089
- odniesienie do rachunku zysków i strat
250 442
236 041
- odniesienie do pozostałych pozycji kapitału
36 641
42 048
Zmiana wyceny inwestycji w jednostki zależne niewyceniane metodą praw własności
11 401
(1 220)
Stan na koniec okresu
2 559 341
2 196 262
Zmniejszenia w 2023 roku dotyczą obniżenia wartości akcji mBanku Hipotecznego S.A. w związku z podziałem spółki opisanym w Nocie 46.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
114
24. Aktywa trwałe i grupy do zbycia sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży oraz zobowiązania przeznaczone do sprzedaży
W grudniu 2024 roku Bank rozpoczął proces sprzedaży nieruchomości, które wcześniej były prezentowane jako środki trwałe (budynki w Bielsku-Białej, Rybniku, Rzeszowie oraz Aleksandrowie Łódzkim) oraz nieruchomości przy ul. Królewskiej 14 w Warszawie, która stanowiła nieruchomość inwestycyjną. W związku tym wszystkie nieruchomości zostały przeklasyfikowane do pozycji Aktywa trwałe sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży. Wraz z nieruchomościami do wyodrębnionej pozycji zostały przeniesione zobowiązania wynikające z wieczystego prawa użytkowania gruntów. Bank jest obecnie na etapie wyboru oferentów.
Aktywa przeznaczone do sprzedaży
31.12.2024
31.12.2023
Rzeczowe aktywa trwałe
10 105
-
Nieruchomości inwestycyjne
92 705
-
Aktywa przeznaczone do sprzedaży, razem
102 810
-
Zobowiązania przeznaczone do sprzedaży
31.12.2024
31.12.2023
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:
30 940
-
Zobowiązania z tytułu leasingu
30 940
-
Zobowiązania przeznaczone do sprzedaży, razem
30 940
-
25. Wartości niematerialne
31.12.2024
31.12.2023
Patenty, licencje i podobne wartości, w tym:
1 386 893
1 208 783
- oprogramowanie komputerowe
1 221 028
1 012 656
Wartości niematerialne w toku wytwarzania
347 869
305 099
Wartości niematerialne, razem
1 734 762
1 513 882
Zmiana stanu wartości niematerialnych
Patenty, licencje i podobne wartości
Zmiana stanu w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 roku
Oprogramowanie komputerowe
Wartości niematerialne w toku wytwarzania
Wartości niematerialne razem
Wartość brutto wartości niematerialnych na początek okresu
2 036 529
1 718 394
305 099
2 341 628
Zwiększenia z tytułu:
424 508
371 767
475 260
899 768
- zakupu
40 979
120
350 050
391 029
- przejęcia z wartości niematerialnych w toku wytwarzania
383 529
371 647
-
383 529
- poniesionych kosztów wytworzenia
-
-
89 144
89 144
- innych zwiększeń
-
-
36 066
36 066
Zmniejszenia z tytułu:
(176 263)
(138 917)
(432 490)
(608 753)
- likwidacji
(175 615)
(138 469)
-
(175 615)
- przekazania na wartości niematerialne oddane do użytku
-
-
(383 529)
(383 529)
- innych zmniejszeń
(648)
(448)
(48 961)
(49 609)
Wartość brutto wartości niematerialnych na koniec okresu
2 284 774
1 951 244
347 869
2 632 643
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu
(827 746)
(705 738)
-
(827 746)
Amortyzacja za okres z tytułu:
(70 135)
(24 478)
-
(70 135)
- odpisów
(244 734)
(161 893)
-
(244 734)
- likwidacji
174 445
137 300
-
174 445
- innych zmniejszeń
154
115
-
154
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu
(897 881)
(730 216)
-
(897 881)
Wartość netto wartości niematerialnych na koniec okresu
1 386 893
1 221 028
347 869
1 734 762
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
115
Patenty, licencje i podobne wartości
Zmiana stanu w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku
Oprogramowanie komputerowe
Wartości niematerialne w toku wytwarzania
Wartości niematerialne razem
Wartość brutto wartości niematerialnych na początek okresu
1 785 271
1 479 053
223 750
2 009 021
Zwiększenia z tytułu:
417 748
262 901
363 264
781 012
- zakupu
149 110
54
278 885
427 995
- przejęcia z wartości niematerialnych w toku wytwarzania
249 521
244 986
-
249 521
- poniesionych kosztów wytworzenia
-
-
67 678
67 678
- połączenia jednostek gospodarczych
17 861
17 861
-
17 861
- innych zwiększeń
1 256
-
16 701
17 957
Zmniejszenia z tytułu:
(166 490)
(23 560)
(281 915)
(448 405)
- likwidacji
(165 176)
(22 246)
-
(165 176)
- przekazania na wartości niematerialne oddane do użytku
-
-
(249 521)
(249 521)
- innych zmniejszeń
(1 314)
(1 314)
(32 394)
(33 708)
Wartość brutto wartości niematerialnych na koniec okresu
2 036 529
1 718 394
305 099
2 341 628
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu
(799 299)
(604 208)
-
(799 299)
Amortyzacja za okres z tytułu:
(28 447)
(101 530)
-
(28 447)
- odpisów
(188 844)
(118 878)
-
(188 844)
- połączenia jednostek gospodarczych
(5 235)
(5 235)
-
(5 235)
- likwidacji
165 176
22 246
-
165 176
- innych zmniejszeń
456
337
-
456
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu
(827 746)
(705 738)
-
(827 746)
Wartość netto wartości niematerialnych na koniec okresu
1 208 783
1 012 656
305 099
1 513 882
26. Rzeczowe aktywa trwałe
31.12.2024
31.12.2023
Środki trwałe, w tym:
428 302
414 883
- grunty
100
202
- budynki i lokale
11 611
23 284
- urządzenia
231 407
198 657
- pozostałe środki trwałe
185 184
192 740
Środki trwałe w budowie
76 360
81 321
Prawo do użytkowania, w tym:
607 429
669 688
- nieruchomości
561 813
632 840
- prawo wieczystego użytkowania gruntów
847
2 114
- samochody
44 477
34 183
- inne
292
551
Rzeczowe aktywa trwałe, razem
1 112 091
1 165 892
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
116
Zmiana stanu środków trwałych
Zmiana stanu w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 roku
Grunty
Budynki i lokale
Urządzenia
Środki transportu
Pozostałe środki trwałe
Środki trwałe w budowie
Razem
Wartość brutto środków trwałych na początek okresu
202
68 590
595 209
47
452 245
81 321
1 197 614
Zwiększenia z tytułu:
-
-
126 101
-
34 247
91 978
252 326
- zakupu
-
-
77 679
-
3 450
77 752
158 881
- przejęcia ze środków trwałych w budowie
-
-
48 245
-
30 797
-
79 042
- innych zwiększeń
-
-
177
-
-
14 226
14 403
Zmniejszenia z tytułu:
(102)
(28 510)
(46 038)
(16)
(22 716)
(96 939)
(194 321)
- sprzedaży
-
-
(7 241)
(16)
(623)
-
(7 880)
- likwidacji
-
-
(34 512)
-
(20 885)
-
(55 397)
- przekazania na środki trwałe
-
-
-
-
-
(79 042)
(79 042)
- przeniesienia do aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży
(102)
(28 510)
(3 295)
-
(469)
-
(32 376)
- innych zmniejszeń
-
-
(990)
-
(739)
(17 897)
(19 626)
Wartość brutto środków trwałych na koniec okresu
100
40 080
675 272
31
463 776
76 360
1 255 619
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu
-
(28 396)
(396 552)
(47)
(259 505)
-
(684 500)
Amortyzacja za okres z tytułu:
-
13 277
(47 313)
16
(19 087)
-
(53 107)
- odpisów
-
(1 309)
(92 449)
-
(41 427)
-
(135 185)
- przeniesienia do aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży
-
14 586
2 707
-
468
-
17 761
- sprzedaży
-
-
7 184
16
520
-
7 720
- likwidacji
-
-
34 375
-
20 723
-
55 098
- innych zmniejszeń
-
-
870
-
629
-
1 499
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu
-
(15 119)
(443 865)
(31)
(278 592)
-
(737 607)
Odpisy z tytułu utraty wartości na początek okresu
-
(16 910)
-
-
-
-
(16 910)
- zmniejszenie
-
3 560
-
-
-
-
3 560
Odpisy z tytułu utraty wartości na koniec okresu
-
(13 350)
-
-
-
-
(13 350)
Wartość netto środków trwałych na koniec okresu
100
11 611
231 407
-
185 184
76 360
504 662
Zmiana stanu w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku
Grunty
Budynki i lokale
Urządzenia
Środki transportu
Pozostałe środki trwałe
Środki trwałe w budowie
Razem
Wartość brutto środków trwałych na początek okresu
653
90 444
566 994
47
444 392
42 761
1 145 291
Zwiększenia z tytułu:
-
-
85 135
-
32 893
128 566
246 594
- zakupu
-
-
49 398
-
2 752
107 810
159 960
- przejęcia ze środków trwałych w budowie
-
-
35 326
-
30 108
-
65 434
- połączenia jednostek gospodarczych
-
-
123
-
-
-
123
- innych zwiększeń
-
-
288
-
33
20 756
21 077
Zmniejszenia z tytułu:
(451)
(21 854)
(56 920)
-
(25 040)
(90 006)
(194 271)
- sprzedaży
(451)
(21 854)
(6 697)
-
(1 007)
-
(30 009)
- likwidacji
-
-
(48 817)
-
(21 613)
-
(70 430)
- przekazania na środki trwałe
-
-
-
-
-
(65 434)
(65 434)
- innych zmniejszeń
-
-
(1 406)
-
(2 420)
(24 572)
(28 398)
Wartość brutto środków trwałych na koniec okresu
202
68 590
595 209
47
452 245
81 321
1 197 614
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu
-
(35 860)
(368 815)
(47)
(245 658)
-
(650 380)
Amortyzacja za okres z tytułu:
-
7 464
(27 737)
-
(13 847)
-
(34 120)
- odpisów
-
(1 508)
(84 079)
-
(38 220)
-
(123 807)
- połączenia jednostek gospodarczych
-
-
(73)
-
-
-
(73)
- sprzedaży
-
8 972
6 671
-
970
-
16 613
- likwidacji
-
-
48 690
-
21 436
-
70 126
- innych zmniejszeń
-
-
1 054
-
1 967
-
3 021
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu
-
(28 396)
(396 552)
(47)
(259 505)
-
(684 500)
Odpisy z tytułu utraty wartości na początek okresu
-
(20 780)
-
-
-
-
(20 780)
- zmniejszenie
-
3 870
-
-
-
-
3 870
Odpisy z tytułu utraty wartości na koniec okresu
-
(16 910)
-
-
-
-
(16 910)
Wartość netto środków trwałych na koniec okresu
202
23 284
198 657
-
192 740
81 321
496 204
Wartość odzyskiwalną środków trwałych dotkniętych utratą wartości stanowi cena netto sprzedaży określona na podstawie ceny rynkowej podobnego aktywa.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
117
Zmiana stanu praw do użytkowania
Zmiana stanu w okresie
od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 roku
Nieruchomości
Prawo wieczystego użytkowania gruntów
Samochody
Inne
Razem
Wartość brutto praw do użytkowania na początek okresu
1 126 149
2 271
55 836
1 591
1 185 847
Zwiększenia z tytułu:
91 896
-
25 734
4
117 634
- nowych umów
5 539
-
24 926
-
30 465
- modyfikacji umów
86 357
-
808
4
87 169
Zmniejszenia z tytułu:
(68 984)
(1 346)
(17 297)
(83)
(87 710)
- zakończenia umów
(36 031)
-
(16 531)
(77)
(52 639)
- modyfikacji umów
(30 958)
(334)
(674)
-
(31 966)
- przeniesienia do aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży
-
(1 012)
-
-
(1 012)
- innych zmniejszeń
(1 995)
-
(92)
(6)
(2 093)
Wartość brutto praw do użytkowania na koniec okresu
1 149 061
925
64 273
1 512
1 215 771
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu
(493 309)
(157)
(21 653)
(1 040)
(516 159)
Amortyzacja za okres z tytułu:
(93 939)
79
1 857
(180)
(92 183)
- odpisów
(130 076)
(26)
(14 330)
(235)
(144 667)
- innych zwiększeń
1 068
1
50
4
1 123
- modyfikacji umów
896
-
641
-
1 537
- zakończenia umów
34 173
-
15 496
51
49 720
- przeniesienia do aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży
-
104
-
-
104
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu
(587 248)
(78)
(19 796)
(1 220)
(608 342)
Wartość netto praw do użytkowania na koniec okresu
561 813
847
44 477
292
607 429
Zmiana stanu w okresie
od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku
Nieruchomości
Prawo wieczystego użytkowania gruntów
Samochody
Inne
Razem
Wartość brutto praw do użytkowania na początek okresu
1 095 368
2 271
34 785
2 033
1 134 457
Zwiększenia z tytułu:
134 695
-
34 725
147
169 567
- nowych umów
11 055
-
32 298
147
43 500
- modyfikacji umów
123 640
-
2 427
-
126 067
Zmniejszenia z tytułu:
(103 914)
-
(13 674)
(589)
(118 177)
- zakończenia umów
(46 573)
-
(12 740)
(237)
(59 550)
- modyfikacji umów
(51 312)
-
(703)
(305)
(52 320)
- innych zmniejszeń
(6 029)
-
(231)
(47)
(6 307)
Wartość brutto praw do użytkowania na koniec okresu
1 126 149
2 271
55 836
1 591
1 185 847
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu
(411 082)
(125)
(23 595)
(1 072)
(435 874)
Amortyzacja za okres z tytułu:
(82 227)
(32)
1 942
32
(80 285)
- odpisów
(126 255)
(32)
(10 496)
(221)
(137 004)
- modyfikacji umów
(5 420)
-
614
-
(4 806)
- zakończenia umów
46 370
-
11 674
237
58 281
- innych zmniejszeń
3 078
-
150
16
3 244
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu
(493 309)
(157)
(21 653)
(1 040)
(516 159)
Wartość netto praw do użytkowania na koniec okresu
632 840
2 114
34 183
551
669 688
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
118
27. Nieruchomości inwestycyjne
31.12.2024
31.12.2023
Stan na początek okresu
111 964
136 909
Zmniejszenia z tytułu:
(111 964)
(24 945)
- przeniesienia do aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży
(92 705)
-
- strat wynikających z korekt wartości godziwej
(19 259)
(24 945)
Stan na koniec okresu
-
111 964
Pozycja Nieruchomości inwestycyjne zawierała wartość budynku przy ul. Królewskiej 14 w Warszawie. Na dzień 31 grudnia 2024 roku, w związku z rozpoczęciem procesu sprzedaży, nieruchomość została przeklasyfikowana do pozycji Aktywa trwałe i grupy do zbycia sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży.
28. Inne aktywa
31.12.2024
31.12.2023
Inne aktywa finansowe, w tym:
1 057 547
1 226 613
- dłużnicy, w tym:
907 451
1 000 534
- rozliczenia wpłatomatów i sortowni
584 077
560 843
- rozliczenia z tytułu kart płatniczych
4 382
57 664
- przychody do otrzymania
106 233
124 583
- rozrachunki międzybankowe
36 422
56 334
- rozliczenia z tytułu operacji na papierach wartościowych
7 441
45 162
Inne aktywa niefinansowe, w tym:
657 817
642 784
- pozostałe rozliczenia międzyokresowe czynne
118 684
142 079
- zapasy
2 496
1 507
- należności niefinansowe w związku z prawomocnymi wyrokami w sprawach związanych z kredytami walutowymi
536 637
499 198
Inne aktywa, razem
1 715 364
1 869 397
Krótkoterminowe (do 1 roku)
1 593 973
1 725 724
Długoterminowe (powyżej 1 roku)
121 391
143 673
W 2024 roku i w 2023 roku pozycja Rozliczenia z tytułu operacji na papierach wartościowych dotyczy w całości rozliczeń w ramach działalności Biura Maklerskiego.
Inne aktywa finansowe
31.12.2024
31.12.2023
Inne aktywa finansowe brutto, w tym:
1 084 624
1 250 623
- nieprzeterminowane
1 070 689
1 231 153
- przeterminowane od 1 do 90 dni
4 288
3 325
- przeterminowane powyżej 90 dni
9 647
16 145
Odpis z tytułu utraty wartości na pozostałe aktywa (wielkość ujemna)
(27 077)
(24 010)
Inne aktywa finansowe netto
1 057 547
1 226 613
Zmiana stanu odpisów na aktywa finansowe
31.12.2024
31.12.2023
Stan na początek okresu
(24 010)
(21 266)
Zmiana w okresie (z tytułu)
(3 067)
(2 744)
- odpis w koszty
(4 584)
(3 717)
- rozwiązanie rezerw
212
312
- spisanie w ciężar utworzonej rezerwy
1 306
663
- różnice kursowe
(1)
(2)
Stan na koniec okresu
(27 077)
(24 010)
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
119
29. Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Zobowiązania wobec banków i klientów
w tym:
31.12.2024
Zobowiązania wobec banków
Zobowiązania wobec klientów
Klienci indywidualni
Klienci korporacyjni
Klienci budżetowi
Depozyty
891 327
199 864 131
141 988 882
57 034 385
840 864
Rachunki bieżące
609 880
162 806 974
117 236 227
44 794 664
776 083
Depozyty terminowe
103 164
36 126 854
24 752 655
11 309 418
64 781
Transakcje repo lub sell/buy back
178 283
930 303
-
930 303
-
Kredyty i pożyczki otrzymane
1 928 928
-
-
-
-
Pozostałe zobowiązania finansowe
265 012
911 625
258 715
652 327
583
Zobowiązania z tytułu zabezpieczeń pieniężnych
135 321
587 753
37 719
549 451
583
Inne
129 691
323 872
220 996
102 876
-
Wartość bilansowa zobowiązań finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie, razem
3 085 267
200 775 756
142 247 597
57 686 712
841 447
Krótkoterminowe (do 1 roku)
2 457 388
200 565 950
Długoterminowe (powyżej 1 roku)
627 879
209 806
w tym:
31.12.2023
Zobowiązania wobec banków
Zobowiązania wobec klientów
Klienci indywidualni
Klienci korporacyjni
Klienci budżetowi
Depozyty
692 680
184 268 376
128 162 427
55 489 800
616 149
Rachunki bieżące
373 195
148 031 861
103 034 512
44 403 333
594 016
Depozyty terminowe
191 337
36 061 089
25 127 915
10 911 041
22 133
Transakcje repo lub sell/buy back
128 148
175 426
-
175 426
-
Kredyty i pożyczki otrzymane
1 938 343
-
-
-
-
Pozostałe zobowiązania finansowe
715 185
848 763
249 921
598 839
3
Zobowiązania z tytułu zabezpieczeń pieniężnych
569 613
537 093
37 598
499 495
-
Inne
145 572
311 670
212 323
99 344
3
Wartość bilansowa zobowiązań finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie, razem
3 346 208
185 117 139
128 412 348
56 088 639
616 152
Krótkoterminowe (do 1 roku)
1 346 382
184 883 697
Długoterminowe (powyżej 1 roku)
1 999 826
233 442
W pozycji Zobowiązania wobec klientów indywidualnych Bank prezentuje również zobowiązania wobec mikroprzedsiębiorstw.
Średnie oprocentowanie depozytów otrzymanych od banków w 2024 roku wynosiło 2,15% (31 grudnia 2023 roku: 2,33%).
Bank nie zarejestrował żadnych naruszeń warunków umownych związanych ze zobowiązaniami z tytułu zaciągniętych pożyczek.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku i 31 grudnia 2023 roku większość depozytów przyjętych od klientów indywidualnych i korporacyjnych stanowiły depozyty na stałą stopę procentową. Średnie oprocentowanie zobowiązań wobec klientów wynosiło 1,56% (31 grudnia 2023 roku: 2,01%).
Na dzień 31 grudnia 2024 roku kwota kredytów i pożyczek otrzymanych obejmuje kredyty otrzymane z EBI w kwocie 1 928 928 tys. (31 grudnia 2023 roku: 1 938 343 tys. zł). Zabezpieczeniem kredytów obligacje rządowe, które są wykazywane w Nocie 22 i w Nocie 36 jako aktywa zastawione.
Zobowiązania z tytułu leasingu
31.12.2024
31.12.2023
Zobowiązania z tytułu leasingu
763 400
874 242
Niezdyskontowane zobowiązania z tytułu leasingu według terminów wymagalności przedstawiono w Nocie 3.8.1.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
120
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
Wartość bilansowa zobowiązania według terminu wykupu
31.12.2024 Dłużne instrumenty finansowe wg rodzaju
Wartość nominalna (w walucie emisji)
Do 1 miesiąca
Od 1 do 3 miesięcy
Od 3 miesięcy do 1 roku
Od 1 do 5 lat
Powyżej 5 lat
Wartość bilansowa zobowiązania razem
Obligacje, w tym:
210 409
93 773
145 973
5 896 649
2 715 693
9 062 497
- PLN
1 365 065
68 054
93 773
92 168
551 937
469 953
1 275 885
- EUR
1 802 422
142 355
-
53 805
5 344 712
2 245 740
7 786 612
Razem
210 409
93 773
145 973
5 896 649
2 715 693
9 062 497
Wartość bilansowa zobowiązania według terminu wykupu
31.12.2023 Dłużne instrumenty finansowe wg rodzaju
Wartość nominalna (w walucie emisji)
Do 1 miesiąca
Od 1 do 3 miesięcy
Od 3 miesięcy do 1 roku
Od 1 do 5 lat
Powyżej 5 lat
Wartość bilansowa zobowiązania razem
Obligacje, w tym:
167 533
-
1 023 035
6 064 732
355 086
7 610 386
- PLN
1 315 164
68 763
-
431 726
622 471
205 056
1 328 016
- EUR
1 314 000
97 329
-
15 158
5 442 261
150 030
5 704 778
- CHF
125 000
1 441
-
576 151
-
-
577 592
Certyfikaty depozytowe
93
-
15 000
-
-
15 093
- PLN
15 000
93
-
15 000
-
-
15 093
Razem
167 626
-
1 038 035
6 064 732
355 086
7 625 479
Bank nie zarejestrował żadnych naruszeń warunków umownych związanych ze zobowiązaniami z tytułu wyemitowanych papierów dłużnych.
Zmiana stanu wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych
Zmiana w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia
2024
2023
Stan na początek okresu
7 625 479
4 548 698
Zwiększenia (emisja)
2 556 988
4 196 675
Zmniejszenia (wykup)
(1 007 258)
(1 015 716)
Różnice kursowe
(115 299)
(414 344)
Inne zmiany
2 587
310 166
Stan zobowiązań z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych na koniec okresu
9 062 497
7 625 479
Na dzień 31 grudnia 2024 roku pozycja Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych zawiera między innymi zobowiązania z tytułu emisji obligacji powiązanych z ryzykiem kredytowym związanych z transakcjami sekurytyzacji syntetycznej (tzw. „credit linked notes”, „obligacje CLN”) o łącznej wartości bilansowej 1 511 939 tys. zł (na dzień 31 grudnia 2023 roku 1 614 189 tys. zł).
Transakcje sekurytyzacji syntetycznej zostały zrealizowane na portfelach kredytów korporacyjnych i dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz kredytów detalicznych o łącznej początkowej wartości nominalnej wynoszącej 27,8 mld zł. Wartość nominalna sekurytyzowanego portfela na dzień 31 grudnia 2024 roku wynosiła 20,2 mld zł.
Emisje w 2024 roku
W dniu 27 września 2024 roku Bank wyemitował w ramach Programu EMTN obligacje senioralne uprzywilejowane, o łącznej wartości nominalnej 500 000 tys. EUR, co stanowi równowartość 2 138 050 tys. według średniego kursu NBP z dnia 27 września 2024 roku, z terminem wykupu 27 września 2030 roku (z opcją przedterminowego wykupu na żądanie emitenta w dniu 27 września 2029 roku). Obligacje przez okres pięciu lat od daty emisji oprocentowane stałą stopą procentową, a przez okres szóstego roku stopą zmienną EURIBOR 3M powiększoną o marżę.
Obligacje te dopuszczone zostały do obrotu na rynku regulowanym na giełdzie papierów wartościowych w Luksemburgu (Luxembourg Stock Exchange).
W dniu 6 listopada 2024 roku mBank zawarł transakcję sekurytyzacji syntetycznej realizowanej na portfelu kredytów korporacyjnych o łącznej wartości nominalnej wynoszącej 5 236,8 mln zł. Bank posiada możliwość jednorazowego zwiększenia nominału Transakcji do maksymalnej wysokości 7 000,0 mln zł pod warunkiem uzyskania zgody inwestora („Opcja ramp-up”).
W ramach transakcji Bank przeprowadził emisję obligacji CLN o łącznej wartości nominalnej wynoszącej 560,0 mln zł. W dniu emisji obligacje CLN zostały opłacone w kwocie 418,9 mln zł. Po wykonaniu Opcji ramp-up opłacona kwota obligacji CLN będzie mogła wzrosnąć do maksymalnej wysokości 560,0 mln zł.
W ramach Transakcji Bank ustanowił na rzecz obligatariuszy zabezpieczenia, które zostało zdeponowane w niezależnej instytucji powierniczej – The Bank of New York Mellon.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
121
Wykupy w 2024 roku
W dniach 22 stycznia 2024 roku, 22 kwietnia 2024 roku, 22 lipca 2024 roku oraz 22 października 2024 roku mBank dokonał częściowego wykupu obligacji CLN w łącznej wysokości 369 037 tys. zł. Obligacje związane z transakcją sekurytyzacji syntetycznej zrealizowanej w marcu 2022 roku, a ich częściowy wykup wynikał z amortyzacji sekurytyzowanego portfela.
W dniu 22 lipca 2024 roku oraz 22 października 2024 roku mBank dokonał częściowego wykupu obligacji CLN w łącznej wysokości 11 578 tys. EUR. Obligacje związane z transakcją sekurytyzacji syntetycznej zrealizowanej w grudniu 2022 roku, a ich częściowy wykup wynikał z amortyzacji sekurytyzowanego portfela.
W dniu 4 października 2024 roku Bank dokonał wykupu obligacji o stałym oprocentowaniu wyemitowanych przez Bank w dniu 5 kwietnia 2019 roku w ramach Programu Emisji Euroobligacji EMTN, o łącznej wartości 125 000 tys. CHF.
Emisje w 2023 roku
W dniu 11 września 2023 roku mBank S.A. dokonał emisji nieuprzywilejowanych obligacji senioralnych w kwocie 750 000 tys. EUR (równowartość 3 465 675 tys. zł, według średniego kursu NBP z dnia 11 września 2023 roku), z terminem wykupu dnia 11 września 2027 roku (z opcją przedterminowego wykupu na żądanie emitenta w dniu 11 września 2026 roku).
W dniu 27 września 2023 roku mBank zawarł transakcję sekurytyzacji syntetycznej realizowanej na portfelu detalicznych kredytów niehipotecznych o łącznej wartości nominalnej wynoszącej 9 962,8 mln zł. Portfel objęty sekurytyzacją został podzielony na trzy transze, wyznaczające kolejność alokacji strat kredytowych. Transza junior i senior zostały objęte przez mBank. Transza mezzanine została objęta przez inwestorów zewnętrznych. Struktura transakcji wykorzystuje syntetyczną marżę nadwyżkową. W ramach transakcji Bank dokonał przeniesienia na inwestorów istotnej części ryzyka kredytowego z sekurytyzowanego portfela poprzez instrument ochrony kredytowej w postaci obligacji CLN. Dzięki wbudowanej gwarancji finansowej Obligacje CLN zapewniają pokrycie strat na portfelu sekurytyzacyjnym w wysokości transzy mezzanine. Wymóg utrzymywania istotnego udziału gospodarczego netto jest realizowany poprzez zatrzymywanie losowo wybranych ekspozycji kwalifikowalnych, stanowiących co najmniej 5% wartości nominalnej kredytów sekurytyzowanych.
W ramach transakcji w dniu 27 września 2023 roku Bank przeprowadził emisję Obligacji CLN z datą wymagalności 26 listopada 2036 roku, o wartości nominalnej 731 mln zł. Bank posiada opcję wcześniejszej spłaty zobowiązań wynikających z Obligacji CLN. Zabezpieczeniem Obligacji CLN dłużne papiery wartościowe (i/lub środki pieniężne) zdeponowane w niezależnej instytucji powierniczej The Bank of New York Mellon. Wymagana wartość zabezpieczenia na dany dzień będzie ustalana na podstawie aktualnej wartości transzy mezzanine. W dniu 27 września 2023 roku Obligacje CLN zostały wprowadzone do obrotu w alternatywnym systemie obrotu na Vienna MTF prowadzonym przez Vienna Stock Exchange.
Wykupy w 2023 roku
W dniu 28 marca 2023 roku Bank dokonał wykupu obligacji o stałym oprocentowaniu wyemitowanych przez mFinance France S.A. w dniu 28 marca 2017 roku, o łącznej wartości 200 000 tys. CHF, objętych przez mBank w procesie substytucji.
Zobowiązania podporządkowane
31.12.2024
Wartość nominalna
Waluta
Warunki oprocentowania (%)
Efektywne oprocentowanie (%)
Termin wymagalności/ wykupu
Wartość bilansowa
Commerzbank AG
250 000
CHF
Comp. SARON + CAS + 2,75%
3,28
21.03.2028
1 135 444
Inwestorzy nie związani z mBankiem
550 000
PLN
6M WIBOR + 1,8%
7,80
10.10.2028
559 339
Inwestorzy nie związani z mBankiem
200 000
PLN
6M WIBOR + 1,95%
7,96
10.10.2030 1)
203 460
Inwestorzy nie związani z mBankiem
750 000
PLN
6M WIBOR + 2,1%
8,25
17.01.2025
777 294
2 675 537
31.12.2023
Wartość nominalna
Waluta
Warunki oprocentowania (%)
Efektywne oprocentowanie (%)
Termin wymagalności/ wykupu
Wartość bilansowa
Commerzbank AG
250 000
CHF
Comp. SARON + CAS + 2,75%
4,59
21.03.2028
1 172 149
Inwestorzy nie związani z mBankiem
550 000
PLN
6M WIBOR + 1,8%
7,52
10.10.2028
558 995
Inwestorzy nie związani z mBankiem
200 000
PLN
6M WIBOR + 1,95%
7,67
10.10.2030 1)
203 336
Inwestorzy nie związani z mBankiem
750 000
PLN
6M WIBOR + 2,1%
9,23
17.01.2025
780 448
2 714 928
1) Warunki emisji zakładają możliwość wcześniejszego wykupu obligacji o wartości nominalnej 200 000 tys. zł w dniu 10 października 2025 roku.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
122
Zmiana stanu zobowiązań podporządkowanych
Zmiana stanu w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia
2024
2023
Stan na początek okresu
2 714 928
2 740 721
Różnice kursowe
(36 030)
(21 275)
Inne zmiany
(3 361)
(4 518)
Stan zobowiązań podporządkowanych na koniec okresu
2 675 537
2 714 928
Krótkoterminowe (do 1 roku)
791 262
44 228
Długoterminowe (powyżej 1 roku)
1 884 275
2 670 700
W dniu 29 marca 2018 roku Komisja Nadzoru Finansowego udzieliła zgody na zakwalifikowanie przez Bank środków pieniężnych w kwocie 250 000 tys. CHF z tytułu pożyczki podporządkowanej, zaciągniętej w dniu 21 marca 2018 roku, jako instrumentów w kapitale Tier II Banku. Kwota 250 000 tys. CHF według średniego kursu Narodowego Banku Polskiego z dnia 29 marca 2018 roku stanowi równowartość 893 200 tys. zł.
W dniu 9 października 2018 roku mBank S.A. wyemitował dwie serie obligacji podporządkowanych o łącznej wartości nominalnej 750 000 tys. zł. Wyemitowano 1 100 sztuk 10-letnich obligacji podporządkowanych o wartości nominalnej 500 tys. każda, z terminem wykupu w dniu 10 października 2028 roku, oraz 400 sztuk 12-letnich obligacji podporządkowanych o wartości nominalnej 500 tys. każda, z terminem wykupu w dniu 10 października 2030 roku.
Zgodnie z decyzją z dnia 28 listopada 2018 roku mBank uzyskał zezwolenie KNF na zaliczenie do funduszy uzupełniających Banku, zgodnie z art. 127 ust. 3 pkt 2 lit b) ustawy Prawo bankowe, zobowiązania pieniężnego w kwocie 750 000 tys. pozyskanego przez Bank z tytułu wyżej wymienionej emisji obligacji podporządkowanych.
Zgodnie z decyzją z dnia 8 stycznia 2015 roku mBank uzyskał zezwolenie KNF na zaliczenie do kapitału Tier II kwoty 750 000 tys. zł, stanowiącej zobowiązanie podporządkowane z tytułu przeprowadzonej w dniu 17 grudnia 2014 roku przez mBank emisji obligacji podporządkowanych na warunkach spełniających wymagania wynikające z postanowień Rozporządzenia CRR o łącznej wartości nominalnej 750 000 tys. z terminem wykupu 17 stycznia 2025 roku.
W 2024 roku i w 2023 roku Bank nie odnotował żadnych opóźnień w płatnościach rat odsetkowych ani nie naruszył żadnych innych postanowień umownych wynikających ze swoich zobowiązań podporządkowanych.
30. Inne zobowiązania
31.12.2024
31.12.2023
Inne zobowiązania finansowe, w tym:
2 665 351
4 597 945
Rozrachunki międzybankowe
1 298 257
3 299 886
Wierzyciele, w tym:
965 619
951 272
- rozliczenia z tytułu kart płatniczych
69 654
51 575
- zobowiązania do zapłaty wobec BFG
363 217
321 453
Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów
401 475
346 787
Inne zobowiązania niefinansowe, w tym:
1 331 319
1 149 213
Zobowiązania z tytułu podatków
135 619
164 654
Przychody przyszłych okresów
256 584
254 725
Rezerwa na niewykorzystane urlopy
35 915
28 454
Rezerwy na pozostałe zobowiązania wobec pracowników
222 761
193 377
Zobowiązania niefinansowe w związku z prawomocnymi wyrokami w sprawach związanych z kredytami walutowymi
678 025
504 063
Pozostałe
2 415
3 940
Inne zobowiązania, razem
3 996 670
5 747 158
Powyższa nota zawiera zobowiązania finansowe, których wymagalność została zaprezentowana w Nocie 3.8.1. Zobowiązania do zapłaty wobec BFG co do zasady płatne na każde żądanie BFG i zostały wykazane w ramach zobowiązań krótkoterminowych. Pozostałe składniki omawianych zobowiązań mają co do zasady charakter krótkoterminowy.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
123
31. Rezerwy
31.12.2024
31.12.2023
Rezerwy na sprawy sporne, w tym:
2 913 310
1 939 787
- rezerwy na sprawy sądowe związane z kredytami walutowymi
2 856 705
1 819 606
- pozostałe rezerwy na sprawy sporne
56 605
120 181
Rezerwy na pozabilansowe udzielone zobowiązania i gwarancje
187 775
198 143
Rezerwa na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia
39 750
28 557
Inne rezerwy
61 310
72 657
Rezerwy, razem
3 202 145
2 239 144
Szacunkowe terminy ewentualnej realizacji przepływów dotyczących rezerw na sprawy sporne oraz pozostałych rezerw, co do zasady, wynoszą powyżej 1 roku.
Zagadnienia związane z rezerwami dotyczącymi walutowych kredytów hipotecznych i mieszkaniowych zostały przedstawione w Nocie 34.
Pozycja Inne rezerwy na koniec 2024 roku zawierała między innymi rezerwę na zwrot kosztów ubezpieczenia pomostowego pobranego od klientów, którzy zaciągnęli kredyty hipoteczne za okres przed wpisem hipoteki do księgi wieczystej w kwocie 18 948 tys. zł (31 grudnia 2023 roku: 26 512 tys. zł).
Zmiana stanu rezerw
Zmiana w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 roku
Rezerwy na sprawy sądowe związane z kredytami walutowymi
Pozostałe rezerwy na sprawy sporne
Inne rezerwy
Stan rezerw na początek okresu
1 819 606
120 181
72 657
Zmiana w okresie, z tytułu:
1 037 099
(63 576)
(11 347)
- odpis w koszty
1 959 807
27 690
470
- rozwiązanie rezerw
(808)
(11 079)
(875)
- wykorzystanie
(881 521)
(79 988)
(20 190)
- przeniesienie z/do innych pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej
301
-
9 136
- różnice kursowe
(40 680)
(199)
112
Stan rezerw na koniec okresu
2 856 705
56 605
61 310
Zmiana w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku
Rezerwy na sprawy sądowe związane z kredytami walutowymi
Pozostałe rezerwy na sprawy sporne
Inne rezerwy
Stan rezerw na początek okresu
718 128
48 702
160 792
Zmiana w okresie, z tytułu:
1 101 478
71 479
(88 135)
- odpis w koszty
1 285 462
114 373
21 378
- rozwiązanie rezerw
(829)
(8 512)
(10 896)
- wykorzystanie
(177 354)
(33 741)
(57 682)
- przeniesienie z/do innych pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej
-
-
(40 910)
- różnice kursowe
(5 801)
(641)
(25)
Stan rezerw na koniec okresu
1 819 606
120 181
72 657
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
124
Zmiana stanu rezerw na pozabilansowe udzielone zobowiązania i gwarancje
31.12.2024
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
ZOBOWIĄZANIA DO UDZIELENIA KREDYTU
Bilans otwarcia
43 742
36 429
22 178
752
103 101
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
(1 045)
3 416
6 967
828
10 166
Transfer do Koszyka 1
33 137
(32 152)
(985)
-
-
Transfer do Koszyka 2
(5 997)
8 118
(2 121)
-
-
Transfer do Koszyka 3
(84)
(2 107)
2 191
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
53 301
10 383
15 328
1 177
80 189
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(27 265)
(13 827)
(45 112)
(926)
(87 130)
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
(54 137)
33 001
37 666
577
17 107
Inne zmiany
(65)
(39)
363
(187)
72
Bilans zamknięcia
42 632
39 806
29 508
1 393
113 339
GWARANCJE I INNE PRODUKTY FINANSOWE
Bilans otwarcia
4 458
1 344
92 890
(3 650)
95 042
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
7 785
1 545
(31 472)
(189)
(22 331)
Transfer do Koszyka 1
764
(764)
-
-
-
Transfer do Koszyka 2
(602)
602
-
-
-
Transfer do Koszyka 3
(26)
(53)
79
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
15 190
2 720
16 645
-
34 555
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(4 344)
(1 199)
(27 085)
-
(32 628)
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
(3 197)
239
(21 111)
(189)
(24 258)
Inne zmiany
(13)
(7)
(64)
1 809
1 725
Bilans zamknięcia
12 230
2 882
61 354
(2 030)
74 436
RAZEM
54 862
42 688
90 862
(637)
187 775
31.12.2023
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
ZOBOWIĄZANIA DO UDZIELENIA KREDYTU
Bilans otwarcia
40 368
14 026
24 276
445
79 115
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
3 659
22 503
(2 071)
316
24 407
Transfer do Koszyka 1
16 175
(14 880)
(1 295)
-
-
Transfer do Koszyka 2
(9 725)
11 252
(1 527)
-
-
Transfer do Koszyka 3
(109)
(1 448)
1 557
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
56 031
7 111
13 360
202
76 704
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(30 429)
(9 660)
(12 905)
(394)
(53 388)
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
(28 284)
30 128
(1 261)
508
1 091
Inne zmiany
(285)
(100)
(27)
(9)
(421)
Bilans zamknięcia
43 742
36 429
22 178
752
103 101
GWARANCJE I INNE PRODUKTY FINANSOWE
Bilans otwarcia
42 040
1 084
219 228
(1 597)
260 755
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
2 978
302
(123 767)
(2 130)
(122 617)
Transfer do Koszyka 1
38
(38)
-
-
-
Transfer do Koszyka 2
(564)
564
-
-
-
Transfer do Koszyka 3
(42)
(35)
77
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
46 772
1 559
17 560
(1 015)
64 876
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(55 659)
(1 422)
(160 487)
-
(217 568)
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
12 433
(326)
19 083
(1 115)
30 075
Inne zmiany
(40 560)
(42)
(2 571)
77
(43 096)
Bilans zamknięcia
4 458
1 344
92 890
(3 650)
95 042
RAZEM
48 200
37 773
115 068
(2 898)
198 143
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
125
Zmiana stanu rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia
Okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 roku
Rezerwa emerytalno- rentowa
Rezerwa pośmiertna
Rezerwa na świadczenia ZFŚS
Razem
Rezerwa na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia
Stan na początek okresu
17 504
3 521
7 532
28 557
Zmiana w okresie, z tytułu:
5 954
515
4 724
11 193
Odpis na rezerwę
1 020
75
328
1 423
Koszt odsetkowy
1 014
204
408
1 626
Zyski i straty aktuarialne ujmowane w pozostałych dochodach całkowitych (Nota 17), w tym:
4 571
350
5 217
10 138
- zmiana założeń finansowych
2 530
431
1 058
4 019
- zmiana założeń demograficznych
503
(332)
951
1 122
- pozostałe zmiany
1 538
251
3 208
4 997
Świadczenia wypłacone
(651)
(114)
(1 229)
(1 994)
Stan na koniec okresu
23 458
4 036
12 256
39 750
Krótkoterminowe (do 1 roku)
3 298
326
228
3 852
Długoterminowe (powyżej 1 roku)
20 160
3 710
12 028
35 898
Okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku
Rezerwa emerytalno- rentowa
Rezerwa pośmiertna
Rezerwa na świadczenia ZFŚS
Razem
Rezerwa na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia
Stan na początek okresu
12 677
2 658
4 751
20 086
Zmiana w okresie, z tytułu:
4 827
863
2 781
8 471
Odpis na rezerwę
722
53
191
966
Koszt odsetkowy
871
188
303
1 362
Zyski i straty aktuarialne ujmowane w pozostałych dochodach całkowitych (Nota 17), w tym:
4 050
640
3 250
7 940
- zmiana założeń finansowych
2 171
432
1 411
4 014
- zmiana założeń demograficznych
260
(428)
254
86
- pozostałe zmiany
1 619
636
1 585
3 840
Świadczenia wypłacone
(816)
(18)
(963)
(1 797)
Stan na koniec okresu
17 504
3 521
7 532
28 557
Krótkoterminowe (do 1 roku)
2 653
303
169
3 125
Długoterminowe (powyżej 1 roku)
14 851
3 218
7 363
25 432
Stopa dyskonta jest jednym z kluczowych założeń używanych w wycenie aktuarialnej rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia. W przypadku, gdyby stopa dyskonta użyta przy wyliczeniu tych rezerw na dzień 31 grudnia 2024 roku została obniżona o 0,5 p.p. to wartość rezerw wzrosłaby o 2 387 tys. zł, a w przypadku podwyższenia stopy dyskonta o 0,5 p.p. wartość rezerw spadłaby o 2 157 tys. zł (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 1 559 tys. zł oraz 1 419 tys. zł).
32. Aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego obliczane w stosunku do wszystkich różnic przejściowych zgodnie z metodą bilansową przy zastosowaniu stawki podatku dochodowego, która będzie obowiązywać w roku powstania obowiązku podatkowego (2024 rok i 2023 rok: 19%).
Aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego nie zalicza się do aktywów i zobowiązań krótkoterminowych.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
126
Poniżej przedstawiono zmiany dotyczące aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego:
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Stan na 01.01.2024
Przez rachunek zysków i strat
Przez inne całkowite dochody
Pozostałe zmiany
Stan na 31.12.2024
Odsetki naliczone
57 543
(12 372)
-
-
45 171
Wycena pochodnych instrumentów finansowych
547 539
(250 335)
(36 717)
-
260 487
Wycena papierów wartościowych
235 924
29 123
(21 852)
-
243 195
Rezerwy na utratę wartości kredytów i pożyczek
504 930
(25 006)
-
479 924
Rezerwy na świadczenia pracownicze
44 811
9 603
1 927
-
56 341
Pozostałe rezerwy
308 529
344 913
-
-
653 442
Rozliczenia międzyokresowe kosztów
51 295
6 665
-
-
57 960
Różnica między wartością bilansową i podatkową rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych
190 928
(44 860)
-
-
146 068
Pozostałe ujemne różnice przejściowe
47 732
(6 770)
-
(293)
40 669
Razem, brutto
1 989 231
50 961
(56 642)
(293)
1 983 257
Efekt kompensowania
(1 227 688)
(1 206 598)
Razem, netto
761 543
776 659
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Stan na 01.01.2024
Przez rachunek zysków i strat
Przez inne całkowite dochody
Pozostałe zmiany
Stan na 31.12.2024
Odsetki naliczone
(102 160)
(1 814)
-
-
(103 974)
Wycena pochodnych instrumentów finansowych
(460 254)
170 963
-
-
(289 291)
Wycena papierów wartościowych
(250 770)
(83 313)
(12 530)
-
(346 613)
Odsetki i prowizje pobrane z góry
(78 906)
(63 172)
-
-
(142 078)
Różnica między wartością bilansową i podatkową rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych
(258 608)
2 438
-
-
(256 170)
Rozliczenia międzyokresowe dotyczące amortyzacji z tytułu zastosowanej ulgi inwestycyjnej
-
-
-
-
-
Pozostałe dodatnie różnice przejściowe
(76 990)
8 518
-
-
(68 472)
Razem, brutto
(1 227 688)
33 620
(12 530)
-
(1 206 598)
Efekt kompensowania
1 227 688
1 206 598
Razem, netto
-
-
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Stan na 01.01.2023
Przez rachunek zysków i strat
Przez inne całkowite dochody
Pozostałe zmiany
Stan na 31.12.2023
Odsetki naliczone
71 874
(17 278)
-
2 947
57 543
Wycena pochodnych instrumentów finansowych
967 980
(318 021)
(102 420)
-
547 539
Wycena papierów wartościowych
366 192
(21 134)
(109 134)
-
235 924
Rezerwy na utratę wartości kredytów i pożyczek
490 868
(16 443)
-
30 505
504 930
Rezerwy na świadczenia pracownicze
39 798
3 450
1 508
55
44 811
Pozostałe rezerwy
239 580
68 949
-
-
308 529
Rozliczenia międzyokresowe kosztów
33 421
17 874
-
-
51 295
Różnica między wartością bilansową i podatkową rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych
209 804
(18 876)
-
-
190 928
Pozostałe ujemne różnice przejściowe
43 924
(1 415)
-
5 223
47 732
Razem, brutto
2 463 441
(302 894)
(210 046)
38 730
1 989 231
Efekt kompensowania
(1 317 525)
(1 227 688)
Razem, netto
1 145 916
761 543
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Stan na 01.01.2023
Przez rachunek zysków i strat
Przez inne całkowite dochody
Pozostałe zmiany
Stan na 31.12.2023
Odsetki naliczone
(99 873)
1 296
-
(3 583)
(102 160)
Wycena pochodnych instrumentów finansowych
(709 465)
249 211
-
-
(460 254)
Wycena papierów wartościowych
(208 203)
(25 002)
(17 565)
-
(250 770)
Odsetki i prowizje pobrane z góry
(5 406)
(73 500)
-
-
(78 906)
Różnica między wartością bilansową i podatkową rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych
(236 922)
(20 982)
-
(704)
(258 608)
Rozliczenia międzyokresowe dotyczące amortyzacji z tytułu zastosowanej ulgi inwestycyjnej
(9 163)
9 163
-
-
-
Pozostałe dodatnie różnice przejściowe
(48 493)
(20 985)
-
(7 512)
(76 990)
Razem, brutto
(1 317 525)
119 201
(17 565)
(11 799)
(1 227 688)
Efekt kompensowania
1 317 525
1 227 688
Razem, netto
-
-
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
127
Rok kończący się 31 grudnia
Podatek odroczony ujęty w rachunku zysków i strat
2024
2023
Odsetki naliczone
(14 186)
(15 982)
Wycena pochodnych instrumentów finansowych
(79 372)
(68 810)
Wycena papierów wartościowych
(54 190)
(46 136)
Rezerwy na utratę wartości kredytów i pożyczek
(25 006)
(16 443)
Rezerwy na świadczenia pracownicze
9 603
3 450
Pozostałe rezerwy
344 913
68 949
Rozliczenia międzyokresowe kosztów
6 665
17 874
Odsetki i prowizje pobrane z góry
(63 172)
(73 500)
Rozliczenia międzyokresowe dotyczące amortyzacji z tytułu zastosowanej ulgi inwestycyjnej
-
9 163
Różnica między wartością bilansową i podatkową rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych
(42 422)
(39 858)
Pozostałe różnice przejściowe
1 748
(22 400)
Razem podatek odroczony ujęty w rachunku zysków i strat (Nota 15)
84 581
(183 693)
Bank dokonał oceny odzyskiwalności aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Zgodnie z zasadami paragrafu 28 i 29 MSR 12, Bank rozpoznał aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego w zakresie, w jakim jest prawdopodobne, że Bank będzie miał wystarczający dochód do opodatkowania w przyszłych okresach lub ma możliwość planowania płatności podatkowych, które spowodują powstanie dochodu do opodatkowania w odpowiednich okresach.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank rozpoznał aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego w wysokości 284 736 tys. (31 grudnia 2023: 238 128 tys. zł), które wynikają z prowadzonego programu ugód skierowanych do klientów posiadających kredyty walutowe w CHF (pozycja Pozostałe rezerwy).
Bank ujmuje w kalkulacji podatku odroczonego zobowiązania lub aktywa z tytułu różnic przejściowych powstających w związku z inwestycjami w jednostki zależne i stowarzyszone, chyba że realizacja różnic przejściowych jest kontrolowana przez Bank i prawdopodobne jest, że w możliwej do przewidzenia przyszłości różnice te nie ulegną odwróceniu. Na koniec 2024 Bank nie ujął w kalkulacji podatku odroczonego rozliczeń z tytułu różnic przejściowych w łącznej kwocie 1 799 974 tys. powstających w związku z inwestycjami w jednostki zależne i stowarzyszone (31 grudnia 2023 roku: 1 521 934 tys. zł).
33. Zobowiązania warunkowe
Postępowania toczące się przed sądem, organem właściwym dla postępowania arbitrażowego lub organem administracji publicznej
Bank monitoruje status wszystkich spraw sądowych wniesionych przeciwko niemu, w tym stan orzecznictwa sądowego w sprawach dotyczących kredytów w walucie obcej pod kątem kształtowania się i ewentualnych zmian linii orzeczniczych, jak również poziom wymaganych rezerw na sprawy sporne.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku łączna wartość przedmiotu sporu w postępowaniach sądowych (procesach) w toku, w których Banku jest pozwanym, wynosiła 10 622,0 mln zł, z czego 8 973,4 mln dotyczyło postępowań sądowych związanych z kredytami hipotecznymi indeksowanymi do walut obcych (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 11 239,6 mln i 9 613,0 mln zł), a łączna wartość przedmiotu sporu w postępowaniach sądowych (procesach) w toku z powództwa Banku na dzień 31 grudnia 2024 roku wynosiła 9 340,7 mln zł, z czego 8 962,3 mln dotyczyło postępowań sądowych związanych z kredytami hipotecznymi indeksowanymi do walut obcych (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 4 499,4 mln i 4 029,1 mln zł).
Bank tworzy rezerwy na sprawy sporne, które w wyniku przeprowadzonej oceny ryzyka wiążą się z prawdopodobnym wypływem środków z tytułu wypełnienia zobowiązania oraz gdy można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego zobowiązania. Wysokość rezerw ustala się biorąc pod uwagę między innymi kwoty wypływu środków wyliczone na podstawie scenariuszy potencjalnych rozstrzygnięć spraw spornych oraz ich prawdopodobieństwo oszacowane przez Bank na podstawie dotychczasowego orzecznictwa sądów w podobnych sprawach oraz doświadczeń Banku.
Wartość rezerw na sprawy sporne na dzień 31 grudnia 2024 roku wynosiła 2 913 310 tys. zł, z czego 2 856 705 tys. dotyczyło rezerw na sprawy sądowe związane z kredytami walutowymi (na dzień 31 grudnia 2023 roku odpowiednio 1 939 787 tys. zł i 1 819 606 tys. zł). Ewentualny wypływ środków z tytułu wypełnienia zobowiązania następuje w momencie prawomocnego rozstrzygnięcia spraw przez sądy, co pozostaje poza kontrolą Banku.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
128
Informacje na temat największych postępowań toczących się przed sądem
1. Pozew firmy LPP S.A.
W dniu 17 maja 2018 roku do mBanku S.A. wpłynął pozew firmy LPP S.A. z siedzibą w Gdańsku w sprawie roszczenia odszkodowawczego w kwocie 96 307 tys. z tytułu opłaty interchange. Firma LPP S.A. wnosi o zasądzenie kwoty odszkodowania solidarnie od mBanku S.A. i od innego banku krajowego.
Powód zarzuca obydwu pozwanym bankom oraz innym bankom działającym w Polsce udział w bezprawnym porozumieniu naruszającym przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, tj. w porozumieniu ograniczającym konkurencję na rynku usług acquiringowych związanych z regulowaniem zobowiązań klientów wobec Powoda z tytułu płatności za nabywane przez nich towary za pomocą kart płatniczych na terytorium Polski.
W dniu 16 sierpnia 2018 roku mBank S.A. złożył odpowiedź na pozew i wniósł o oddalenie powództwa. Sąd uwzględnił wnioski Pozwanych o wezwanie szesnastu banków do udziału w sprawie oraz zarządził doręczenie bankom pism z wnioskiem o wezwanie. Dwa banki przystąpiły do sprawy w charakterze interwenientów ubocznych. Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2023 roku Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo LPP S.A. w całości. Wyrok nie jest prawomocny, w dniu 27 marca 2023 roku LPP S.A. złożył apelację, na którą Bank złożył odpowiedź w dniu 26 czerwca 2023 roku. Wyrokiem z dnia 23 listopada 2023 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację LPP S.A. W dniu 13 marca 2024 roku została doręczona mBankowi S.A. skarga kasacyjna LPP S.A., na którą mBank S.A. złożył odpowiedź.
2. Pozew firmy Orlen S.A.
W dniu 7 lutego 2020 roku do mBanku S.A. wpłynął pozew firmy Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A. (Orlen S.A.) z siedzibą w Płocku w sprawie roszczenia odszkodowawczego w kwocie 635 681 tys. zł z tytułu opłaty interchange. Firma Orlen S.A. wnosi o zasądzenie kwoty odszkodowania solidarnie od mBanku S.A. i od innego banku krajowego oraz od Master Card Europe i VISA Europe Management Services.
Powód zarzuca obydwu pozwanym bankom oraz innym bankom działającym w Polsce udział w bezprawnym porozumieniu naruszającym przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, tj. w porozumieniu ograniczającym konkurencję na rynku usług acquiringowych związanych z regulowaniem zobowiązań klientów wobec Powoda z tytułu płatności za nabywane przez nich towary i usługi za pomocą kart płatniczych na terytorium Polski.
W dniu 28 maja 2020 roku mBank S.A. złożył odpowiedź na pozew i wniósł o oddalenie powództwa. Sąd uwzględnił wnioski Pozwanych o wezwanie szesnastu banków do udziału w sprawie oraz zarządził doręczenie bankom pism z wnioskiem o wezwanie. Dwa banki przystąpiły do sprawy w charakterze interwenientów ubocznych.
3. Pozew zbiorowy przeciwko mBankowi S.A. dotyczący klauzul waloryzacyjnych
Szczegółowe informacje dotyczące pozwu zbiorowego przeciwko Bankowi znajdują się w Nocie 34.
4. Indywidualne sprawy sądowe przeciwko Bankowi dotyczące kredytów indeksowanych do CHF i innych walut obcych
Szczegółowe informacje na temat indywidualnych spraw sądowych przeciwko Bankowi dotyczących kredytów indeksowanych do CHF i innych walut obcych znajdują się w Nocie 34.
5. Postępowania sądowe przeciwko Grupie dotyczące umów kredytu hipotecznego z oprocentowaniem opartym o WIBOR
Na dzień 31 grudnia 2024 roku przeciwko Grupie toczyło się 175 postępowań sądowych o łącznej wartości przedmiotów sporu wynoszącej 46,2 mln zł, zainicjowanych przez klientów Grupy, w których klienci kwestionują oparcie umowy kredytu hipotecznego na konstrukcji oprocentowania zmiennego oraz zasady ustalania stopy referencyjnej WIBOR. Grupa kwestionuje zasadność roszczeń podnoszonych w tych sprawach. Dotychczasowe orzecznictwo jest korzystne dla Grupy. Na dzień 31 grudnia 2024 roku Grupa otrzymała 4 prawomocne wyroki w sprawach sądowych dotyczących klauzul opartych o WIBOR. Wszystkie były korzystne dla Grupy.
Pozwy te zmierzają do podważenia wskaźnika WIBOR jako podstawy zmiennego oprocentowania. Dodatkowo podważany jest sposób przekazywania konsumentom pouczeń i informacji o zmienności wskaźnika.
Bank stoi na stanowisku, że roszczenia klientów nieuzasadnione, w szczególności z uwagi na to, że WIBOR jest oficjalnym wskaźnikiem, którego administrator otrzymał odpowiednie zgody wymagane przepisami prawa, m.in. Komisji Nadzoru Finansowego, a proces jego wyznaczania, dokonywany przez administratora (podmiot niezależny i niepowiązany z Bankiem) jest zgodny z prawem i również podlega ocenie nadzorczej Komisji Nadzoru Finansowego. Komisja potwierdziła zgodność WIBOR-u
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
129
z wymogami prawa. Analogiczne stanowisko przedstawił też Komitet Stabilności Finansowej, w skład którego wchodzą przedstawiciele: Narodowego Banku Polskiego, Komisji Nadzoru Finansowego, Ministerstwa Finansów oraz Bankowego Funduszu Gwarancyjnego.
Zagadnienia prawne dotyczące kwestii stosowania wskaźnika WIBOR jako podstawy zmiennego oprocentowania w kredytach hipotecznych przedmiotem pytań prejudycjalnych skierowanych przez polski sąd do TSUE (sygnatura C-471/24).
6. Postępowania sądowe przeciwko Bankowi dotyczące sankcji kredytu darmowego
Na dzień 31 grudnia 2024 roku przeciwko Bankowi toczyło się 620 postępowań sądowych, o łącznej wartości przedmiotów sporu wynoszącej 15,4 mln zł, dotyczących sankcji kredytu darmowego. Bank kwestionuje zasadność roszczeń podnoszonych w tych sprawach. Dotychczasowe orzecznictwo jest korzystne dla Banku. Na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank otrzymał 31 prawomocnych wyroków w sprawach sądowych dotyczących sankcji kredytu darmowego, z czego 29 było korzystnych dla Banku, a 2 były niekorzystne. Dodatkowo 15 postępowań zakończyło się dla Banku korzystnie z innych przyczyn, w tym na skutek cofnięcia powództwa przez klienta.
Instytucja sankcji kredytu darmowego uregulowana jest w art. 45 Ustawy o kredycie konsumenckim, zgodnie z którym w przypadku naruszenia przez kredytodawcę wymienionych w nim przepisów tej ustawy, konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie o kredyt, a w razie, gdyby takiego sposobu nie ustalono, zwraca kredyt w równych ratach, płatnych co miesiąc, od dnia zawarcia umowy o kredyt. Zgodnie z art. 45 ust. 5 u.k.k. uprawnienie do skorzystania z sankcji kredytu darmowego wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy kredytu.
Zagadnienia prawne dotyczące instytucji sankcji kredytu darmowego przedmiotem licznych pytań prejudycjalnych skierowanych przez polskie sądy do TSUE, dotyczących m.in.: dopuszczalności oprocentowania finansowanych kosztów kredytu oraz obowiązków informacyjnych na tym tle, proporcjonalności sankcji kredytu darmowego w stosunku do stopnia naruszenia przepisów (sprawy: C-71/24, C-566/24, C-472/23, C-831/24, C-774/24), wykładni rocznego terminu na złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego (C-566/24), dopuszczalności cesji wierzytelności wynikającej z umowy kredytu konsumenckiego oraz obowiązku zbadania przez sąd z urzędu umowy cesji z punktu widzenia abuzywności zawartych w niej postanowień (C-80/24). Ponadto wykładnia przepisów dotyczących instytucji sankcji kredytu darmowego, dotyczących m.in. interpretacji rocznego terminu na złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego oraz dopuszczalności oprocentowania kosztów pozaodsetkowych, jest również przedmiotem zagadnień prawnych skierowanych do rozpoznania przez Sąd Najwyższy (sygn. akt II Ca 825/24). W sprawie C-472/23 w dniu 13 lutego 2025 roku TSUE wydał orzeczenie, w którym wskazał, że jeżeli przy wyliczeniu rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania kredytu podstawą były warunki umowy, które następnie okazały się nieuczciwe, to takie wyliczenie nie stanowi naruszenia obowiązku informacyjnego. Co do pytania, czy klauzula modyfikacyjna przewidując możliwość zmian opłaty w trakcie umowy narusza obowiązki informacyjne TSUE wskazał, że Sąd krajowy powinien ocenić, czy klauzula umowna narusza wymogi precyzyjności i - jeżeli mogła uniemożliwić konsumentowi ocenę zakresu jego zobowiązania, to może być uznane za naruszenie obowiązku informacyjnego. Co do pytania, czy każde naruszenie, niezależnie od stopnia naruszenia, uzasadnia zastosowanie sankcji kredytu darmowego z punktu widzenia zasad proporcjonalności - TSUE wskazał, że dyrektywa 2008/48 nie sprzeciwia się sankcji kredytu darmowego, o ile naruszenie to może podważać możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania.
Informacje o przeprowadzonych kontrolach podatkowych
W 2024 roku mBank nie był przedmiotem kontroli organów podatkowych.
Organy podatkowe mogą przeprowadzać kontrole i weryfikować zapisy operacji gospodarczych ujętych w księgach rachunkowych w ciągu 5 lat od zakończenia roku podatkowego, w którym złożono deklaracje podatkowe, dokonać ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego i nałożyć związane z tym kary. W opinii Zarządu nie istnieją okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo powstania istotnych zobowiązań podatkowych w tym zakresie.
Postępowania wszczęte przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF)
W dniu 22 listopada 2023 roku Komisja Nadzoru Finansowego wszczęła przeciwko mBankowi S.A. postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary na podstawie art. 176i ust. 1 pkt 4 Ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe rzetelne oszacowanie wymiaru potencjalnej kary.
W dniu 6 lutego 2025 roku Komisja Nadzoru Finansowego wszczęła przeciwko mBankowi S.A. postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na podstawie art. 138 ust. 3 pkt 3a Ustawy z dnia 29 sierpnie 1997 roku - Prawo bankowo („Prawo bankowe”) albo art.138 ust.7aa pkt 1 Prawa bankowego. Postępowanie wszczęto w związku z podejrzeniem naruszenia par. 8
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
130
ust. 1 w związku z par. 26 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 września 2012 roku w sprawie trybu i warunków postępowania firm inwestycyjnych, banków, o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, oraz banków powierniczych, art. 83c ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o obrocie instrumentami finansowymi, oraz art. 9c ust. 1 pkt 3 Prawa bankowego. Na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe rzetelne oszacowanie wymiaru potencjalnej kary.
Postępowania wszczęte przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK)
W dniu 12 kwietnia 2019 roku UOKiK wszczął postępowanie z urzędu w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Postępowanie dotyczy klauzul modyfikacyjnych wskazujących okoliczności, w których Bank jest uprawniony do zmiany warunków umownych, w tym wysokości opłat i prowizji. W ocenie Prezesa UOKiK stosowane przez Bank klauzule modyfikacyjne umożliwiają Bankowi jednostronną, nieograniczoną i dowolną możliwość zmiany sposobu wykonywania umowy. W konsekwencji Prezes UOKiK stoi na stanowisku, że klauzule stosowane przez Bank kształtują prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając ich interesy, a zatem uzasadnia to zarzut ich abuzywności. mBank nie zgadza się z tym stanowiskiem. Postępowanie zostało przedłużone do dnia 30 czerwca 2025 roku. Na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe rzetelne oszacowanie wymiaru potencjalnej kary.
Postanowieniem z dnia 8 lipca 2022 roku Prezes UOKiK wszczął postępowanie w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegające na niedokonywaniu po zgłoszeniu przez konsumenta transakcji płatniczej jako nieautoryzowanej zwrotu kwoty tej transakcji albo przywrócenia rachunku do stanu, jaki istniałby gdyby transakcja nie została wykonana w trybie i w terminie określonym w ustawie o usługach płatniczych, oraz polegające na przekazywaniu konsumentom w odpowiedziach na ich zgłoszenia nieprawidłowych informacji o weryfikacji przez Bank prawidłowego użycia instrumentu płatniczego.
Prezes UOKiK zarzuca Bankowi niedokonywanie zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej pomimo braku zaistnienia przesłanek uzasadniających odmowę zwrotu, tj. podejrzenia oszustwa ze strony klienta czy wygaśnięcia roszczenia na skutek upływu terminu. Bank podkreśla w argumentacji, że art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 roku o usługach płatniczych (dalej „UUP”) nie ma zastosowania do transakcji autoryzowanych, a także że obowiązek zwrotu na podstawie art. 46 ust. 1 UUP nie dotyczy sytuacji, kiedy to płatnik ponosi odpowiedzialność za transakcję nieautoryzowaną.
Istota postępowania wszczętego przez Prezesa UOKiK sprowadza się do ustalenia, w jakich okolicznościach dostawca usługi płatniczej jest zobowiązany do zwrotu kwoty transakcji w terminie D+1. Zdaniem Prezesa UOKiK taki obowiązek powstaje w każdym wypadku zgłoszenia przez konsumenta, że w jego ocenie doszło do nieautoryzowanej transakcji. Stanowisko to jest zdaniem Banku nieuzasadnione, gdyż obowiązek taki powstaje jedynie w sytuacji gdy faktycznie miała miejsce transakcja nieautoryzowana oraz bank ponosi odpowiedzialność za transakcję nieautoryzowaną na gruncie przepisów UUP.
Ponadto Bank stoi na stanowisku, że informacje przekazywane konsumentom odnośnie braku odpowiedzialności Banku z tytułu zgłoszonej transakcji zgodne z prawdą. Odpowiedzialność Banku z tytułu transakcji zgłoszonych jako transakcje nieautoryzowane nie ma charakteru absolutnego, a obowiązek dokonania przez Bank zwrotu kwoty transakcji aktualizuje się jedynie w sytuacjach rzeczywistego zaistnienia transakcji nieautoryzowanej, przy jednoczesnym braku wystąpienia jednego z przypadków wyłączających odpowiedzialność Banku. Postępowanie zostało przedłużone do dnia 30 maja 2025 roku. Na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe rzetelne oszacowanie wymiaru potencjalnej kary.
Postępowania wszczęte przez Urząd Ochrony Danych Osobowych
W dniu 23 września 2024 roku Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych („UODO”) wszczął postępowanie administracyjne w sprawie potencjalnego naruszenia przez Bank przepisów o ochronie danych osobowych. Przedmiotem postępowania jest potencjalne naruszenie art. 28 ust. 3 oraz art. 30 ust. 1 lit. d Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 roku w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE („RODO”). W ocenie Banku w sprawie będącej przedmiotem postępowania nie doszło do naruszenia przepisów RODO. Bank wyjaśnił swoje stanowisko prawne w piśmie przesłanym do Prezesa UODO jak również podkreślił zamiar ścisłej współpracy z Prezesem UODO. Na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe rzetelne oszacowanie wymiaru potencjalnej kary.
Udzielone i otrzymane zobowiązania warunkowe dotyczące zobowiązań finansowych i gwarancyjnych
Informacje na temat wartości udzielonych i otrzymanych zobowiązań warunkowych dotyczących zobowiązań finansowych i gwarancyjnych przedstawione są w Nocie 35.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
131
34. Ryzyko prawne związane z kredytami hipotecznymi i mieszkaniowymi udzielonymi klientom indywidualnym indeksowanymi do CHF i innych walut obcych
Wprowadzenie
W ostatnich latach istotna liczba klientów indywidualnych, którzy zaciągnęli kredyty hipoteczne i mieszkaniowe w CHF i innych walutach obcych, zakwestionowała na drodze sądowej część zapisów lub całość umów, na podstawie których Bank udzielił tych kredytów. W orzecznictwie występowały na tym tle rozbieżności co do oceny postanowień umownych wprowadzających mechanizm indeksacji oraz skutków ustalenia ich abuzywności (bezskuteczności), przy czym zapadające wyroki dla Banku niemal wyłącznie niekorzystne.
Wartość bilansowa kredytów hipotecznych i mieszkaniowych udzielonych osobom fizycznym w CHF na dzień 31 grudnia 2024 roku wyniosła 665,6 mln (tj. 146,7 mln CHF), w porównaniu do 1 852,7 mln (tj. 395,6 mln CHF) na dzień 31 grudnia 2023 roku.
Wartość bilansowa kredytów hipotecznych i mieszkaniowych udzielonych osobom fizycznym w innych walutach obcych przez mBank w Polsce na dzień 31 grudnia 2024 roku wyniosła 1 170,0 mln zł, w porównaniu do 1 507,9 mln zł na dzień 31 grudnia 2023 roku.
Wartość portfela kredytów indeksowanych do CHF udzielonych osobom fizycznym w Polsce (czyli suma wypłaconych klientom transz), z uwzględnieniem kursu z dnia wypłaty poszczególnych transz kredytów, wyniosła 19,5 mld (85,5 tys. umów kredytowych). Wartość portfela kredytów indeksowanych do pozostałych walut obcych udzielonych osobom fizycznym w Polsce, z uwzględnieniem kursu z dnia wypłaty poszczególnych transz kredytów, wyniosła 4,1 mld zł (13,4 tys. umów kredytowych).
31.12.2024
31.12.2023
mld PLN
Liczba umów kredytowych (w tys.)
mld PLN
Liczba umów kredytowych (w tys.)
Wartość portfela kredytów indeksowanych do CHF udzielonych osobom fizycznym w Polsce, które pozostają aktywne, z uwzględnieniem kursu z dnia wypłaty poszczególnych transz kredytów
4,8
16,4
8,3
28,6
Wartość portfela kredytów indeksowanych do innych walut obcych udzielonych osobom fizycznym w Polsce, które pozostają aktywne, z uwzględnieniem kursu z dnia wypłaty poszczególnych transz kredytów
2,2
6,7
2,4
7,4
Wartość portfela kredytów indeksowanych do CHF udzielonych osobom fizycznym w Polsce, które były nieaktywne, z uwzględnieniem kursu z dnia wypłaty poszczególnych transz kredytu, w tym:
14,7
69,1
11,2
56,9
- Całkowicie spłacone kredyty
6,6
37,4
7,1
39,2
- Kredyty rozliczone w wyniku ugód
5,5
22,9
2,8
13,3
- Kredyty rozliczone w wyniku prawomocnego wyroku
2,6
8,8
1,3
4,4
Ze względu na istotność kwestii ryzyka prawnego związanego z portfelem kredytów walutowych dla sytuacji finansowej Grupy mBanku na dzień 31 grudnia 2024 roku, poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące pozwów sądowych, istotnych wyroków, które w opinii Banku mogą mieć wpływ na przyszłą linię orzeczniczą dotyczącą kredytów indeksowanych do walut obcych, propozycji potencjalnych ugód z klientami, zasad rachunkowości dotyczących ujęcia ryzyka prawnego związanego z tymi sprawami sądowymi oraz programem ugód, a także informacje dotyczące wpływu ryzyka prawnego związanego z tymi sprawami sądowymi na bilans i rachunek zysków i strat Grupy mBanku oraz metodologii zastosowanej do określenia tego wpływu.
Indywidualne sprawy sądowe przeciwko Bankowi dotyczące kredytów indeksowanych do CHF oraz innych walut obcych
Na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank odnotował aktualnie toczące się pozwy indywidualne i zbiorowe dotyczące 15 996 kredytów indeksowanych do CHF, z czego 12 547 dotyczyło kredytów aktywnych, a 3 449 kredytów spłaconych (na dzień 31 grudnia 2023 roku: 21 411 kredytów, w tym 17 852 dotyczyło kredytów aktywnych, a 3 559 kredytów spłaconych). Dodatkowo na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank odnotował pozwy indywidualne dotyczące 683 kredytów indeksowanych do innych walut obcych, z czego 578 dotyczyło kredytów aktywnych, a 105 kredytów spłaconych (na dzień 31 grudnia 2023 roku: 370 kredytów, w tym 297 kredytów aktywnych i 73 kredytów spłaconych).
Na dzień 31 grudnia 2024 roku mBank otrzymał i zrealizował prawomocne wyroki w indywidualnych sprawach sądowych dotyczących 8 916 kredytów indeksowanych do CHF (31 grudnia 2023 roku: 4 487 kredytów), z czego 118 wyroków było korzystnych dla Banku, a 8 798 wyroków było niekorzystnych (31 grudnia 2023 roku: 99 wyroków korzystnych i 4 388 niekorzystnych). Dodatkowo, na dzień 31 grudnia 2024 roku mBank otrzymał prawomocne wyroki w indywidualnych sprawach sądowych dotyczących 102 kredytów indeksowanych do innych walut obcych (31 grudnia 2023 roku: 41 kredytów), z czego 5 wyroków było korzystnych dla Banku, a 97 wyroków było niekorzystnych (31 grudnia 2023 roku: 5 wyroków korzystnych i 36 niekorzystnych).
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
132
Około 95% niekorzystnych wyroków doprowadziło do unieważnienia umowy kredytowej, pozostałe do konwersji umowy na PLN + LIBOR/WIBOR oraz zastąpienia klauzuli kursowej średnim kursem NBP.
Pozew zbiorowy przeciwko mBankowi S.A. dotyczący klauzul waloryzacyjnych
W dniu 4 kwietnia 2016 roku Bank został również pozwany przez Miejskiego Rzecznika Konsumentów reprezentującego grupę 1 731 osób fizycznych - klientów bankowości detalicznej, którzy zawarli umowy kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF.
Pozew zawiera alternatywne roszczenia dotyczące orzeczenia częściowej nieważności umów kredytowych, tj. pod względem postanowień dotyczących waloryzacji, lub orzeczenia, że umowy te nieważne w całości, lub orzeczenia, że postanowienia umowy dotyczące waloryzacji nieważne ze względu na fakt, że dopuszczają waloryzację kredytu powyżej 20% i poniżej 20% według kursu CHF z tabeli kursów walut mBanku S.A. obowiązującej w dniu zawarcia każdej z tych umów kredytowych.
W dniu 19 października 2018 roku Sąd Okręgowy wydał wyrok oddalający w całości roszczenia powoda. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że Powód nie wykazał, że posiada interes prawny w wytoczeniu przedmiotowego powództwa, a także odniósł się do kwestii ważności umów kredytów waloryzowanych CHF, podkreślając, że zarówno same umowy, jak i klauzula indeksacyjna zgodne zarówno z obowiązującymi przepisami prawa, jak i zasadami współżycia społecznego.
W dniu 9 marca 2020 roku na skutek apelacji powoda zapadł w sprawie wyrok, w którym Sąd Apelacyjny przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. W dniu 9 czerwca 2020 roku Sąd Apelacyjny wydał na wniosek Powoda postanowienie, którym udzielił zabezpieczenia jego roszczeń poprzez zawieszenie obowiązku spłaty rat kapitałowo odsetkowych oraz zakazanie Bankowi składania oświadczeń wzywających do zapłaty i wypowiadających umowę kredytową.
W dniu 9 lutego 2022 roku Sąd Okręgowy wydał wyrok oddalający powództwo w całości. Sąd uznał, że zwaloryzowane umowy kredytowe ważne i nie ma podstaw do stwierdzenia ich nieważności z uwagi na wprowadzenie do nich mechanizmu waloryzacji walutowej. Zdaniem sądu, umowy mogą obowiązywać nawet po wyeliminowaniu z nich klauzul dotyczących sposobu spłaty kredytu.
W dniu 25 kwietnia 2023 roku na skutek zażalenia powoda Sąd Apelacyjny wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przedstawionego Sądowi Najwyższemu w sprawie o sygn. akt III CZP 157/22 dotyczącego składu sądu właściwego do rozpoznania sprawy w postępowaniu grupowym w czasie obowiązywania przepisów szczególnych związanych z COVID-19.
Postanowieniem z dnia 15 listopada 2023 roku Sąd Apelacyjny podjął zawieszone postępowanie z uwagi na wydanie powyższej uchwały przez Sąd Najwyższy.
W dniu 29 stycznia 2024 roku Sąd Apelacyjny wydał wyrok, mocą którego uchylił zaskarżony wyrok sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji z uwagi na nieważność postępowania.
W dniu 10 września 2024 roku Sąd I instancji umorzył postępowanie w zakresie jednego z roszczeń dochodzonych przez powoda z uwagi na jego częściowe cofnięcie, tj. w zakresie uznania za nieważne niektórych enumeratywnie wskazanych postanowień zawartych w umowach kredytowych członków Grupy.
W dniu 6 listopada 2024 roku Sąd I instancji wydał wyrok, w którym umorzył postępowanie w stosunku do członków grupy, którzy zawarli ugody i tych, którzy uzyskali wyroki w indywidualnych sprawach, a w pozostałym zakresie uznał umowy za nieważne. Wyrok Sądu I instancji w zakresie jakim Sąd uznał umowy kredytowe członków grupy za nieważne, nie jest prawomocny.
Metodologię kalkulacji wpływu ryzyka prawnego związanego z pozwem zbiorowym opisano w dalszej części noty.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
133
Informacje o najważniejszych postępowaniach sądowych dotyczących kwestii kredytów indeksowanych do waluty obcej
Orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące najważniejszych kwestii związanych z kredytami hipotecznymi indeksowanymi do waluty obcej
Zastosowanie ogólnego zwyczaju w przypadku braku przepisu w prawie krajowym, który mógłby zastąpić
klauzulę abuzywną dotyczącą kursu wymiany walut
W dniu 3 października 2019 roku TSUE orzekł w sprawie C-260/18, że:
kwestia abuzywności będzie rozstrzygana przez sądy krajowe,
uznano za wątpliwą możliwość dalszego wykonywania umowy kredytu w PLN z odsetkami naliczanymi według stawki LIBOR,
jeżeli klauzula kursowa zostanie uznana za abuzywną, sąd krajowy musi zdecydować, czy dana umowa może być dalej wykonywana, czy też powinna zostać uznana za nieważną, biorąc pod uwagę wolę klienta i konsekwencje nieważności dla klienta,
możliwe jest zastosowanie normy dyspozytywnej, jeżeli nieważność umowy była niekorzystna dla klienta,
niemożliwe jest zastosowanie przepisów ogólnych odwołujących się do zwyczaju lub zasad słuszności.
Możliwość zastosowania przepisu dyspozytywnego prawa krajowego w miejsce klauzuli abuzywnej
i przedawnienia roszczeń konsumenta
W dniu 8 września 2022 roku TSUE wydał orzeczenie w sprawie C-81/21, w którym podtrzymał swoje dotychczasowe orzecznictwo:
potwierdził, że termin przedawnienia roszczeń konsumenta o zwrot kwot nienależnie zapłaconych na podstawie nieuczciwego postanowienia umownego rozpoczyna bieg od momentu, w którym konsument dowiedział się lub powinien był się dowiedzieć o nieuczciwości postanowienia umownego,
stwierdził, że automatyczne zastosowanie dyspozytywnego przepisu prawa krajowego (niezależnie od zgody konsumenta) może mieć zastosowanie wyłącznie do postanowienia, które zostało wprowadzone przez ustawodawcę krajowego w celu wyeliminowania abuzywności, jeżeli takie postanowienie przywracało równowagę stron,
Trybunał Sprawiedliwości ponownie podkreślił, że celem Dyrektywy 93/13 nie jest unieważnienie wszystkich umów zawierających nieuczciwe warunki.
Obowiązek poinformowania konsumenta o skutkach unieważnienia umowy
W dniu 29 kwietnia 2021 roku TSUE wydał wyrok w sprawie C-19/20, zgodnie z którym:
jeżeli nieuczciwy (abuzywny) charakter postanowienia umownego prowadzi do unieważnienia umowy, Sąd nie powinien unieważnić umowy, dopóki nie poinformuje konsumenta w sposób obiektywny i wyczerpujący o konsekwencjach prawnych, jakie może spowodować unieważnienie takiej umowy (niezależnie od tego, czy konsument jest reprezentowany przez radcę prawnego, czy nie) oraz dopóki nie umożliwi konsumentowi wyrażenia swobodnej i świadomej zgody na kwestionowane postanowienie i na kontynuowanie umowy.
Wynagrodzenie za korzystanie z kapitału/waloryzacja
W dniu 15 czerwca 2023 roku TSUE wydał wyrok w sprawie C-520/21, zgodnie z którym:
konsument jest uprawniony do żądania od instytucji kredytowej odszkodowania wykraczającego poza zwrot miesięcznych rat i kosztów zapłaconych w związku z wykonaniem tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty, pod warunkiem poszanowania celów dyrektywy 93/13 i zasady proporcjonalności,
bank nie jest uprawniony do żądania od konsumenta odszkodowania wykraczającego poza zwrot kapitału zapłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty. Zdaniem TSUE roszczenia te mogą być uwzględnione tylko wtedy, gdy nie zagrażają celowi przywrócenia sytuacji, jak gdyby umowa o kredyt nie istniała oraz odstraszającemu celowi dyrektywy 93/13.
W dniu 11 grudnia 2023 roku TSUE wydał postanowienie w sprawie C-756/22 i wskazał, że:
udzielił już odpowiedzi na pytanie o to, jakie roszczenia przysługują bankowi w przypadku nieważności umowy w sprawie C-520/21,
wskazał, że bankowi nie przysługuje żadna kwota wykraczająca poza zwrot kapitału wpłaconego na poczet wykonania tej umowy wraz z zapłatą odsetek za opóźnienie w wysokości ustawowej od dnia doręczenia wypowiedzenia.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
134
W dniu 15 stycznia 2024 roku TSUE wydał postanowienie w sprawie C-488/23, zgodnie z którym:
waloryzacja jest formą rekompensaty, a zatem banki nie są uprawnione do jej dochodzenia.
Wyrok i postanowienia w wyżej wymienionych sprawach w praktyce wykluczyły możliwość dochodzenia przez banki roszczeń z tytułu wynagrodzenia za korzystanie z kapitału i waloryzacji kapitału.
Termin przedawnienia
W dniu 7 grudnia 2023 roku TSUE w sprawie C-140/22 orzekł, że:
w przypadku nieważności umowy realizacja praw konsumenta wynikających z tej nieważności nie może być uzależniona od oświadczenia złożonego przez konsumenta w toku postępowania sądowego, że konsument nie wyraża zgody na utrzymanie w mocy nieuczciwego warunku, jest świadomy skutków nieważności umowy i wyraża zgodę na nieważność umowy. Oświadczenie takie może być złożone poza sądem i nie musi być tak precyzyjne. Powinno ono wskazywać, że konsument żąda unieważnienia umowy.
W dniu 14 grudnia 2023 roku TSUE w sprawie C-28/22 orzekł, że:
niedopuszczalna jest sytuacja, w której bieg terminu przedawnienia roszczeń przedsiębiorcy rozpoczyna się dopiero od dnia, w którym umowa stała się trwale bezskuteczna, natomiast bieg terminu przedawnienia roszczeń konsumenta rozpoczyna się w chwili, w której dowiedział się on lub powinien był się dowiedzieć o nieuczciwym charakterze postanowienia umownego powodującego nieważność.
Wyroki te otworzyły debatę sądów krajowych na temat tego, jaki moment należy uznać za początek biegu terminu przedawnienia roszczenia banku. Kwestie związane z zarzutem przedawnienia roszczenia obecnie przedmiotem licznych pytań prejudycjalnych zadanych przez polski sąd do TSUE m.in. w sprawach C-699/24, C-767/24 oraz C-752/24. Bank monitoruje rozwój orzecznictwa w tym zakresie.
Uchwały Sądu Najwyższego dotyczące kredytów indeksowanych do walut obcych
Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2021 roku w sprawie III CZP 11/20:
zatwierdziła teorię dwóch kondykcji w przypadku nieważności umowy kredytu.
Uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 roku w sprawie III CZP 6/21:
niedozwolone postanowienie umowne (art. 385(1) § 1 k.c.) jest od samego początku z mocy prawa bezskuteczne na korzyść konsumenta, który może następnie wyrazić świadomą i swobodną zgodę na to postanowienie i w ten sposób przywrócić jego skuteczność z mocą wsteczną,
jeżeli umowa kredytu nie może wiązać po usunięciu bezskutecznego postanowienia, konsumentowi i bankowi przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy (art. 410 § 1 w zw. z art. 405 k.c.). Bank może żądać zwrotu świadczenia od chwili trwałej bezskuteczności umowy kredytu.
W pisemnym uzasadnieniu Sąd Najwyższy potwierdził swoje wcześniejsze stanowiska co do stosowania teorii dwóch kondykcji oraz kwestii obliczania terminu przedawnienia roszczeń banku w przypadku niemożności utrzymania umowy w mocy po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że z uwagi na przyznaną konsumentowi możliwość podjęcia wiążącej decyzji w zakresie sankcjonowania klauzuli niedozwolonej i przyjęcia na siebie skutków całkowitej nieważności umowy, należy uznać, że co do zasady bieg terminu przedawnienia tych roszczeń może rozpocząć się dopiero po podjęciu przez konsumenta wiążącej decyzji w tym zakresie. Dopiero wówczas, zdaniem Sądu Najwyższego, można uznać, że brak podstawy prawnej świadczenia stał się definitywny (jak w przypadku condictio causa finita), a strony mogły skutecznie żądać zwrotu nienależnego świadczenia. Oznacza to w szczególności, że konsument nie może przyjąć, że roszczenie banku wygasło w terminie liczonym tak, jakby wezwanie do zwrotu kredytu było możliwe już w dniu jego udostępnienia. Uzasadniając uchwałę, Sąd Najwyższy potwierdził również, że w celu uniknięcia ryzyka związanego z niewypłacalnością kredytobiorcy bank może skorzystać z prawa zatrzymania przewidzianego w art. 497 k.c. w zw. z art. 496 k.c., chroniąc w ten sposób swoje roszczenie o zwrot wykorzystanego kapitału, gdyż obowiązek jego zwrotu jest - w stosunku do obowiązku postawienia środków do dyspozycji kredytobiorcy - czymś więcej niż obowiązkiem odpłatnym.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
135
Uchwała Pełnego Składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2024 roku w sprawie III CZP
25/22:
wykluczenie możliwości zastąpienia przepisów abuzywnych przepisami prawa cywilnego lub powszechnie obowiązującymi,
wykluczenie możliwości utrzymania kredytu indeksowanego/denominowanego jako kredytu złotowego z oprocentowaniem właściwym dla kredytu indeksowanego/denominowanego,
potwierdzona została teoria dwóch kondykcji w przypadku nieważności kredytu w CHF,
początek biegu terminu przedawnienia w przypadku roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych z tytułu kredytu biegnie od dnia następującego po zakwestionowaniu przez kredytobiorcę względem banku postanowień umowy,
wynagrodzenie za korzystanie z kapitału nie przysługuje żadnej ze stron umowy kredytu.
Uchwała ma moc zasady prawnej. W opublikowanym uzasadnieniu uchwały potwierdzono stanowisko zajęte w sentencji orzeczenia oraz rozwinięto niektóre zagadnienia prawne związane ze stosowaniem sankcji abuzywności postanowienia umownego równoznacznej z bezskutecznością zawieszoną, a także omówiono kwestię oświadczenia konsumenta, z którym należy wiązać początek biegu terminu przedawnienia roszczeń banku.
Sąd Najwyższy wskazał, że oświadczenie konsumenta nie powinno budzić wątpliwości co do jego intencji i braku zamiaru związania się postanowieniem niedozwolonym, a dla swej skuteczności nie wymaga żadnej formy szczególnej.
Dziewięciu sędziów wybranych przed 2017 rokiem odmówiło udziału w rozprawie. Sześciu sędziów złożyło zdania odrębne, przede wszystkim w zakresie tego czy umowa po wyeliminowaniu klauzul przeliczeniowych powinna być utrzymana w mocy.
Mając na uwadze skłonność sądów krajowych do podążania za linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, mBank uwzględnił przedmiotowe orzeczenie w modelu rezerw, biorąc pod uwagę różne możliwe rozstrzygnięcia. Bank monitoruje orzeczenia sądów dotyczące kredytów waloryzowanych pod kątem kształtowania się linii orzeczniczej po uchwale Sądu Najwyższego, a także potencjalną inicjatywę ustawodawczą, która także może mieć wpływ na model rezerw, jak również dalszy przebieg dyskusji co do interpretacji uchwały Sądu Najwyższego.
W dniu 13 stycznia 2025 roku na stronie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów zmieszczono informację o planowanych pracach nad projektem ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego. Treść projektu obecnie nie jest znana. Prace nad projektem zaplanowano na drugi kwartał 2025 roku. Bank będzie śledził przebieg prac legislacyjnych.
Program ugód
W dniu 26 września 2022 roku Bank podjął decyzję o rozpoczęciu programu ugód dla kredytobiorców, którzy posiadają aktywny kredyt indeksowany do CHF, włączając w to kredytobiorców będących w sporze sądowym z Bankiem. Z czasem program był rozszerzany i objął wszystkie kredyty indeksowane do kursu walut obcych.
Przedstawiana oferta oparta jest na dwóch podstawowych założeniach: (i) wyeliminowanie ponoszonego przez klienta ryzyka zmiany kursu walutowego CHF/PLN oraz (ii) ograniczenie ryzyka zmiany oprocentowania. Propozycja ugody polega na konwersji kredytu z franków szwajcarskich na złote polskie, z jednoczesnym umorzeniem części zadłużenia pozostałego do spłaty. Warunki ugody przedmiotem indywidualnych negocjacji z klientami. Bank zwraca również składki ubezpieczenia niskiego wkładu własnego przez umorzenie kapitału równego sumie pobranych od klienta składek.
Po konwersji kredytu na złote klient może zdecydować, jakie oprocentowanie wybiera: okresowo stałe czy zmienne. Bank stosuje preferencyjne oprocentowanie kredytu po konwersji dla klientów, którzy zawrą ugodę. Decydując się na zawarcie ugody z Bankiem klient zyskuje obniżenie kwoty kredytu pozostałej do spłaty, eliminuje ryzyko walutowe oraz na skutek oferowanego preferencyjnego oprocentowania i możliwości wyboru okresowo stałego oprocentowania minimalizuje ryzyko zmiany stopy oprocentowania. Ugody zawierane w trybie pozasądowym, aczkolwiek każdemu klientowi, który wyrazi taką wolę, Bank umożliwia zawarcie ugody przy sądzie polubownym.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank zawarł łącznie 22 902 ugody (na dzień 31 grudnia 2023 roku: 13 321 ugód).
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
136
Zasady rachunkowości dotyczące ujęcia wpływu ryzyka prawnego związanego ze sprawami sądowymi dotyczącymi kredytów hipotecznych i mieszkaniowych udzielonych klientom indywidualnym w walutach obcych oraz programu ugód
Grupa ujmuje wpływ ryzyka prawnego związanego ze sprawami sądowymi dotyczącymi klauzul indeksacyjnych w kredytach hipotecznych i mieszkaniowych w walutach obcych oraz programu ugód oferowanych kredytobiorcom w CHF zgodnie z:
MSSF 9 „Instrumenty finansowe” w odniesieniu do kredytów aktywnych, w tym kredytów aktywnych objętych pozwem zbiorowym, oraz programu ugód, i
MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe” w odniesieniu do spłaconych kredytów.
Kredyty hipoteczne i mieszkaniowe dla klientów, które przedmiotem postępowań sądowych, objęte zakresem MSSF 9. Zgodnie z MSSF 9 kredyty te wyceniane w zamortyzowanym koszcie z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej.
Roszczenia prawne zgłaszane przez kredytobiorców, w tym roszczenia z tytułu nieważności umów, mają wpływ na oszacowanie przez Bank oczekiwanego okresu kredytowania oraz oczekiwanych przez Bank przepływów pieniężnych. W szczególności Bank bierze pod uwagę ryzyko, że pozostały okres kredytowania może być krótszy niż wynikający z umowy lub Bank może nie otrzymać części przepływów umownych, a w przypadku orzeczenia przez sąd nieważności umowy Bank będzie zobowiązany do rozliczenia wzajemnych świadczeń stron. Dodatkowo, ugody oferowane przez Bank kredytobiorcom (także tym, którzy dotychczas nie występowali z roszczeniami prawnymi) również mają wpływ na wysokość i terminy oczekiwanych przepływów pieniężnych wynikających z tych kredytów.
W związku z tym w opinii Banku właściwym sposobem ujęcia wpływu ryzyka prawnego w odniesieniu do kredytów aktywnych oraz oczekiwanego wpływu programu ugód oferowanych kredytobiorcom jest aktualizacja szacunków przepływów pieniężnych związanych z kredytami i zmniejszenie wartości bilansowej brutto tych kredytów zgodnie z MSSF 9 paragraf B5.4.6.
W odniesieniu do spłaconych kredytów oraz kredytów, dla których wyliczona korekta przepływów pieniężnych jest wyższa niż wartość bilansowa, Bank rozpoznaje rezerwy na sprawy sądowe zgodnie z MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe”.
Zgodnie z MSR 37 kwota stanowiąca rezerwę powinna odzwierciedlać najbardziej właściwy szacunek nakładów niezbędnych do wypełnienia obecnego obowiązku na dzień bilansowy. Najbardziej właściwym szacunkiem nakładów niezbędnych do wypełnienia obecnego obowiązku jest kwota, jaką zgodnie z racjonalnymi oczekiwaniami Bank zapłaciłby w ramach wypełnienia obowiązku na dzień bilansowy lub w celu przeniesienia go na stronę trzecią na ten sam dzień. Kwota ta jest dyskontowana na dzień bilansowy.
W przypadku kredytów spłaconych nie istnieją aktywa, które mogłyby zostać skorygowane, dlatego też wszelkie potencjalne zobowiązania wynikające z ryzyka prawnego ujmowane zgodnie z MSR 37. W przypadku kredytów spłaconych rezerwa odnosi się do zbioru wielu pozycji, a przy szacunkowym określaniu kwoty obowiązku Bank stosuje metodę „wartości oczekiwanej”, która uwzględnia wszystkie możliwe wyniki oraz odpowiadające im prawdopodobieństwa.
Powyższe szacunki dokonywane na drodze osądu, biorąc pod uwagę dotychczasowe doświadczenia dotyczące podobnych spraw oraz opinie niezależnych ekspertów. Bank bierze pod uwagę wszelkie dodatkowe dowody powstałe w wyniku zdarzeń następujących po dniu bilansowym.
Metodologia kalkulacji wpływu ryzyka prawnego związanego z kredytami indeksowanymi do CHF i do innych walut obcych oraz programu ugód została opisana w dalszej części noty.
Wpływ ryzyka prawnego związanego ze sprawami sądowymi dotyczącymi klauzul indeksacyjnych w kredytach hipotecznych i mieszkaniowych w walutach obcych oraz programem ugód
Metodyka zastosowana do obliczenia wpływu ryzyka prawnego związanego ze sprawami sądowymi dotyczącymi klauzul indeksacyjnych w kredytach hipotecznych i mieszkaniowych w walutach obcych oraz programem ugód oparta jest na obserwacjach historycznych oraz z uwagi na brak danych rynkowych, częściowo na założeniach eksperckich, które wysoce subiektywne i mają szeroki zakres możliwych wartości. Możliwe jest, że w przyszłości wpływ ten będzie musiał zostać istotnie korygowany, szczególnie że ważne parametry wykorzystywane w obliczeniach są istotnie współzależne.
Łączny wpływ ryzyka prawnego związanego ze sprawami sądowymi (pozwami indywidualnymi oraz pozwem zbiorowym) dotyczącymi klauzul indeksacyjnych w kredytach hipotecznych i mieszkaniowych w walutach obcych oraz programem ugód uwzględniony w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupy mBanku przedstawia poniższa tabela.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
137
31.12.2024
31.12.2023
Wpływ ryzyka prawnego wynikającego z pozwów oraz programu ugód związanego z kredytami aktywnymi ujęty jako pomniejszenie wartości bilansowej brutto kredytów, w tym kredyty w:
4 115 786
6 446 591
- CHF
3 802 760
6 334 478
- USD
85 603
47 219
- EUR
138 751
64 894
- GBP
196
-
- PLN
88 476
-
Wpływ ryzyka prawnego wynikającego z pozwów indywidualnych oraz pozwu zbiorowego związanego z kredytami spłaconymi oraz kredytami aktywnymi o niskiej wartości ujęty jako rezerwy na sprawy sporne
2 847 739
1 811 522
Łączny wpływ ryzyka prawnego związanego ze sprawami sądowymi dotyczącymi klauzul indeksacyjnych w kredytach hipotecznych i mieszkaniowych w walutach obcych oraz programem ugód
6 963 525
8 258 113
W powyższej tabeli kwota wpływu ryzyka prawnego związanego z kredytami w złotych polskich w wysokości 88,5 mln dotyczy kontraktów, które historycznie były indeksowane do walut obcych, a obecnie one prowadzone w walucie polskiej.
Łączne koszty ryzyka prawnego związanego z kredytami walutowymi ujęte w rachunku zysków i strat w 2024 roku wyniosły 4 307,0 mln (w 2023 roku: 4 908,2 mln zł). Wynikają one głównie z aktualizacji spodziewanych kosztów programu ugód, aktualizacji prognozy w zakresie liczby spraw sądowych, aktualizacji kosztów odsetek ustawowych uwzględnianych w modelu oraz aktualizacji prawdopodobieństw możliwych rozstrzygnięć sądowych.
Metodyka kalkulacji wpływu ryzyka prawnego związanego z indywidualnymi sprawami sądowymi dotyczącymi kredytów indeksowanych do CHF
Metodyka kalkulacji wpływu ryzyka prawnego związanego z indywidualnymi sprawami sądowymi dotyczącymi zarówno aktywnych, jak i spłaconych kredytów, stosowana przez Bank, jest uzależniona od szeregu założeń, które uwzględniają dane historyczne skorygowane o oczekiwania Banku co do przyszłości. Najważniejszymi założeniami są: oczekiwana populacja kredytobiorców, którzy wniosą pozew przeciwko Bankowi, rozkład oczekiwanych wyroków sądowych oraz wynikająca z nich strata jaką poniesie Bank, a także oczekiwany poziom akceptacji i warunki ugód.
Oczekiwana populacja kredytobiorców, która złoży pozew
Populacja kredytobiorców, którzy złożą pozew przeciwko Bankowi została zaprognozowana przy użyciu metod statystycznych w oparciu o historię spraw sądowych Banku i założenia co do napływu nowych spraw w pełnym okresie przewidywania zjawiska. Bank zakłada, że zdecydowana większość prognozowanych spraw zostanie wniesiona do końca 2024 roku, a następnie ich liczba spadnie.
Dla celów wyliczenia wpływu ryzyka prawnego mBank zakłada, że około 5,3 tys. kredytobiorców frankowych, w tym 1,7 tys. z aktywnymi kredytami i 3,6 tys. ze spłaconymi kredytami, złoży w przyszłości pozew przeciwko Bankowi (na 31 grudnia 2023 roku: 7,9 tys., w tym 6,1 tys. aktywnych i 1,8 tys. spłaconych kredytów). Jednocześnie Bank zakłada, że część z tych kredytobiorców zawrze ugodę. Założenia te, ze względu na znaczną niepewność prawną dotyczącą spraw związanych z CHF, jak również inne czynniki zewnętrzne, które mogą wpływać na preferencje klientów co do składania pozwów, jest wysoce subiektywne i może podlegać korekcie w przyszłości. Gdyby dodatkowy 1 tys. kredytobiorców z aktywnymi kredytami indeksowanymi do CHF wystąpił z pozwem przeciwko Bankowi i kredyt zostałby unieważniony w całości, to wpływ ryzyka prawnego wzrósłby o około 318,0 mln (przy pozostałych istotnych założeniach niezmienionych) w porównaniu do stanu na 31 grudnia 2024 roku, zmniejszając wartość bilansową brutto kredytów. Gdyby dodatkowy 1 tys. kredytobiorców ze spłaconymi kredytami indeksowanymi do CHF wystąpił z pozwem przeciwko Bankowi i kredyt zostałby unieważniony w całości, to wpływ ryzyka prawnego wzrósłby o około 89,5 mln (przy pozostałych istotnych założeniach niezmienionych), zwiększając rezerwy na sprawy sporne.
Bank szacuje, że 1,9 tys. kredytobiorców posiadających aktywne kredyty indeksowane do CHF nie zdecyduje się w przyszłości na wystąpienie przeciwko Bankowi na drogę sądową oraz nie zawrze z Bankiem ugody, a 30,4 tys. kredytobiorców, którzy spłacili już kredyty, nie złoży w przyszłości pozwu. W ocenie Banku wpływ na to będą miały następujące czynniki: oczekiwania klientów co do przyszłych zmian kursu CHF/PLN, oczekiwania klientów co do przyszłych kosztów kredytów w PLN, zmiany w orzecznictwie w sprawach kredytów w CHF, rozwiązania podatkowe dotyczące ugód, koszty oraz czas trwania postępowań sądowych, czynniki indywidualne (w szczególności okres spłaty kredytu i aktualna wysokość zadłużenia). Nie jest to wartość szacowana bezpośrednio, a wynik różnicy pomiędzy oszacowaniem populacji klientów będących już w sporze z Bankiem bądź mających taką intencję oraz oszacowaniem populacji klientów, którzy zdecydują się zawrzeć ugodę, a liczbą klientów posiadających aktywną umowę kredytową w CHF oraz kredytobiorców, którzy spłacili już swoje kredyty.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
138
Rozkład oczekiwanych wyroków sądowych
Prognozowany rozkład oczekiwanych wyroków sądowych został oparty na najnowszych danych dotyczących prawomocnych wyroków, jakie zapadły w sprawach przeciwko Bankowi. Na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank przyjmuje założenie poniesienia straty w 99% toczących się lub przewidywanych sprawach sądowych, natomiast dla pozostałego 1% spraw Bank przewiduje oddalenie powództwa (założenie bez zmian w stosunku do 31 grudnia 2023 roku). W scenariuszu straty przewidywany jest jedynie scenariusz, który unieważnia umowę w całości, gdyż usunięcie klauzuli kursowej byłoby zbyt daleko idącą zmianą (przy założeniu, że klauzula ta określa główny przedmiot umowy). W porównaniu do 31 grudnia 2023 roku usunięto scenariusz, w którym umowa pozostaje ważna, ale wyeliminowany zostaje mechanizm indeksacji, który przekształca kredyt indeksowany do CHF w kredyt złotowy oprocentowany według stopy procentowej dla kredytu indeksowanego do CHF. Gdyby przyjąć bardziej negatywny rozkład wyroków, tj. że wszystkie wyroki oznaczają unieważnienie umowy w całości (100% wyroków sądowych), to łączna kwota wpływu ryzyka prawnego zwiększyłaby się o 44,7 mln zł, z czego 27,6 mln zmieniłoby wartość bilansową brutto kredytów, a 17,1 mln zł rezerwę na sprawy sporne.
Bank oszacował wpływ uchwały Pełnego Składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2024 roku. Zgodnie z jej treścią początek biegu terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia następującego po dniu wpływu do banku pierwszego pisma kredytobiorcy kwestionującego umowę kredytową, co może w niektórych przypadkach spowodować przedawnienie roszczeń Banku wobec klientów o zwrot udzielonego kapitału. Bank oszacował prawdopodobieństwa indywidualnie dla tych umów w przedziale od 5% do 50%, przyjmując, że roszczenia Banku o zwrot kapitału zostaną uznane za przedawnione pomimo tego, że pozwy wzajemne o zapłatę kapitału zostały wniesione przez Bank przed upływem 3 lat od dnia złożenia pozwu przez kredytobiorcę. Przy założeniu, że poszczególne prawdopodobieństwa zmienią się o +/- 1 punkt procentowy, a wszystkie inne istotne założenia pozostaną niezmienione, to wpływ ryzyka prawnego zmieniłby się o 4,4 mln zł, z czego 3,4 mln zmieniłoby wartość bilansową brutto kredytów, a 1,0 mln rezerwy na postępowania sądowe.
Bank szacuje, że gdyby wszystkie umowy kredytowe Banku będące obecnie przedmiotem indywidualnych i zbiorowych postępowań sądowych zostały uznane za nieważne, koszt przed opodatkowaniem, bez uwzględniania możliwych ugód, mógłby wynieść około 6,7 mld (wobec 7,0 mld łącznej kwoty oczekiwanego wpływu ryzyka prawnego związanego ze sporami sądowymi dotyczącymi klauzul indeksacyjnych kredytów hipotecznych i mieszkaniowych w walutach obcych ujętej na dzień 31 grudnia 2024 roku). Całkowite straty byłyby wyższe lub niższe w zależności od ostatecznych wyroków sądowych.
Prawdopodobieństwo akceptacji ugód
Bank przyjął prawdopodobieństwo akceptacji ugód bazując na wynikach prowadzonego aktywnie programu ugód oraz dostępnych danych rynkowych, oraz w oparciu o własne prognozy. Na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank oczekuje, że zawrze w przyszłości 6,5 tys. ugód co stanowi ok. 39% liczby kredytów aktywnych (na 31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 6,2 tys. i około 22%), w tym z kredytobiorcami, którzy już złożyli pozew przeciwko Bankowi.
Metodyka kalkulacji wpływu ryzyka prawnego związanego z pozwem zbiorowym i innymi kredytami walutowymi
W celu kalkulacji kosztów ryzyka prawnego związanego z pozwem zbiorowym i kredytami indeksowanymi do walut obcych innych niż CHF, zastosowano opisaną powyżej metodologię kalkulacji wpływu ryzyka prawnego związanego z indywidualnymi sprawami sądowymi dotyczącymi kredytów indeksowanych do CHF. Zastosowany rozkład orzeczeń sądowych jest taki sam jak w przypadku spraw indywidualnych w CHF.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank ujął wpływ ryzyka prawnego związanego z pozwem zbiorowym w wysokości 278,2 mln oraz wpływ ryzyka prawnego związanego z kredytami indeksowanymi do innych walut obcych w wysokości 370,4 mln zł.
35. Zobowiązania pozabilansowe
Zobowiązania pozabilansowe Banku obejmują zobowiązania do udzielenia kredytu, gwarancje i inne produkty finansowe oraz pozostałe zobowiązania.
Kwoty oraz odpowiadające im terminy, w których Bank zobowiązany będzie do zrealizowania pozabilansowych zobowiązań finansowych poprzez udzielenie kredytów lub innych świadczeń pieniężnych, zostały zaprezentowane w tabeli poniżej.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
139
Zobowiązania do udzielenia kredytu, gwarancje i inne produkty finansowe oraz pozostałe zobowiązania
Kwota nominalna pozabilansowych zobowiązań do udzielenia kredytu, gwarancji i innych produktów finansowych oraz pozostałych zobowiązań podlegających utracie wartości zgodnie z MSSF 9
Rezerwy z tytułu pozabilansowych zobowiązań do udzielenia kredytu, gwarancji i innych produktów finansowych oraz pozostałych zobowiązań podlegających utracie wartości zgodnie z MSSF 9
31.12.2024
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Zobowiązania do udzielenia kredytu
34 595 332
2 382 268
81 141
898
42 632
39 806
29 508
1 393
Gwarancje i inne produkty finansowe
8 124 634
771 370
106 016
4 611
12 230
2 882
61 354
(2 030)
Pozostałe zobowiązania
499 958
-
-
-
-
-
-
-
Kwota nominalna pozabilansowych zobowiązań do udzielenia kredytu, gwarancji i innych produktów finansowych oraz pozostałych zobowiązań podlegających utracie wartości zgodnie z MSSF 9
Rezerwy z tytułu pozabilansowych zobowiązań do udzielenia kredytu, gwarancji i innych produktów finansowych oraz pozostałych zobowiązań podlegających utracie wartości zgodnie z MSSF 9
31.12.2023
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Zobowiązania do udzielenia kredytu
31 811 496
2 164 661
86 222
2 487
43 742
36 429
22 178
752
Gwarancje i inne produkty finansowe
7 371 824
684 277
141 767
3 947
4 458
1 344
92 890
(3 650)
Pozabilansowe zobowiązania do udzielenia kredytu, gwarancje i inne produkty finansowe oraz pozostałe zobowiązania oraz rezerwy na pozabilansowe udzielone zobowiązania i gwarancje według poziomów wewnętrznego systemu ratingowego
31.12.2024
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość nominalna pozabilansowych zobowiązań do udzielenia kredytu, gwarancji i innych produktów finansowych oraz pozostałych zobowiązań podlegających utracie wartości zgodnie z MSSF 9
1
6 073 039
26 059
-
2 693
6 101 791
2
17 915 349
403 938
-
47
18 319 334
3
6 790 872
370 283
-
109
7 161 264
4
10 417 358
1 193 518
-
346
11 611 222
5
1 200 540
988 468
-
115
2 189 123
6
10 175
64 049
-
10
74 234
7
54 008
107 323
-
46
161 377
8
758 583
-
-
-
758 583
default
-
-
187 157
2 143
189 300
Wartość nominalna, razem
43 219 924
3 153 638
187 157
5 509
46 566 228
Rezerwy z tytułu pozabilansowych zobowiązań do udzielenia kredytu, gwarancji i innych produktów finansowych oraz pozostałych zobowiązań podlegających utracie wartości zgodnie z MSSF 9
Rezerwy, razem
54 862
42 688
90 862
(637)
187 775
31.12.2023
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość nominalna pozabilansowych zobowiązań do udzielenia kredytu, gwarancji i innych produktów finansowych oraz pozostałych zobowiązań podlegających utracie wartości zgodnie z MSSF 9
1
5 388 831
80
-
-
5 388 911
2
13 292 210
33 188
-
8
13 325 406
3
7 194 907
199 523
-
54
7 394 484
4
10 321 729
1 476 929
-
518
11 799 176
5
2 678 245
940 458
-
103
3 618 806
6
12 964
55 514
-
2
68 480
7
25 002
143 246
-
54
168 302
8
269 432
-
-
-
269 432
default
-
-
227 989
5 695
233 684
Wartość nominalna, razem
39 183 320
2 848 938
227 989
6 434
42 266 681
Rezerwy z tytułu pozabilansowych zobowiązań do udzielenia kredytu, gwarancji i innych produktów finansowych oraz pozostałych zobowiązań podlegających utracie wartości zgodnie z MSSF 9
Rezerwy, razem
48 200
37 773
115 068
(2 898)
198 143
System ratingowy został przedstawiony w Nocie 3.3.4.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
140
Poniższa tabela przedstawia zobowiązania pozabilansowe udzielone i otrzymane przez Bank oraz wartość nominalną otwartych transakcji pochodnych Banku na dzień 31 grudnia 2024 roku i 31 grudnia 2023 roku.
Gwarancje zostały przedstawione w poniższej tabeli na podstawie umownej daty zapadalności. Gwarancje finansowe mogą być wymagalne natychmiast.
31.12.2024
Do 1 roku
Od 1 roku do 5 lat
Powyżej 5 lat
Razem
Zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane
31 549 014
19 367 147
5 341 287
56 257 448
Zobowiązania udzielone
27 330 999
14 674 822
4 560 407
46 566 228
Finansowe
22 874 946
10 630 514
3 554 179
37 059 639
- zobowiązania do udzielenia kredytu
22 874 946
10 630 514
3 554 179
37 059 639
Gwarancje i inne produkty finansowe
3 956 095
4 044 308
1 006 228
9 006 631
- gwarancje i akredytywy stand by
3 956 095
4 044 308
1 006 228
9 006 631
Pozostałe zobowiązania
499 958
-
-
499 958
Zobowiązania otrzymane
4 218 015
4 692 325
780 880
9 691 220
Finansowe
732 537
-
-
732 537
Gwarancyjne
3 485 478
4 692 325
780 880
8 958 683
Pochodne instrumenty finansowe (wartość nominalna kontraktów)
298 034 508
346 711 685
34 885 674
679 631 867
Instrumenty pochodne na stopę procentową
177 361 942
340 018 743
34 763 017
552 143 702
Walutowe instrumenty pochodne
117 138 845
4 728 587
4 579
121 872 011
Instrumenty pochodne na ryzyko rynkowe
3 533 721
1 964 355
118 078
5 616 154
Pozycje pozabilansowe razem
329 583 522
366 078 832
40 226 961
735 889 315
31.12.2023
Do 1 roku
Od 1 roku do 5 lat
Powyżej 5 lat
Razem
Zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane
30 572 569
17 617 532
4 073 636
52 263 737
Zobowiązania udzielone
26 752 645
12 303 811
3 210 225
42 266 681
Finansowe
22 802 727
9 015 389
2 246 750
34 064 866
- zobowiązania do udzielenia kredytu
22 802 727
9 015 389
2 246 750
34 064 866
Gwarancje i inne produkty finansowe
3 949 918
3 288 422
963 475
8 201 815
- gwarancje i akredytywy stand by
3 949 918
3 288 422
963 475
8 201 815
Zobowiązania otrzymane
3 819 924
5 313 721
863 411
9 997 056
Finansowe
485 280
-
-
485 280
Gwarancyjne
3 334 644
5 313 721
863 411
9 511 776
Pochodne instrumenty finansowe (wartość nominalna kontraktów)
259 281 575
261 094 843
33 065 435
553 441 853
Instrumenty pochodne na stopę procentową
137 899 853
250 439 768
32 488 445
420 828 066
Walutowe instrumenty pochodne
118 115 367
9 412 258
4 890
127 532 515
Instrumenty pochodne na ryzyko rynkowe
3 266 355
1 242 817
572 100
5 081 272
Pozycje pozabilansowe razem
289 854 144
278 712 375
37 139 071
605 705 590
Wartości bilansowe instrumentów pochodnych zaprezentowane są w Nocie 19.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku zobowiązania otrzymane przez Bank wyniosły 9 691 220 tys. i dotyczyły głównie otrzymanych gwarancji stanowiących zabezpieczenie udzielonych kredytów i pożyczek (31 grudnia 2023 roku: 9 997 056 tys. zł).
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
141
36. Aktywa zastawione
Na aktywach ustanawia się zabezpieczenia w związku z umowami odkupu papierów wartościowych oraz transakcji pochodnych zawartymi z innymi bankami oraz ustanawia się depozyty zabezpieczające w związku z zawarciem kontraktów giełdowych typu futures, opcjami i członkostwem w giełdach.
Zabezpieczenie może być również złożone w różnej formie (gotówka, papiery wartościowe, zastaw na aktywach itp.).
Analogicznie, na rzecz Banku kontrahenci ustanawiają zabezpieczenia transakcji na swoich aktywach. Jeśli przedmiotem takiego zabezpieczenia papiery wartościowe (w transakcji buy/sell back), mogą one zostać ponownie użyte jako zabezpieczenie w transakcji przeciwstawnej (sell/buy back).
Ponadto Bank przyjmuje zabezpieczenia o charakterze rzeczowym (w formie zastawu bądź hipoteki) związane z transakcjami o charakterze kredytowym, takimi jak udzielone kredyty, linie kredytowe, gwarancje bankowe.
W tabeli poniżej zaprezentowano zestawienie środków możliwych do zastawienia w rozbiciu na główne pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej Banku. Głównym składnikiem stanowiącym zabezpieczenie płynności Banku z tytułu możliwych do ustanowienia zabezpieczeń są skarbowe papiery wartościowe.
Aktywa
Wartość godziwa zabezpieczenia przyjętego w formie papierów wartościowych związanych z transakcjami buy/sell back
31.12.2024
Aktywa ogółem
Aktywa zastawione
Aktywa możliwe do zastawienia
Przyjęte
Ponownie zastawione
Możliwe do zastawienia
Środki możliwe do zastawienia (3+6)
1
2
3
4
5
6
7
Dłużne papiery wartościowe
(Nota 19, 20, 21 i 22), w tym:
71 986 988
5 154 775
62 997 805
9 951 696
1 261 145
8 690 551
71 688 356
- Bony pieniężne NBP
14 494 118
-
14 494 118
-
-
-
14 494 118
- Papiery skarbowe
42 538 690
3 371 714
39 166 976
9 951 696
1 261 145
8 690 551
47 857 527
- Listy zastawne
3 812 421
-
-
-
-
-
-
- Pozostałe papiery nieskarbowe
11 141 759
1 783 061
9 336 711
-
-
-
9 336 711
Zabezpieczenie gotówkowe (pod transakcje pochodne) (Nota 22)
777 788
777 788
-
-
-
-
-
Pozostałe aktywa
169 503 609
-
-
-
-
-
-
Razem
242 268 385
5 932 563
62 997 805
9 951 696
1 261 145
8 690 551
71 688 356
Aktywa
Wartość godziwa zabezpieczenia przyjętego w formie papierów wartościowych związanych z transakcjami buy/sell back
31.12.2023
Aktywa ogółem
Aktywa zastawione
Aktywa możliwe do zastawienia
Przyjęte
Ponownie zastawione
Możliwe do zastawienia
Środki możliwe do zastawienia (3+6)
1
2
3
4
5
6
7
Dłużne papiery wartościowe
(Nota 19, 20, 21 i 22), w tym:
62 438 834
4 264 870
52 495 812
7 153 550
425 204
6 728 346
59 224 158
- Bony pieniężne NBP
18 382 180
-
18 382 180
-
-
-
18 382 180
- Papiery skarbowe
31 127 662
2 394 452
28 733 210
7 153 550
425 204
6 728 346
35 461 556
- Listy zastawne
2 551 612
-
-
-
-
-
-
- Pozostałe papiery nieskarbowe
10 377 380
1 870 418
5 380 422
-
-
-
5 380 422
Zabezpieczenie gotówkowe (pod transakcje pochodne) (Nota 22)
725 666
725 666
-
-
-
-
-
Pozostałe aktywa
159 253 976
-
-
-
-
-
-
Razem
222 418 476
4 990 536
52 495 812
7 153 550
425 204
6 728 346
59 224 158
Wartość papierów skarbowych wykazanych jako aktywa zastawione, poza zabezpieczeniem transakcji sell/buy back, obejmuje zabezpieczenie zobowiązań Banku z tytułu kredytów otrzymanych z EBI, zabezpieczenie z tytułu depozytu przyjętego od klienta oraz zabezpieczenie funduszu ochrony środków gwarantowanych BFG i zabezpieczenie zobowiązania do zapłaty na rzecz funduszu gwarancyjnego i funduszu przymusowej restrukturyzacji BFG. W nocie wykazano również papiery wartościowe wyemitowane przez EBI, które zabezpieczają emisje obligacji CLN.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
142
37. Zarejestrowany kapitał akcyjny
Łączna liczba akcji zwykłych na dzień 31 grudnia 2024 roku wyniosła 42 496 973 sztuki (31 grudnia 2023 roku: 42 465 167 sztuk) o wartości nominalnej 4 na akcję. Wszystkie wyemitowane akcje w pełni opłacone.
ZAREJESTROWANY KAPITAŁ AKCYJNY (STRUKTURA) NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2024 ROKU
Rodzaj akcji
Rodzaj uprzywilejowania akcji
Rodzaj ograniczenia praw do akcji
Liczba akcji
Wartość serii/emisji wg wartości nominalnej (w zł)
Sposób pokrycia kapitału
Rok rejestracji
zwykłe na okaziciela*
-
-
9 989 000
39 956 000
w całości opłacone gotówką
1986
imienne zwykłe*
-
-
11 000
44 000
w całości opłacone gotówką
1986
zwykłe na okaziciela
-
-
2 500 000
10 000 000
w całości opłacone gotówką
1994
zwykłe na okaziciela
-
-
2 000 000
8 000 000
w całości opłacone gotówką
1995
zwykłe na okaziciela
-
-
4 500 000
18 000 000
w całości opłacone gotówką
1997
zwykłe na okaziciela
-
-
3 800 000
15 200 000
w całości opłacone gotówką
1998
zwykłe na okaziciela
-
-
170 500
682 000
w całości opłacone gotówką
2000
zwykłe na okaziciela
-
-
5 742 625
22 970 500
w całości opłacone gotówką
2004
zwykłe na okaziciela
-
-
270 847
1 083 388
w całości opłacone gotówką
2005
zwykłe na okaziciela
-
-
532 063
2 128 252
w całości opłacone gotówką
2006
zwykłe na okaziciela
-
-
144 633
578 532
w całości opłacone gotówką
2007
zwykłe na okaziciela
-
-
30 214
120 856
w całości opłacone gotówką
2008
zwykłe na okaziciela
-
-
12 395 792
49 583 168
w całości opłacone gotówką
2010
zwykłe na okaziciela
-
-
16 072
64 288
w całości opłacone gotówką
2011
zwykłe na okaziciela
-
-
36 230
144 920
w całości opłacone gotówką
2012
zwykłe na okaziciela
-
-
35 037
140 148
w całości opłacone gotówką
2013
zwykłe na okaziciela
-
-
36 044
144 176
w całości opłacone gotówką
2014
zwykłe na okaziciela
-
-
28 867
115 468
w całości opłacone gotówką
2015
zwykłe na okaziciela
-
-
41 203
164 812
w całości opłacone gotówką
2016
zwykłe na okaziciela
-
-
31 995
127 980
w całości opłacone gotówką
2017
zwykłe na okaziciela
-
-
24 860
99 440
w całości opłacone gotówką
2018
zwykłe na okaziciela
-
-
13 385
53 540
w całości opłacone gotówką
2019
zwykłe na okaziciela
-
-
16 673
66 692
w całości opłacone gotówką
2020
zwykłe na okaziciela
-
-
17 844
71 376
w całości opłacone gotówką
2021
zwykłe na okaziciela
-
-
48 611
194 444
w całości opłacone gotówką
2022
zwykłe na okaziciela
-
-
31 672
126 688
w całości opłacone gotówką
2023
zwykłe na okaziciela
-
-
31 806
127 224
w całości opłacone gotówką
2024
Liczba akcji, razem
42 496 973
Zarejestrowany kapitał akcyjny, razem
169 987 892
Wartość nominalna jednej akcji (w zł)
4
* Stan akcji na dzień bilansowy
W 2024 roku Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych dokonał rejestracji 31 806 akcji mBanku wyemitowanych w ramach warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego Banku w drodze emisji akcji z wyłączeniem prawa poboru dotychczasowych akcjonariuszy, w celu umożliwienia objęcia akcji mBanku osobom biorącym udział w programach motywacyjnych. W wyniku rejestracji akcji Banku kapitał zakładowy mBanku wzrósł w 2024 roku o kwotę 127 224 zł.
Akcjonariuszami posiadającymi powyżej 5% kapitału zakładowego i ogółu głosów na walnym zgromadzeniu są:
Commerzbank AG, który na dzień 31 grudnia 2024 roku posiadał 69,07% kapitału zakładowego i liczby głosów na walnym zgromadzeniu mBanku S.A., oraz
Nationale-Nederlanden Powszechne Towarzystwo Emerytalne S.A., które poprzez zarządzane przez siebie fundusze posiadało 5,18% akcji i głosów na walnym zgromadzeniu mBanku S.A., w tym Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny posiadał 5,01% kapitału i głosów na walnym zgromadzeniu mBanku S.A.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
143
Zmiany w strukturze własności znaczących pakietów akcji Banku
W dniu 7 marca 2024 roku Bank otrzymał od Nationale-Nederlanden Powszechnego Towarzystwa Emerytalnego S.A. (Nationale-Nederlanden PTE S.A.) zawiadomienie o zwiększeniu udziału funduszy zarządzanych przez Nationale-Nederlanden PTE S.A. w kapitale zakładowym i ogólnej liczbie głosów na walnym zgromadzeniu mBanku S.A. powyżej 5% w wyniku nabycia akcji Banku w dniu 5 marca 2024 roku. Po transakcji fundusze zarządzane przez Nationale-Nederlanden PTE S.A. posiadały łącznie 2 127 099 akcji Banku, które stanowiły 5,009% udziału w kapitale zakładowym i ogólnej liczbie głosów na walnym zgromadzeniu mBanku S.A.
W dniu 21 marca 2024 roku Bank otrzymał od Nationale-Nederlanden PTE S.A. zawiadomienie o zwiększeniu udziału Nationale-Nederlanden Otwartego Funduszu Emerytalnego (Nationale-Nederlanden OFE) w kapitale zakładowym i ogólnej liczbie głosów na walnym zgromadzeniu mBanku S.A. powyżej 5% w wyniku nabycia akcji Banku w dniu 19 marca 2024 roku. W wyniku transakcji Nationale-Nederlanden OFE posiadał łącznie 2 129 814 akcji, które stanowiły 5,0154% kapitału zakładowego i ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu mBanku S.A. W wyniku wyżej wymienionej transakcji na rachunkach funduszy zarządzanych przez Nationale-Nederlanden PTE S.A. znajdowało się łącznie 2 200 912 akcji Banku, które stanowiły 5,1829% akcji i głosów na walnym zgromadzeniu mBanku S.A.
38. Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej
Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej tworzony jest z nadwyżki osiągniętej przy emisji akcji powyżej wartości nominalnej pozostałej po pokryciu kosztów emisji, z przeznaczeniem na pokrycie strat bilansowych, jakie mogą wyniknąć w związku z działalnością Banku.
Zwiększenie kapitału zapasowego w 2024 roku i w 2023 roku wynika z emisji akcji w ramach realizacji programów motywacyjnych, opisanych w Nocie 44.
39. Zyski zatrzymane
Zyski zatrzymane obejmują pozostały kapitał zapasowy, pozostałe kapitały rezerwowe, fundusz ogólnego ryzyka, niepodzielony wynik finansowy z lat ubiegłych oraz wynik roku bieżącego.
Pozostały kapitał zapasowy, pozostały kapitał rezerwowy i fundusz ogólnego ryzyka tworzone z odpisów z zysku i są przeznaczone na cele określone w statucie lub innych przepisach prawa.
31.12.2024
31.12.2023
Pozostały kapitał zapasowy
8 030 621
8 001 299
Pozostałe kapitały rezerwowe
40 356
35 652
Fundusz ogólnego ryzyka
1 115 143
1 115 143
Niepodzielony wynik finansowy z lat ubiegłych
1 401 758
1 401 758
Wynik roku bieżącego
2 235 675
29 322
Zyski zatrzymane, razem
12 823 553
10 583 174
Zgodnie z polskimi przepisami prawa 8% zysku netto Banku przenosi się na niepodlegający podziałowi kapitał zapasowy tworzony ustawowo, do czasu, gdy osiągnie on poziom jednej trzeciej kapitału akcyjnego Banku.
Dodatkowo Bank przenosi część zysku netto na fundusz ogólnego ryzyka na pokrycie nieprzewidzianych ryzyk oraz przyszłych strat. Fundusz ogólnego ryzyka podlega podziałowi wyłącznie za zgodą akcjonariuszy wyrażoną w trakcie walnego zgromadzenia.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
144
40. Inne pozycje kapitału własnego
31.12.2024
31.12.2023
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych
(32 911)
(27 355)
Niezrealizowane zyski (dodatnie różnice kursowe)
7 168
75 111
Niezrealizowane straty (ujemne różnice kursowe)
(40 079)
(102 466)
Zabezpieczenia przepływów pieniężnych
(102 445)
(258 977)
Niezrealizowane zyski
-
16 637
Niezrealizowane straty
(126 476)
(336 362)
Podatek odroczony
24 031
60 748
Wycena dłużnych instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
(14 241)
(185 645)
Niezrealizowane zyski na instrumentach dłużnych
151 804
160 607
Niezrealizowane straty na instrumentach dłużnych
(129 982)
(344 571)
Podatek odroczony
(36 063)
(1 681)
Zyski i straty aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia
(21 783)
(13 572)
Zyski aktuarialne
386
736
Straty aktuarialne
(27 279)
(17 491)
Podatek odroczony
5 110
3 183
Udział w pozostałych dochodach całkowitych jednostek wycenianych metodą praw własności
(25 667)
(62 308)
Udział w pozostałych dochodach całkowitych jednostek zależnych i stowarzyszonych
(25 667)
(62 308)
Przeklasyfikowanie do nieruchomości inwestycyjnych
11 436
11 436
Zyski z przeklasyfikowania do nieruchomości inwestycyjnych
14 118
14 118
Podatek odroczony
(2 682)
(2 682)
Inne pozycje kapitału własnego razem
(185 611)
(536 421)
41. Dodatkowe pozycje kapitału
W dniu 6 grudnia 2024 roku Bank wyemitował obligacje kapitałowe o łącznej wartości nominalnej 1,5 mld złotych (Obligacje AT1).
Obligacje AT1 zostały wyemitowane jako obligacje kapitałowe w rozumieniu ustawy o obligacjach z dnia 15 stycznia 2015 roku w celu zakwalifikowania ich jako instrumentów dodatkowych w kapitale Tier I (Additional Tier I). Obligacje spełniają wszystkie wymogi wynikające m.in. z art. 52 Rozporządzenia CRR. W dniu 31 grudnia 2024 roku Bank otrzymał decyzję Komisji Nadzoru Finansowego o wyrażeniu zgody na zakwalifikowanie obligacji kapitałowych do funduszy własnych jako instrumentów dodatkowych w kapitale Tier I.
Oprocentowanie Obligacji AT1 jest stałe przez okres pięciu lat, następnie ustalane na kolejne okresy pięcioletnie jako suma bieżącej stawki PLN Swap 5Y oraz stałej marży kredytowej wynoszącej 6,00 punktów procentowych. Oprocentowanie dla pierwszego okresu pięcioletniego wynosi 10,63% w skali roku. Płatności odsetek mogą być dokonywane wyłącznie z Pozycji Podlegających Podziałowi.
Obligacje AT1 obligacjami bez określonego terminu wykupu, uprawniającymi do otrzymywania odsetek przez czas nieoznaczony, z zastrzeżeniem, że Bank będzie mógł dokonać wcześniejszego wykupu na zasadach wskazanych w warunkach emisji.
W Obligacje AT1 wbudowany jest mechanizm absorbcji strat, w postaci tymczasowego obniżenia wartości nominalnej obligacji (temporary write-down) z uznaniowym mechanizmem podwyższenia aktualnej wartości nominalnej obligacji (write-up). Ponadto Bank, w każdym wypadku, według swojego uznania może zdecydować o umorzeniu całości lub części odsetek.
Obligacje AT1 obligacjami na okaziciela. Obligacje AT1 zostały wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu na Catalyst prowadzonego przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
145
Kalkulacja Pozycji Podlegających Podziałowi („PPP”) zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 128 Rozporządzenia CRR
Zgodnie z art. 4 pkt 128 Rozporządzenia CRR „pozycje podlegające podziałowi” oznaczają kwotę zysków na koniec ostatniego roku obrachunkowego powiększoną o wszelki zysk przeniesiony oraz kapitały dostępne w tym celu przed wypłatami zysku posiadaczom instrumentów funduszy własnych i pomniejszoną o ewentualne przeniesione straty, zysk niepodlegający podziałowi na mocy przepisów prawa lub wewnętrznych przepisów danej instytucji oraz o kwoty umieszczone w kapitałach niepodlegających podziałowi zgodnie z mającym zastosowanie prawem krajowym lub statutem instytucji, przy czym takie zyski, straty i kapitały określa się na podstawie jednostkowego sprawozdania finansowego danej instytucji, nie zaś na podstawie skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Definicja Pozycji Podlegających Podziałowi
Nazwa pozycji w kapitałach
31.12.2024
Zysk na koniec ostatniego roku obrachunkowego
Wynik roku bieżącego
2 235 675
Zyski przeniesione
Niepodzielony wynik finansowy z lat ubiegłych
1 401 758
Kapitały rezerwowe dostępne w celu podziału przed wypłatami zysków posiadaczom instrumentów funduszy własnych
Pozostały kapitał zapasowy (przed podziałem wyniku roku ubiegłego)
Pozostałe kapitały rezerwowe
Fundusz ogólnego ryzyka
9 186 120
Przeniesione straty
-
-
Zyski niepodlegające podziałowi na mocy prawa unijnego lub krajowego lub wewnętrznych przepisów danej instytucji
Fundusz ogólnego ryzyka
(1 115 143)
Kwoty umieszczone w kapitałach rezerwowych niepodlegających podziałowi zgodnie z prawem krajowym lub statutem instytucji
Pozostałe kapitały rezerwowe
(40 356)
POZYCJE PODLEGAJĄCE PODZIAŁOWI RAZEM
11 668 054
Wskazanie i wyjaśnienie istotnych różnic między opublikowanymi informacjami dotyczącymi prognozy kształtowania się zobowiązań finansowych emitenta na ostatni dzień roku obrotowego, oraz zobowiązaniami finansowymi emitenta wynikającymi z ksiąg rachunkowych emitenta na ten dzień
Szacunkowa wartość zobowiązań finansowych Emitenta wskazana w propozycji nabycia obligacji AT1 na ostatni dzień roku obrotowego, w którym nastąpił Dzień Emisji, tj. 31 grudnia 2024 roku, wynosiła 220,8 mld PLN. Wartość zobowiązań finansowych Emitenta wynikająca z ksiąg rachunkowych Emitenta na dzień 31 grudnia 2024 roku wynosiła 219,7 mld zł.
Szacunkowa wartość zobowiązań finansowych grupy kapitałowej Emitenta na ostatni dzień roku obrotowego, w którym nastąpił Dzień Emisji, tj. 31 grudnia 2024 roku, wynosiła 224,9 mld PLN. Wartość zobowiązań finansowych grupy kapitałowej Emitenta wynikająca ze skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej na dzień 31 grudnia 2024 roku wynosiła 223,3 mld zł.
Różnice między opublikowanymi informacjami dotyczącymi prognozy kształtowania się zobowiązań finansowych Emitenta i grupy kapitałowej Emitenta na ostatni dzień roku obrotowego, oraz zobowiązaniami finansowymi Emitenta wynikającymi z ksiąg rachunkowych Emitenta lub skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej Emitenta nieistotne. Prognozy kształtowania się zobowiązań finansowych Emitenta i grupy kapitałowej Emitenta nie były weryfikowane przez biegłego rewidenta.
42. Dywidenda na akcję
W dniu 27 marca 2024 roku XXXVII Zwyczajne Walne Zgromadzenie mBanku S.A. podjęło uchwałę w sprawie podziału zysku za rok 2023. Uzyskany w 2023 roku zysk netto mBanku S.A. w kwocie 29 322 135,24 złotych przeznaczono na kapitał zapasowy mBanku S.A. Walne Zgromadzenie mBanku S.A. postanowiło również nie dokonywać podziału niepodzielonego zysku z lat ubiegłych w kwocie 1 401 756 971,49 złotych. Walne Zgromadzenie nie podjęło decyzji o wypłacie dywidendy.
43. Noty objaśniające do sprawozdania z przepływów pieniężnych
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
Wysokość środków pieniężnych i ich ekwiwalentów została przedstawiona w Nocie 18.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
146
Informacje uzupełniające do sprawozdania z przepływów pieniężnych
Wyjaśnienie różnic pomiędzy zmianą stanu wynikającą z sald bilansowych a zmianą stanu wykazaną w przepływach środków pieniężnych z działalności operacyjnej
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Należności od banków - zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych
(2 772 351)
4 702 858
Różnica pomiędzy odsetkami naliczonymi a zrealizowanymi kasowo w okresie sprawozdawczym
(21 435)
(22 121)
Kredyty i pożyczki udzielone bankom wyłączone z ksiąg w związku z połączeniem z zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa mBH
-
(1 661 492)
Zmiana stanu należności od banków, razem
(2 793 786)
3 019 245
Aktywa i zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu, instrumenty pochodne zabezpieczające oraz zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanych w zabezpieczaniu portfela przed ryzykiem stopy procentowej - zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych
(298 437)
1 168 410
Różnica pomiędzy odsetkami naliczonymi a zrealizowanymi kasowo w okresie sprawozdawczym
299 468
105 926
Wycena ujęta w innych dochodach całkowitych
193 249
539 054
Zmiana stanów aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu oraz instrumentów pochodnych zabezpieczających, razem
194 280
1 813 390
Kredyty i pożyczki udzielone klientom - zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych
(7 539 073)
4 044 864
Różnica pomiędzy odsetkami naliczonymi a zrealizowanymi kasowo w okresie sprawozdawczym
(179 890)
395 629
Wycena ujęta w innych dochodach całkowitych
88 748
135 659
Kredyty i pożyczki udzielone klientom przejęte w ramach połączenia z zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa mBH
-
1 744 596
Zmiana stanu kredytów i pożyczek udzielonych klientom, razem
(7 630 215)
6 320 748
Papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody - zmiana wynikająca z sald bilansowych
2 820 001
(1 805 294)
Wycena ujęta w innych dochodach całkowitych
117 038
680 153
Różnica pomiędzy odsetkami naliczonymi a zrealizowanymi kasowo w okresie sprawozdawczym
1 018 622
1 126 377
Zmiana stanu papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, razem
3 955 661
1 236
Papiery wartościowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie - zmiana wynikająca z sald bilansowych
(11 845 687)
(5 320 828)
Różnica pomiędzy odsetkami naliczonymi a zrealizowanymi kasowo w okresie sprawozdawczym
286 542
(44 870)
Zmiana stanu papierów wartościowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie, razem
(11 559 145)
(5 365 698)
Papiery wartościowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo przez wynik finansowy - zmiana wynikająca z sald bilansowych
(69 664)
(58 130)
Wyłączenie niezrealizowanych zysków lub strat z działalności inwestycyjnej
56 315
-
Zmiana stanu papierów wartościowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo przez wynik finansowy
(13 349)
(58 130)
Pozostałe aktywa (w tym przeznaczone do sprzedaży) - zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych
51 223
(267 824)
Wyłączenie aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży
102 810
(26 747)
Inne zmiany
16 512
(56 412)
Zmiana stanu pozostałych aktywów, razem
170 545
(350 983)
Zobowiązania wobec banków - zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych
(260 941)
40 457
Różnica pomiędzy odsetkami naliczonymi a zrealizowanymi kasowo w okresie sprawozdawczym
188
(2 239)
Różnice kursowe
62 317
36 343
Wyłączenie zmiany stanu środków pieniężnych z działalności finansowej
4 340
4 480
Zmiana stanu zobowiązań wobec banków, razem
(194 096)
79 041
Zobowiązania wobec klientów - zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych
15 658 617
11 116 228
Różnica pomiędzy odsetkami naliczonymi a zrealizowanymi kasowo w okresie sprawozdawczym
58 843
70 178
Zmiana stanu zobowiązań wobec klientów, razem
15 717 460
11 186 406
Zobowiązania z tytułu leasingu - zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych
(110 842)
(81 194)
Wyłączenie zmiany stanu środków pieniężnych z działalności finansowej
172 977
166 803
Wyłączenie zobowiązań przeznaczonych do sprzedaży
30 940
-
Wyłączenie zwiększenia zobowiązań z tytułu leasingu
(64 182)
(108 109)
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu leasingu, razem
28 893
(22 500)
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych - zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych
1 437 018
3 076 781
Różnica pomiędzy odsetkami naliczonymi a zrealizowanymi kasowo w okresie sprawozdawczym
64 336
(126 937)
Różnice kursowe
115 299
414 344
Wyłączenie zmiany stanu środków pieniężnych z działalności finansowej
(1 549 730)
(3 180 959)
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych, razem
66 923
183 229
Zmiana stanu innych zobowiązań (w tym przeznaczonych do sprzedaży) i rezerw - zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych
(756 547)
3 199 871
Wycena programów motywacyjnych ujęta w wyniku (Nota 12)
14 193
10 920
Wycena aktuarialna rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia ujęta w pozostałych dochodach całkowitych (Nota 17)
(10 138)
(7 940)
Wyłączenie zmiany stanu środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
31 143
(100 769)
Wyłączenie zobowiązań przeznaczonych do sprzedaży
(30 940)
7 363
Wyłączenie rezerw i zobowiązań w związku z połączeniem z zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa mBH
-
37 186
Inne zmiany
(1 626)
6 987
Zmiana stanu innych zobowiązań i rezerw, razem
(753 915)
3 153 618
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
147
Odsetki otrzymane i zapłacone wykazane w działalności operacyjnej
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Odsetki otrzymane z tytułu:
Należności od banków
2 147 777
2 022 608
Kredytów i pożyczek udzielonych klientom
8 645 933
8 626 383
Dłużnych papierów wartościowych
1 690 728
1 646 177
Pozostałe odsetki otrzymane
224 040
246 253
Przychody z tytułu odsetek otrzymanych, razem
12 708 478
12 541 421
Odsetki zapłacone z tytułu:
Rozliczeń z bankami z tytułu przyjętych depozytów
(106 692)
(113 327)
Rozliczeń z klientami z tytułu przyjętych depozytów
(3 059 346)
(3 775 604)
Emisji papierów wartościowych
(539 853)
(209 666)
Instrumentów pochodnych
(1 309 994)
(1 470 084)
Pozostałe odsetki zapłacone
(5 278)
(2 785)
Koszty z tytułu odsetek zapłaconych, razem
(5 021 163)
(5 571 466)
Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
W 2024 oraz 2023 roku przepływy środków z działalności inwestycyjnej dotyczyły głównie rozliczeń z tytułu nabycia wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych.
Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej
Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej dotyczyły głównie rozliczeń z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych oraz rozliczeń długoterminowych kredytów otrzymanych z Europejskiego Banku Inwestycyjnego (Nota 29). Ponadto przepływy z działalności finansowej obejmowały rozliczenia z tytułu zobowiązań podporządkowanych oraz emisji obligacji kapitałowych AT1.
Poniższa tabela prezentuje zmianę stanu zobowiązań w ramach działalności finansowej.
Stan na 01.01.2024
Przepływy środków pieniężnych
Zmiana stanu nie związana z przepływami środków pieniężnych
Stan na 31.12.2024
Kredyty i pożyczki otrzymane od banków (Nota 29)
1 938 343
(4 340)
(5 075)
1 928 928
Zobowiązania z tytułu leasingu (Nota 29)
874 242
(172 977)
62 135
763 400
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych (Nota 29)
7 625 479
1 549 730
(112 712)
9 062 497
Zobowiązania podporządkowane (Nota 29)
2 714 928
(167 539)
128 148
2 675 537
Zobowiązania w ramach działalności finansowej, razem
13 152 992
1 204 874
72 496
14 430 362
Stan na 01.01.2023
Przepływy środków pieniężnych
Zmiana stanu nie związana z przepływami środków pieniężnych
Stan na 31.12.2023
Kredyty i pożyczki otrzymane od banków (Nota 29)
1 910 721
(4 480)
32 102
1 938 343
Zobowiązania z tytułu leasingu (Nota 29)
955 436
(166 803)
85 609
874 242
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych (Nota 29)
4 548 698
3 180 959
(104 178)
7 625 479
Zobowiązania podporządkowane (Nota 29)
2 740 721
(188 000)
162 207
2 714 928
Zobowiązania w ramach działalności finansowej, razem
10 155 576
2 821 676
175 740
13 152 992
W zmianie stanu nie związanej z przepływami środków pieniężnych ujęte zostały różnice kursowe oraz odsetki naliczone.
Całkowity wypływ środków pieniężnych z tytułu leasingów (w tym przepływ związany z krótkoterminowymi umowami leasingowymi, z umowami leasingowymi aktywów o niskiej wartości, które nie umowami krótkoterminowymi oraz związany ze zmiennymi elementami zobowiązań leasingowych, które wykazywane w przepływach z działalności operacyjnej) wyniósł 176 392 tys. (w 2023 roku: 169 589 tys. zł).
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
148
44. Programy motywacyjne oparte na akcjach
Program motywacyjny dla Członków Zarządu i kluczowej kadry Grupy mBanku pracowników mających istotny wpływ na profil ryzyka mBanku
W dniu 7 czerwca 2018 roku Rada Nadzorcza, zgodnie z rekomendacją Komisji ds. Wynagrodzeń Rady Nadzorczej i decyzją Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia mBanku S.A. z dnia 9 maja 2018 roku, uchwaliła Regulamin Programu Motywacyjnego w spółce mBank S.A.
W 2024 roku miał zastosowanie program motywacyjny w brzmieniu nadanym uchwałą Rady Nadzorczej z dnia 13 czerwca 2023 roku. Program będzie realizowany od 1 stycznia 2018 roku do końca dnia, w którym nastąpi wcześniejsze ze zdarzeń: upływ terminu 10 lat od daty zapisania na rachunku papierów wartościowych ostatniego z warrantów objętych przez uczestników Programu lub objęcie wszystkich akcji.
Osobami uprawnionymi do udziału w programie osoby zajmujące stanowiska zidentyfikowane jako mające istotny wpływ na profil ryzyka Banku zgodnie z polityką identyfikacji Risk Taker, określone jako Risk Taker I lub Risk Taker II, z wyłączeniem Risk Takers II Członków Zarządu spółki mBank Hipoteczny S.A. oraz Członków Zarządu spółki mTFI S.A., w które realizują odrębne programy motywacyjne.
Risk Taker I oznacza Członka Zarządu Banku. Risk Taker II oznacza pracownika zajmującego stanowisko zidentyfikowane jako mające istotny wpływ na profil ryzyka Banku zgodnie z polityką identyfikacji Risk Takers, w tym również osobę sprawującą funkcję Członka Zarządu w podmiocie z Grupy mBanku.
Na warunkach określonych w Regulaminie i Polityce wynagradzania pracowników mających istotny wpływ na profil ryzyka mBanku (zwana dalej Polityką wynagradzania Risk Takers), Risk Takers będą mogli objąć nieodpłatnie warranty, a w wykonaniu praw z warrantów – akcje.
Bonus dla Risk Taker I
Rada Nadzorcza ustala wysokość bonusu za dany rok kalendarzowy każdemu Członkowi Zarządu indywidualnie w oparciu o ocenę realizacji wyznaczonych celów w odniesieniu do okresu co najmniej 3 lat. Wysokość bonusu zależy od wysokości puli bonusów. Począwszy od 2023 podstawą ustalenia wysokości puli bonusów za dany rok kalendarzowy jest suma kwot wyliczonych na podstawie kluczowych wskaźników efektywności KPI. Ustalenie puli bonusów jest poprzedzone zatwierdzeniem przez Radę Nadzorczą definicji KPI, liczby KPI na dany rok, udziału procentowego każdego KPI w puli bonusów. Rada Nadzorcza zatwierdza wynik odpowiadający 100% wykonania danego KPI oraz faktyczny wynik dla danego KPI. Osiągnięcie wykonania dla każdego KPI na poziomie 100% odpowiada puli bonusów na poziomie 8-krotności miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego wszystkich Członków Zarządu. Osiągnięcie wyników KPI powyżej albo poniżej poziomu 100% dla danego KPI oznacza odpowiednio jego proporcjonalne procentowe przeliczenie powyżej albo poniżej 100%. Wynik procentowy dla danego wskaźnika KPI liczony jest jako średnia ważona wyników z roku kalendarzowego, za który jest przyznawany bonus, oraz wcześniejszych dwóch lat, zgodnie z zasadami określonymi w Polityce wynagradzania Risk Takers.
Bonus składa się z części nieodroczonej stanowiącej 40% bonusu i części odroczonej stanowiącej 60% bonusu.
Część odroczona i nieodroczona dzieli się po połowie na część gotówkową (50%) i część wypłacaną w warrantach subskrypcyjnych (50%). Część nieodroczona gotówkowa podlega wypłacie w roku przyznania bonusu. Druga połowa części nieodroczonej (50%) jest wypłacana w warrantach subskrypcyjnych, nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od daty zatwierdzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy mBanku za dany rok kalendarzowy.
Część odroczona, zarówno gotówkowa jak i część wypłacana w warrantach subskrypcyjnych, wypłacana jest w pięciu równych rocznych transzach. W każdej z transz część gotówkowa jest wypłacana po zatwierdzeniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy mBanku za poprzedni rok kalendarzowy, a część wypłacana w warrantach subskrypcyjnych nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od daty zatwierdzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy mBanku.
Bonus dla Risk Taker II
Wysokość bonusu za dany rok kalendarzowy ustala Zarząd Banku w odniesieniu do Risk Taker II będącego pracownikiem Banku lub Rada Nadzorcza spółki w odniesieniu do Risk Taker II będącego Członkiem Zarządu spółki z Grupy mBanku w oparciu o ocenę realizacji wyznaczonych celów z trzech ostatnich lat kalendarzowych, wynik Economic Profit Grupy mBanku oraz odpowiednio wynik linii biznesowej, spółki lub jednostki organizacyjnej.
Bonus składa się z części nieodroczonej stanowiącej 60% bonusu i części odroczonej stanowiącej 40% bonusu. W przypadku gdy bonus dla Risk Taker II został przyznany w wysokości co najmniej 180 tys. EUR, część nieodroczona wynosi 40% bonusu, a część odroczona 60% bonusu. Część odroczona i nieodroczona dzieli się po połowie na część gotówkową (50%) i część wypłacaną w warrantach subskrypcyjnych (50%). Część nieodroczona gotówkowa podlega wypłacie w roku przyznania premii. Druga połowa części nieodroczonej (50%) jest wypłacana w warrantach subskrypcyjnych, nie wcześniej niż po upływie
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
149
12 miesięcy od daty zatwierdzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy mBanku za dany rok kalendarzowy.
Część odroczona, zarówno gotówkowa jak i część wypłacana w warrantach subskrypcyjnych, podlega wypłacie w równych rocznych transzach. W każdej z transz część gotówkowa wypłacana jest po zatwierdzeniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy mBanku za poprzedni rok kalendarzowy, a część wypłacana w postaci warrantów subskrypcyjnych nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od daty zatwierdzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy mBanku za dany rok kalendarzowy.
Począwszy od bonusu przyznanego za 2021 rok wydłużony został okres odraczania części gotówkowej jak i części wypłacanej w warrantach subskrypcyjnych. Dla Risk Takers II, których stanowiska zostały zidentyfikowane jako stanowiska kadry kierowniczej wyższego szczebla (dotyczy Dyrektorów Zarządzających oraz członków Zarządu spółek Grupy mBanku), okres odraczania wydłużono z trzech do pięciu lat, dla pozostałych Risk Takers z trzech do czterech lat.
W przypadku gdy wysokość bonusu ustalona dla Risk Taker II (nie dotyczy stanowisk Risk Takers II zidentyfikowanych jako stanowiska kadry kierowniczej wyższego szczebla) za dany rok kalendarzowy nie przekracza jednej trzeciej rocznego łącznego wynagrodzenia lub równowartości 50 tys. euro w złotych polskich, bonus można wypłacić w całości w gotówce, w formie nieodroczonej na podstawie decyzji podjętej przez Zarząd Banku.
Część odroczona bonusu Risk Taker I oraz Risk Taker II podlega ocenie w zakresie ustalenia oraz wypłaty. Odpowiednio, Rada Nadzorcza mBanku w stosunku do Zarządu Banku, Zarząd Banku w odniesieniu do pracownika Banku lub Rada Nadzorcza spółki w odniesieniu do Członka Zarządu spółki z Grupy mBanku, może podjąć decyzję o wstrzymaniu w całości bądź zmniejszeniu kwoty odroczonej transzy w przypadku gdy stwierdzi, że w dłuższym horyzoncie czasowym niż 1 rok finansowy, tj. za okres co najmniej 3 lat, Risk Taker miał bezpośredni i negatywny wpływ na wynik finansowy lub pozycję rynkową Banku, spółki lub Grupy, naruszył przyjęte w Grupie zasady i normy, bezpośrednio doprowadził do znaczących strat finansowych, gdy co najmniej jeden z elementów zawartych w karcie wyników nie został spełniony lub zaistniała którakolwiek z przesłanek, o których mowa w art. 142, w szczególności ust. 2, ustawy Prawo Bankowe.
W przypadku zaistnienia zdarzeń, o których mowa powyżej, na etapie ustalania wysokości bonusu dla Risk Takers odpowiednio Rada Nadzorcza mBanku, Rada Nadzorcza spółki lub Zarząd mBanku może podjąć decyzję o nieprzyznaniu za dany rok kalendarzowy bonusu w całości lub jego redukcji.
Ponadto Risk Taker I oraz Risk Taker II może zostać zobowiązany na zasadach i w terminie określonym decyzją odpowiednio Rady Nadzorczej mBanku, Rady Nadzorczej spółki z Grupy lub Zarządu mBanku, do zwrotu bonusu przyznanego i wypłaconego za dany rok kalendarzowy (tj. części nieodroczonej i wszystkich części odroczonych) w przypadku gdy naruszył przyjęte w Grupie mBanku zasady i normy, dopuścił się istotnego naruszenia powszechnie obowiązujących przepisów prawa lub bezpośrednio doprowadził do znaczących strat finansowych wynikających ze świadomego, negatywnego działania na szkodę Grupy mBanku lub Spółki lub doprowadził do nałożenia przez organy nadzorcze na Bank lub spółkę sankcji finansowych na podstawie prawomocnej decyzji.
Decyzja o zaistnieniu wyżej opisanych zdarzeń może zostać podjęta do końca roku kalendarzowego, w którym wypłacana jest ostatnia transza części odroczonej bonusu przyznanego za rok, w którym nastąpiło zdarzenie.
Poniższa tabela przedstawia zmiany w liczbie warrantów na akcje w odniesieniu do programu motywacyjnego z 2018 dla Członków Zarządu i kluczowej kadry Grupy mBanku pracowników mających wpływ na profil ryzyka mBanku.
31.12.2024
31.12.2023
Liczba warrantów
Średnia ważona cena wykonania (w zł)
Liczba warrantów
Średnia ważona cena wykonania (w zł)
Występujące na początek okresu
76 770
81 102
Przyznane w danym okresie
18 904
27 340
Umorzone w danym okresie
-
-
Wykonane w danym okresie*
31 806
4
31 672
4
Wygasłe w danym okresie
-
-
Występujące na koniec okresu
63 868
76 770
Możliwe do wykonania na koniec okresu
-
-
*Średnia ważona cena akcji w roku 2024 wyniosła 620,15 zł (w 2023 roku: 396,62 zł).
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
150
Podsumowanie wpływu programu motywacyjnego na sprawozdanie z sytuacji finansowej i rachunek zysków i strat Banku
Płatności oparte na akcjach – rozliczane w akcjach
Poniższa tabela przedstawia zmiany stanu pozostałych kapitałów rezerwowych powstałych w związku z opisanym powyżej programem motywacyjnym dla płatności opartych na akcjach i rozliczanych w akcjach mBanku S.A.
31.12.2024
31.12.2023
Programy motywacyjne
Stan na początek okresu
35 652
36 012
- wartość usług świadczonych przez pracowników
14 193
10 920
- rozliczenie zrealizowanych opcji
(9 489)
(11 280)
Stan na koniec okresu
40 356
35 652
Płatności oparte na akcjach – rozliczane w gotówce
W roku 2024 ani w roku 2023 Bank nie poniósł kosztów z tytułu części gotówkowej omawianych programów.
45. Transakcje z podmiotami powiązanymi
mBank S.A. jest jednostką dominującą Grupy mBanku S.A., a Commerzbank AG jest jednostką dominującą najwyższego szczebla i jednocześnie bezpośrednią jednostką dominującą wobec mBanku S.A.
Wszystkie transakcje pomiędzy Bankiem a podmiotami powiązanymi były transakcjami typowymi i rutynowymi, zawartymi na warunkach nie odbiegających od warunków rynkowych, a ich charakter i warunki wynikały z bieżącej działalności operacyjnej, prowadzonej przez Bank. Transakcje z podmiotami powiązanymi przeprowadzone w ramach zwykłej działalności operacyjnej obejmują kredyty, depozyty oraz transakcje w walutach obcych.
Bank świadczy na rzecz kluczowego personelu kierowniczego Banku, Członków Rady Nadzorczej Banku oraz bliskich członków rodzin tych osób standardowe usługi finansowe obejmujące, między innymi, prowadzenie rachunków bankowych, przyjmowanie depozytów, udzielanie kredytów i inne usługi finansowe. Zdaniem Banku transakcje te są zawierane na warunkach rynkowych.
Zgodnie z ustawą Prawo bankowe udzielenie kredytu, pożyczki pieniężnej, gwarancji bankowej lub poręczenia Członkom Zarządu i Rady Nadzorczej Banku, osobom zajmującym kierownicze stanowiska w Banku jak również podmiotom powiązanym z nimi kapitałowo lub organizacyjnie, następuje na podstawie Regulaminów uchwalonych przez Radę Nadzorczą mBanku S.A.
Regulaminy określają szczegółowe zasady oraz limity zadłużenia z tytułu udzielonych kredytów, pożyczek pieniężnych, gwarancji bankowych i poręczeń w stosunku do wyżej wymienionych osób i podmiotów, które zgodne z przepisami wewnętrznymi Banku, określającymi kompetencje do podejmowania decyzji kredytowych, obowiązującymi dla klientów detalicznych i korporacyjnych Banku. Udzielenie kredytu, pożyczki pieniężnej, gwarancji bankowej lub poręczenia Członkowi Zarządu i Rady Nadzorczej Banku, osobie zajmującej kierownicze stanowiska w Banku jak również podmiotowi powiązanemu z nimi kapitałowo lub organizacyjnie w kwocie przekraczającej limity ustanowione przez Prawo Bankowe powoduje, że decyzja o udzieleniu takiego produktu jest podejmowana w formie uchwały Zarządu i uchwały Rady Nadzorczej.
Warunki takich kredytów, pożyczek pieniężnych, gwarancji bankowych i poręczeń, w tym zwłaszcza w odniesieniu do oprocentowania oraz prowizji i opłat, nie mogą być korzystniejsze od warunków stosowanych przez Bank odpowiednio dla klientów detalicznych lub korporacyjnych.
Poniższa tabela przedstawia wartości transakcji Banku z Członkami Rady Nadzorczej i Zarządu mBanku, kluczowym personelem kierowniczym mBanku, Członkami Rady Nadzorczej i Zarządu Commerzbanku oraz innymi osobami i podmiotami powiązanymi, a także ze spółkami Grupy Commerzbank AG. Wartość transakcji obejmuje salda aktywów i zobowiązań oraz związane z nimi koszty i przychody według stanu na dzień 31 grudnia 2024 roku i 31 grudnia 2023 roku.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
151
Członkowie Rady Nadzorczej i Zarządu mBanku, kluczowy personel kierowniczy mBanku, Członkowie Rady Nadzorczej i Zarządu Commerzbanku
Inne osoby i podmioty powiązane*
Spółki zależne mBanku
Commerzbank AG
Pozostałe spółki Grupy Commerzbank AG
Stan na koniec okresu
31.12.2024
31.12.2023
31.12.2024
31.12.2023
31.12.2024
31.12.2023
31.12.2024
31.12.2023
31.12.2024
31.12.2023
Sprawozdanie z sytuacji finansowej
Aktywa
6 607
4 343
1 188
1 221
24 094 535
21 539 912
506 446
565 885
16
45
Zobowiązania
12 099
15 449
4 242
10 496
373 660
533 442
1 649 831
1 761 275
93 436
82 994
Rachunek zysków i strat
Przychody z tytułu odsetek
373
241
127
106
1 409 510
1 424 380
94 094
63 828
-
-
Koszty z tytułu odsetek
(305)
(440)
(101)
(133)
(5 900)
(7 077)
(50 730)
(58 054)
(1 319)
(2 612)
Przychody z tytułu prowizji
28
24
35
33
15 363
16 196
6 467
6 333
55
54
Koszty z tytułu prowizji
-
-
-
-
(280 654)
(194 292)
-
-
-
-
Pozostałe przychody operacyjne
-
-
-
62
13 275
15 022
2 202
1 914
-
-
Ogólne koszty administracyjne, amortyzacja i pozostałe koszty operacyjne
-
-
-
-
(44 748)
(22 300)
(7 294)
(8 118)
(11 530)
-
Zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane
Zobowiązania udzielone
872
1 499
104
166
2 883 846
2 909 963
2 068 805
2 288 854
1 992
1 776
Zobowiązania otrzymane
-
-
-
-
-
-
1 912 420
1 956 104
-
-
* Inne osoby i podmioty powiązane obejmują: bliskich członków rodzin Członków Rady Nadzorczej i Zarządu mBanku, kluczowego personelu kierowniczego mBanku, Członków Rady Nadzorczej i Zarządu Commerzbanku oraz podmioty kontrolowane lub współkontrolowane przez wyżej wymienione osoby.
Zarząd mBanku S.A.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku Zarząd mBanku S.A. pełnił funkcje w następującym składzie:
1. Cezary Kocik – Prezes Zarządu,
2. Krzysztof Bratos – Wiceprezes Zarządu ds. Bankowości Detalicznej,
3. Krzysztof Dąbrowski – Wiceprezes Zarządu ds. Operacji i Informatyki,
4. Marek Lusztyn – Wiceprezes Zarządu ds. Zarządzania Ryzykiem,
5. Julia Nusser – Wiceprezes Zarządu ds. Compliance i HR,
6. Adam Pers – Wiceprezes Zarządu ds. Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej,
7. Pascal Ruhland – Wiceprezes Zarządu ds. Finansów.
Zmiany w składzie Zarządu mBanku S.A.
W dniu 4 lipca 2024 roku Pan Cezary Stypułkowski, Prezes Zarządu mBanku S.A., złożył rezygnację z pełnienia funkcji w Zarządzie mBanku S.A., w tym stanowiska Prezesa Zarządu mBank S.A., ze skutkiem na dzień 4 lipca 2024 roku.
Rezygnacja została złożona w rezultacie uzgodnień z Radą Nadzorczą Banku, stanowiąc integralną część procesu sukcesji na stanowisku Prezesa Zarządu mBanku. Wcześniej, w dniu 5 czerwca 2024 roku, na stanowisko Prezesa Zarządu został powołany warunkowo Pan Cezary Kocik. Powołanie Pana Cezarego Kocika na stanowisko Prezesa Zarządu mBanku S.A. przez Radę Nadzorczą było uwarunkowane uzyskaniem zgody Komisji Nadzoru Finansowego, która została udzielona w dniu 11 października 2024 roku.
W dniu 25 lipca 2024 roku Rada Nadzorcza mBanku S.A. powołała z dniem 26 lipca 2024 roku Pana Krzysztofa Bratosa do Zarządu mBanku S.A. na stanowisko Wiceprezesa Zarządu ds. Bankowości Detalicznej, na miejsce Pana Cezarego Kocika.
Rada Nadzorcza mBanku S.A.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku skład Rady Nadzorczej mBanku S.A. przedstawia się następująco:
1. Agnieszka Słomka-Gołębiowska – Przewodnicząca,
2. Bettina Orlopp – Wiceprzewodnicząca,
3. Hans-Georg Beyer,
4. Tomasz Bieske,
5. Mirosław Godlewski,
6. Aleksandra Gren,
7. Thomas Schaufler.
8. Bernhard Spalt.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
152
Zmiany składu Rady Nadzorczej
W dniu 14 października 2024 roku Pani Bettina Orlopp złożyła rezygnację z funkcji członka Rady Nadzorczej z dniem 27 lutego 2025 roku.
W dniu 12 grudnia 2024 roku Pan Carsten Schmitt został zarekomendowany przez Komisję ds. wynagrodzeń i nominacji Rady Nadzorczej na kandydata na członka Rady Nadzorczej. Jego powołanie w skład rady nadzorczej Banku jest uzależnione od pozytywnej oceny odpowiedniości.
Wynagrodzenie Członków Zarządu Banku oraz Rady Nadzorczej
Poniżej przedstawiono informacje o wartości wynagrodzeń, nagród lub korzyści wypłaconych i należnych Członkom Zarządu Banku, którzy pełnili swoje funkcje na koniec 2024 roku i 2023 roku, wynagrodzeń byłych Członków Zarządu oraz wynagrodzeń Członków Rady Nadzorczej mBanku S.A.
Wynagrodzenie wypłacone (w zł)
2024
2023
Zarząd Banku
Wynagrodzenie zasadnicze
12 287 419
12 472 913
Pozostałe korzyści
3 709 940
3 376 357
Bonus na poprzedni rok
1 418 666
1 292 000
Bonus odroczony
662 400
654 000
Wynagrodzenia byłych Członków Zarządu Banku
Wynagrodzenie zasadnicze
1 708 953
560 000
Pozostałe korzyści
462 410
139 358
Bonus na poprzedni rok
622 203
224 000
Bonus odroczony
788 400
342 000
Odszkodowanie (zakaz konkurencji)
828 695
-
Rada Nadzorcza
Wynagrodzenie zasadnicze
1 763 649
1 671 354
Łączne kwoty wynagrodzeń Członków Zarządu Banku obejmują wynagrodzenia zasadnicze, nagrody, odprawy z tytułu rozwiązania umowy o zarządzanie, odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji, koszty polis oraz koszty mieszkań.
Wymienione wyżej świadczenia mają charakter krótkoterminowy.
Łączna kwota wynagrodzeń otrzymanych przez Członków Zarządu Banku pełniących funkcje w 2024 roku wyniosła 21 990 tys. zł (w 2023 roku: 18 843 tys. zł).
Zgodnie z obowiązującym w Banku systemem wynagrodzeń Członkom Zarządu Banku może przysługiwać wynagrodzenie zmienne za rok 2024, które byłoby wypłacane począwszy od 2025 roku. W związku z tym została utworzona rezerwa na wypłatę gotówkową bonusu za rok 2024 dla Członków Zarządu, która na dzień 31 grudnia 2024 roku wynosiła 5 975 tys. (na koniec 2023 roku: 6 310 tys. zł). Ostateczną decyzję na temat wysokości wynagrodzenia zmiennego podejmie Komisja ds. Wynagrodzeń i Nominacji Rady Nadzorczej Banku do dnia 28 lutego 2024 roku.
W 2024 roku i w 2023 roku Członkowie Zarządu mBanku S.A. nie uzyskali wynagrodzenia z tytułu zasiadania w zarządach i radach nadzorczych spółek powiązanych.
Łączna kwota wynagrodzeń otrzymanych przez Członków Rady Nadzorczej Banku, Członków Zarządu Banku oraz pozostałych członków kluczowego personelu kierowniczego Banku pełniących funkcje w 2024 roku wyniosła 34 132 tys. zł (w 2023 roku: 29 763 tys. zł).
Szczegółowe informacje dotyczące wynagrodzeń poszczególnych Członków Zarządu i Rady Nadzorczej, jak również skład Rady Nadzorczej oraz informacje o byłych Członkach Zarządu, zostały przedstawione w Sprawozdaniu Zarządu z działalności Grupy mBanku S.A. w Rozdziale 11.7. „Zarząd i Rada Nadzorcza skład, kompetencje i zasady działania”.
Informacje o stanie posiadania akcji Banku przez osoby zarządzające i nadzorujące
Na dzień 31 grudnia 2024 roku akcje Banku posiadało trzech Członków Zarządu Banku: Pan Krzysztof Bratos 1 069 sztuk, Pan Krzysztof Dąbrowski 1 609 sztuk oraz Pan Marek Lusztyn 2 267 sztuk.
Na dzień 31 grudnia 2023 roku akcje Banku posiadało dwóch Członków Zarządu Banku: Pan Cezary Stypułkowski – 30 902 sztuki oraz Pan Marek Lusztyn – 1 283 sztuki.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
153
46. Przejęcie i zbycie
W 2023 roku Bank dokonał przejęcia działalności mBanku Hipotecznego S.A. związanej z obsługą części kredytów. Przejęcie nastąpiło w drodze podziału mBanku Hipotecznego przez wydzielenie części jego działalności i przeniesienie jej do mBanku.
Szczegółowe informacje dotyczące powyższej transakcji zaprezentowano w Nocie 45 Sprawozdania finansowego mBanku S.A. za 2023 rok, sporządzonego według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej, zatwierdzonego w dniu 27 lutego 2024 roku.
47. Adekwatność kapitałowa
Jedno z głównych zadań Banku polega na zapewnieniu odpowiedniego poziomu kapitału. W ramach strategii zarządzania kapitałem Bank tworzy ramy i wytyczne dla efektywnego planowania i wykorzystania bazy kapitałowej, które:
są zgodne z obowiązującymi przepisami zewnętrznymi oraz regulacjami wewnętrznymi,
zabezpieczają kontynuację realizacji celów finansowych zapewniających odpowiedni poziom zwrotu dla akcjonariuszy,
zapewniają utrzymanie silnej bazy kapitałowej będącej podstawą wsparcia dla rozwoju biznesu.
Strategia zarządzania kapitałem w Banku opiera się na dwóch podstawowych filarach:
dążenie do optymalnego poziomu i struktury funduszy własnych, zapewniających utrzymywanie współczynników kapitałowych powyżej kapitałowych celów strategicznych Banku (ustalonych powyżej minimalnych wymogów kapitałowych biorąc pod uwagę zaakceptowany apetyt na ryzyko) przy jednoczesnym zabezpieczeniu pokrycia kapitałem wszystkich istotnych rodzajów ryzyka zidentyfikowanych w działalności mBanku,
efektywne wykorzystanie bazy kapitałowej gwarantujące osiągnięcie oczekiwanych stóp zwrotu, w tym zwrotu z kapitału regulacyjnego i kapitału własnego, i dzięki temu stworzenie stabilnych podstaw zasilania bazy kapitałowej w przyszłych okresach.
Powyższe filary zarządzania kapitałem pozwalają na rozwój biznesu przy jednoczesnym spełnieniu norm nadzorczych w dłuższej perspektywie.
Współczynniki kapitałowe
Pomiar adekwatności funduszy własnych, w tym m.in. kalkulacja współczynników kapitałowych i wskaźnika dźwigni finansowej, funduszy własnych oraz całkowitego wymogu kapitałowego mBanku, odbywała się w oparciu o przepisy:
Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE z dnia 26 czerwca 2013 roku w sprawie warunków dopuszczenia instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i firmami inwestycyjnymi, zmieniającej dyrektywę 2002/87/WE i uchylającą dyrektywy 2006/48/WE oraz 2006/49/WE (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 176, str. 338 z późn. zm. – Dyrektywa CRD),
Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 roku w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 176, str. 1 z późn. zm. – Rozporządzenie CRR),
Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2021/451 z dnia 17 grudnia 2020 roku ustanawiającego wykonawcze standardy techniczne do celów stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do sprawozdań nadzorczych instytucji oraz uchylającego rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 680/2014 (Dz. U. UE. L. z 2021 r. Nr 97, str. 1 z późn. zm. – Rozporządzenie ITS),
Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Prawo bankowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 1646, z późn. zm.),
Ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 roku o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 559, z późn. zm. – Ustawa).
W związku z wejściem w życie w 2015 roku Ustawy, która transponuje przepisy Dyrektywy CRD do polskiego porządku prawnego, na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank zobowiązany jest dodatkowo utrzymywać fundusze własne na poziomie, który pozwoli pokryć wyznaczony na mocy przepisów Ustawy bufor zabezpieczający (conservation buffer) w wysokości 2,5% łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko (31 grudnia 2023 roku: 2,5%).
Wskaźnik bufora antycyklicznego dla ekspozycji kredytowych na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, który miał zastosowanie na koniec 2024 i 2023 roku, zgodnie z artykułem 83 Ustawy, wyniósł 0%. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 18 września 2024 r. wskaźnik ten od września 2025 roku
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
154
będzie wynosić 1 % łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko. Wskaźnik bufora antycyklicznego specyficznego dla Banku, wyznaczany zgodnie z przepisami Ustawy jako średnia ważona wskaźników bufora antycyklicznego mających zastosowanie w jurysdykcjach, w których odnośne ekspozycje kredytowe Banku się znajdują, wyniósł na dzień 31 grudnia 2024 roku 10 p.b. (31 grudnia 2023 roku: 15 p.b.). Na wartość wskaźnika wpływ miały przede wszystkim ekspozycje oddziałów zagranicznych mBanku w Czechach i na Słowacji, gdzie wskaźniki bufora antycyklicznego wynosiły na dzień 31 grudnia 2024 roku odpowiednio: 1,25% i 1,5% (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 2,0% i 1,5%).
W 2016 roku Bank otrzymał decyzję administracyjną KNF, zgodnie z którą Bank został uznany za inną instytucję o znaczeniu systemowym (O-SII). Na Bank został nałożony bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym, który zgodnie z decyzją KNF z dnia 29 października 2020 roku wyniósł 0,5% łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko, obliczonej zgodnie z art. 92 ust. 3 Rozporządzenia CRR. Bufor ten powinien być utrzymywany zarówno na poziomie indywidualnym, jak i skonsolidowanym. Określona w decyzji administracyjnej wartość bufora ma zastosowanie na dzień 31 grudnia 2024 roku.
Ostatecznie wymóg połączonego bufora wyznaczony dla Banku na dzień 31 grudnia 2024 roku wyniósł 3,10% łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko (31 grudnia 2023 roku: 3,15%).
Współczynniki kapitałowe znajdowały się w 2024 roku oraz w 2023 roku powyżej wymaganych wartości uwzględniających opisane wyżej składowe.
mBank
31.12.2024
31.12.2023
Współczynnik kapitałowy
Poziom wymagany
Poziom zaraportowany
Poziom wymagany
Poziom zaraportowany
Łączny współczynnik kapitałowy (TCR)
11,10%
18,21%
11,15%
19,70%
Współczynnik kapitału Tier I (T1 ratio)
9,10%
16,71%
9,15%
17,01%
Współczynnik kapitału podstawowego Tier I (CET1 ratio)
7,60%
15,05%
7,65%
17,01%
Jednostkowy wskaźnik dźwigni finansowej, liczony według przepisów Rozporządzenia CRR oraz Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/62 z dnia 10 października 2014 roku zmieniającego Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do wskaźnika dźwigni, z uwzględnieniem przejściowej definicji kapitału Tier I, na dzień 31 grudnia 2024 roku wyniósł 6,4% (na dzień 31 grudnia 2023 roku: 6,0%).
Bank podlega również wymogom w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych („MREL”), o których mowa w artykule 98 ust. 1 Ustawy o BFG, stanowiących transpozycję przepisów artykułu 45 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiającej ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych w tym zakresie. Na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank spełnił obowiązujące minimalne wymogi.
Fundusze własne
Zgodnie z Rozporządzeniem CRR na fundusze własne składa się kapitał podstawowy Tier I, kapitał dodatkowy Tier I oraz kapitał Tier II.
Kapitał podstawowy Tier I mBanku obejmuje:
instrumenty kapitałowe i powiązane ażio emisyjne,
zyski zatrzymane,
skumulowane inne całkowite dochody i pozostałe kapitały rezerwowe,
fundusze ogólne ryzyka bankowego,
niezależne zweryfikowane zyski z bieżącego okresu po odliczeniu wszelkich możliwych do przewidzenia obciążeń lub dywidend,
korekty regulacyjne.
Kapitał dodatkowy Tier I obejmuje wartość wyemitowanych obligacji kapitałowych mBanku, ujętych w pozycji „Dodatkowe pozycje kapitału”.
Kapitał Tier II mBanku obejmuje instrumenty kapitałowe i powiązane ażio emisyjne (zobowiązania podporządkowane z uwzględnieniem amortyzacji w trakcie ostatnich pięciu lat do terminu zapadalności danych instrumentów) oraz korekty z tytułu ryzyka kredytowego (nadwyżkę rezerw ponad oczekiwane uznane straty według metody AIRB).
Fundusze własne mBanku na dzień 31 grudnia 2024 roku wyniosły 16 442 048 tys. zł, kapitał Tier I wyniósł 15 083 901 tys. zł, natomiast kapitał podstawowy Tier I Banku wyniósł 13 583 901 tys. (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 14 845 446 tys. zł, 12 817 356 tys. zł oraz 12 817 356 tys. zł).
W związku z emisją obligacji kapitałowych mBanku z dnia 6 grudnia 2024 roku, na dzień 31 grudnia 2024 roku wartość kapitału dodatkowego Tier I wyniosła 1 500 000 tys. zł.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
155
Łączna kwota ekspozycji na ryzyko
Łączna kwota ekspozycji na ryzyko Banku obejmuje:
kwoty ekspozycji ważonych ryzykiem w odniesieniu do ryzyka kredytowego, ryzyka kredytowego kontrahenta, pozycji sekurytyzacyjnych, ryzyka rozmycia oraz dostaw z późniejszym terminem rozliczenia,
kwotę ekspozycji na ryzyko rynkowe, obejmującą ryzyko pozycji, ryzyko walutowe i ryzyko cen towarów,
kwotę ekspozycji na ryzyko operacyjne,
kwotę ekspozycji na ryzyko korekty wyceny kredytowej,
kwoty innych ekspozycji na ryzyko.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku metoda AIRB stosowana była do wyliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego i kredytowego kontrahenta dla:
ekspozycji korporacyjnych mBanku,
portfela detalicznych kredytów mBanku zabezpieczonych hipotecznie,
ekspozycji mBanku z tytułu kredytowania specjalistycznego dla nieruchomości przychodowych (metoda IRB „slotting approach”),
ekspozycji detalicznych mBanku niezabezpieczonych hipotecznie,
ekspozycji detalicznych mBanku wobec mikrofirm zabezpieczonych hipotecznie,
ekspozycji wobec banków komercyjnych.
W czwartym kwartale 2024 roku Bank wdrożył decyzję Europejskiego Banku Centralnego dotyczącą istotnych zmian w modelach wszystkich parametrów: PD, CCF i LGD, w portfelach podlegających metodzie AIRB.
Łączna kwota ekspozycji na ryzyko Banku na dzień 31 grudnia 2024 roku wyniosła 90 267 395 tys. zł, w tym kwota ekspozycji na ryzyko z tytułu ryzyka kredytowego, kredytowego kontrahenta stanowiła 76 402 632 tys. zł (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 75 369 675 tys. zł oraz 63 093 257 tys. zł).
Proces ICAAP i kapitał wewnętrzny
Wdrożony w Banku proces oceny adekwatności kapitału wewnętrznego ICAAP (Internal Capital Adequacy Assessment Process), ma na celu utrzymanie zasobów kapitałowych na poziomie adekwatnym do profilu i poziomu ryzyka wynikającego z działalności Banku.
Zasoby te utrzymywane na bezpiecznym poziomie. Wartość funduszy własnych Banku w podejściu regulacyjnym kształtuje się powyżej wartości wymaganej w celu pokrycia całkowitego wymogu kapitałowego Banku wyznaczonego zgodnie z Rozporządzeniem CRR. Podobnie w podejściu ekonomicznym zasoby kapitałowe, w postaci funduszy własnych oraz w postaci potencjału pokrycia ryzyka, kształtują się powyżej wartości kapitału wewnętrznego oszacowanego dla Banku zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 27 lipca 2021 roku w sprawie szczegółowego sposobu szacowania kapitału wewnętrznego oraz dokonywania przez Bank przeglądów strategii i procedur szacowania i stałego utrzymywania kapitału wewnętrznego.
ADEKWATNOŚĆ KAPITAŁOWA
31.12.2024
31.12.2023
Kapitał podstawowy Tier I
13 583 901
12 817 356
Kapitał Tier I
15 083 901
12 817 356
Fundusze własne
16 442 048
14 845 446
Kwoty ekspozycji ważonych ryzykiem na ryzyko kredytowe, kredytowe kontrahenta, rozmycia oraz dostaw z późniejszym terminem rozliczenia, w tym:
76 402 632
63 093 257
- przy zastosowaniu metody standardowej
22 906 017
20 283 340
- przy zastosowaniu metody AIRB
48 468 112
40 036 244
- pozycje sekurytyzacyjne
5 023 261
2 770 102
- kwota ekspozycji na ryzyko z tytułu wkładu do funduszu kontrahenta centralnego na wypadek niewykonania zobowiązania
5 242
3 571
Łączna kwota ekspozycji na ryzyko pozycji, ryzyko walutowe i ryzyko cen towarów
1 140 759
1 292 151
Łączna kwota ekspozycji na ryzyko operacyjne
12 562 518
10 834 923
Łączna kwota ekspozycji na ryzyko korekty wyceny kredytowej
161 486
149 344
Łączna kwota ekspozycji na ryzyko
90 267 395
75 369 675
Współczynnik kapitału podstawowego Tier I
15,0%
17,0%
Współczynnik kapitału Tier I
16,7%
17,0%
Łączny współczynnik kapitałowy
18,2%
19,7%
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
156
FUNDUSZE WŁASNE
31.12.2024
31.12.2023
Kapitał podstawowy Tier I przed korektami regulacyjnymi
15 280 791
13 792 145
Instrumenty kapitałowe i powiązane ażio emisyjne
3 625 801
3 616 057
Zyski zatrzymane, w tym:
1 401 758
1 401 758
- niepodzielony wynik finansowy z lat ubiegłych
1 401 758
1 401 758
Skumulowane inne całkowite dochody (i pozostałe kapitały rezerwowe)
7 885 364
7 500 530
Fundusze ogólne ryzyka bankowego
1 115 143
1 115 143
Niezależnie zweryfikowane zyski z bieżącego okresu po odliczeniu wszelkich możliwych do przewidzenia obciążeń lub dywidend
1 252 725
158 657
Kapitał podstawowy Tier I - korekty regulacyjne
(1 696 890)
(974 789)
Dodatkowe korekty wartości (kwota ujemna)
(54 778)
(60 955)
Wartości niematerialne (po odliczeniu powiązanej rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego) (kwota ujemna)
(1 136 264)
(944 804)
Rezerwy odzwierciedlające wartość godziwą związane z zyskami lub stratami z tytułu instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne z tytułu instrumentów finansowych, które nie zostały wycenione według wartości godziwej
102 446
258 977
Kwoty ujemne będące wynikiem obliczeń kwot oczekiwanej straty
(346 048)
-
Kwota ujemna ekspozycji z tytułu pozycji sekurytyzacyjnych kwalifikujących się do wagi ryzyka równej 1 250 %, jeżeli instytucja decyduje się na wariant odliczenia
(39 697)
(18 647)
Straty za bieżący rok obrachunkowy (kwota ujemna)
-
(129 335)
Inne korekty regulacyjne
(222 549)
(80 025)
Kapitał podstawowy Tier I
13 583 901
12 817 356
Kapitał dodatkowy Tier I
1 500 000
-
Kapitał Tier I (kapitał podstawowy Tier I + kapitał dodatkowy Tier I)
15 083 901
12 817 356
Kapitał Tier II przed korektami regulacyjnymi
1 358 147
2 028 090
Instrumenty kapitałowe i powiązane ażio emisyjne
1 358 147
1 874 027
Korekty z tytułu ryzyka kredytowego
-
154 063
Kapitał Tier II – korekty regulacyjne
-
-
Kapitał Tier II
1 358 147
2 028 090
Łączny kapitał (kapitał Tier I + kapitał Tier II)
16 442 048
14 845 446
48. Zdarzenia po dniu bilansowym
Na dzień publikacji niniejszego Sprawozdania finansowego mBanku S.A. za 2024 rok nie wystąpiły istotne wydarzenia po dniu bilansowym.
mBank S.A.
Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
157
PODPISY CZŁONKÓW ZARZĄDU MBANKU S.A.
Data
Imię i nazwisko
Stanowisko
Podpis
26.02.2025
Cezary Kocik
Prezes Zarządu
(podpisano elektronicznie)
26.02.2025
Krzysztof Bratos
Wiceprezes Zarządu ds. Bankowości Detalicznej
(podpisano elektronicznie)
26.02.2025
Krzysztof Dąbrowski
Wiceprezes Zarządu ds. Operacji i Informatyki
(podpisano elektronicznie)
26.02.2025
Marek Lusztyn
Wiceprezes Zarządu ds. Zarządzania Ryzykiem
(podpisano elektronicznie)
26.02.2025
Julia Nusser
Wiceprezes Zarządu ds. Compliance i HR
(podpisano elektronicznie)
26.02.2025
Adam Pers
Wiceprezes Zarządu ds. Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej
(podpisano elektronicznie)
26.02.2025
Pascal Ruhland
Wiceprezes Zarządu ds. Finansów
(podpisano elektronicznie)