JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
2 / 120
SPIS TREŚCI
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z ZYSKÓW LUB STRAT I INNYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 4
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ 5
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM 6
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 7
PODSTAWOWE INFORMACJE 8
1. PODSTAWOWA DZIAŁALNOŚĆ ORLEN 8
2. PODSTAWA SPORZĄDZENIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 9
3. WALUTA FUNKCJONALNA I WALUTA PREZENTACJI SPRAWOZDAŃ FINANSOWYCH 9
4. POLITYKA RACHUNKOWOŚCI 10
4.1 Zasady rachunkowości 10
4.2 Przekształcenie danych porównawczych 11
4.3 Wpływ kwestii związanych ze zrównoważonym rozwojem na sprawozdanie finansowe 12
5. WPŁYW ZMIAN STANDARDÓW MSSF NA JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN 18
6. ZMIANY W PORÓWNANIU DO DANYCH UJĘTYCH W RAPORCIE ZA IV KWARTAŁ 2024 19
DANE SEGMENTOWE 20
7. SEGMENTY DZIAŁALNOŚCI 20
8. PRZYCHODY, KOSZTY, WYNIKI FINANSOWE, ZWIĘKSZENIA AKTYWÓW TRWAŁYCH 21
9. AKTYWA W PODZIALE NA SEGMENTY OPERACYJNE I OBSZARY GEOGRAFICZNE 23
9.1 Aktywa w podziale na segmenty operacyjne 23
9.2 Aktywa trwałe w podziale na obszary geograficzne 23
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 24
10. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z ZYSKÓW LUB STRAT I INNYCH CAŁKOWITYCH
DOCHODÓW 24
10.1 Przychody ze sprzedaży 24
10.2 Przychody ze sprzedaży według segmentów operacyjnych w podziale na asortymenty 26
10.3 Podział geograficzny przychodów ze sprzedaży - zaprezentowany według kraju siedziby
zleceniodawcy 27
10.4 Przychody z tytułu umów z klientami według kryterium rodzaju umowy 28
10.5 Przychody z tytułu umów z klientami według terminu przekazania 28
10.6 Przychody z tytułu umów z klientami według okresu obowiązywania umowy 30
10.7 Przychody z tytułu umów z klientami według kanałów sprzedaży 30
10.8 Koszty 31
10.9 Pozostałe przychody operacyjne 32
10.10 Pozostałe koszty operacyjne 32
10.11 Przychody i koszty finansowe 33
10.12 (Strata)/odwrócenie straty z tytułu utraty wartości należności handlowych oraz pozostałych aktywów
finansowych 34
10.13 Podatek dochodowy 35
11. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ 37
11.1 Rzeczowe aktywa trwałe 37
11.2 Wartości niematerialne oraz wartość firmy 41
11.3 Akcje i udziały w jednostkach zależnych, stowarzyszonych, współkontrolowanych i wspólne
działania 43
11.4 Utrata wartości rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych, aktywów z tytułu praw do
użytkowania oraz akcji i udziałów w jednostkach zależnych, współkontrolowanych i
stowarzyszonych 45
11.5 Kapitał pracujący netto 54
11.6 Środki pieniężne 60
11.7 Kredyty, pożyczki i obligacje 60
11.8 Dług netto i zarządzanie kapitałem 63
11.9 Kapitał własny 65
11.10 Instrumenty pochodne oraz pozostałe aktywa i zobowiązania 67
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
3 / 120
11.11 Rezerwy 70
12. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 75
12.1 (Zysk) z tytułu różnic kursowych 75
12.2 Odsetki netto 75
12.3 (Zysk) na działalności inwestycyjnej 75
12.4 Zmiana stanu rezerw 76
12.5 Pozostałe korekty 76
12.6 Podatek dochodowy (zapłacony) 76
13. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA FINANSOWEGO 77
13.1 Kategorie i klasy instrumentów finansowych 80
13.2 Pozycje dochodów, kosztów, zysków lub strat i innych całkowitych dochodów 81
13.3 Ustalanie wartości godziwej 82
13.4 Rachunkowość zabezpieczeń 83
13.5 Identyfikacja ryzyka 94
14. POZOSTAŁE NOTY OBJAŚNIAJĄCE 106
14.1 Posiadane koncesje 106
14.2 Ujawnienia wynikające z Art. 44 Ustawy – Prawo energetyczne 106
14.3 Leasing 107
14.4 Poniesione nakłady inwestycyjne oraz przyszłe zobowiązania z tytułu podpisanych kontraktów
inwestycyjnych 113
14.5 Aktywa i zobowiązania warunkowe 113
14.6 Zabezpieczenia akcyzowe 115
14.7 Transakcje z podmiotami powiązanymi 116
14.8 Wynagrodzenie wynikające z umowy z podmiotem uprawnionym do badania sprawozdań
finansowych 118
15. WYDARZENIA PO ZAKOŃCZENIU OKRESU SPRAWOZDAWCZEGO 119
15.1 Istotne finansowania bankowe i pozabankowe 119
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z ZYSKÓW LUB STRAT I INNYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
4 / 120
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z ZYSKÓW LUB STRAT I INNYCH
CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
NOTA
2024
2023
(dane
przekształcone)
Przychody ze sprzedaży
8, 10.1,10.2, 10.3
201 353
250 969
Koszt własny sprzedaży
10.8.1
(180 924)
(209 139)
Zysk brutto ze sprzedaży
20 429
41 830
Koszty sprzedaży
(8 331)
(9 132)
Koszty ogólnego zarządu
(2 440)
(2 304)
Pozostałe przychody operacyjne
10.9
8 860
19 965
Pozostałe koszty operacyjne
10.10
(12 756)
(25 583)
(Strata)/odwrócenie straty z tytułu utraty wartości należności handlowych
(w tym odsetek od należności handlowych)
10.12
(112)
(142)
Zysk z działalności operacyjnej
5 650
24 634
Przychody finansowe
10.11.1
5 385
6 783
Koszty finansowe
10.11.2
(6 707)
(3 062)
Przychody i koszty finansowe netto
(1 322)
3 721
(Strata)/odwrócenie straty z tytułu utraty wartości
pozostałych aktywów finansowych
10.12
1 401
(2 116)
Zysk przed opodatkowaniem
5 729
26 239
Podatek dochodowy
10.13
(1 785)
(5 023)
podatek dochodowy bieżący
(1 399)
(1 480)
podatek odroczony
10.13.2
(386)
(3 543)
Zysk netto
3 944
21 216
Inne całkowite dochody:
które nie zostaną następnie przeklasyfikowane na zyski lub straty
10
(59)
zyski i straty aktuarialne
15
(79)
zyski/(straty) z tytułu inwestycji w instrumenty kapitałowe
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
(3)
6
podatek odroczony
10.13.2
(2)
14
które zostaną przeklasyfikowane na zyski lub straty
(2 094)
(1 486)
instrumenty zabezpieczające
13.4
(1 976)
(2 240)
koszty zabezpieczenia
13.4
(609)
406
podatek odroczony
10.13.2
491
348
(2 084)
(1 545)
Całkowite dochody netto
1 860
19 671
Zysk netto i rozwodniony zysk netto na jedną akcję (w PLN na akcję)
3,40
18,27
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024 5 / 120
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ
NOTA
31/12/2024
31/12/2023
(dane
przekształcone)
01/01/2023
(dane
przekształcone)
AKTYWA
Aktywa trwałe
Rzeczowe aktywa trwałe
11.1
45 929
43 799
50 466
Wartości niematerialne oraz wartość firmy
11.2
3 652
4 933
3 552
Aktywa z tytułu praw do użytkowania
14.3.1
4 765
4 696
4 206
Akcje i udziały w jednostkach zależnych i współkontrolowanych
11.3
65 065
67 974
62 666
Aktywa z tytułu podatku odroczonego
-
-
2 594
Zapasy obowiązkowe
11.5.1
9 789
9 128
11 151
Instrumenty pochodne
11.10.1
1 343
1 505
1 252
Należności długoterminowe z tytułu leasingu
19
19
20
Pozostałe aktywa, w tym:
11.10.1
21 107
12 668
13 007
pożyczki udzielone
19 587
11 271
11 767
151 669
144 722
148 914
Aktywa obrotowe
Zapasy
11.5.1
12 779
14 598
21 935
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
11.5.2
16 027
18 792
22 588
Należności z tytułu podatku dochodowego
85
46
455
Środki pieniężne
11.6
1 368
2 854
7 939
Instrumenty pochodne
11.10.1
914
1 594
2 094
Pozostałe aktywa, w tym:
11.10.1
13 916
17 837
22 775
depozyty zabezpieczające
921
206
8 651
pożyczki udzielone
3 912
4 637
3 329
cash pool
8 870
12 312
4 323
Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży
980
3 926
1 218
46 069
59 647
79 004
Aktywa razem
197 738
204 369
227 918
PASYWA
KAPITAŁ WŁASNY
Kapitał podstawowy
11.9.1
1 974
1 974
1 974
Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej
11.9.2
46 405
46 405
46 405
Inne składniki kapitału własnego
11.9.3
972
3 066
4 547
Zyski zatrzymane
11.9.4
88 592
89 454
74 690
Kapitał własny razem
137 943
140 899
127 616
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Kredyty, pożyczki i obligacje
11.7
11 712
9 337
10 088
Rezerwy
11.11
3 060
2 871
2 857
Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego
10.13.2
523
626
-
Zobowiązania z tytułu umów z klientami
11.5.4
25
6
-
Instrumenty pochodne
11.10.2
441
629
5 091
Zobowiązania z tytułu leasingu
14.3.1
2 871
2 899
2 465
Pozostałe zobowiązania
11.10.2
200
184
2 975
18 832
16 552
23 476
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe
zobowiązania
11.5.3
25 825
26 226
25 500
Zobowiązania z tytułu leasingu
14.3.1
559
482
353
Zobowiązania z tytułu umów z klientami
11.5.4
326
431
341
Kredyty, pożyczki i obligacje
11.7
2 721
3 319
5 513
Rezerwy
11.11
3 965
4 428
4 374
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego
244
7
4 165
Instrumenty pochodne
11.10.2
536
1 030
11 969
Pozostałe zobowiązania, w tym:
11.10.2
6 787
10 995
24 611
cash pool
6 545
7 732
4 093
zobowiązania z tytułu kontraktów wycenionych
na moment rozliczenia połączenia jednostek
-
2 757
18 822
40 963
46 918
76 826
Zobowiązania razem
59 795
63 470
100 302
Pasywa razem
197 738
204 369
227 918
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024 6 / 120
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM
Kapitał
podstawowy
Kapitał z emisji akcji
powyżej ich wartości
nominalnej
Inne składniki kapitału
własnego, w tym:
Kapitał z tytułu stosowania
rachunkowości
zabezpieczeń
Zyski
zatrzymane
Kapitał własny
razem
NOTA
11.9.1
11.9.2
11.9.3
11.9.4
01/01/2024
1 974
46 405
3 066
3 053
89 454
140 899
Zysk netto
-
-
-
-
3 944
3 944
Składniki innych całkowitych dochodów
-
-
(2 096)
(2 094)
12
(2 084)
Całkowite dochody netto
-
-
(2 096)
(2 094)
3 956
1 860
Dywidendy
-
-
-
-
(4 818)
(4 818)
Sprzedaż akcji własnych
-
-
2
-
-
2
31/12/2024
1 974
46 405
972
959
88 592
137 943
01/01/2023
1 974
46 405
4 547
4 539
74 690
127 616
Zysk netto
-
-
-
-
21 216
21 216
Składniki innych całkowitych dochodów
-
-
(1 481)
(1 486)
(64)
(1 545)
Całkowite dochody netto
-
-
(1 481)
(1 486)
21 152
19 671
Kapitał wynikający z połączenia jednostek
-
-
-
-
(3)
(3)
Dywidendy
-
-
-
-
(6 385)
(6 385)
31/12/2023
1 974
46 405
3 066
3 053
89 454
140 899
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
7 / 120
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH
NOTA
2024
2023
(dane
przekształcone)
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej
Zysk przed opodatkowaniem
5 729
26 239
Korekty o pozycje:
Amortyzacja
10.8.2
4 364
5 227
(Zysk) z tytułu różnic kursowych
12.1
(132)
(415)
Odsetki netto
12.2
(1 557)
(1 518)
Dywidendy
10.11.1
(2 535)
(1 235)
Strata na działalności inwestycyjnej
12.3
9 114
16 861
Zmiana stanu rezerw
12.4
3 028
3 871
Zmiana stanu kapitału pracującego
11.5
4 052
11 179
Pozostałe korekty
12.5
(8 004)
(22 730)
Podatek dochodowy (zapłacony)
12.6
(1 164)
(5 221)
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej
12 895
32 258
Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej
Nabycie składników rzeczowego majątku trwałego, wartości
niematerialnych i aktywów z tytułu praw do użytkowania
(12 643)
(19 985)
Sprzedaż składników rzeczowego majątku trwałego, wartości
niematerialnych i aktywów z tytułu praw do użytkowania
4 767
2 903
Nabycie akcji i udziałów
(658)
(2)
Dokapitalizowanie jednostek zależnych
(357)
(4 103)
Dokapitalizowanie w inwestycjach we wspólne przedsięwzięcia
-
(1 523)
Zbycie akcji i udziałów
171
-
Nabycie obligacji
-
(3 978)
Zbycie obligacji
-
3 978
Odsetki otrzymane
12.2
1 861
1 813
Dywidendy otrzymane
2 501
1 253
Wydatki z tytułu udzielonych pożyczek
(11 033)
(16 005)
Wpływy z tytułu spłaty udzielonych pożyczek
3 902
14 313
Przepływy netto w ramach systemu cash pool
2 526
(9 415)
Pozostałe
(32)
(337)
Środki pieniężne netto (wykorzystane) w działalności inwestycyjnej
(8 995)
(31 088)
Przepływy pieniężne z działalności finansowej
Wpływy z otrzymanych kredytów i pożyczek
11.7, 11.8.1
10 128
4 825
Spłata kredytów i pożyczek
11.7, 11.8.1
(8 227)
(9 301)
Emisja obligacji
11.8.1
-
2 183
Odsetki zapłacone od kredytów, pożyczek, obligacji i cash pool
12.2, 11.8.1
(805)
(801)
Odsetki zapłacone z tytułu leasingu
12.2, 11.8.1
(160)
(145)
Dywidendy wypłacone akcjonariuszom jednostki dominującej
11.9.6
(4 818)
(6 385)
Przepływy netto w ramach systemu cash pool
11.8.1
(1 163)
3 705
Płatności zobowiązań z tytułu umów leasingu
11.8.1
(434)
(368)
Otrzymane dotacje
208
177
Pozostałe
(97)
(173)
Środki pieniężne netto (wykorzystane) w działalności finansowej
(5 368)
(6 283)
(Zmniejszenie) netto stanu środków pieniężnych
(1 468)
(5 113)
Zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych
(18)
28
Środki pieniężne na początek okresu
2 854
7 939
Środki pieniężne na koniec okresu
11.6
1 368
2 854
w tym środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania
11.6
293
188
PODSTAWOWE INFORMACJE
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
8 / 120
PODSTAWOWE INFORMACJE
1. PODSTAWOWA DZIAŁALNOŚĆ ORLEN
PODSTAWOWE INFORMACJE O SPÓŁCE
NAZWA
ORLEN Spółka Akcyjna
SIEDZIBA
ul. Chemików 7, 09-411 Płock, Polska
KRS
0000028860
REJESTRACJA
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, XX Wydział Gospodarczy
REGON
610188201
NIP
774-00-01-454
PRZEDMIOT
DZIAŁALNOŚCI
przerób ropy naftowej,
produkcja paliw, wyrobów petrochemicznych i chemicznych,
sprzedaż hurtowa i detaliczna produktów paliwowych,
wytwarzanie, dystrybucja i obrót energią elektryczną i cieplną,
poszukiwanie złóż, wydobycie gazu ziemnego,
import gazu, obrót paliwami gazowymi,
pozostałe usługi związane między innymi z magazynowaniem.
ORLEN Spółka Akcyjna („Spółka”, „ORLEN”, „Emitent”, „Jednostka Dominująca”) powstał z połączenia Petrochemii
Płock S.A. z Centralą Produktów Naftowych S.A. w dniu 7 września 1999 roku. W dniu 1 sierpnia 2022 roku nastąpiło
połączenie ORLEN z Grupą LOTOS S.A. natomiast w dniu 2 listopada 2022 roku z PGNiG. Zgodnie z decyzją
Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia ORLEN S.A. z dnia 21 czerwca 2023 roku, w dniu 3 lipca 2023 roku została
zarejestrowana przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi XX Wydział Gospodarczy – Krajowego Rejestru
Sądowego zmiana nazwy Spółki z dotychczasowej: Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A. na: ORLEN S.A.
Od 26 listopada 1999 roku akcje ORLEN są notowane na rynku podstawowym Giełdy Papierów Wartościowych w
Warszawie (GPW) w systemie notowań ciągłych.
ORLEN wraz ze spółkami tworzącymi Grupę Kapitałową ORLEN S.A. („Grupa ORLEN”, „Grupa”) jest największym i
jednym z najbardziej nowoczesnych koncernów multienergetycznych w Europie Środkowej. Spółka działa głównie na
rynku polskim, ale posiada także oddziały zlokalizowane na terenie Pakistanu, Zjednoczonych Emiratów Arabskich,
Litwy oraz Czech.
PODSTAWOWE INFORMACJE
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
9 / 120
2. PODSTAWA SPORZĄDZENIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
Jednostkowe sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami
Sprawozdawczości Finansowej przyjętymi do stosowania w Unii Europejskiej (MSSF UE). Zastosowane przez Spółkę
zasady rachunkowości opierają się na standardach i interpretacjach przyjętych przez Unię Europejską i mających
zastosowanie dla okresu rozpoczynającego się dnia 1 stycznia 2024 roku lub okresów wcześniejszych.
Sprawozdanie finansowe zostało sporządzone w oparciu o zasadę kosztu historycznego, za wyjątkiem pochodnych
instrumentów finansowych i nieruchomości inwestycyjnych wycenianych w wartości godziwej oraz aktywów
finansowych wycenianych według wartości godziwej. Niniejsze jednostkowe sprawozdanie finansowe z wyjątkiem
jednostkowego sprawozdania z przepływów pieniężnych zostało sporządzone zgodnie z zasadą memoriału.
Zakres jednostkowego sprawozdania finansowego jest zgodny także z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia
29 marca 2018 roku w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów
wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa
niebędącego państwem członkowskim i obejmuje roczny okres sprawozdawczy od 1 stycznia do 31 grudnia 2024
roku i okres porównawczy od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku.
Prezentowane jednostkowe sprawozdanie finansowe przedstawia rzetelnie sytuację finansową i majątkową Spółki na
31 grudnia 2024 roku, wyniki jej działalności oraz przepływy pieniężne za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 roku.
Jednostkowe sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej
przez Spółkę w dającej się przewidzieć przyszłości.
W ramach oceny możliwości kontynuacji działalności przez Spółkę Zarząd dokonał analizy dotychczasowych ryzyk
zarówno o charakterze finansowym jak i operacyjnym, w tym w szczególności dokonał oceny wpływu czynników
mogących mieć istotny wpływ na wyniki Spółki w przyszłości, z uwzględnieniem zmian sytuacji makroekonomicznej w
Europie i na świecie związanych m.in. z trwającą agresją rosyjską na Ukrainę, konfliktami na Bliskim Wschodzie oraz
kierunkami polityki nowej administracji USA.
Ponadto Zarząd uwzględnił w swojej ocenie prawidłowości przyjęcia założenia kontynuacji działalności analizę
podstawowych wskaźników finansowych ORLEN, w tym wskaźników płynnościowych, wskaźników zadłużenia, jak
również wskaźników rentowności i obrotowości, które potwierdziły dobrą kondycję finansową ORLEN.
Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących
na zagrożenie kontynuowania działalności przez Spółkę.
Czas trwania Spółki jest nieoznaczony.
3. WALUTA FUNKCJONALNA I WALUTA PREZENTACJI SPRAWOZDAŃ
FINANSOWYCH
Walutą funkcjonalną i walutą prezentacji niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego jest złoty polski
(„PLN”). Dane w jednostkowym sprawozdaniu finansowym zaprezentowano w milionach PLN (mln PLN), chyba że w
konkretnych sytuacjach podano inaczej.
Ewentualne zaistniałe różnice w wysokości 1 mln PLN przy sumowaniu pozycji zaprezentowanych w notach
objaśniających wynikają z przyjętych zaokrągleń.
Transakcje wyrażone w walutach obcych są początkowo ujmowane według kursu waluty funkcjonalnej,
obowiązującego na dzień zawarcia transakcji. Na koniec okresu sprawozdawczego:
pozycje pieniężne wyrażone w walutach obcych są przeliczane po kursie waluty funkcjonalnej (ogłoszonym przez
NBP), obowiązującym na koniec okresu sprawozdawczego.
pozycje niepieniężne wyceniane według historycznej ceny nabycia lub kosztu wytworzenia wyrażonego w
walucie obcej są przeliczane po kursie wymiany z dnia transakcji.
pozycje niepieniężne wyceniane w wartości godziwej, wyrażone w walucie obcej, przelicza się przy
zastosowaniu kursów wymiany, które obowiązywały w dniu, na który wartość godziwa została ustalona.
Różnice kursowe powstające z tytułu rozliczania pozycji pieniężnych lub z tytułu przeliczania pozycji pieniężnych po
kursach innych niż te, po których zostały one przeliczone w momencie ich początkowego ujęcia, ujmuje się w wyniku
finansowym. Różnice kursowe stanowiące część zysku/straty z wyceny instrumentu zabezpieczającego w
rachunkowości zabezpieczeń ujmuje się w innych całkowitych dochodach.
W zakresie zabezpieczania ryzyka zmiany kursów walutowych, Spółka dąży do zabezpieczania pozycji netto z
wykorzystaniem transakcji pochodnych (zasady rachunkowości stosowane przez Spółkę w odniesieniu do
pochodnych instrumentów finansowych zostały przedstawione w nocie 13).
PODSTAWOWE INFORMACJE
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
10 / 120
4. POLITYKA RACHUNKOWOŚCI
4.1 Zasady rachunkowości
Wybrane istotne zasady rachunkowości oraz istotne wartości oparte na osądach i szacunkach zostały przedstawione
jako element poszczególnych not objaśniających do jednostkowego sprawozdania finansowego. Spółka stosowała
zasady rachunkowości w sposób ciągły dla wszystkich prezentowanych okresów sprawozdawczych, za wyjątkiem
poniższych zmian prezentacyjnych, wprowadzonych w bieżącym okresie sprawozdawczym. Wprowadzone zmiany
są efektem trwającego procesu integracji po zrealizowanych połączeniach z Polskim Górnictwem Naftowym i
Gazownictwem S.A. („PGNiG”) oraz Grupą LOTOS S.A. („Grupa LOTOS”), w tym dążenia do wypracowania nowego,
ujednoliconego standardu sprawozdawczości finansowej połączonych podmiotów, mającego na celu przede
wszystkim utrzymanie przez ORLEN pozycji w grupie liderów raportowania finansowego oraz utrzymanie
pozytywnego postrzegania oraz efektywnej komunikacji z interesariuszami (w tym inwestorami) ORLEN.
Spółka dokonała zmiany prezentacji w odniesieniu do następujących pozycji:
a) jednostkowe sprawozdanie z sytuacji finansowej:
zmiana prezentacji zapasów obowiązkowych - wydzielenie z pozycji "Zapasy" (prezentowanej w grupie aktywów
obrotowych) kategorii zapasów obowiązkowych i przeniesienie ich do grupy aktywów trwałych w ramach odrębnej
pozycji w celu osobnej prezentacji wartości zapasów, do których utrzymywania Spółka jest zobligowana zgodnie
z obowiązującymi ją przepisami prawa, a które nie są wykorzystywane w normalnym cyklu działalności
operacyjnej Spółki;
b) jednostkowe sprawozdania z zysków lub strat i innych całkowitych dochodów
zmiana prezentacji odsetek od należności handlowych - przeniesienie z pozycji "Przychody finansowe" do pozycji
"Pozostałe przychody operacyjne", gdyż nie są one wynikiem działalności finansowej, ani inwestowania wolnych
środków pieniężnych, a są związane bezpośrednio z podstawową działalnością gospodarczą Spółki;
zmiana prezentacji rozpoznanych odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych dotyczących odsetek od
należności handlowych - przeniesienie z pozycji "(Strata)/odwrócenie straty z tytułu utraty wartości pozostałych
aktywów finansowych" do pozycji "(Strata)/odwrócenie straty z tytułu utraty wartości należności handlowych (w
tym odsetek od należności handlowych)" prezentowanych w ramach działalności operacyjnej, co było
następstwem wprowadzonej zmiany powyżej;
zmiana prezentacji różnic kursowych od należności i zobowiązań handlowych - przeniesienie z pozycji
"Przychody i koszty finansowe netto" odpowiednio do pozycji "Pozostałe przychody operacyjne” lub „ Pozostałe
koszty operacyjne", gdyż Spółka uznała że wpływ różnic kursowych powinien być prezentowany spójnie z
charakterem transakcji, których dotyczy.
W związku z retrospektywnym zastosowaniem powyższych zmian, co spowodowało konieczność przekształcenia
danych porównawczych, w nocie 4.2 Spółka zaprezentowała ich wpływ na poszczególne pozycje jednostkowego
sprawozdania z sytuacji finansowej na 31 grudnia 2023 roku oraz na sprawozdanie z zysków lub strat i innych
całkowitych dochodów za 2023 rok. Ponadto zgodnie z wymogami MSR 1 Spółka przedstawia trzecie
sprawozdanie z sytuacji finansowej na 1 stycznia 2023 roku. W ocenie Spółki, wprowadzone zmiany zasad
rachunkowości w odniesieniu do wskazanych powyżej zdarzeń pozwolą na przekazanie bardziej przydatnych i
wiarygodnych informacji pozwalających na lepsze odzwierciedlenie wyników operacyjnych Spółki i efektów jej
działalności. Zmiany te zostały wprowadzone przez Spółkę przede wszystkim celem zwiększenia użyteczności
sprawozdań finansowych Spółki oraz przejrzystości i czytelności oraz porównywalności prezentowanych w nich
informacji i w ocenie Spółki odpowiadają one na potrzeby inwestorów, jak również są spójne z obserwowanymi
praktykami rynkowymi innych globalnych koncernów multienergetycznych.
Wybrane zasady rachunkowości
Nota
Segmenty działalności
7
Przychody ze sprzedaży
10.1
Koszty
10.8
Podatek dochodowy
10.13
Rzeczowe aktywa trwałe
11.1
Wartości niematerialne
11.2
Inwestycje w jednostkach powiązanych
11.3
Utrata wartości rzeczowych aktywów trwałych
11.4
Kapitał pracujący
11.5
Zapasy
11.5.1
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
11.5.2
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
11.5.3
Środki pieniężne
11.6
Kredyty, pożyczki i obligacje
11.7
Kapitał własny
11.9
Rezerwy
11.11
Instrumenty finansowe
13.1
Ustalanie wartości godziwej
13,3
Leasing
14.3
Aktywa i zobowiązania warunkowe
14.5
PODSTAWOWE INFORMACJE
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
11 / 120
4.2 Przekształcenie danych porównawczych
Spółka dokonała przekształcenia danych porównawczych prezentowanych w Jednostkowym Sprawozdaniu
Finansowym za 2023 rok w związku z wprowadzonymi zmianami prezentacyjnymi opisanymi w nocie 4.1
Szczegółowe informacje zostały przedstawione w tabeli poniżej:
31/12/2023
(dane
opublikowane)
Zmiany zasad
rachunkowości
31/12/2023
(dane
przekształcone)
AKTYWA
Aktywa trwałe, w tym:
Zapasy obowiązkowe
-
9 128
9 128
135 594
9 128
144 722
Aktywa obrotowe, w tym:
Zapasy
23 726
(9 128)
14 598
68 775
(9 128)
59 647
Aktywa razem
204 369
-
204 369
2023
(dane
opublikowane)
Zmiany zasad
rachunkowości
2023
(dane
przekształcone)
Zysk brutto ze sprzedaży
41 830
-
41 830
Koszty sprzedaży
(9 132)
-
(9 132)
Koszty ogólnego zarządu
(2 304)
-
(2 304)
Pozostałe przychody operacyjne
18 928
1 037
19 965
Pozostałe koszty operacyjne
(25 583)
-
(25 583)
(Strata)/odwrócenie straty z tytułu utraty wartości należności
handlowych (w tym odsetek od należności handlowych)
(137)
(5)
(142)
Zysk z działalności operacyjnej
23 602
1 032
24 634
Przychody finansowe
7 820
(1 037)
6 783
Koszty finansowe
(3 062)
-
(3 062)
Przychody i koszty finansowe netto
4 758
(1 037)
3 721
(Strata)/odwrócenie straty z tytułu utraty wartości
pozostałych aktywów finansowych
(2 121)
5
(2 116)
Zysk netto
21 216
-
21 216
2023
(dane
opublikowane)
Zmiany zasad
rachunkowości
2023
(dane
przekształcone)
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej
Zmiana stanu kapitału pracującego
13 202
(2 023)
11 179
zapasy
9 423
(2 023)
7 400
należności
3 979
-
3 979
zobowiązania
(200)
-
(200)
Pozostałe korekty, w tym:
(24 753)
2 023
(22 730)
zapasy obowiązkowe
-
2 023
2 023
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej
32 258
-
32 258
PODSTAWOWE INFORMACJE
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
12 / 120
4.3 Wpływ kwestii związanych ze zrównoważonym rozwojem na sprawozdanie
finansowe
Zdarzenia i uwarunkowania wynikające ze zmiany klimatu oraz postępujący proces transformacji energetycznej i
związane z nimi ryzyka, wywierają coraz większy wpływ na działalność Spółki zarówno w odniesieniu do modeli
biznesowych, procesów zachodzących w Spółce, jej zdolności do pozyskiwania finansowania, jak również
pozyskiwania i utrzymania inwestorów i klientów. W ostatnich latach zmiana klimatu stała się głównym determinantem
zarządzania zrównoważonym rozwojem w Grupie ORLEN. Dotychczasowe standardy i systemy
zarządzania ograniczające bezpośredni negatywny wpływ na środowisko ewoluowały w kierunku strategicznych
działań zmierzających do zmniejszenia wpływu działalności Spółki na klimat i środowisko, a także dostosowania
modeli biznesowych do wpływu fizycznych skutków zmiany klimatu na aktywa Spółki.
W szczególności, ryzyka zidentyfikowane przez Spółkę związane ze zrównoważonym rozwojem dotyczą:
ryzyka fizycznego wynikające ze zmiany klimatu - w tym negatywne skutki ekstremalnych warunków
pogodowych, które mogą przejawiać się poprzez długotrwałe susze, pożary czy powodzie.
ryzyka związanego z transformacją energetyczną, obejmującego:
ryzyka regulacyjno-prawne związane z nowymi lub szybko zmieniającymi się wymogami w zakresie ochrony
środowiska, w tym w szczególności zmiany regulacji dotyczących uprawnień do emisji gazów cieplarnianych;
ryzyka technologiczne, związane z rozwojem budową i wdrażaniem infrastruktury oraz technologii
transformacyjnych i dekarbonizacyjnych;
ryzyka rynkowe, w tym związane z nieprzewidywalnością popytu na produkty konwencjonalne i nisko-
/zeroemisyjne oraz dostępem do finansowania oraz
ryzyka reputacyjne, w tym stygmatyzacja sektora energetycznego i pogarszająca się percepcja firm
związanych z działaniami wpływającymi na zmianę klimatu.
ryzyka środowiskowego, w tym związanego z zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby, wpływem na
bioróżnorodność i ekosystemy, jak również dostępnością odpowiednich wolumenów oraz jakości zasobów
wodnych, dotyczące głównie konieczności ponoszenia wyższych kosztów remediacji, monitorowania,
dostosowywania do regulacji oraz innych działań ograniczających negatywny wpływ oddziaływania Spółki na
środowisko. Zidentyfikowano również ryzyka związane z dostępnością zasobów i surowców i wahaniami ich cen
oraz istnieniem barier technicznych, technologicznych i operacyjnych.
pozostałych ryzyk związanych ze społeczną odpowiedzialnością i ładem korporacyjnym.
Równolegle, Spółka identyfikuje szereg możliwości związanych z kwestiami zrównoważonego rozwoju, w tym m.in. w
zakresie poprawy efektywności kosztowej, wykorzystania mniej emisyjnych źródeł energii, budowy nowej oferty
produktów i usług, wchodzenia na nowe rynki oraz zwiększonej odporności dzięki dywersyfikacji biznesu. Spółka
identyfikuje również szanse związane z dostępem do „zielonych” funduszy, możliwość ubiegania się o dofinansowanie
do projektów oraz rozwój partnerstw z dostawcami zrównoważonych wsadów, w celu zabezpieczenia
długoterminowego dostępu.
Powyżej wskazane ryzyka i szanse są spójne z ryzykami i szansami uznanymi za istotne w wyniku procesu analizy
podwójnej istotności przeprowadzonej na potrzeby sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju Spółki
za rok 2024.
Odpowiedzią na ryzyka związane z transformacją energetyczną jest strategia Grupy ORLEN do 2035 roku oraz
długoterminowy cel osiągnięcia neutralności emisyjnej w 2050 roku. W ramach strategii Grupy ORLEN do 2035 roku
ogłoszono cele redukcji emisji gazów cieplarnianych do 2030 i 2035 roku w stosunku do roku bazowego 2019. Grupa
ORLEN planuje znacząco zredukować emisje gazów cieplarnianych poprzez realizację ogłoszonych celów
dekarbonizacji. Planowane jest również całkowite zakończenie produkcji energii elektrycznej i ciepła z węgla oraz
rozwój nowych linii biznesowych, które pozwolą na minimalizację ryzyk związanych z przejściem na niskoemisyjną
gospodarkę oraz na wykorzystanie szans wynikających ze zmiany klimatu.
Planowanie strategiczne Grupy ORLEN, w tym Strategia do 2035 roku oraz dążenie do zeroemisyjności do 2050 roku,
opiera się na ciągłej analizie ryzyk związanych z transformacją, czyli przyszłego otoczenia makroekonomicznego,
regulacji prawnych, możliwości technologicznych oraz preferencji konsumentów w perspektywie krótkoterminowej,
średnioterminowej i długoterminowej. Zmiany te są ściśle związane z dążeniem UE do neutralności emisyjnej, co
wpływa na kluczowe aspekty działalności ORLEN, takie jak opłaty za emisję gazów cieplarnianych, wsparcie dla
produkcji energii odnawialnej oraz zmieniający się popyt na paliwa kopalne.
W 2023 roku Koncern rozpoczął opracowywanie planów neutralności klimatycznej w perspektywie 2050 roku, które
będą kontynuowane w celu pokrycia wszystkich kluczowych aktywów koncernu. W 2024 roku przygotowano
długoterminowe plany dla kluczowych aktywów Grupy z segmentów Energetyka, Rafineria i Petrochemia,
odpowiedzialnych za ponad 50% emisji bezpośredniej w całej Grupie ORLEN. W planach tych zdefiniowano działania
dekarbonizacyjne, które powinny zostać zaimplementowane w celu zminimalizowania emisji do 2050 roku do poziomu
Net Zero.
Wstępne wyniki analiz długoterminowego rozwoju kluczowych aktywów Grupy ORLEN pokazały, że w perspektywie
średnioterminowej do 2035 roku tempo transformacji w Europie Środkowej pozwala koncernowi zwiększać swoją
konkurencyjność poprzez realizację opublikowanej na początku 2025 roku Strategii i założeń przyjętego Planu
Transformacji. ORLEN stawia na elastyczność w podejściu do transformacji energetycznej, analizując jednocześnie
różne możliwości technologiczne i zachowując 77% całkowitej puli CAPEX jako niezaangażowanej.
PODSTAWOWE INFORMACJE
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
13 / 120
Zrównoważony rozwój – strategia Spółki
Strategia Zrównoważonego Rozwoju Grupy ORLEN to kompleksowy dokument będący nadrzędnym planem działań
i rozwoju Grupy zgodnie z wymogami zrównoważonego rozwoju.
W 2024 roku w Grupie ORLEN obowiązywała Strategia Zrównoważonego Rozwoju Grupy ORLEN 2024-2030,
przyjęta w grudniu 2023 roku. Strategia była kompatybilna ze strategią biznesową Grupy i miała zdefiniowane cele w
dwóch horyzontach czasowych: do 2026 i do 2030 roku, zgodnie z horyzontem strategii biznesowej obowiązującej w
roku 2024. W 2025 roku, w związku z aktualizacją strategii biznesowej i rozszerzeniem jej horyzontu czasowego do
2035, zaktualizowano również Strategię Zrównoważonego Rozwoju Grupy ORLEN.
KLIMAT
W filarze Klimat tematami wiodącymi są dekarbonizacja i transformacja energetyczna. Wyznaczono konkretne cele
związane z inwestycjami w odnawialne źródła energii, np. farma wiatrowa na Bałtyku – Baltic Power, czy produkcję
paliw alternatywnych a także cele redukcji emisji gazów cieplarnianych na rok 2030 i 2035 (rok bazowy 2019) na
drodze do Net Zero w 2050 roku. Istotnym celem jest również decyzja o zakończeniu produkcji energii elektrycznej z
węgla do 2030 roku i ciepła do 2035 roku. W filarze Klimat oddzielny strumień strategiczny obejmuje adaptację Grupy
ORLEN do zmiany klimatu oraz przeciwdziałanie i minimalizowanie ryzyk wynikających ze zmiany klimatu.
ŚRODOWISKO
W filarze Środowisko uwaga skierowana jest na minimalizowanie wpływu działalności Grupy ORLEN na środowisko i
przeciwdziałanie utracie bioróżnorodności. Ważnym elementem jest również zrównoważona gospodarka wodno-
ściekowa, gdzie celem jest opracowanie polityki wodno-ściekowej oraz policzenie śladu wodnego. W ramach tego
strumienia planowane jest m.in. zamykanie obiegów wody poprzez np. modernizację myjni na stacjach paliw. Istotnym
strumieniem w filarze środowisko jest także Gospodarka obiegu zamkniętego oraz minimalizacja zanieczyszczeń,
gdzie jednym z celów jest osiągnięcie 150 tys. ton mocy zainstalowanej w recyklingu do 2030 roku i 250 tys. ton do
2035 roku.
PRACOWNICY
Pracownicy to filar, w którym wyznaczono cele związane z dalszym minimalizowaniem wypadkowości w Grupie
ORLEN oraz wdrażaniem spójnych wymogów BHP i bezpieczeństwa procesowego w powiększonej Grupie ORLEN.
Ważnym elementem tego filaru jest dbanie o dobrostan pracowników Grupy, gdzie celem jest kontynuacja i dalsze
rozszerzanie oferty projektów rozwijających kompetencje pracowników, oraz działania wspierające zdrowie fizyczne i
psychiczne.
SPOŁECZEŃSTWO
Społeczności to filar zakładający rozwój projektów CSR (społecznej odpowiedzialności biznesu) angażujących i
pomagających społecznościom lokalnym. Planowane jest opracowanie i wdrożenie programu Sprawiedliwej
transformacji, który zabezpieczy lokalne społeczności na obszarach objętych transformacją energetyczną.
ŁAD KORPORACYJNY
Ostatni filar, który jest niezbędny aby scalać wszystkie pozostałe to Ład korporacyjny. Tu wyznaczono m.in. cele
związane z należytą starannością w całym łańcuchu wartości Grupy ORLEN w zakresie ochrony praw człowieka i
ochrony środowiska. Cele wyznaczone w tym filarze odnoszą się również do zapewnienia jednolitych standardów
dotyczących ochrony praw człowieka, etyki i standardów antykorupcyjnych w całej Grupie ORLEN, promowania
różnorodności, a także wdrożenie centralnego modelu zarządzania cyberbezpieczeństwem.
Strategia dekarbonizacji
Grupa ORLEN zamierza zredukować emisje osiągając następujące cele redukcji emisji (wartości liczone w stosunku
do wartości w roku bazowym 2019):
Redukcja emisji bezpośrednich i pośrednich dwutlenku węgla w ujęciu absolutnym z działalności oil & gas. Cel to
redukcja o 13% do 2030 roku oraz o 25% do 2035 roku. W 2024 roku redukcja w ramach tego celu wynosiła 7%
w stosunku do roku bazowego.
Zidentyfikowane dźwignie pozwalające na osiągnięcie celu redukcji emisji to:
Wykorzystanie niskoemisyjnej energii poprzez wygaszanie zintegrowanych mocy wytwórczych
wykorzystujących wysoko- emisyjne źródła energii i zwiększenie zużycia energii pochodzącej ze źródeł
niskoemisyjnych i odnawialnych, w tym energii elektrycznej, ciepła oraz innych nośników energii jak
odnawialny i niskoemisyjny wodór lub biometan.
Wdrożenie rozwiązań poprawiających efektywność energetyczną takie jak odzysk ciepła czy elektryfikacja w
zakładach produkcyjnych.
Redukcja emisji z działalności wydobywczej poprzez zmniejszenie emisji metanu i zakończenie rutynowego
spalania gazu w pochodniach. W tym kontekście ORLEN zadeklarował dwa dedykowane cele do 2030 roku
– Zero Routine Flaring i Near Zero Upstream Methane Emissions – które dotyczą całej działalności
wydobywczej operatorskiej Grupy ORLEN.
Rozwój technologii wychwytu, składowania lub utylizacji CO2 (CCUS), która się przyczyni do obniżenia emisji
z zakładów rafineryjno-petrochemicznych i umożliwi redukcję emisji koncernu w ujęciu absolutnym.
Redukcja intensywności emisji produkcji energii elektrycznej i ciepła mierzonej wskaźnikiem kg CO2e/MWh
odnosząca się do emisji bezpośredniej z produkcji energii elekrycznej i ciepła. Cel to redukcja wskaźnika o 40%
do 2030 roku oraz o 55% do 2035 roku. W 2024 roku redukcja w ramach tego celu wynosiła 17% w stosunku do
roku bazowego.
Zidentyfikowane dźwignie pozwalające na osiągnięcie celu redukcji intensywności emisji z produkcji energii
elektrycznej i ciepła:
PODSTAWOWE INFORMACJE
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
14 / 120
Dynamiczny rozwój odnawialnych źródeł energii (OZE) opierający się przede wszystkim na zwiększeniu
zainstalowanych mocy w morskiej energetyce wiatrowej oraz lądowej energetyce wiatrowej i fotowoltaicznej.
Transformacja ciepłownictwa poprzez stopniowe zmniejszanie udziału węgla w kogeneracji i wykorzystanie
gazu ziemnego, odnawialną energię w postaci biomasy czy biogazu oraz elektryfikację produkcji ciepła.
Ekspansja energetyki gazowej poprzez budowę wysokoefektywnych bloków gazowo-parowych (CCGT),
które pozwolą na zastępowanie najbardziej emisyjnych i nieefektywnych jednostek węglowych w kraju i na
stabilizację systemu elektroenergetycznego w obliczu dynamicznego rozwoju odnawialnych źródeł energii.
Rozwój małych reaktorów modułowych (SMR). Technologia ta stanowi innowacyjne i bez emisyjne
rozwiązanie wspierające dekarbonizację energetyki, przemysłu oraz ciepłownictwa.
Redukcja wskaźnika Net Carbon Intensity (NCI) mierzonego w g CO2e/MJ o 10% do 2030 roku oraz o 15% do
2035 roku. W 2024 roku redukcja w ramach tego celu wyniosła 3% w stosunku do roku bazowego.
Zidentyfikowane dźwignie pozwalające na osiągnięcie celu Net Carbon Intensity (g CO
2
e/MJ) to:
Zwiększona produkcja nisko- i zeroemisyjnej energii, przede wszystkim dzięki inwestycjom w odnawialne
źródła energii.
Rozwój produkcji paliw alternatywnych, w tym biopaliwa, paliwa syntetyczne czy wodór automotive, mogące
efektywnie zastąpić konwencjonalne paliwa ropopochodne w sektorze transportu.
Dekarbonizacja własnej działalności poprzez poprawę efektywności energetycznej, redukcję emisji metanu,
wychwytywanie i składowanie emisji z własnych instalacji, korzystanie z mniej emisyjnych źródeł energii oraz
wycofywanie węgla z produkcji energii elektrycznej i ciepła.
Rozwój usługi Carbon Management umożliwiający wychwyt i składowania emisji powstających u stron
trzecich. Emisje te stanowią offset technologiczny, pozwalając na redukcję emisji dwutlenku węgla poza
własną działalnością.
Wpływ kwestii związanych ze zrównoważonym rozwojem na sprawozdanie finansowe ORLEN
Istotne osądy, główne źródła niepewności szacunków i zasady rachunkowości
Przy sporządzaniu niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego Zarząd dokonał analizy wpływu kwestii
związanych ze zrównoważonym rozwojem, w tym w szczególności zmiany klimatu oraz transformacji energetycznej i
ryzyk oraz szans z tym związanych, na istotne osądy i szacunki dokonywane przez Grupę, szczególnie w kontekście
realizowanej strategii dekarbonizacji z konkretnymi zobowiązaniami dotyczącymi redukcji emisji i osiągnięcia
neutralności klimatycznej.
Zgodnie z MSSF, przy dokonywaniu założeń i szacunków Zarząd opiera się na racjonalnych i mających poparcie
faktograficzne założeniach odzwierciedlających jak najwłaściwszą ocenę kierownictwa odnośnie do całokształtu
warunków gospodarczych, które mogą wystąpić w dającej się przewidzieć przyszłości. Niemniej jednak szacunki
dotyczące wpływu zmiany klimatu i transformacji energetycznej na działalność Spółki wiążą się z bardzo dużą
niepewnością i mogą się istotnie zmieniać w kolejnych okresach w zależności od tempa przebiegu transformacji.
Zewnętrzne źródła danych dotyczące zmiany klimatu i transformacji energetycznej, które mogłyby stanowić podstawę
szacunków często znacznie się od siebie różnią w kontekście prognoz co do przyszłego poziomu cen i ich zmienności,
jak również zakładanego popytu i podaży. W ocenie Spółki, szczególne znaczenie będą miały takie czynniki, jak
ostateczny kształt i moment wdrożenia kolejnych regulacji prawnych, w tym w zakresie rewizji europejskiego systemu
handlu emisjami oraz europejskich dyrektyw dotyczących odnawialnych źródeł energii i poprawy efektywności
energetycznej. Nie mniej istotny z perspektywy Spółki jest również kierunek działań legislacyjnych dotyczący
dekarbonizacji transportu, w tym znaczącego podniesienia standardów środowiskowych dla nowych pojazdów
spalinowych oraz zakaz sprzedaży nowych samochodów z silnikiem spalinowym w UE od 2035 roku, co może się
przełożyć na mniejsze dochody ze sprzedaży paliw konwencjonalnych. Nie bez znaczenia pozostawać będzie również
sposób wdrożenia dyrektyw unijnych dotyczących kwestii klimatycznych, transformacji energetycznej i
zrównoważonego rozwoju w prawach krajowych regionu, w których działa Spółka. Zwiększenie presji na
dekarbonizację może również wpłynąć na zmiany preferencji konsumenckich i nawyków transportowych, zaś
niepewność co do niezawodności i skalowalności nowych rozwiązań technologicznych może wpłynąć na
nieosiągnięcie zakładanych zwrotów z zaplanowanych inwestycji w przyszłości.
Poniższa tabela zawiera mapowanie kluczowych kwestii dotyczących zrównoważonego rozwoju wraz z referencją
do not oraz podsumowaniem informacji zawartych we wskazanych notach do niniejszego jednostkowego
sprawozdania finansowego obejmujących obszary, na które zagadnienia środowiskowe, społeczne oraz związane
z ładem korporacyjnym mają lub mogą mieć wpływ w przyszłości.
PODSTAWOWE INFORMACJE
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
15 / 120
Obszar ESG
Temat
Numer Noty
Opis
Środowisko (E)
Wpływ kwestii
klimatycznych
na przyjęte
osądy i
szacunki
dotyczące
niefinansowych
aktywów
trwałych
11.1 Rzeczowe
aktywa trwałe
11.4 Utrata wartości
rzeczowych aktywów
trwałych, wartości
niematerialnych,
aktywów z tytułu
praw do użytkowania
oraz akcji i udziałów
w jednostkach
zależnych,
współkontrolowanych
i stowarzyszonych
Spółka weryfikuje okresy użytkowania składników rzeczowych
aktywów trwałych na koniec każdego roku. W ramach tego procesu
Spółka bierze obecnie pod uwagę również wpływ czynników
związanych ze zmianami klimatu, w tym w szczególności w
odniesieniu do aktywów, których okres użytkowania może ulec
skróceniu w ramach realizacji planów redukcji emisyjności.
Spółka uwzględniła, w ramach przyjętych założeń będących
podstawą oszacowania przyszłych oczekiwanych przepływów
pieniężnych w przeprowadzonych testach na utratę wartości,
kluczowe parametry makroekonomiczne, w tym szacunki
prawdopodobieństwa wpływu cen praw do emisji CO2 na przychody
ze sprzedaży produktów, a także czynniki wykorzystane do
ustalenia wartości odzyskiwalnej aktywów.
Środowisko (E)
Rozpoznanie
rezerw
środowiskowych
w tym
związanych z
obowiązkiem
rekultywacji
oraz demontażu
11.11 Rezerwy
W związku z ciążącymi na Spółce wymogami prawnymi oraz
oczekiwanymi zobowiązaniami, Spółka tworzy rezerwy
środowiskowe na podstawie oceny stopnia zanieczyszczenia
środowiska gruntowo-wodnego oraz przewidywanych kosztów
rekultywacji.
Ponadto Spółka rozważyła kwestie istnienia dodatkowych
potencjalnych zobowiązań warunkowych związanych z wymogami
regulacyjnymi, w tym:
• nakazującymi usunięcie szkód wyrządzonych środowisku
naturalnemu,
• dodatkowymi opłatami lub karami wynikającymi z wymogów z
zakresu ochrony środowiska,
• istnienia potencjalnych umów, które mogą rodzić obciążenia,
• konieczności restrukturyzacji mających na celu osiągnięcie celów
klimatycznych.
Na bazie przeprowadzonej analizy Spółka nie zidentyfikowała na 31
grudnia 2024 roku zobowiązań warunkowych związanych ze zmianą
klimatu.
Środowisko (E)
Utworzenie
rezerwy na
skutki wymogów
prawnych
związanych z
koniecznością
umorzenia
uprawnień do
emisji CO2 oraz
certyfikatów
energetycznych
oraz
ponoszenie
opłat za
korzystanie ze
środowiska
10.8.2 Koszty według
rodzaj
u
11.11 Rezerwy
13.5.1.2: Ryzyko
zmiany cen
uprawnień do emisji
CO
2
Spółka podlega m.in. unijnej regulacji ustanawiającej system handlu
uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dyrektywa EU
ETS). Ponadto ponoszą opłaty za korzystanie ze środowiska
wynikające z ustaw Prawo ochrony środowiska oraz Prawo Wodne,
jak również są zobowiązane m.in. do realizacji Narodowego Celu
Wskaźnikowego (NCW) oraz Narodowego Celu Redukcyjnego
(NCR).
Spółka tworzy rezerwy na skutki wymogów prawnych związanych z
koniecznością umorzenia uprawnień do emisji CO
2
oraz certyfikatów
energetycznych na podstawie obowiązujących regulacji. ORLEN
zarządza centralnie ryzykiem związanym z kosztem rozliczenia
emisji CO
2
w Grupie.
Spółka ujawnia w tym zakresie m.in. następujące informacje:
• wpływ poniesionych przez Spółkę w 2024 roku kosztów emisji CO
2
oraz opłat środowiskowych (Nota 10.8.2 (pozycja podatki i opłaty));
• zasady rachunkowości stosowane przez Spółkę w odniesieniu do
tworzenia rezerw na szacowane koszty emisji CO
2
oraz pozostałe
ryzyka środowiskowe (Nota 11.11);
• polityka zabezpieczania ryzyka rynkowego związanego ze
zmianami cen CO
2
, która realizowana jest głównie przy
wykorzystaniu instrumentów pochodnych w celu ograniczania
ryzyka zmian przepływów pieniężnych (Nota 13.5.1.2)
Środowisko (E)
Wpływ zmian
klimatu na
podatek
odroczony
10.13.2 Podatek
odroczony
11.4 Utrata wartości
rzeczowych aktywów
trwałych, wartości
niematerialnych,
aktywów z tytułu
praw do użytkowania
oraz akcji i udziałów
w jednostkach
zależnych,
współkontrolowanych
i stowarzyszonych
Wartość odzyskiwalna aktywów z tytułu podatku odroczonego
mierzona jest przy użyciu założeń i czynników wykorzystywanych
do ustalenia wartości odzyskiwalnej aktywów. Obejmują one więc
również kwestie i procesy związane z transformacją energetyczną i
zmianami klimatu.
Spółka szacuje, że wypracowane przepływy pieniężne będą
wystarczające na realizację aktywów z tytułu odroczonego podatku
dochodowego ujętych na 31 grudnia 2024 roku.
PODSTAWOWE INFORMACJE
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
16 / 120
Środowisko (E)
Zielone
finansowanie
11.7.3 Obligacje
Narastająca presja klimatyczna i regulacyjna wpływa na ogólne
warunki gospodarcze na rynkach, na których działa Spółka,
przekładając się na dostępność i ceny wybranych towarów, jak
również na stopy procentowe, kursy walut, wskaźniki inflacji oraz
dostępność finansowania. Regulacje środowiskowe stopniowo są
uzupełniane wytycznymi w zakresie zrównoważonego finansowania,
w ramach których pozyskiwane środki muszą być przeznaczane na
inwestycje zmniejszające ryzyka zmiany klimatu i ryzyka
środowiskowe.
ORLEN wyemitował w 2020 i 2021 roku obligacje zrównoważonego
rozwoju o łącznej wartości 2 000 mln PLN, jak również w 2021 roku
ustanowił program emisji euroobligacji, w ramach którego
wyemitował w maju 2021 roku zielone euroobligacje o łącznej
wartości nominalnej 500 mln EUR. Poziom marży oraz stała stopa
procentowa tych obligacji uzależnione są od oceny (ratingu) agencji
ESG, mierzącej cyklicznie podatność ORLEN na zdefiniowane
ryzyka ESG oraz sposób zarządzania przez ORLEN tymi ryzykami,
albo od alternatywnego ratingu ESG.
Spółka przeznaczyła środki z zielonych obligacji na finansowanie
szeregu projektów związanych z transformacją energetyczną i
zrównoważonym rozwojem, w tym:
• budowy i akwizycji nowych mocy produkcyjnych OZE
• dalszego rozwoju sieci szybkich ładowarek aut elektrycznych,
• rozwoju infrastruktury tankowania autobusów i samochodów
wodorowych,
• rozwoju instalacji do recyklingu odpadów,
• realizacji projektów z zakresu czystej infrastruktury transportowej.
Środowisko (E)
Dotacje
rządowe
11.2 Wartości
niematerialne oraz
wartość firmy
11.2.1 Prawa
majątkowe
11.7.1 Kredyty
15.1 Wydarzenia po
zakończeniu okresu
sprawozdawczego
Spółka korzysta z dostępnych programów pomocy rządowej od
krajowych i międzynarodowych instytucji, dla projektów
nakierowanych na przejście na gospodarkę niskoemisyjną oraz
badania i rozwój zielonych technologii.
W ostatnim okresie Spółka pozyskiwała finansowanie na
preferencyjnych warunkach m.in. z:
• Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) na realizację celów
związanych z transformacją energetyczną. Pozyskane z EBI środki
w łącznej wysokości 3,5 mld PLN zostaną przeznaczone na
inwestycje w sieć dystrybucji energii elektrycznej poprzez jej
modernizację i rozbudowę, realizowaną w całości przez Energa
Operator (Nota: 11.7.1):
Spółka korzystała również z finansowania oferowanego przez
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(NFOŚiGW) na realizację projektów związanych z ochroną
środowiska i zrównoważonym rozwojem. Dodatkowo, Spółka
pozyskiwała środki w ramach programów unijnych. Między innymi w
2024 roku Spółce zostało przyznane bezzwrotne dofinansowanie w
wysokości 62 mln EUR na realizację projektu "Clean Cities –
Hydrogen mobility in Poland" wspieranego przez Europejską
Agencję Wykonawczą ds. Klimatu, Środowiska i Infrastruktury
(CINEA) w ramach konkursu CEF Alternative Fuels Infrastructure
Facility. Środki te zostaną przeznaczone na budowę 16
ogólnodostępnych stacji tankowania wodoru oraz instalacji produkcji
zielonego wodoru.
Ponadto 2024 i 2023 roku Spółka pozyskiwała nieodpłatnie
uprawnienia CO
2
oraz certyfikaty energetyczne (łącznie
odpowiednio 9.256 tys. ton i 9.547 tys ton) co pozwoliło na
obniżenie kosztów działalności Grupy związanych z realizacją
obowiązków umorzeniowych.
Społeczna
odpowiedzialność
(S)
Nieodpłatne
świadczenia
Sponsoring
sportowy
10.10 Pozostałe
koszty operacyjne
10.8.2 Koszty według
rodzaju
Spółka bezpośrednio jak również we współpracy z fundacjami
korporacyjnymi angażuje się w projekty społeczne i edukacyjne,
wspierając rozwój lokalnych społeczności oraz promując innowacje i
technologie przyjazne środowisku, realizuje również programy
sponsoringu społecznego, kultury i sportu amatorskiego. W 2024
roku ORLEN aktywnie wspierał działania mające na celu walkę ze
skutkami powodzi., m.in. poprzez przeznaczenie 35 mln zł na
program „Jesteśmy razem”.
ORLEN również angażuje się w programy wolontariatu
pracowniczego, które mają na celu wspieranie lokalnych
społeczności i realizację istotnych społecznie projektów. Polityka
dobroczynności ORLEN określa zasady udzielania, wykorzystania i
rozliczania darowizn, co zapewnia transparentność i efektywność
działań.
PODSTAWOWE INFORMACJE
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
17 / 120
Ład korporacyjny
(G)
Polityka
wynagrodzeń
kluczowego
personelu
kierowniczego
14.7 Transakcje z
podmiotami
powiązanymi
Systemy Premiowania są spójne ze strategią Spółki, promują
współpracę pomiędzy poszczególnymi pracownikami i motywują do
osiągania najlepszych wyników w skali Grupy ORLEN.
Systemy zachęt powiązane z celami klimatycznymi i
zrównoważonym rozwojem są osadzone w rocznych celach
jakościowych związanych z realizacją inicjatyw strategicznych
Grupy ORLEN i stanowią 25% zmiennej części wynagrodzenia
Zarządu.
Ponadto, szczegółowe cele związane z realizacją poszczególnych
projektów dekarbonizacyjnych i zrównoważonego rozwoju są
bezpośrednio powiązane z premiami za wyniki kadry kierowniczej,
którzy raportują bezpośrednio do Zarządu i odpowiadają za
realizację konkretnych inicjatyw redukcji emisji gazów
cieplarnianych w ORLEN S.A.
* (Environmental, Social, Corporate Governance) obejmuje kwestie związane z ochroną środowiska, odpowiedzialnością
społeczną i ładem korporacyjnym
Szczegóły istotnych działań i zdarzeń związanych z klimatem i transformacją energetyczną mających wpływ na dane
finansowe 2024 roku zostały zaprezentowane w poszczególnych, wskazanych powyżej notach do niniejszego
jednostkowego sprawozdania finansowego. Na bazie przeprowadzonej analizy Zarząd ocenił, że przy założeniu
systematycznej analizy ryzyk klimatycznych przez Grupę, jak również kontynuacji wdrażania przez Grupę
odpowiednich działań adaptacyjnych, zwiększających odporność jej modeli biznesowych, zmiana klimatu i
postępująca transformacja energetyczna, nie będą mieć znaczącego wpływu na ocenę kontynuacji działalności przez
Grupę zarówno w krótkim okresie, jak i w dającej się przewidzieć przyszłości.
PODSTAWOWE INFORMACJE
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
18 / 120
5. WPŁYW ZMIAN STANDARDÓW MSSF NA JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE
FINANSOWE ORLEN
Następujące zmiany do istniejących standardów wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów
Rachunkowości (RMSR) oraz zatwierdzone do stosowania w UE wchodzą w życie po raz pierwszy w sprawozdaniu
finansowym Spółki za 2024 rok (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia
2024 roku lub później):
Zmiany do MSSF 16 „Leasing” – Zobowiązanie z tytułu leasingu w ramach sprzedaży i leasingu zwrotnego,
zatwierdzone w UE w dniu 20 listopada 2023 roku,
Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” – Klasyfikacja zobowiązań jako krótkoterminowe lub
długoterminowe, zatwierdzone w UE w dniu 19 grudnia 2023 roku,
Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych”: Zobowiązania długoterminowe z kowenantami,
zatwierdzone w UE w dniu 19 grudnia 2023 roku,
Zmiany do MSR 7 „Sprawozdanie z przepływów pieniężnych” oraz do MSSF 7 „Instrumenty finansowe: ujawnianie
informacji”: Umowy finansowania dostawców, zatwierdzone w UE w dniu 15 maja 2024 roku.
Wyżej wymienione zmiany do istniejących standardów nie miały istotnego wpływu na jednostkowe sprawozdanie
finansowe Spółki za 2024 rok.
Standardy przyjęte przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, zatwierdzone przez Unię
Europejską, ale jeszcze nieobowiązujące
Zmiany do MSR 21 „Skutki zmian kursów wymiany walut obcych”: Brak wymienialności walut (obowiązujące w
odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2025 roku lub później).
Standardy przyjęte przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, oczekujące na
zatwierdzenie przez Unię Europejską
Poprawki do klasyfikacji i wyceny instrumentów finansowych (zmiany do MSSF 9 i MSSF 7) (obowiązujące w
odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2026 roku lub później),
MSSF 18 „Prezentacja i ujawnianie w sprawozdaniach finansowych” (obowiązujące w odniesieniu do okresów
rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2027 roku lub później),
MSSF 19 „Spółki zależne bez publicznej odpowiedzialności: ujawnianie informacji” (obowiązujące w odniesieniu
do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2027 roku lub później).
Coroczne poprawki do standardów MSSF (vol. 11, obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych
rozpoczynających się 1 stycznia 2026 roku lub później), obejmujące zmiany do: MSSF 1 „Zastosowanie
Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej po raz pierwszy”, MSSF 7 „Instrumenty
finansowe; ujawnianie informacji”,, MSSF 9 „Instrumenty finansowe”, MSSF 10 „Skonsolidowane sprawozdania
finansowe” oraz MSR 7 „Sprawozdanie z przepływów pieniężnych”: metoda kosztowa,
Umowy odnoszące się do energii elektrycznej zależnej od sił natury (zmiany do MSSF 9 i MSSF 7) (obowiązujące
w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2026 roku lub później).
Spółka oczekuje, iż powyżej wymienione standardy nie będą miały istotnego wpływu na jednostkowe sprawozdanie
finansowe ORLEN.
Spółka zamierza przyjąć wymienione powyżej nowe standardy MSSF opublikowane przez Radę Międzynarodowych
Standardów Rachunkowości lecz nieobowiązujące do dnia zatwierdzenia do publikacji niniejszego jednostkowego
sprawozdania finansowego zgodnie z datą ich wejścia w życie.
ZMIANY W PORÓWNANIU DO DANYCH UJĘTYCH W RAPORCIE ZA IV KWARTAŁ 2024
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
19 / 120
6. ZMIANY W PORÓWNANIU DO DANYCH UJĘTYCH W RAPORCIE ZA IV
KWARTAŁ 2024
Dane
ujawnione w
kwartalnej
informacji
finansowej za
4Q 2024
Korekty
Dane ujawnione w
jednostkowym
sprawozdaniu
finansowym za 2024 rok
AKTYWA, w tym:
201 307
(3 569)
197 738
Aktywa trwałe, w tym:
154 982
(3 313)
151 669
Rzeczowe aktywa trwałe
48 930
(3 001)
45 929
Wartości niematerialne oraz wartość firmy
3 597
55
3 652
Aktywa z tytułu praw do użytkowania
4 732
33
4 765
Akcje i udziały w jednostkach zależnych i współkontrolowanych
65 475
(410)
65 065
Pozostałe aktywa
21 097
10
21 107
Aktywa obrotowe, w tym:
46 325
(256)
46 069
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
16 037
(10)
16 027
Pozostałe aktywa
14 162
(246)
13 916
PASYWA, w tym:
201 307
(3 569)
197 738
Kapitał własny, w tym:
140 982
(3 039)
137 943
Zyski zatrzymane
91 631
(3 039)
88 592
Zobowiązania razem, w tym:
60 325
(530)
59 795
Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego
1 053
(530)
523
Zysk brutto ze sprzedaży, w tym:
20 462
(33)
20 429
Przychody ze sprzedaży
201 353
-
201 353
Koszt własny sprzedaży
(180 891)
(33)
(180 924)
Zysk z działalności operacyjnej, w tym:
8 563
(2 913)
5 650
Koszty sprzedaży
(8 281)
(50)
(8 331)
Koszty ogólnego zarządu
(2 440)
-
(2 440)
Pozostałe przychody operacyjne
4 676
4 184
8 860
Pozostałe koszty operacyjne
(5 742)
(7 014)
(12 756)
Przychody finansowe
5 385
-
5 385
Koszty finansowe
(6 297)
(410)
(6 707)
(Strata)/odwrócenie straty z tytułu utraty wartości
pozostałych aktywów finansowych
1 647
(246)
1 401
Podatek dochodowy
(2 315)
530
(1 785)
Zysk netto
6 983
(3 039)
3 944
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej, w
tym:
12 895
-
12 895
Zysk przed opodatkowaniem
9 298
(3 569)
5 729
Amortyzacja
4 281
83
4 364
Strata na działalności inwestycyjnej
5 628
3 486
9 114
Zmiana stanu kapitału pracującego
4 042
10
4 052
Pozostałe korekty
(7 994)
(10)
(8 004)
Powyższe zmiany mające wpływ na pozycje aktywów i pasywów oraz wynik dotyczyły głównie:
utworzenia odpisu aktualizującego udziały w ORLEN Upstream w wysokości (410) mln PLN, dodatkowe
informacje w nocie 11.4;
utworzenia/odwrócenia odpisów aktualizujących majątek trwały w wysokości netto (2 830) mln PLN w segmencie
Petrochemia, Wydobycie i Rafineria, dodatkowe informacje w nocie 11.4;
ujęcia straty z tytułu utraty wartości należności z tytułu cash pool od spółki zależnej RUCH w wysokości (246) mln
PLN;
aktualizacji kalkulacji podatku odroczonego wynikającego z powyższych korekt.
DANE SEGMENTOWE
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
20 / 120
DANE SEGMENTOWE
7. SEGMENTY DZIAŁALNOŚCI
RAFINERIA
Produkcja i hurt rafineryjny
Produkcja i sprzedaż olejów
Produkcja pomocnicza
PETROCHEMIA
Produkcja i hurt petrochemiczny
Produkcja i sprzedaż chemii
Produkcja pomocnicza
ENERGETYKA
Wytwarzanie, dystrybucja i
sprzedaż energii
elektrycznej i cieplnej ze
źródeł konwencjonalnych
oraz OZE
Obrót energią elektryczną
DETAL
Działalność na stacjach paliw
WYDOBYCIE
Poszukiwanie i wydobycie
węglowodorów
GAZ
Wytwarzanie, dystrybucja i
sprzedaż gazu
Obrót i magazynowanie gazu
FUNKCJE
KORPORACYJNE
Zarządzanie
Administracja
Pozostałe stanowiące tzw.
pozycję uzgodnieniową
WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
System organizacji oraz zarządzania Spółką ustalony jest w oparciu o wydzielone segmenty operacyjne. Podział
na segmenty operacyjne dokonywany jest na bazie czynników uwzględniających m.in. rodzaj oferowanych
produktów i usług, charakterystykę procesu produkcji, rodzaj klientów oraz inne podobieństwa ekonomiczne.
Spółka nie dokonuje łączenia segmentów operacyjnych na cele sprawozdawcze, w związku z czym każdy z
segmentów operacyjnych jest wykazywany osobno.
Oceny wyników finansowych segmentów operacyjnych i decyzje o przydziale zasobów dokonywane są głównie na
bazie EBITDA. Wskaźnik EBITDA jest jedną z miar efektywności prowadzonej działalności, która nie jest
zdefiniowana w MSSF. Spółka definiuje wskaźnik EBITDA jako zysk/(strata) netto za dany okres sprawozdawczy
przed uwzględnieniem wpływu podatku dochodowego, efektów działalności finansowej oraz kosztów amortyzacji.
Przychody z transakcji z podmiotami zewnętrznymi i transakcje między segmentami realizowane są na warunkach
rynkowych.
PRZYCHODY, KOSZTY, WYNIKI FINANSOWE, ZWIĘKSZENIA AKTYWÓW TRWAŁYCH
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
21 / 120
8. PRZYCHODY, KOSZTY, WYNIKI FINANSOWE, ZWIĘKSZENIA AKTYWÓW TRWAŁYCH
2024
NOTA
Segment
Rafineria
Segment
Petrochemia
Segment
Energetyka
Segment
Detal
Segment
Wydobycie
Segment
Gaz
Funkcje
Korporacyjne
Wyłączenia
Razem
Sprzedaż zewnętrzna
10.1
95 614
7 007
5 574
34 805
2 816
55 363
174
-
201 353
Sprzedaż między segmentami
33 898
3 474
3 086
11
5 212
7 690
217
(53 588)
-
Przychody ze sprzedaży
129 512
10 481
8 660
34 816
8 028
63 053
391
(53 588)
201 353
Koszty operacyjne ogółem
(126 054)
(10 695)
(7 505)
(33 031)
(18 816)
(46 836)
(2 346)
53 588
(191 695)
Pozostałe przychody operacyjne
10.9
5 394
240
113
34
2 145
811
123
-
8 860
Pozostałe koszty operacyjne
10.10
(2 389)
(8 399)
23
(156)
(1 229)
(372)
(234)
-
(12 756)
(Strata)/odwrócenie straty z tytułu
utraty wartości należności
handlowych (w tym odsetek od
należności handlowych)
10.12
(8)
-
-
(3)
(9)
(87)
(5)
-
(112)
Zysk/(Strata) z działalności
operacyjnej (A)
6 455
(8 373)
1 291
1 660
(9 881)
16 569
(2 071)
-
5 650
Przychody i koszty finansowe netto
10.11
(1 322)
(Strata)/odwrócenie straty z tytułu
utraty wartości pozostałych
aktywów finansowych
10.12
1 401
Zysk przed opodatkowaniem
5 729
Podatek dochodowy
(1 785)
Zysk netto
3 944
Amortyzacja (B)
10.8.2
1 062
216
325
654
1 563
281
263
-
4 364
EBITDA (A+B)
7 517
(8 157)
1 616
2 314
(8 318)
16 850
(1 808)
-
10 014
EBITDA LIFO
7 638
(8 123)
1 616
2 314
(8 318)
16 850
(1 808)
-
10 169
EBITDA LIFO (po eliminacji
odpisów
aktualizujących)
5 524
77
1 616
2 316
(9 232)
16 868
(1 804)
-
15 365
Zwiększenia aktywów trwałych
3 076
5 253
562
936
1 583
235
561
-
12 206
PRZYCHODY, KOSZTY, WYNIKI FINANSOWE, ZWIĘKSZENIA AKTYWÓW TRWAŁYCH
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
22 / 120
2023
NOTA
Segment
Rafineria
Segment
Petrochemia
Segment
Energetyka
Segment
Detal
Segment
Wydobycie
Segment Gaz
Funkcje
Korporacyjne
Wyłączenia
Razem
(dane
przekształcone)
(dane
przekształcone)
(dane
przekształcone)
(dane
przekształcone)
(dane
przekształcone)
(dane
przekształcone)
(dane
przekształcone)
(dane
przekształcone)
(dane
przekształcone)
Sprzedaż zewnętrzna
10.1
109 244
5 540
7 211
35 383
3 322
90 028
241
-
250 969
Sprzedaż między segmentami
34 985
3 438
2 874
-
5 864
7 390
238
(54 789)
-
Przychody ze sprzedaży
144 229
8 978
10 085
35 383
9 186
97 418
479
(54 789)
250 969
Koszty operacyjne ogółem
(141 492)
(9 775)
(10 136)
(34 490)
(17 475)
(59 846)
(2 150)
54 789
(220 575)
Pozostałe przychody operacyjne
10.9
4 793
523
99
96
425
13 976
53
-
19 965
Pozostałe koszty operacyjne
10.10
(4 269)
(10 390)
(12)
(55)
(4 835)
(5 754)
(268)
-
(25 583)
(Strata)/odwrócenie straty z tytułu
utraty wartości należności
handlowych (w tym odsetek od
należności handlowych)
10.12
(5)
-
-
(1)
(140)
8
(4)
-
(142)
Zysk/(Strata) z działalności
operacyjnej (A)
3 256
(10 664)
36
933
(12 839)
45 802
(1 890)
-
24 634
Przychody i koszty finansowe netto
10.11
3 721
(Strata)/odwrócenie straty z tytułu
utraty wartości pozostałych
aktywów finansowych
10.12
(2 116)
Zysk przed opodatkowaniem
26 239
Podatek dochodowy
(5 023)
Zysk netto
21 216
Amortyzacja (B)
10.8.2
770
532
289
570
2 429
406
231
-
5 227
EBITDA (A+B)
4 026
(10 132)
325
1 503
(10 410)
46 208
(1 659)
-
29 861
EBITDA LIFO
4 943
(10 153)
325
1 503
(10 410)
46 208
(1 659)
-
30 757
EBITDA LIFO (po eliminacji
odpisów
aktualizujących)
4 968
(39)
327
1 506
(6 027)
46 203
(1 656)
-
45 282
Zwiększenia aktywów trwałych
4 473
5 065
478
1 014
1 480
284
273
-
13 067
EBITDA LIFO – zysk/(strata) z działalności operacyjnej według wyceny zapasów metodą LIFO powiększony o amortyzację.
Zgodnie z zapisami MSSF wycena zapasów według LIFO nie jest dopuszczana do stosowania i w efekcie nie jest stosowana w obowiązującej polityce rachunkowości i tym samym w
sprawozdaniach finansowych ORLEN.
EBITDA LIFO (po eliminacji odpisów aktualizujących) - zysk/(strata) z działalności operacyjnej według wyceny zapasów metodą LIFO powiększony o amortyzację, skorygowany o wartość
rozwiązania/utworzenia odpisów aktualizujących wartość rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych i pozostałych składników majątku. Zgodnie z zapisami MSSF wycena zapasów
według LIFO nie jest dopuszczana do stosowania i w efekcie nie jest stosowana w obowiązującej polityce rachunkowości i tym samym w sprawozdaniach finansowych ORLEN.
Zwiększenia aktywów trwałych (CAPEX) obejmują zwiększenie rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych, nieruchomości inwestycyjnych oraz aktywów
z tytułu praw do użytkowania wraz z kapitalizacją kosztów finansowania zewnętrznego oraz zmniejszenie z tytułu otrzymanych/należnych kar za nienależyte wykonanie
kontraktu.
AKTYWA W PODZIALE NA SEGMENTY OPERACYJNE I OBSZARY GEOGRAFICZNE
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
23 / 120
9. AKTYWA W PODZIALE NA SEGMENTY OPERACYJNE I OBSZARY
GEOGRAFICZNE
9.1 Aktywa w podziale na segmenty operacyjne
31/12/2024
31/12/2023
(dane przekształcone)
Segment Rafineria
55 704
54 490
Segment Petrochemia
2 692
5 992
Segment Energetyka
7 707
9 739
Segment Detal
7 607
7 667
Segment Wydobycie
19 335
18 585
Segment Gaz
150 303
86 609
Aktywa segmentów
243 348
183 082
Funkcje Korporacyjne
105 478
105 585
Wyłączenia
(151 088)
(84 298)
197 738
204 369
Do segmentów operacyjnych przyporządkowuje się wszystkie aktywa z wyjątkiem aktywów finansowych, aktywów
podatkowych oraz środków pieniężnych. Aktywa użytkowane wspólnie przez segmenty operacyjne przydziela się na
podstawie klucza opartego o udział w przychodach.
9.2 Aktywa trwałe w podziale na obszary geograficzne
31/12/2024
31/12/2023
Polska
53 850
52 765
Pakistan
629
613
Zjednoczone Emiraty Arabskie
92
211
54 571
53 589
Aktywa trwałe w podziale na obszary geograficzne na 31 grudnia 2024 roku i na 31 grudnia 2023 roku obejmują
rzeczowe aktywa trwałe (nota 11.1), wartości niematerialne (nota 11.2), nieruchomości inwestycyjne (nota 11.10.1),
aktywa z tytułu praw do użytkowania (nota 14.3.1).
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
24 / 120
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
10. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z ZYSKÓW LUB STRAT I
INNYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
10.1 Przychody ze sprzedaży
WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Przychody ze sprzedaży dóbr i usług ujmuje się w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do
wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi (tj. składnika aktywów) klientowi, w
kwocie odzwierciedlającej wynagrodzenie, do którego – zgodnie z oczekiwaniem Spółki – będzie ona uprawniona w
zamian za te dobra lub usługi. W przypadku umów, gdzie wynagrodzenie obejmuje kwotę zmienną Spółka stosuje tę
samą zasadę i ujmuje przychody w kwocie oczekiwanego wynagrodzenia, w stosunku do którego istnieje wysokie
prawdopodobieństwo, że nie ulegnie ono odwróceniu w przyszłości. Spółka uznaje, że przekazanie składnika aktywów
następuje w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów. Następujące okoliczności
świadczą o przeniesieniu kontroli zgodnie z MSSF 15: bieżące prawo sprzedającego do zapłaty za składnik aktywów,
posiadanie przez klienta tytułu prawnego do aktywa, fizyczne posiadanie składnika aktywów, transfer ryzyk i korzyści
oraz przyjęcie składnika aktywów przez klienta. Przychody obejmują kwoty otrzymane i należne z tytułu dostarczonych
produktów, towarów, materiałów i usług, pomniejszone o rabaty, kary oraz podatek od towarów i usług (VAT), podatek
akcyzowy i opłatę paliwową. Przychody ze sprzedaży dóbr i usług są korygowane o zyski lub straty z tytułu rozliczenia
instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne dotyczące powyższych przychodów.
W przypadku sprzedaży przekazywanej w miarę upływu czasu przychody ujmuje się na podstawie stopnia całkowitego
spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia tj. przeniesienia kontroli nad dobrami lub usługami
przyrzeczonymi klientowi. Spółka stosuje do pomiaru stopnia spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia
zarówno metodę opartą na wynikach, jak i metodę opartą na nakładach. W przypadku ujmowania przychodów metodą
opartą na nakładach, Spółka nie uwzględnia wpływu tych nakładów, które nie odzwierciedlają świadczenia
wykonanego przez Spółkę polegającego na przeniesieniu kontroli nad dobrami lub usługami na klienta. Stosując
metodę opartą na wynikach, Spółka korzysta w większości z praktycznego rozwiązania, zgodnie z którym ujmuje
przychody, które ma prawo zafakturować, w kwocie odpowiadającej bezpośrednio wartości, która przysługuje Spółce
za przekazane dotychczas klientowi towary i usługi.
W umowach z klientami zawieranych przez Spółkę nie występuje istotny element finansowania.
PROFESJONALNY OSĄD
Spółka w oparciu o dokonane analizy klauzul umownych w kontraktach sprzedażowych zidentyfikowała model
agencyjny głównie w obszarze sprzedaży LPG w segmencie Detal. W pozostałych transakcjach, w tym
sprzedaży ropy naftowej do spółek zależnych Grupy ORLEN, Spółka pełni rolę zleceniodawcy.
Zobowiązanie z tytułu posiadanego przez Spółkę programu lojalnościowego VITAY, powstaje w momencie sprzedaży
dóbr i usług na stacjach własnych i franczyzowych dla każdej pojedynczej transakcji sprzedaży oraz w przypadku
zakupu przez klientów Spółki w e-Sklepach partnerów i polega na naliczaniu punktów uprawniających do zniżek na
przyszłe zakupy. Do ujęcia zobowiązania przyjęty jest współczynnik 68,5% uwzględniający prawdopodobieństwo jego
realizacji, w oparciu o empiryczne dane wykorzystanych punktów w stosunku do wydanych klientom w okresie
ostatnich 36 miesięcy. Spółka dokonała oceny, że świadczone usługi marketingowe w segmencie Detal na rzecz
dostawców, od których kupuje towary są nierozerwalnie związane z zakupem tych towarów, stąd przychody z usługi
pomniejszają koszty związane z ich zakupem i wydaniem do sprzedaży.
2024
2023
Przychody ze sprzedaży produktów i usług
150 624
192 037
przychody z tytułu umów z klientami
147 385
176 950
wyłączone z zakresu MSSF 15
3 239
15 087
Przychody ze sprzedaży towarów i materiałów
50 729
58 932
przychody z tytułu umów z klientami
50 729
58 932
Przychody ze sprzedaży, w tym:
201 353
250 969
przychody z tytułu umów z klientami
198 114
235 882
Przychody wyłączone z zakresu MSSF15 dotyczą umów leasingu operacyjnego. Ponadto Spółka
zaprezentowała w tej pozycji rozliczenia aktywów i zobowiązań z tytułu kontraktów wycenionych na moment
rozliczenia połączenia jednostek w związku z fizyczną realizacją odnośnych kontraktów terminowych
dotyczących sprzedaży.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
25 / 120
Zobowiązania do wykonania świadczenia
Spółka w ramach zawieranych kontraktów, zobowiązuje się do dostarczenia na rzecz klientów głównie produktów
oraz towarów rafineryjnych, petrochemicznych, energii elektrycznej i cieplnej, ropy naftowej, gazu ziemnego,
usług dystrybucji energii i przesyłu gazu. W ramach tych umów Spółka działa jako zleceniodawca.
Ceny transakcyjne w występujących umowach z klientami nie podlegają ograniczeniom, za wyjątkiem cen dla klientów
objętych obowiązkiem zatwierdzania taryfy przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, dotyczących sprzedaży
energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji energii elektrycznej i ciepła w segmencie Energetyka oraz
sprzedaży paliwa gazowego i świadczenia usług dystrybucji paliwa gazowego w segmencie Gaz. Nie występują
umowy przewidujące istotne zwroty wynagrodzenia i inne podobne zobowiązania. Spółka nie identyfikuje prawa do
wynagrodzenia, którego otrzymanie jest warunkowe, w związku z czym nie prezentuje pozycji Aktywa z tytułu umów
z klientami.
Udzielone w ramach umów gwarancje są gwarancjami stanowiącymi zapewnienie klienta, że dany produkt jest zgodny
z ustaloną specyfikacją. Nie polegają one na świadczeniu oddzielnej usługi.
W Spółce występuje głównie sprzedaż z odroczonym terminem płatności. Dodatkowo w segmencie Detal ma miejsce
sprzedaż gotówkowa. W umowach z klientami w większości stosowane są terminy płatności nieprzekraczające 30 dni
z wyłączeniem segmentów Wydobycie i Petrochemia, gdzie terminy płatności, co do zasady, nie przekraczają 60 dni.
Płatność zazwyczaj jest wymagana po dostarczeniu dobra lub po zakończeniu usługi.
W ramach segmentów Rafineria, Petrochemia, Detal, Gaz i Wydobycie w przypadku dostaw dóbr, gdzie następuje
przeniesienie kontroli na klienta w świadczeniach spełnianych w punkcie czasu, rozliczenia z klientami i ujęcie
przychodu następują po każdej dostawie.
W Spółce dostawy dóbr oraz świadczenia usług, kiedy klient jednocześnie otrzymuje i czerpie z nich korzyści,
rozliczane są w miarę upływu czasu. W segmencie Rafineria, Petrochemia i Gaz przy sprzedaży ciągłej, gdy dobra
przesyłane są przy użyciu rurociągów, prawo własności nad przekazywanym dobrem przechodzi na klienta w
określonym punkcie na instalacji. Moment ten jest uznawany za datę sprzedaży. Przychody ujmuje się w oparciu o
metodę wynikową za dostarczone jednostki dóbr. W ramach segmentu Detal w Programie Flota rozliczenia z klientami
następują najczęściej w okresach dwutygodniowych.
W ramach segmentu Energetyka i Gaz ujmowanie przychodów za dostarczoną w okresie energię i paliwo gazowe,
jak również dystrybucję energii, przesyłania i dystrybucji ciepła oraz dystrybucję i przesył paliwa gazowego następuje
w cyklach dekadowych lub miesięcznych w oparciu o zafakturowane wolumeny i cenę oraz doszacowania.
Doszacowania przychodów za energię ustalane są na podstawie raportów pochodzących z systemów bilingowych jak
również prognoz zapotrzebowania klientów na energię i cen na szacowane dni zużycia energii oraz w wyniku
dokonywanych uzgodnień bilansu energii elektrycznej. Wartość gazu dostarczonego do odbiorców indywidualnych, a
niezafakturowanego szacuje się w oparciu o dotychczasową charakterystykę odbioru w porównywalnych okresach
sprawozdawczych. Wartość sprzedaży szacowanej gazu określana jest jako iloczyn ilości przypisanych do
poszczególnych grup taryfowych oraz stawek określonych w obowiązującej taryfie. Rozliczenia z klientami odbywają
się w cyklach dekadowych oraz okresach jedno- i dwumiesięcznych.
Otoczenie makroekonomiczne
ORLEN funkcjonuje w warunkach zmiennego otoczenia makroekonomicznego. Sytuacja gospodarcza, rynek pracy
oraz trendy makroekonomiczne mają istotny wpływ na poziom konsumpcji paliw i produktów petrochemicznych, a w
konsekwencji na wielkość i ceny ich sprzedaży. Na osiągane marże w segmencie Rafineria, Petrochemia, Gaz i
Energetyka główny wpływ wywierają notowania produktów rafineryjnych i petrochemicznych, ceny ropy naftowej, gazu
i energii elektrycznej oraz uprawnień do emisji CO
2
. Ceny ropy i gazu są kształtowane przez takie czynniki jak zmiany
popytu, wielkość wydobycia i światowe poziomy zapasów ropy oraz notowania paliw. W ostatnim czasie wśród
czynników wpływających na ceny ropy naftowej i gazu ziemnego pojawiły się ponownie napięcia geopolityczne oraz
napięcia rynkowe powiązane z transformacją energetyczną.
Podstawowym wskaźnikiem odzwierciedlającym sytuację gospodarczą jest wskaźnik PKB (Produkt Krajowy Brutto),
który determinowany przez konsumpcję, nakłady inwestycyjne oraz eksport pozwala ocenić w jakim stadium znajduje
się gospodarka. Ze zmianami wskaźnika PKB zazwyczaj skorelowane są zmiany stopy bezrobocia oraz konsumpcji
paliw. Ogólna kondycja gospodarki, mierzona między innymi poziomem PKB wpływa na bieżące, jak i przyszłe
zachowania konsumentów.
Podział przychodów na kategorie uwzględniający istotne czynniki ekonomiczne mające wpływ na ich
rozpoznanie
Poza podziałem przychodów wg asortymentu i wg regionu geograficznego przedstawionych w notach 10.2 i 10.3
Spółka analizuje przychody w oparciu o rodzaj umowy, termin przekazania, okres obowiązywania i kanały sprzedaży
(nota 10.4, 10.5, 10.6, 10.7).
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
26 / 120
10.2 Przychody ze sprzedaży według segmentów operacyjnych w podziale na
asortymenty
2024
2023
Segment Rafineria
Przychody z tytułu umów z klientami MSSF 15
95 588
109 219
Ropa naftowa
38 233
41 503
Lekkie destylaty
9 066
10 113
Średnie destylaty
37 427
42 892
Frakcje ciężkie
6 532
6 859
Pozostałe*
4 330
7 852
Wyłączone z zakresu MSSF15
26
25
95 614
109 244
Segment Petrochemia
Przychody z tytułu umów z klientami MSSF 15
7 006
5 538
Monomery
3 071
2 698
Polimery
421
277
Aromaty
777
662
PTA
1 821
1 519
Pozostałe**
916
382
Wyłączone z zakresu MSSF15
1
2
7 007
5 540
Segment Energetyka
Przychody z tytułu umów z klientami MSSF 15
5 572
7 210
Wyłączone z zakresu MSSF15
2
1
5 574
7 211
Segment Detal
Przychody z tytułu umów z klientami MSSF 15
34 724
35 337
Lekkie destylaty
12 986
12 513
Średnie destylaty
16 846
18 159
Pozostałe***
4 892
4 665
Wyłączone z zakresu MSSF15
81
46
34 805
35 383
Segment Wydobycie
Przychody z tytułu umów z klientami MSSF 15
2 814
3 320
NGL ****
67
69
Ropa naftowa
1 170
1 288
Gaz ziemny
1 011
1 402
LNG *****
62
89
Pozostałe
504
472
Wyłączone z zakresu MSSF15
2
2
2 816
3 322
Segment GAZ
Przychody z tytułu umów z klientami MSSF 15
52 264
75 046
Gaz ziemny
46 371
67 476
LNG *****
615
640
Energia elektryczna
5 043
6 743
Pozostałe
235
187
Wyłączone z zakresu MSSF15
3 099
14 982
55 363
90 028
Funkcje Korporacyjne
Przychody z tytułu umów z klientami MSSF 15
146
212
Wyłączone z zakresu MSSF15
28
29
174
241
201 353
250 969
* Pozostałe obejmują głównie: siarkę, alkilat, izomeryzat oraz gacz parafinowy. Dodatkowo ujmują przychody ze sprzedaży usług i
materiałów.
** Pozostałe obejmują głównie: butadien, aceton, fenol, glikole.
*** Pozostałe obejmuje głównie towary pozapaliwowe
**** NGL (Natural Gas Liquids): gaz składający się z cięższych niż metan molekuł: etanu, propanu, butanu, izobutanu
***** LNG Liquefied Natural Gas – gaz skroplony
W 2024 roku Spółka uzyskała przychody ze sprzedaży, które indywidualnie przekroczyły poziom 10% łącznych
przychodów ze sprzedaży od jednego odbiorcy produktów i towarów w kwocie 49 138 mln PLN. Natomiast w 2023
roku Spółka uzyskała przychody ze sprzedaży, które indywidualnie przekroczyły poziom 10% łącznych przychodów
ze sprzedaży od trzech odbiorców produktów i towarów w kwocie 30 285 mln PLN. Dotyczyły one głównie segmentu
Rafineria. Odbiorcami były jednostki zależne od ORLEN.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
27 / 120
10.3 Podział geograficzny przychodów ze sprzedaży - zaprezentowany według
kraju siedziby zleceniodawcy
NOTA
2024
2023
Przychody z tytułu z umów z klientami
Polska
141 734
175 787
Litwa, Łotwa, Estonia
22 694
24 217
Czechy
17 202
18 190
Niemcy
2 463
3 140
Pozostałe kraje, w tym:
14 021
14 548
Szwajcaria
4 798
4 960
Ukraina
2 123
2 335
Wielka Brytania
1 148
1 205
Irlandia
938
1 777
Finlandia
524
695
Singapur
41
636
198 114
235 882
wyłączone z zakresu MSSF 15 - Polska
3 239
15 087
10.1
201 353
250 969
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
28 / 120
10.4 Przychody z tytułu umów z klientami według kryterium rodzaju umowy
2024
NOTA
Segment
Rafineria
Segment
Petrochemia
Segment
Energetyka
Segment
Detal
Segment
Wydobycie
Segment
Gaz
Funkcje
Korporacyjne
Razem
Oparte na zmiennej cenie
-
-
-
-
-
-
37
37
Oparte na stałej cenie
95 588
7 006
5 572
34 724
2 814
52 264
109
198 077
10.2
95 588
7 006
5 572
34 724
2 814
52 264
146
198 114
2023
NOTA
Segment
Rafineria
Segment
Petrochemia
Segment
Energetyka
Segment
Detal
Segment
Wydobycie
Segment
Gaz
Funkcje
Korporacyjne
Razem
Oparte na zmiennej cenie
-
-
-
-
-
-
36
36
Oparte na stałej cenie
109 219
5 538
7 210
35 337
3 320
75 046
176
235 846
10.2
109 219
5 538
7 210
35 337
3 320
75 046
212
235 882
W Spółce większość umów z klientami w zamian za przekazane dobra/usługi oparte są o stałą cenę, a tym samym już ujęte przychody nie ulegną zmianie.
Spółka kwalifikuje do kategorii przychodów opartych na zmiennej cenie przychody wynikające z umów, gdzie wynagrodzenie stanowi opłatę zmienną od obrotów, klienci
posiadają prawa do rabatów i premii oraz część przychodów związanych z naliczonymi karami oraz gdy cena sprzedaży usług ustalana jest w oparciu o poniesione koszty.
Przychody z tytułu umów obejmujących kwotę zmienną prezentowane są w segmencie Funkcje Korporacyjne.
10.5 Przychody z tytułu umów z klientami według terminu przekazania
2024
NOTA
Segment
Rafineria
Segment
Petrochemia
Segment
Energetyka
Segment
Detal
Segment
Wydobycie
Segment
Gaz
Funkcje
Korporacyjne
Razem
W określonym momencie
70 758
3 299
-
24 108
1 780
237
62
100 244
W miarę upływu czasu
24 830
3 707
5 572
10 616
1 034
52 027
84
97 870
10.2
95 588
7 006
5 572
34 724
2 814
52 264
146
198 114
2023
NOTA
Segment
Rafineria
Segment
Petrochemia
Segment
Energetyka
Segment
Detal
Segment
Wydobycie
Segment
Gaz
Funkcje
Korporacyjne
Razem
W określonym momencie
94 961
2 020
-
24 704
1 953
7 398
73
131 109
W miarę upływu czasu
14 258
3 518
7 210
10 633
1 367
67 648
139
104 773
10.2
109 219
5 538
7 210
35 337
3 320
75 046
212
235 882
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
29 / 120
W ramach segmentu Rafineria, Petrochemia i Gaz w zakresie sprzedaży produktów rafineryjnych i petrochemicznych i gazu Spółka ujmuje przychody z tytułu spełnienia
zobowiązania do wykonania świadczenia, w zależności od zastosowanych warunków dostawy (Incoterms). W przypadku niektórych dostaw Spółka jako sprzedający jest
odpowiedzialna za organizację transportu. W przypadku, kiedy kontrola nad dobrem przechodzi na klienta przed wykonaniem usługi transportu, stanowią one odrębne
zobowiązania do wykonania świadczenia. Dostawa dobra jest świadczeniem spełnianym w punkcie czasu, natomiast usługa transportu jest usługą ciągłą (spełnianą w miarę
upływu czasu) gdzie klient jednocześnie otrzymuje i czerpie korzyści płynące z usługi.
W segmencie Detal momentem spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia i ujęcia przychodów jest moment wydania dobra, z wyłączeniem sprzedaży paliw w
Programie Flota przy użyciu Kart Flotowych. Przychody rozpoznawane w miarę upływu czasu w segmencie Rafineria, Petrochemia i Energetyka dotyczą głównie sprzedaży
ropy, produktów petrochemicznych, energii i ciepła.
Przychody uzyskiwane przez Spółkę w miarę upływu czasu rozpoznawane są w oparciu o metodą wynikową i o zużyty czas i nakłady.
2024
NOTA
Segment
Rafineria
Segment
Petrochemia
Segment
Energetyka
Segment
Detal
Segment
Wydobycie
Segment
Gaz
Funkcje
Korporacyjne
Razem
W oparciu o zużyty czas i nakłady
897
-
333
-
-
-
-
1 230
W oparciu o wyniki
23 933
3 707
5 239
10 616
1 034
52 027
84
96 640
10.5
24 830
3 707
5 572
10 616
1 034
52 027
84
97 870
2023
NOTA
Segment
Rafineria
Segment
Petrochemia
Segment
Energetyka
Segment
Detal
Segment
Wydobycie
Segment
Gaz
Funkcje
Korporacyjne
Razem
W oparciu o zużyty czas i nakłady
954
-
4
-
-
-
-
958
W oparciu o wyniki
13 304
3 518
7 206
10 633
1 367
67 648
139
103 815
10.5
14 258
3 518
7 210
10 633
1 367
67 648
139
104 773
Przychody rozpoznawane w miarę upływu czasu rozpoznawane metodą wynikową za dostarczone jednostki dóbr dotyczą głównie sprzedaży i usług dystrybucji energii
elektrycznej oraz gazu do klientów biznesowych i instytucjonalnych, jak również sprzedaży oraz przesyłu i dystrybucji ciepła w ramach segmentu Energetyka i Gaz, sprzedaży
paliw w Programie Flota w ramach segmentu Detal oraz sprzedaży ropy naftowej i produktów petrochemicznych w ramach segmentu Rafineria i Petrochemia.
Do umów rozliczanych w oparciu o zużyty czas i nakłady należą w większości usługi IT i sprzedaży mediów w ramach Grupy Kapitałowej.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
30 / 120
10.6 Przychody z tytułu umów z klientami według okresu obowiązywania umowy
2024
NOTA
Segment
Rafineria
Segment
Petrochemia
Segment
Energetyka
Segment
Detal
Segment
Wydobycie
Segment
Gaz
Funkcje
Korporacyjne
Razem
Krótkoterminowe
95 561
7 006
4 054
34 724
2 814
52 264
50
196 473
Długoterminowe
27
-
1 518
-
-
-
96
1 641
10.2
95 588
7 006
5 572
34 724
2 814
52 264
146
198 114
2023
NOTA
Segment
Rafineria
Segment
Petrochemia
Segment
Energetyka
Segment
Detal
Segment
Wydobycie
Segment
Gaz
Funkcje
Korporacyjne
Razem
Krótkoterminowe
109 200
5 538
1 673
35 337
3 320
75 046
131
230 245
Długoterminowe
19
-
5 537
-
-
-
81
5 637
10.2
109 219
5 538
7 210
35 337
3 320
75 046
212
235 882
W Spółce w większości okres obowiązywania umów jest krótkoterminowy. Przychody dotyczące usług, których moment rozpoczęcia i zakończenia przypadają w różnych
okresach sprawozdawczych ujmuje się na podstawie stopnia całkowitego spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia z zastosowaniem metody opartej na nakładach.
Umowy, które pozostają niespełnione w całości na dzień bilansowy dotyczą m.in. usług informatycznych i gospodarki wodno-ściekowej.
Na 31 grudnia 2024 roku Spółka dokonała analizy wartości ceny transakcyjnej przypisanej do niespełnionych zobowiązań do wykonania świadczenia na koniec roku.
Niespełnione lub częściowo niespełnione zobowiązania do wykonania świadczenia na koniec roku dotyczyły głównie umów sprzedaży energii elektrycznej i mediów
energetycznych, które zakończą się w ciągu 2025 roku lub są zawarte na czas nieokreślony z terminem wypowiedzenia do 12 miesięcy. W związku z tym, że opisane
zobowiązania stanowią część umów, które można uznać za krótkoterminowe, bądź też przychody z tytułu spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia z tych umów są
rozpoznawane w kwocie, którą Spółka ma prawo zafakturować, Spółka zastosowała praktyczne rozwiązanie, zgodnie z którym nie ujawnia informacji o łącznej kwocie ceny
transakcyjnej przypisanej do zobowiązań do wykonania świadczenia.
10.7 Przychody z tytułu umów z klientami według kanałów sprzedaży
Spółka realizuje sprzedaż bezpośrednio klientom końcowym w segmencie Detal zarządzającym siecią blisko 1 929 stacji paliw: 1 489 stacji własnych i 440 stacji prowadzonych
w systemie umowy franszyzy.
Sprzedaż bezpośrednia Spółki do klientów w segmencie Rafineria i Petrochemia realizowana jest przy wykorzystaniu sieci uzupełniających się elementów infrastruktury: terminali
paliw, lądowych baz przeładunkowych, sieci rurociągów, a także transportu kolejowego oraz cystern samochodowych.
Sprzedaż i dystrybucja energii i gazu do klientów w segmencie Energetyka i Gaz odbywa się przy wykorzystaniu w większości obcej infrastruktury dystrybucyjnej.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
31 / 120
10.8 Koszty
WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Koszt własny sprzedaży obejmuje koszt sprzedanych wyrobów, towarów, materiałów i usług oraz odpisy wartości
zapasów do ich cen sprzedaży netto możliwych do uzyskania. Koszty są korygowane o zyski lub straty z tytułu
rozliczenia instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne dotyczące powyższych kosztów. Koszty
pomniejszane są również o dotacje, w tym rekompensaty, dotyczące odnośnych pozycji kosztowych.
Koszty sprzedaży obejmują koszty pośrednictwa w sprzedaży, koszty handlowe, koszty reklamy i promocji oraz koszty
dystrybucji jak również ponoszone przez Spółkę opłaty wynikające z przepisów prawa naliczane w oparciu o
wolumeny określonych dóbr wprowadzanych na rynek, takich jak NCR i NCW.
Koszty ogólnego zarządu obejmują koszty związane z zarządzaniem i administrowaniem Spółką jako całością.
SZACUNKI
Spółka dokonuje szacunków w odniesieniu do rozpoznanych rekompensat kosztów pośrednich, które są jej
przyznawane zgodnie z ustawą o systemie rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych. Wartość
rekompensat dotyczących danego roku obrotowego ustalana jest w oparciu o dostępne dane dotyczące
rzeczywistego zużycia energii elektrycznej i wielkości produkcji w sektorach objętych systemem rekompensat dla
poszczególnych instalacji z uwzględnieniem ewentualnego szacunku obniżki wynikającego z zapisanych w ustawie
maksymalnych limitów środków finansowych przeznaczanych na przyznanie rekompensat.
PROFESJONALNY OSĄD
Koszty wypełnienia umowy. Spółka, ustalając, czy jest stroną umowy rodzącej obciążenia, jak również szacując
rezerwę z tego tytułu, dokonuje profesjonalnego osądu w celu ustalenia, które z kategorii ponoszonych kosztów
stanowią koszty wypełnienia umowy, w szczególności w odniesieniu do przypisania innych kosztów niż krańcowe,
które odnoszą się bezpośrednio do wypełnienia danej umowy.
10.8.1 Koszt własny sprzedaży
2024
2023
Koszt wytworzenia sprzedanych produktów i usług
(133 357)
(153 055)
Wartość sprzedanych towarów i materiałów
(47 567)
(56 084)
(180 924)
(209 139)
10.8.2 Koszty według rodzaju
2024
2023
Zużycie materiałów i energii
(75 635)
(82 895)
Koszty gazu
(31 799)
(43 892)
Wartość sprzedanych towarów i materiałów
(47 567)
(56 084)
Usługi obce
(8 837)
(8 656)
Świadczenia pracownicze, w tym:
(3 189)
(2 919)
wynagrodzenia
(2 449)
(2 249)
ubezpieczenia społeczne
(446)
(393)
Amortyzacja
(4 364)
(5 227)
Podatki i opłaty, w tym:
(20 832)
(19 640)
odpis na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny
(15 109)
(13 848)
Pozostałe
(944)
(993)
(193 167)
(220 306)
Zmiana stanu zapasów
1 096
(1 303)
Świadczenia na własne potrzeby
376
1 034
Koszty operacyjne
(191 695)
(220 575)
Koszty sprzedaży
8 331
9 132
Koszty ogólnego zarządu
2 440
2 304
Koszt własny sprzedaży
(180 924)
(209 139)
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
32 / 120
10.9 Pozostałe przychody operacyjne
NOTA
2024
2023
(dane
przekształcone)
Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych
474
129
Odwrócenie rezerw
61
54
Odsetki od należności handlowych
72
38
Różnice kursowe od należności i zobowiązań handlowych
-
999
Odwrócenie odpisów aktualizujących wartość rzeczowych aktywów
trwałych, wartości niematerialnych i pozostałych składników majątku
11.4
4 278
312
Kary i odszkodowania
985
189
Instrumenty pochodne, w tym:
2 445
9 864
niewyznaczone dla celów rachunkowości zabezpieczeń - rozliczenie
i wycena
2 129
8 724
zabezpieczające wartość godziwą - wycena instrumentów i
pozycji zabezpieczających
2
4
zabezpieczające przepływy pieniężne - część nieefektywna dotycząca
wyceny i rozliczenia
143
632
zabezpieczające przepływy pieniężne - rozliczenie kosztów
zabezpieczenia
171
504
Reklasyfikacja do wyniku finansowego w związku z brakiem realizacji pozycji
zabezpieczanej (zaprzestanie stosowania rachunkowości zabezpieczeń)
-
8 098
Pozostałe
545
282
8 860
19 965
W 2024 roku w pozycji kary i odszkodowania Spółka rozpoznała przychód z tytułu częściowego odszkodowania w
kwocie 854 mln PLN (210 mln USD) odpowiadającej wysokości otrzymanych dotychczas środków pieniężnych od
ubezpieczycieli oraz zarachowanego odszkodowania stanowiących bezsporną i bezzwrotną kwotę ustaloną na
poziomie rynków ubezpieczeniowych z likwidatorem szkody w związku z awarią na instalacji Hydroodsiarczania
Gudronu (HOG) w Zakładzie Produkcyjnym ORLEN w Płocku, do której doszło we wrześniu 2022 roku. Ostateczna
kwota odszkodowania będzie uzależniona od finalnych uzgodnień z ubezpieczycielami.
10.10 Pozostałe koszty operacyjne
NOTA
2024
2023
(dane
przekształcone)
Strata ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych
(84)
(483)
Utworzenie rezerw
(158)
(122)
Różnice kursowe od należności i zobowiązań handlowych
(245)
-
Utworzenie odpisów aktualizujących wartość rzeczowych aktywów
trwałych, wartości niematerialnych i pozostałych składników majątku
11.4
(9 474)
(14 837)
Instrumenty pochodne, w tym:
(2 306)
(8 743)
niewyznaczone dla celów rachunkowości zabezpieczeń - rozliczenie
i wycena
(2 290)
(8 717)
zabezpieczające wartość godziwą - wycena instrumentów i
pozycji zabezpieczających
(1)
(2)
zabezpieczające przepływy pieniężne - część nieefektywna dotycząca
wyceny i rozliczenia
(11)
(13)
zabezpieczające przepływy pieniężne - rozliczenie kosztów
zabezpieczenia
(4)
(11)
-
Reklasyfikacja do wyniku finansowego w związku z brakiem realizacji pozycji
zabezpieczanej (zaprzestanie stosowania rachunkowości zabezpieczeń)
-
(933)
Pozostałe, w tym:
(489)
(465)
nieodpłatne świadczenia
(307)
(168)
(12 756)
(25 583)
W 2024 roku pozycja utworzenie odpisów aktualizujących wartość rzeczowych aktywów trwałych, wartości
niematerialnych i pozostałych składników majątku dotyczyła głównie odpisów aktualizujących wartość aktywów
trwałych w segmencie Petrochemia i Wydobycie. Dodatkowe informacje w nocie 11.4.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
33 / 120
Rozliczenie i wycena netto pochodnych instrumentów finansowych niewyznaczonych dla celów
rachunkowości zabezpieczeń dotyczących ekspozycji operacyjnej
2024
2023
Wycena pochodnych instrumentów finansowych
(39)
(602)
futures towarowy
-
(149)
uprawnienia do emisji CO2
-
(149)
forwardy towarowe
(6)
(255)
energia elektryczna
(3)
(258)
gaz ziemny
(3)
3
swapy towarowe
(33)
(198)
Rozliczenie pochodnych instrumentów finansowych
(122)
609
futures towarowy
-
299
uprawnienia do emisji CO2
-
275
olej napędowy
-
24
swapy towarowe
(121)
310
pozostałe
(1)
-
(161)
7
10.11 Przychody i koszty finansowe
10.11.1 Przychody finansowe
2024
2023
(dane
przekształcone)
Odsetki obliczone z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej
2 163
2 813
Odsetki z tytułu leasingu
1
1
Pozostałe odsetki
52
3
Nadwyżka dodatnich różnic kursowych
154
282
Dywidendy
2 535
1 235
Instrumenty pochodne niewyznaczone dla celów rachunkowości zabezpieczeń -
rozliczenie i wycena
152
270
Odwrócenie odpisów aktualizujących akcje w jednostkach zależnych
-
1 813
Pozostałe
328
366
5 385
6 783
10.11.2 Koszty finansowe
2024
2023
(dane
przekształcone)
Odsetki obliczone z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej
(256)
(350)
Odsetki z tytułu leasingu
(162)
(151)
Pozostałe odsetki
(47)
(49)
Instrumenty pochodne niewyznaczone dla celów rachunkowości zabezpieczeń -
rozliczenie i wycena
(135)
(352)
Utworzenie odpisów aktualizujących akcje i udziały w jednostkach
zależnych
(5 974)
(1 740)
Pozostałe
(133)
(420)
(6 707)
(3 062)
Pozycja utworzenie odpisów aktualizujących akcje i udziały w jednostkach zależnych w kwocie (5 974) mln PLN w
2024 roku dotyczyła głównie utworzenia odpisów aktualizujących akcje ORLEN Lietuva w wysokości (4 005) mln PLN
i utworzenia odpisów aktualizujących udziały w ORLEN Trading Switzerland w wysokości (1 324) mln PLN oraz
ORLEN Upstream w wysokości (410) mln PLN.
Natomiast w 2023 roku pozycja utworzenie/odwrócenie odpisów aktualizujących akcje i udziały w jednostkach
zależnych w kwocie 73 mln PLN dotyczyła głównie odwrócenia odpisów aktualizujących akcje ORLEN Lietuva w
wysokości 1 813 mln PLN i utworzenia odpisów aktualizujących udziały ORLEN Upstream w wysokości (763) mln
PLN oraz EuropolGaz w wysokości (888) mln PLN. Dodatkowe informacje w nocie 11.4.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
34 / 120
Rozliczenie i wycena netto pochodnych instrumentów finansowych niewyznaczonych dla celów
rachunkowości zabezpieczeń
W 2024 i 2023 roku pozycje netto wycen i rozliczeń pochodnych instrumentów finansowych (instrumenty
niewyznaczone dla celów rachunkowości zabezpieczeń) dotyczyły głównie zabezpieczenia ryzyka zmian kursów
wymiany w odniesieniu do płatności faktur za ropę w walutach obcych i zabezpieczenia waluty dla transakcji
płynnościowych. Główny wpływ na wycenę i rozliczenie pochodnych instrumentów finansowych miało kształtowanie
się kursów PLN względem EUR i USD.
10.12 (Strata)/odwrócenie straty z tytułu utraty wartości należności handlowych
oraz pozostałych aktywów finansowych
NOTA
2024
2023
(Strata) z tytułu utraty wartości należności handlowych
11.5.2.1
(352)
(285)
Odwrócenie straty z tytułu utraty wartości należności handlowych
11.5.2.1
253
148
(Strata) z tytułu utraty wartości odsetek od należności handlowych
11.5.2.1
(24)
(13)
Odwrócenie straty z tytułu utraty wartości odsetek od należności handlowych
11.5.2.1
11
8
(Strata)/odwrócenie straty z tytułu utraty wartości należności
handlowych
(w tym odsetek od należności handlowych)
(112)
(142)
(Strata) z tytułu utraty wartości udzielonych pożyczek
11.10.1.1
(766)
(1 848)
Odwrócenie straty z tytułu utraty wartości udzielonych pożyczek
11.10.1.1
1 141
1 087
(Strata) z tytułu utraty wartości aktywów z tytułu finansowania
(12)
(38)
Odwrócenie straty z tytułu utraty wartości aktywów z tytułu finansowania
40
8
(Strata) z tytułu utraty wartości aktywów z tytułu cash pool
(327)
(1 324)
Odwrócenie z tytułu utraty wartości aktywów z tytułu cash pool
1 324
-
(Strata) z tytułu utraty wartości depozytów zabezpieczających
-
(3)
Odwrócenie straty z tytułu utraty wartości depozytów zabezpieczających
1
2
(Strata)/odwrócenie straty z tytułu utraty wartości
pozostałych aktywów finansowych
1 401
(2 116)
1 289
(2 258)
W 2024 roku ORLEN podjął uchwałę o podwyższeniu kapitału w spółce zależnej ORLEN Trading Switzerland, którą
wykonał poprzez wniesienie do ORLEN Trading Switzerland wkładu niepieniężnego w postaci swojej wierzytelności
wobec spółki z tytułu cash pool. W związku z powyższym zmianie uległ charakter rozpoznanego na koniec 2023 roku
odpisu z tytułu utraty wartości należności z tytułu cash pool.
W konsekwencji Spółka ujęła w 2024 roku odwrócenie straty z tytułu utraty wartości aktywów z tytułu cash pool w
wysokości 1 324 mln PLN.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
35 / 120
10.13 Podatek dochodowy
WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Podatek dochodowy obejmuje podatek bieżący oraz odroczony. Bieżący podatek dochodowy jest to kwota ustalona
na podstawie przepisów podatkowych, która jest naliczona od dochodu do opodatkowania za dany okres i ujmowana
jako zobowiązanie w kwocie, w jakiej nie zostało zapłacone lub należność, jeśli kwota dotychczas zapłacona z tytułu
bieżącego podatku dochodowego przekracza kwotę do zapłaty. Aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku
dochodowego traktowane są w całości jako długoterminowe i nie podlegają dyskontowaniu. Podlegają one
kompensacie jeżeli istnieje możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do przeprowadzania kompensat ujmowanych
kwot.
Podatek odroczony jest wyliczany przy zastosowaniu stawek podatkowych, które według przewidywań będą
obowiązywać w momencie, gdy wartości księgowe aktywów i zobowiązań zostaną zrealizowane, przyjmując za
podstawę stawki podatkowe (i przepisy podatkowe) obowiązujące na dzień kończący okres sprawozdawczy lub takie,
których obowiązywanie w przyszłości jest pewne na dzień kończący okres sprawozdawczy.
Wpływ podatku odroczonego ujmuje się w wyniku danego okresu, z wyjątkiem podatków wynikających z transakcji
lub zdarzeń, które są ujmowane poza wynikiem w innych całkowitych dochodach lub bezpośrednio w kapitale własnym
lub wynikających z połączenia jednostek.
2024
2023
Obciążenie podatkowe wykazane w rachunku zysków lub strat
Podatek dochodowy bieżący
(1 399)
(1 480)
Podatek odroczony
(386)
(3 543)
(1 785)
(5 023)
Podatek odroczony ujęty w innych całkowitych dochodach
Instrumenty zabezpieczające
491
348
Zyski i straty aktuarialne
(3)
15
Zyski/(straty) z tytułu inwestycji w instrumenty kapitałowe wyceniane w wartości
godziwej przez inne całkowite dochody
1
(1)
489
362
(1 296)
(4 661)
Międzynarodowa reforma podatkowa - Drugi Filar
Reforma podatkowa Drugiego Filaru wprowadza ogólne założenia do globalnego podatku minimalnego i jest efektem
projektu BEPS 2.0 prowadzonego na forum Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD).
Celem reformy jest ograniczenie konkurencji w zakresie stawek podatku dochodowego od osób prawnych przez
ustanowienie globalnego minimalnego poziomu opodatkowania.
Reforma podatkowa Drugiego Filaru nakłada obowiązek zapłaty tzw. podatku wyrównawczego, gdy efektywna stawka
podatkowa danej grupy kapitałowej w danej jurysdykcji za badany rok podatkowy jest niższa niż 15%, co w rezultacie
powinno doprowadzić do osiągnięcia minimalnego 15% poziomu opodatkowania podatkiem dochodowym.
Adresatami nowych regulacji są podmioty należące do grup kapitałowych, których skonsolidowane przychody
globalne przekraczają 750 mln EUR rocznie w co najmniej dwóch z ostatnich czterech lat podatkowych bezpośrednio
poprzedzających analizowany rok podatkowy.
W Polsce reforma podatkowa Drugiego Filaru wprowadzona została do krajowego systemu prawnego począwszy od
1 stycznia 2025 roku w drodze Ustawy z 6 listopada 2024 roku o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek
składowych grup międzynarodowych i krajowych (Ustawa o podatku wyrównawczym), z możliwością dobrowolnego
zastosowania od 1 stycznia 2024 roku przy czym ORLEN nie zastosował dobrowolnie tych przepisów od 1 stycznia
2024 roku.
W związku z nowymi wymogami w Spółce realizowany jest projekt mający na celu dostosowanie procesów
raportowania i ustalenia wpływu wdrożenia przepisów globalnego podatku minimalnego na obciążenia podatkowe.
Spółka zastosowała wyjątek przewidziany w zmianach do MSR 12 wydanych w maju 2023 roku dopuszczający
nieujmowanie aktywów i zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego związanych z podatkami
dochodowymi Filaru Drugiego i nieujawnianie informacji na temat tych aktywów i zobowiązań.
Informacja o efektywnej stawce podatku za 2024 rok i okres porównawczy została przedstawiona w nocie 10.13.1
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
36 / 120
10.13.1 Uzgodnienie efektywnej stawki podatku
2024
2023
Zysk przed opodatkowaniem
5 729
26 239
Podatek dochodowy obliczony według obowiązującej stawki (19%)
(1 089)
(4 985)
Odpis aktualizujący akcje i udziały w jednostkach zależnych
(1 135)
14
Otrzymane dywidendy
482
234
(Strata)/odwrócenie straty z tytułu utraty wartości aktywów finansowych innych
niż należności handlowe
283
(402)
Nieodpłatne prawa majątkowe
(129)
198
Pozostałe
(197)
(82)
Podatek dochodowy
(1 785)
(5 023)
Efektywna stawka podatku
31%
19%
Na 31 grudnia 2024 roku i na 31 grudnia 2023 roku odpisy aktualizujące akcje i udziały w jednostkach zależnych, dla
których nie rozpoznano aktywów z tytułu podatku odroczonego wyniosły odpowiednio (13 538) mln PLN i (7 564) mln
PLN.
10.13.2 Podatek odroczony
31/12/2023
Podatek odroczony
ujęty w wyniku
finansowym
Podatek
odroczony ujęty w
innych całkowitych
dochodach
31/12/2024
Aktywa z tytułu podatku odroczonego
Odpisy aktualizujące wartość aktywów
3 969
640
1
4 610
Rezerwy i rozliczenia międzyokresowe
677
(16)
(3)
658
Wycena pochodnych instrumentów finansowych
210
(210)
-
-
Zobowiązania z tytułu leasingu
593
9
-
602
Pozostałe
256
(32)
-
224
5 705
391
(2)
6 094
Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego
-
Różnice przejściowe dotyczące aktywów trwałych
5 743
4
-
5 747
Niezrealizowane różnice kursowe
139
(17)
-
122
Wycena pochodnych instrumentów finansowych
-
730
(491)
239
Pozostałe
449
60
-
509
6 331
777
(491)
6 617
(626)
(386)
489
(523)
`
31/12/2022
Podatek
odroczony ujęty
w wyniku
finansowym
Podatek
odroczony ujęty w
innych
całkowitych
dochodach
Połączenie
jednostek
31/12/2023
Aktywa z tytułu podatku odroczonego
Odpisy aktualizujące wartość aktywów
1 480
2 490
(1)
-
3 969
Rezerwy i rozliczenia międzyokresowe
1 051
(389)
15
-
677
Niezrealizowane różnice kursowe
9
(9)
-
-
-
Wycena pochodnych instrumentów finansowych
5 675
(5 813)
348
-
210
Zobowiązania z tytułu leasingu
492
101
-
-
593
Pozostałe
249
7
-
-
256
8 956
(3 613)
362
-
5 705
Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego
Różnice przejściowe dotyczące aktywów trwałych
5 831
(127)
-
39
5 743
Niezrealizowane różnice kursowe
-
139
-
-
139
Pozostałe
531
(82)
-
-
449
6 362
(70)
-
39
6 331
2 594
(3 543)
362
(39)
(626)
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
37 / 120
11. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ
11.1 Rzeczowe aktywa trwałe
WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Rzeczowe aktywa trwałe wycenia się i wykazuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w wartości księgowej netto
stanowiącej cenę nabycia lub koszt wytworzenia (wartość początkowa) powiększone o późniejsze koszty ich ulepszeń
oraz pomniejszonej o umorzenie i odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.
Wartość początkową rzeczowych aktywów trwałych zwiększają wartości zdyskontowanych rezerw na koszty
rekultywacji, remediacji, działań naprawczych skażonego środowiska gruntowo-wodnego oraz likwidacji
rzeczowych aktywów trwałych, w tym na koszty likwidacji odwiertów kopalnianych i magazynowych, do których
Spółka jest zobowiązana w związku z instalacją, budową lub nabyciem danego składnika aktywów. Wartości
zdyskontowanych rezerw ujętych jako rzeczowe aktywa trwałe są amortyzowane w okresie ich użytkowania.
Wartość początkowa wytworzonych gazociągów lub magazynów gazu (kategoria Budynki i budowle) obejmuje
również wartość gazu, która służy do ich pierwszego napełnienia. Ilość gazu niezbędna do pierwszego napełnienia
gazociągu lub komory magazynowej odpowiada ilości niezbędnej do wytworzenia minimalnego ciśnienia pracy
gazociągu lub magazynu. W przypadku rozszczelnienia gazociągu, koszty jego ponownego napełnienia lub
uzupełnienia utraconego paliwa są ujmowane bezpośrednio w rachunku zysków i strat w okresie, w którym zostały
poniesione.
Koszty bieżącego utrzymania rzeczowych aktywów trwałych, remontów i konserwacji ujmowane są w wyniku
finansowym w momencie poniesienia.
Koszty istotnych remontów, napraw i okresowych przeglądów są zaliczane do rzeczowych aktywów trwałych.
Do rzeczowych aktywów trwałych Grupa zalicza również istotne części zamienne oraz awaryjne wyposażenie, jeżeli
Spółka oczekuje, że będą one wykorzystywane przez czas dłuższy niż jeden rok i możliwe jest ich przypisanie do
poszczególnych pozycji rzeczowych aktywów trwałych.
W wartości początkowej rzeczowych aktywów trwałych uwzględnia się koszty finansowania zewnętrznego.
Koszty finansowania zewnętrznego (tj. odsetki oraz inne koszty ponoszone w związku z pożyczeniem środków
finansowych) ujmuje się jako koszty w okresie, w którym je poniesiono. Wyjątkiem od tej reguły jest ujmowanie kosztów
finansowania, które można bezpośrednio przyporządkować nabyciu, budowie lub wytworzeniu dostosowywanego
składnika aktywów (w tym różnice kursowe w stopniu, w jakim uznawane są za korektę odsetek i różnice kursowe od
prowizji), które aktywuje się jako część ceny nabycia lub kosztu wytworzenia tego składnika (dostosowywany składnik
aktywów to taki, który wymaga znacznego czasu niezbędnego do przygotowania go do zamierzonego użytkowania
lub sprzedaży).
W zakresie, w jakim środki finansowe pożycza się specjalnie w celu pozyskania dostosowywanego składnika
aktywów, kwotę kosztów finansowania zewnętrznego, którą można aktywować jako część tego składnika aktywów,
ustala się jako różnicę między rzeczywistymi kosztami finansowania zewnętrznego poniesionymi z tytułu danej
pożyczki lub kredytu w danym okresie, a przychodami z tytułu tymczasowego zainwestowania pożyczonych środków.
W stopniu, w jakim środki finansowe pożycza się bez ściśle określonego celu, a następnie przeznacza na pozyskanie
dostosowywanego składnika aktywów, kwotę kosztów finansowania zewnętrznego, które mogą być kapitalizowane,
ustala się poprzez zastosowanie odpowiedniej stopy kapitalizacji do nakładów poniesionych na ten składnik majątku.
Rzeczowe aktywa trwałe amortyzuje się metodą liniową, a w uzasadnionych przypadkach metodą naturalną
(katalizatory, aktywa z tytułu zagospodarowania i wydobycia zasobów mineralnych).
Poszczególne części składowe rzeczowych aktywów trwałych, których wartość jest istotna w stosunku do wartości
całego składnika rzeczowych aktywów trwałych, amortyzowane są oddzielnie, zgodnie z okresem ich użytkowania.
Stosowane są następujące typowe okresy użytkowania rzeczowych aktywów trwałych:
Budynki i budowle 10-40 lat
Urządzenia techniczne i maszyny 4-35 lat
Środki transportu i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe 2-20 lat
Metodę amortyzacji, wartość końcową oraz okres użytkowania składnika aktywów weryfikuje się co najmniej na koniec
każdego roku. W przypadku wystąpienia takiej konieczności, korekt odpisów amortyzacyjnych dokonuje się w
okresach następnych (prospektywnie).
Działalność poszukiwań i wydobycia zasobów mineralnych
W ramach działalności poszukiwań i wydobycia zasobów mineralnych przyjmuje się następującą klasyfikację etapów:
Fazy etapu poszukiwania i oceny zasobów mineralnych:
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
38 / 120
Wstępne analizy,
Nabycie praw do poszukiwania i rozpoznania złóż,
Nakłady na odwierty poszukiwawcze i rozpoznawcze,
Wstępne analizy
Podczas fazy wstępnych analiz dokonuje się analizy danych sejsmicznych, danych geologicznych oraz geofizycznych
dla dużych obszarów, potencjalnie bogatych w złoża zasobów mineralnych. Faza ta realizowana jest z reguły przed
zakupem praw do poszukiwań/wydobycia (koncesje lub licencje). Poniesione koszty są ujmowane w wyniku
finansowym.
Nabycie praw do poszukiwania i rozpoznania złóż
Prace polegające na ocenie (rozpoznaniu) złóż gazu ziemnego i/lub ropy naftowej (kopalin) mogą zostać podjęte po
uzyskaniu przez Spółkę:
koncesji na rozpoznanie złóż kopalin,
koncesji na poszukiwanie i rozpoznanie złóż kopalin,
podpisaniu umowy o ustanowieniu użytkowania górniczego.
Kosztem koncesji na rozpoznanie gazu ziemnego i/lub ropy naftowej oraz kosztem przedłużenia takiej koncesji jest
opłata za działalność określoną w koncesji. Koszty koncesji na rozpoznanie złóż gazu ziemnego i/lub ropy naftowej
Spółka ujmuje w wartości aktywów z tytułu poszukiwania i oceny zasobów mineralnych.
Nakłady na odwierty poszukiwawcze i rozpoznawcze
Koszty związane z poszukiwaniem i oceną złóż gazu ziemnego i ropy naftowej obejmują prace geologiczne
wykonywane w celu odkrycia i udokumentowania złoża i rozliczane są przy zastosowaniu metody skutecznych
wysiłków.
W fazie poszukiwania złóż wykonywane są prace geologiczne w celu odkrycia i wstępnego udokumentowania złóż
zasobów mineralnych. Czynności wykonywane w fazie poszukiwania złóż są bardzo podobne do wstępnych analiz
geologicznych i geofizycznych, przeprowadzane są jednak na mniejszych obszarach geograficznych i obejmują z
reguły wykonywanie zdjęć sejsmicznych 2D i 3D, ich obróbkę i interpretację danych geologicznych oraz
geofizycznych, a także wykonywanie odwiertów poszukiwawczych. Prace poszukiwawcze kończą się stwierdzeniem
niepowodzenia (wynik negatywny oznaczający, że wydobycie nie jest technicznie wykonalne i ekonomicznie zasadne)
albo odkryciem złoża.
W fazie rozpoznania złóż wykonuje się geologiczne prace rozpoznawcze na obszarze wstępnie udokumentowanego
złoża zasobów mineralnych. Celem prac rozpoznawczych jest określenie wielkości i zakresu złóż zasobów
mineralnych oraz ocena technicznej możliwości i ekonomicznej zasadności ich wydobycia. W niektórych przypadkach
może wystąpić czasowo sytuacja, w której faza poszukiwań i rozpoznania realizowana jest równolegle.
Nakłady poniesione w fazie poszukiwania i rozpoznania złóż obejmują:
nakłady na odwierty poszukiwawcze i rozpoznawcze oraz pozostałe nakłady (w tym akwizycja danych
sejsmicznych, ich obróbka i interpretacja oraz analiza danych geologicznych i geofizycznych);
pozostałe koszty, które można bezpośrednio przypisać do faz poszukiwań i rozpoznania złóż, które podlegają
aktywowaniu. Jeżeli bezpośrednia alokacja do faz poszukiwań i rozpoznania złóż nie jest możliwa, pozostałe
koszty ujmuje się w kosztach bieżącego okresu;
koszty finansowania zewnętrznego dotyczące finansowania aktywowanych nakładów na prace poszukiwawcze i
rozpoznawcze.
Spółka dokonuje corocznego przeglądu nakładów poniesionych w fazie poszukiwania i rozpoznania złóż w celu
potwierdzenia dalszego zamiaru prowadzenia prac. Analizy są prowadzone na poziomie projektów, obejmujących
prace ze zdefiniowanym celem poszukiwawczym i / lub rozpoznawczym, które są prowadzone na wyznaczonym
obszarze. Jeżeli prace zakończą się niepowodzeniem skutkującym brakiem zamiaru kontynuowania prac, nakłady
ujęte początkowo jako aktywa ujmuje się w kosztach bieżącego okresu. W momencie stwierdzenia tzw. negatu
(odwiertu nieproduktywnego) wartość skapitalizowanych nakładów dotyczących przedmiotowego odwiertu
odpisywana jest w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych w okresie w którym uznano odwiert za negatywny. W
momencie stwierdzenia technicznej wykonalności i ekonomicznej opłacalności wydobycia nakłady poniesione w fazie
poszukiwania i rozpoznania złóż ujmuje się jako aktywa z tytułu zagospodarowania i wydobycia zasobów mineralnych
w ramach rzeczowych aktywów trwałych, które poddawane są testowi na utratę wartości. W przypadku braku
rozpoznania odpisu aktualizującego, Spółka przeklasyfikuje te aktywa w miarę możliwości do odpowiednich grup
rzeczowych aktywów trwałych.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
39 / 120
Etap zagospodarowania i wydobycia zasobów mineralnych
Nakłady ponoszone w ramach etapu zagospodarowania i wydobycia złóż podlegają aktywowaniu i amortyzacji
metodą liniową, bądź metodą naturalną kalkulowaną proporcjonalnie do wielkości wydobycia złóż węglowodorów na
podstawie jednostki wydobycia.
W przypadku gdy przeprowadzana jest próbna eksploatacja złoża, przychody ze sprzedaży wydobytych w trakcie
próbnej eksploatacji kopalin ujmowane są bezpośrednio w rachunku zysków i strat, w części dotyczącej działalności
podstawowej.
Metoda amortyzacji i stawki stosowane do konkretnych aktywów odzwierciedlają oczekiwany przez Spółkę sposób, w
jaki będzie ona konsumować korzyści ekonomiczne z tych aktywów. Spółka stosuje metodę liniową w odniesieniu do
składników aktywów prezentowanych w ramach aktywów z tytułu zagospodarowania i wydobycia zasobów
mineralnych dotyczących pól lub kopalnii, dla których oczekuje, że roczna produkcja będzie stosunkowo stała.
PROFESJONALNY OSĄD
Nakłady na aktywa z tytułu poszukiwania i oceny zasobów mineralnych
Stosowanie polityki rachunkowości Spółki w odniesieniu do nakładów poniesionych na aktywa z tytułu poszukiwania
złóż i oceny zasobów mineralnych wymaga dokonania osądu, czy przyszłe korzyści ekonomiczne, będące wynikiem
przyszłego wydobycia lub sprzedaży są prawdopodobne bądź nie istnieją jeszcze przesłanki pozwalające na
oszacowanie zasobów. Przy oszacowaniu zasobów Spółka dokonuje estymacji przyszłych zdarzeń i okoliczności, w
tym określenia czy wydobycie będzie uzasadnione z ekonomicznego punktu widzenia.
SZACUNKI
Okresy użytkowania rzeczowych aktywów trwałych
Spółka weryfikuje przewidywane okresy użytkowania składników rzeczowych aktywów trwałych na koniec każdego
roku. Aktualizacja okresów użytkowania rzeczowych aktywów trwałych opiera się w głównej mierze na ocenie służb
technicznych, odpowiedzialnych za ich eksploatację. Szacunkom takim towarzyszy niepewność, co do przyszłych
warunków prowadzenia działalności gospodarczej, zmian technologicznych i konkurencji na rynku, które skutkować
mogą inną oceną ekonomicznej przydatności składników i pozostałego okresu ich użyteczności, co w rezultacie może
istotnie wpłynąć na wartość rzeczowych aktywów trwałych oraz koszty amortyzacji w przyszłości. W ramach tego
procesu Spółka bierze obecnie pod uwagę również wpływ czynników związanych ze zmianami klimatu i transformacją
energetyczną, w tym w szczególności w odniesieniu do aktywów, których okres użytkowania może ulec skróceniu w
ramach realizacji planów redukcji emisyjności szczególnie w tych segmentach operacyjnych, gdzie część produkcji
jest nadal oparta na wysokoemisyjnych aktywach, w tym węglowych. Wpływ weryfikacji okresów użytkowania w roku
2024 skutkował zwiększeniem kosztów amortyzacji o (12) mln PLN w porównaniu z kosztami amortyzacji, które
zostałaby ujęte na bazie okresów użytkowania stosowanych w roku 2023. W 2024 roku nie wystąpiły w Spółce
przypadki istotnego skrócenia okresów użytkowania rzeczowych aktywów trwałych w związku ze zmianami
klimatycznymi i postępującą transformacją energetyczną.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
40 / 120
Grunty
Budynki
i budowle
Urządzenia
techniczne
i maszyny
Środki
transportu
i
pozostałe
Środki
trwałe
w
budowie
Aktywa z
tytułu
poszukiwania
i oceny
zasobów
mineralnych
***
Razem
Wartość księgowa netto na
01/01/2024 (dane przekształcone)
Wartość księgowa brutto
624
42 375
21 529
1 769
16 305
2 095
84 697
Skumulowane umorzenie
-
(11 516)
(11 263)
(764)
-
(21)
(23 564)
Odpisy aktualizujące
-
(6 426)
(3 108)
(162)
(7 399)
(239)
(17 334)
624
24 433
7 158
843
8 906
1 835
43 799
zwiększenia/(zmniejszenia) netto
12
1 056
1 028
143
69
(178)
2 130
Nakłady inwestycyjne
-
10
150
21
9 847
462
10 490
Amortyzacja
-
(2 169)
(1 286)
(239)
-
(16)
(3 710)
Koszty finansowania zewnętrznego
-
37
15
1
472
-
525
Odpisy aktualizujące netto, w tym: *
-
1 810
475
33
(7 001)
(11)
(4 694)
utworzenie
-
(1 078)
(675)
(94)
(7 125)
(398)
(9 370)
odwrócenie
-
2 813
1 192
97
-
23
4 125
Reklasyfikacje
12
1 372
1 731
394
(3 224)
(270)
15
Rezerwa na rekultywację
-
193
-
-
-
23
216
Pozostałe **
-
(197)
(57)
(67)
(25)
(366)
(712)
636
25 489
8 186
986
8 975
1 657
45 929
Wartość księgowa netto na
31/12/2024
Wartość księgowa brutto
636
43 708
22 966
2 004
23 375
1 935
94 624
Skumulowane umorzenie
-
(13 603)
(12 147)
(889)
-
(28)
(26 667)
Odpisy aktualizujące
-
(4 616)
(2 633)
(129)
(14 400)
(250)
(22 028)
636
25 489
8 186
986
8 975
1 657
45 929
Wartość księgowa netto na
01/01/2023 (dane przekształcone)
Wartość księgowa brutto
563
40 632
20 640
1 395
8 331
1 622
73 183
Skumulowane umorzenie
-
(8 712)
(10 176)
(669)
-
(4)
(19 561)
Odpisy aktualizujące
-
(1 520)
(1 362)
(139)
(103)
(32)
(3 156)
563
30 400
9 102
587
8 228
1 586
50 466
zwiększenia/(zmniejszenia) netto
61
(5 967)
(1 944)
256
678
249
(6 667)
Nakłady inwestycyjne
-
16
172
13
10 324
754
11 279
Amortyzacja
-
(2 890)
(1 454)
(155)
-
(18)
(4 517)
Koszty finansowania zewnętrznego
-
12
5
-
450
4
471
Połączenie jednostek
49
363
114
16
11
-
553
Odpisy aktualizujące netto, w tym: *
-
(4 906)
(1 746)
(23)
(7 296)
(207)
(14 178)
utworzenie
-
(5 164)
(1 784)
(27)
(7 351)
(249)
(14 575)
odwrócenie
-
251
11
1
-
42
305
Reklasyfikacje
12
1 471
1 100
426
(2 731)
(284)
(6)
Rezerwa na rekultywację
-
(20)
-
-
-
-
(20)
Pozostałe
-
(13)
(135)
(21)
(80)
-
(249)
Wartość księgowa netto na
31/12/2023 (dane przekształcone)
624
24 433
7 158
843
8 906
1 835
43 799
* odpisy aktualizujące netto obejmują utworzenie, odwrócenie, wykorzystanie oraz reklasyfikacje.
** pozycja pozostałe obejmuje głównie sprzedaż i likwidację
*** Spółka dokonała korekty prezentacyjnej danych porównawczych za 2023 rok dotyczących aktywów z tytułu poszukiwania i
oceny zasobów mineralnych, których wartości w Jednostkowym Sprawozdaniu Finansowym za 2023 rok były zaprezentowane w
ramach Środków trwałych w budowie.
Stopa kapitalizacji zastosowana do wyliczenia aktywowanych kosztów finansowania zewnętrznego za 2024 rok i za
2023 rok wyniosła odpowiednio 4,59% i 4,71%.
Wartość księgowa brutto w pełni zamortyzowanych rzeczowych aktywów trwałych będących nadal w użytkowaniu na
31 grudnia 2024 roku i na 31 grudnia 2023 roku wyniosła odpowiednio 2 507 mln PLN i 2 272 mln PLN.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
41 / 120
11.2 Wartości niematerialne oraz wartość firmy
WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Wartości niematerialne
Składnik aktywów niematerialnych początkowo wycenia się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia i wykazuje w
sprawozdaniu z sytuacji finansowej w wartości księgowej netto.
Wartości niematerialne o określonym okresie użytkowania amortyzuje się metodą liniową począwszy od chwili, gdy
są one gotowe do użycia, tzn. od momentu dostosowania składnika aktywów do miejsca i warunków potrzebnych do
rozpoczęcia jego funkcjonowania zgodnie z zamierzeniami kierownictwa przez okres odpowiadający szacowanemu
okresowi ich użytkowania.
Typowe okresy użytkowania wartości niematerialnych wynoszą od 2 do 10 lat dla oprogramowania oraz od 2 do 15
lat dla licencji, praw do patentów oraz podobnych wartości.
Metodę amortyzacji oraz okres użytkowania składnika wartości niematerialnych weryfikuje się co najmniej na koniec
każdego roku.
Wartość firmy
Na dzień połączenia jednostek gospodarczych wartość firmy podlega przypisaniu do ośrodków wypracowujących
środki pieniężne (tzw. CGU – cash generating unit) jednostki przejmującej, które zgodnie z oczekiwaniami, mają
odnieść korzyści z tytułu synergii uzyskanej w wyniku takiego połączenia.
Każdy ośrodek lub zespół ośrodków, do którego została przypisana wartość firmy:
odpowiada najniższemu poziomowi w jednostce, na którym wartość firmy jest monitorowana na wewnętrzne potrzeby
zarządcze oraz
nie może być większy niż segment operacyjny przed agregacją określony zgodnie z paragrafem 5 MSSF 8 Segmenty
operacyjne.
Po połączeniu, jednostka przejmująca wycenia wartość firmy w kwocie ustalonej na dzień przejęcia pomniejszonej o
odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.
Ośrodek wypracowujący środki pieniężne, do którego została przypisana wartość firmy poddaje się testom na utratę
wartości corocznie, a także gdy wystąpią przesłanki wskazujące na utratę jego wartości.
Prawa majątkowe
Główną pozycją praw majątkowych są uprawnienia do emisji CO
2,
nie podlegające amortyzacji, które są poddawane
analizie pod kątem utraty wartości.
Otrzymane nieodpłatnie uprawnienia ujmuje się i prezentuje w wartościach niematerialnych w korespondencji z
przychodami przyszłych okresów w wartości godziwej ustalonej na dzień ich zarejestrowania. Dotacje rozlicza się w
systematyczny sposób w poszczególnych okresach sprawozdawczych, aby zapewnić współmierność z kosztami
tworzonej rezerwy. Zakupione uprawnienia ujmowane są w cenie nabycia.
Na szacowaną w okresie sprawozdawczym emisję CO
2
tworzy się rezerwę w ciężar kosztów działalności podstawowej
(podatki i opłaty).
Do praw majątkowych zalicza się ponadto certyfikaty energetyczne.
Prawa majątkowe, w tym uprawnienia do emisji CO
2
oraz certyfikaty energetyczne podlegają umorzeniu w ciężar
wartości księgowej rezerwy, jako jej rozliczenie. Rozchód uprawnień do emisji CO
2
oraz certyfikatów energetycznych
jest ujmowany według metody średniej ważonej.
SZACUNKI
Okresy użytkowania wartości niematerialnych
Spółka weryfikuje okresy użytkowania składników wartości niematerialnych na koniec każdego roku, ze skutkiem od
początku roku następnego. Wpływ weryfikacji okresów użytkowania w roku 2024 skutkował zwiększeniem kosztów
amortyzacji o (2) mln PLN w porównaniu z kosztami amortyzacji, które zostałaby ujęte na bazie okresów użytkowania
stosowanych w roku 2023.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
42 / 120
Zmiana stanu pozostałych wartości niematerialnych oraz wartość firmy
Patenty
i licencje
Wartość
firmy
Prawa
majątkowe
Pozostałe
Razem
Wartość księgowa netto na
01/01/2024
Wartość księgowa brutto
1 401
97
4 477
690
6 665
Skumulowane umorzenie
(917)
-
-
(288)
(1 205)
Odpisy aktualizujące
(186)
(97)
(59)
(185)
(527)
298
-
4 418
217
4 933
zwiększenia/(zmniejszenia) netto
(7)
-
(1 298)
24
(1 281)
Nakłady inwestycyjne
2
-
-
165
167
Amortyzacja
(143)
-
-
(49)
(192)
Koszty finansowania zewnętrznego
-
-
-
10
10
Odpisy aktualizujące netto
(47)
-
1
(47)
(93)
Zakup i otrzymane nieodpłatnie prawa majątkowe
-
-
2 204
-
2 204
Rozliczenie emisji
-
-
(3 502)
-
(3 502)
Pozostałe
181
-
(1)
(55)
125
291
-
3 120
241
3 652
Wartość księgowa netto na
31/12/2024
Wartość księgowa brutto
1 581
97
3 178
806
5 662
Skumulowane umorzenie
(1 057)
-
-
(333)
(1 390)
Odpisy aktualizujące
(233)
(97)
(58)
(232)
(620)
291
-
3 120
241
3 652
Wartość księgowa netto na
01/01/2023
Wartość księgowa brutto
1 267
-
2 825
671
4 763
Skumulowane umorzenie
(798)
-
-
(126)
(924)
Odpisy aktualizujące
(119)
-
(59)
(118)
(296)
350
-
2 766
427
3 543
zwiększenia/(zmniejszenia) netto
(52)
-
1 652
(210)
1 390
Nakłady inwestycyjne
8
-
-
182
190
Amortyzacja
(128)
-
-
(167)
(295)
Koszty finansowania zewnętrznego
-
-
-
5
5
Połączenie jednostek
-
97
-
3
100
Odpisy aktualizujące netto
(67)
(97)
-
(67)
(231)
Zakup i otrzymane nieodpłatnie prawa majątkowe
-
-
5 633
-
5 633
Rozliczenie emisji
-
-
(3 864)
-
(3 864)
Pozostałe
135
-
(117)
(166)
(148)
Wartość księgowa netto na
31/12/2023
298
-
4 418
217
4 933
Wartość księgowa brutto w pełni zamortyzowanych wartości niematerialnych będących nadal w użytkowaniu na
31 grudnia 2024 roku oraz na 31 grudnia 2023 roku wyniosła odpowiednio 628 mln PLN oraz 732 mln PLN.
11.2.1 Prawa majątkowe
Zmiana stanu posiadanych uprawnień do emisji CO
2
za 2024 rok
Ilość
(w tys. ton)
Wartość
01/01/2024
11 135
4 413
Otrzymane nieodpłatnie
4 826
1 405
Rozliczenie emisji za 2023 rok
(9 421)
(3 472)
Zakup
2 745
769
9 285
3 115
W 2024 roku emisje CO
2
w ORLEN wyniosły 9 510 tys. ton, natomiast wartość rezerwy na emisje CO
2
na 31 grudnia
2024 roku wyniosła 3 100 mln PLN.
Na 31 grudnia 2024 roku wartość rynkowa jednego uprawnienia EUA wyniosła 311,93 PLN (co odpowiada 73,00 EUR
według kursu na 31 grudnia 2024 roku) (źródło: www.theice.com).
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
43 / 120
Zmiana stanu posiadanych certyfikatów energetycznych
Ilość (w tys.MWh)
Wartość
01/01/2024
37
5
Otrzymane nieodpłatnie
9
2
Rozliczenie emisji za 2023 rok
(143)
(30)
Zakup/Pozostałe
141
29
44
5
W 2024 roku wolumen obowiązku umorzenia certyfikatów energetycznych w ORLEN wyniósł 1 260 tys. MWh,
natomiast wartość rezerwy z tego tytułu na 31 grudnia 2024 roku wyniosła 227 mln PLN.
Na 31 grudnia 2024 roku wartość księgowa 400 tys. uprawnień do emisji CO
2
zablokowanych w ramach depozytów
zabezpieczających w Izbie Rozliczeniowej Giełd Towarowych S.A. (IRGIT) wyniosła 132 mln PLN.
Dodatkowo na 31 grudnia 2024 roku oraz na 31 grudnia 2023 roku w pozycji należności z tytułu dostaw i usług oraz
pozostałe należności Spółka ujęła należne prawa majątkowe wynikające z certyfikatów energetycznych w kwocie
odpowiednio 10 mln PLN i 5 mln PLN (nota 11.5.2.).
Ponadto Spółka na 31 grudnia 2024 roku ujęła w pozycji aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży uprawnienia do
emisji CO
2
w kwocie 973 mln PLN.
11.3 Akcje i udziały w jednostkach zależnych, stowarzyszonych,
współkontrolowanych i wspólne działania
WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Inwestycje w jednostkach zależnych, stowarzyszonych i współkontrolowanych w jednostkowym
sprawozdaniu finansowym
Inwestycje w jednostkach zależnych i stowarzyszonych oraz inwestycje we wspólnych przedsięwzięciach,
niezaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży (bądź niewchodzące w skład grupy do zbycia
zaklasyfikowanej jako przeznaczona do sprzedaży zgodnie z MSSF 5), ujmuje się w cenie nabycia z uwzględnieniem
odpisów dotyczących utraty wartości.
PROFESJONALNY OSĄD
Na podstawie profesjonalnego osądu, Spółka oceniła, że posiadana inwestycja w Rafinerię Gdańską stanowią
wspólne działanie, w związku z czym Spółka ujmuje przypadający jej udział (70%) w aktywach, zobowiązaniach,
przychodach i kosztach tej jednostki.
Ustalenia umowne dotyczące tej inwestycji wskazują, że strony umowy mają prawo do zasadniczo wszystkich
korzyści ekonomicznych generowanych przez aktywa spółki i są jej głównym źródłem przychodów zapewniających
ciągłość funkcjonowania spółki.
Obowiązująca umowa processingowa przyznaje stronom umowy (procesorom), dostęp do zdolności produkcyjnych
rafinerii w Gdańsku oraz wyklucza możliwość wykorzystywania zdolności produkcyjnych rafinerii przez strony trzecie.
Ponadto, na bazie podpisanej umowy, procesorzy są zobowiązani do pokrywania kosztów stałych funkcjonowania
rafinerii, nawet w okresie jej przestojów, więc zobowiązania zaciągnięte przez Rafinerię Gdańską są pokrywane
praktycznie wyłącznie przez przepływy pieniężne uzyskane od procesorów, co wskazuje na to, że procesorzy mają
zobowiązania wynikające ze zobowiązań Rafinerii Gdańskiej i są głównym źródłem przepływów pieniężnych
przyczyniających się do ciągłości działania tej spółki.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
44 / 120
Siedziba
31/12/2024
31/12/2023
Udział
Spółki
w kapitale
zakładowym
/ w ogólnej
liczbie
głosów
na
31/12/2024
Udział
Spółki
w kapitale
zakładowym
/ w ogólnej
liczbie
głosów
na
31/12/2023
Podstawowa działalność
Jednostki zależne
Polska Spółka Gazownictwa
Sp. z o.o.
Tarnów –
Polska
14 949
14 751
100,00%
100,00%
dystrybucja paliw gazowych w systemie
sieciowym
PGNiG Upstream Norway
AS
Stavanger –
Norwegia
11 152
11 152
100,00%
100,00%
poszukiwanie i wydobycie gazu ziemnego
i ropy naftowej
ORLEN UNIPETROL a.s.
Republika
Czeska –
Praha
7 101
7 101
100,00%
100,00%
zarządzanie aktywami Grupy ORLEN
Unipetrol
AB ORLEN Lietuva
Litwa –
Juodeikiai
-
4 005
100,00%
100,00%
przerób ropy naftowej, wytwarzanie
produktów rafineryjnych oraz sprzedaż
hurtowa
ORLEN Upstream Polska
Sp. z o.o.
Polska -
Warszawa
3 101
3 510
100,00%
100,00%
poszukiwanie i rozpoznanie złóż
węglowodorów, prowadzenie wydobycia
ropy naftowej i gazu ziemnego
PGNiG Supply & Trading
GmbH
Niemcy –
Monachium
3 393
3 393
100,00%
100,00%
handel paliwami gazowymi w systemie
sieciowym
ENERGA S.A.
Polska -
Gdańsk
3 144
3 144
90,92%
/ 93,28%
90,92%
/ 93,28%
wytwarzanie, dystrybucja, obrót energią
elektryczną i cieplną oraz obrót gazem
LOTOS Upstream Sp. z o.o.
Polska -
Gdańsk
2 952
2 952
100,00%
100,00%
działalność firm centralnych (head offices)
i holdingów
ORLEN Wind 3 Sp. z o.o.
Polska -
Warszawa
2 648
2 564
100,00%
100,00%
działalność holdingów finansowych
ORLEN Petrobaltic S.A.
Polska -
Gdańsk
2 522
2 522
100,00%
100,00%
pozyskiwanie oraz eksploatacja złóż ropy
naftowej i gazu ziemnego
PGNiG Obrót Detaliczny
Sp. z o.o.
Polska -
Warszawa
1 931
1 931
100,00%
100,00%
handel paliwami gazowymi w systemie
sieciowym
ORLEN Południe S.A.
Polska –
Trzebinia
1 284
1 284
100,00%
100,00%
przerób ropy naftowej, produkcja i
sprzedaż biopaliw, olejów
ORLEN Termika S.A.
Polska -
Warszawa
1 113
1 113
100,00%
100,00%
produkcja, dystrybucja i sprzedaż ciepła
oraz energii elektrycznej
CCGT Ostrołęka Sp. z o.o.
Polska -
Gdańsk
967
967
50,00%
50,00%
wytwarzanie, dystrybucja, obrót energią
elektryczną i cieplną oraz obrót gazem
EuropolGaz S.A.
Polska -
Warszawa
787
787
100,00%
51,18%
przesył gazu
ORLEN Trading Switzerland
GmbH
Baar -
Szwajcaria
734
96
100,00%
100,00%
handel hurtowy w sektorze surowców i
towarów, produktami rafinacji ropy
naftowej, ropą naftową i podobnymi
produktami
ORLEN Austria GmbH
Wels –
Austria
662
-
100,00%
-
działalność w marketing, sprzedaż paliw,
towarów handlowych, w szczególności dla
stacji paliw
Pozostałe jednostki
zależne
4 611
4 688
Jednostki współkontrolowane i stowarzyszone
Baltic Power JV
Polska -
Warszawa
1 122
1 122
51,14%
51,14%
budowa i eksploatacja morskich farm
wiatrowych
Basell ORLEN Polyolefins
Sp. z o.o.
Polska –
Płock
454
454
50,00%
50,00%
produkcja, dystrybucja i sprzedaż
poliolefin
Orlen Synthos Green
Energy Sp. z o.o.
Polska -
Warszawa
360
360
50,00%
50,00%
komercjalizacja technologii mikro i małych
reaktorów jądrowych
Naftoport Sp. z o.o.
Polska -
Gdańsk
46
46
26,92%
26,92%
przeładunki ropy naftowej i produktów
naftowych oraz ich tranzyt
Płocki Park Przemysłowo-
Technologiczny S.A.
Polska –
Płock
32
32
50,00%
50,00%
budowa i wynajem nieruchomości
65 065
67 974
Odpisy aktualizujące akcje i udziały w jednostkach zależnych na 31 grudnia 2024 roku i na 31 grudnia 2023 roku wyniosły
odpowiednio (13 538) mln PLN i (7 564) mln PLN i dotyczyły głównie utraty wartości akcji ORLEN Lietuva.
W 2024 roku Spółka dokonała utworzenia odpisu aktualizującego akcje w ORLEN Lietuva w wysokości (4 005) mln PLN,
RUCH w wysokości (130) mln PLN oraz utworzenia odpisów aktualizujących udziały w ORLEN Trading Switzerland w
wysokości (1 324) mln PLN, Polska Press w wysokości (105) mln PLN i ORLEN Upstream Polska w wysokości (410) mln
PLN. Dodatkowe informacje w nocie 11.4.4.1.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
45 / 120
11.4 Utrata wartości rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych,
aktywów z tytułu praw do użytkowania oraz akcji i udziałów w jednostkach
zależnych, współkontrolowanych i stowarzyszonych
WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Na koniec okresu sprawozdawczego ORLEN ocenia, czy istnieją przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić
utrata wartości lub odwrócenie odpisu aktualizującego któregoś ze składników aktywów lub ośrodka wypracowującego
środki pieniężne (tzw. CGU – cash generating unit).
W przypadku występowania przesłanek, że mogła nastąpić utrata wartości, przeprowadzany jest test na utratę
wartości w oparciu o model zdyskontowanych przepływów pieniężnych, w ramach którego Spółka szacuje wartość
odzyskiwalną tego składnika aktywów lub CGU poprzez ustalenie wartości godziwej pomniejszonej o koszty
doprowadzenia do sprzedaży lub wartości użytkowej z zastosowaniem właściwej stopy dyskonta, w zależności od
tego, która z nich jest wyższa.
Wartość odzyskiwalna ustalana jest na poziomie CGU, do którego dany składnik aktywów należy. Aktywa, które
samodzielnie nie generują przepływów pieniężnych, grupuje się na najniższym poziomie, na jakim powstają przepływy
pieniężne niezależne od przepływów z innych aktywów (CGU). Dla celów przeprowadzenia testów na utratę wartości
akcji i udziałów, każda jednostka zależna, współkontrolowana bądź stowarzyszona jest traktowana jako oddzielna
jednostka generująca przepływy pieniężne.
Utworzenie i odwrócenie odpisów aktualizujących wartość rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych i
aktywów z tytułu praw do użytkowania ujmuje się w pozostałych kosztach operacyjnych i pozostałych przychodach
operacyjnych.
Utworzenie i odwrócenie odpisów aktualizujących wartość akcji i udziałów w jednostkach zależnych i
współkontrolowanych i stowarzyszonych ujmuje się w ramach przychodów i kosztów finansowych.
SZACUNKI I OSĄDY
Utrata wartości rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych, aktywów z tytułu praw do
użytkowania oraz akcji i udziałów w jednostkach zależnych, współkontrolowanych i stowarzyszonych
Spółka przeprowadziła testy pod kątem utraty wartości aktywów w oparciu o modele zdyskontowanych przepływów
pieniężnych. Założenia przyjęte w modelach w odniesieniu do kształtowania się przyszłych oczekiwanych przepływów
pieniężnych, jak również sposób kalkulacji stóp dyskonta, to najbardziej istotne obszary szacunków. W opracowanych
scenariuszach kształtowania się przyszłych oczekiwanych przepływów pieniężnych dla aktywów segmentu
rafineryjnego i petrochemicznego Spółki, kluczowe założenia dotyczyły przede wszystkim prognoz wpływu cen praw
do emisji CO
2
na przychody ze sprzedaży produktów.
Ustalenie wartości odzyskiwalnej
Ze względu na specjalistyczny charakter aktywów Spółki, w przypadku, gdy nie istnieje głęboki i płynny rynek dla
danego składnika aktywów lub CGU a tym samym brak jest porównywalnych transakcji rynkowych dostarczających
wiarygodnych dowodów i podstaw do dokonania szacunku wartości godziwej, Spółka określa wartość odzyskiwalną
jedynie w oparciu o wartość użytkową, uznając, że przy zastosowaniu metody zdyskontowanych przepływów
pieniężnych wartość odzyskiwalna ustalona w oparciu o wartość godziwą pomniejszoną o koszty doprowadzenia do
sprzedaży nie powinna się istotnie różnić.
Na 31 grudnia 2024 roku Spółka zidentyfikowała przesłanki do przeprowadzenia testów na utratę wartości aktywów
oraz akcji i udziałów zgodnie z MSR 36 „Utrata wartości aktywów” w oparciu o zaktualizowane założenia
makroekonomiczne, uwzględniając działania i inicjatywy komunikowane w ogłoszonej Strategii 2035, przegląd
istotnych projektów w segmencie Rafineria i Petrochemia, w tym między innymi dotyczące rozwoju Nowej Chemii,
kontynuację inwestycji Bottom of the Barrel realizowanej przez ORLEN Lietuva, restrukturyzację Spolany w ramach
Grupy ORLEN Unipetrol i przegląd sytuacji na rynku polichlorku winylu PVC.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
46 / 120
11.4.1 Główne założenia makroekonomiczne i stopy dyskonta przyjęte w testach na utratę
wartości aktywów oraz akcji i udziałów na 31 grudnia 2024 roku
Testy na utratę wartości aktywów oraz akcji i udziałów zostały przeprowadzone w oparciu o przyszłe oczekiwane
przepływy pieniężne netto, opracowane na bazie:
a. zaktualizowanych długoterminowych założeń:
cen ropy, notowań głównych produktów rafineryjnych i petrochemicznych – na bazie S&P Global (‘S&P’), prognoz
Nexant oraz innych źródeł pomocniczych (krzywych terminowych, predykcji banków, analiz agencji rządowych)
oraz opinii ekspertów ORLEN S.A.,
cen gazu – w oparciu o krzywe forward dla Towarowej Giełdy Energii („TGE”) i Trading Hub Europe („THE”) oraz
projekcji S&P Global („S&P”),
cen energii elektrycznej, praw do emisji CO2 – opartych na projekcjach S&P Global oraz opiniach ekspertów
ORLEN;
b. raportów rezerw lub oceny służb technicznych, odpowiedzialnych za eksploatację złóż - dla aktywów segmentu
Wydobycie;
c. uwzględnienia głównych czynników klimatycznych i polityki transformacji energetycznej takich jak rosnące ceny
CO2, redukcja emisji CO2 i wymagane nakłady inwestycyjne dla poszczególnych CGU, wpływ cen praw do
emisji CO2 na przychody ze sprzedaży produktów.
Przepływy pieniężne netto zostały zdyskontowane do ich wartości bieżącej przy zastosowaniu stóp dyskonta
odzwierciedlających bieżące rynkowe oszacowania wartości pieniądza w czasie oraz ryzyka typowe dla wycenianych
aktywów.
Po okresie prognozy zastosowano ekstrapolację przepływów uwzględniającą długoterminowy wskaźnik inflacji dla
poszczególnych krajów.
Główne założenia makro przyjęte do testów na utratę wartości na 31 grudnia 2024 roku.
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
Brent
USD/bbl
81,05
82,31
83,68
85,41
87,19
88,99
90,33
91,68
93,05
94,38
Gaz ziemny
EUR/MWh
37,06
32,39
28,58
25,76
22,95
21,94
25,06
27,84
31,48
33,06
marża benzyny
USD/t
182,10
138,16
147,11
172,48
187,75
191,72
195,53
199,41
203,38
205,96
marża ON
USD/t
144,76
108,87
106,75
120,97
127,44
125,60
132,55
139,76
147,39
152,93
marża nafta
USD/t
32,41
62,70
88,23
124,71
142,41
155,27
162,05
168,54
171,52
174,55
marża Etylen
EUR/t
630,84
646,80
662,35
678,06
693,43
708,69
724,90
740,52
755,57
771,29
marża Propylen
EUR/t
503,00
515,25
527,87
540,47
553,08
565,71
578,33
590,96
603,60
616,21
Prawa do emisji CO2
EUR/t
75,92
88,73
101,53
114,34
127,15
139,96
152,77
165,57
178,38
191,19
Główne założenia makro przyjęte do testów na utratę wartości na 31 grudnia 2023 roku.
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
Brent
USD/bbl
87,34
88,72
89,91
92,67
93,56
95,03
96,90
98,83
100,80
102,77
Gaz ziemny
EUR/MWh
53,35
49,12
37,99
35,10
34,31
33,60
33,03
33,28
33,43
34,23
marża benzyny
USD/t
204,37
202,56
208,04
213,93
220,18
225,36
224,53
224,80
224,69
225,14
marża ON
USD/t
197,54
165,66
150,12
146,57
146,29
149,16
150,12
150,33
150,75
151,97
marża nafta
USD/t
70,00
71,49
72,80
74,10
75,40
76,70
78,00
79,30
81,25
82,55
marża Etylen
EUR/t
615,16
630,85
639,63
663,90
686,64
699,76
713,80
721,41
728,94
732,97
marża Propylen
EUR/t
528,30
540,48
544,02
577,61
606,48
620,47
634,98
647,81
660,74
669,15
Prawa do emisji CO2
EUR/t
87,42
103,60
107,20
109,90
114,20
117,20
132,60
148,10
163,50
178,90
Przepływy pieniężne netto zaplanowane dla aktywów ORLEN oraz w spółkach zależnych i współkontrolowanych,
których akcje i udziały były przedmiotem testów na utratę wartości uwzględniają następujące założenia:
Segment Rafineria
odbicie popytu na paliwa ropopochodne po pandemii zakończy się w roku 2027, przy czym po szczycie
zapotrzebowania na ropę w 2027 roku zakładany jest powolny spadek popytu;
przewiduje się szczyt popytu na benzynę w roku 2025 a w kolejnych latach stopniowy spadek;
marże na benzynach odnotowują umiarkowane ożywienie pod koniec lat 2020-tych, ale popyt na benzynę
spadnie na początku lat 2030-tych osłabiając tym samym marże na tym paliwie;
przewiduje się spadek popytu na olej napędowy w kolejnych latach, przy czym dynamika w poszczególnych
regionach będzie różna. W Europie Zachodniej spadek ten będzie silniejszy, podczas gdy w Europie Wschodniej
przewiduje się utrzymanie poziomów lub nieznaczny wzrost;
marże na oleju napędowym do 2030 roku będą niższe w porównaniu do poziomów z lat 2022-2024, ale pozostaną
główną składową marż rafineryjnych w dłuższej perspektywie;
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
47 / 120
zakłada się, że nie wszystkie cele dekarbonizacyjne Unii Europejskiej zostaną zrealizowane, w szczególności
dotyczy to celów dyrektywy RED III dotyczącej udziału paliw odnawialnych w transporcie.
Segment Petrochemia
globalny rynek petrochemiczny będzie rósł w nadchodzących latach, jednak znajdzie się w obliczu nadpodaży
produktów (z Chin, Ameryki Północnej i Bliskiego Wschodu) i wyzwań regulacyjnych;
europejski przemysł petrochemiczny będzie zmagać się z nadmiarem mocy produkcyjnych, wysokimi kosztami
energii i spadającym popytem. Wyzwania te doprowadzą do obniżenia marż produktowych, wskaźników
operacyjnych i rentowności. W przeciwieństwie do historycznych spadków marż będą to zmiany strukturalne, a
nie związane z cyklem koniunkturalnym;
Chiny pozostaną dominującym producentem i konsumentem etylenu. Ameryka Północna, która stoi przed
końcem swojej ogromnej fali inwestycji petrochemicznych, będzie odpowiadać za około 20% nowej globalnej
produkcji i popytu na etylen, wpływając tym samym na rynki europejskie;
prognozy marż na nafcie (różnica między notowaniem produktu a ceną ropy Brent) rosną w perspektywie roku
2030 ze względu na relatywnie większe zapotrzebowanie na naftę w odniesieniu do innych produktów przerobu
ropy naftowej oraz wciąż rosnącego rynku petrochemicznego na świecie;
od roku 2025 założono stopniowy wzrost popytu i marży na propylen. Marże na etylen pozostają pod presją
pozaeuropejskich konkurentów.
Jednocześnie dla obu segmentów założono:
uwzględniono stopniowy plan redukcji emisji CO2 do poziomu -25% w roku 2035 - zgodnie ze Strategią Grupy
ORLEN do 2035 roku;
zakłada się stopniowe wejście regulacji Komisji Europejskiej dotyczącej funkcjonowania granicznego podatku
węglowego tzw. CBAM (carbon border adjustment mechanism). Dla CGU Rafineria (ORLEN, ORLEN Unipetrol)
i CGU Petrochemia (ORLEN, ORLEN Unipetrol) uwzględniono scenariusze obejmujące korzyści z tytułu
stopniowego wprowadzenia mechanizmu;
nakłady inwestycyjne o charakterze odtworzeniowym na poziomie zapewniającym utrzymanie zdolności
produkcyjnych istniejących aktywów trwałych oraz nakłady niezbędne do osiągnięcia zaplanowanego poziomu
redukcji emisji CO
2
z uwzględnieniem aktualizacji inwestycji w program Nowej Chemii.
Segment Energetyka
prognozy cen energii elektrycznej zostały przygotowane w oparciu założenia makroekonomiczne dotyczące
inflacji, kursu PLN/EUR, cen gazu ziemnego, cen uprawnień do emisji CO2, cen węgla kamiennego, stawek rynku
mocy;
prognozy cen energii elektrycznej przygotowano w oparciu o metodę krótkookresowych kosztów krańcowych dla
kalkulowania godzinowych cen energii elektrycznej, rozszerzoną o perspektywę wieloletnią. Dla każdej godziny
model określa grupę jednostek wytwórczych o najniższych kosztach zmiennych wytwarzania z uwzględnieniem
priorytetów dla energii elektrycznej pochodzącej z jednostek cieplnych oraz energii elektrycznej produkowanej
przez odnawialne źródła energii;
w założeniach uwzględniono kluczowe regulacje prawne obowiązujące w sektorze produkcji, dystrybucji i
sprzedaży energii elektrycznej;
długość prognoz finansowych poszczególnych CGU określona została w taki sposób, aby przepływy pieniężne
służące do kalkulacji wartości rezydualnej były jak najbardziej zbliżone do spodziewanych przepływów w latach
kolejnych;
do ekstrapolacji prognozy przepływów na potrzeby kalkulacji wartości rezydualnej zastosowano stopę wzrostu od
2% do 2,5%, co nie przewyższa średnich długoterminowych stóp inflacji w Polsce;
w modelach przepływów pieniężnych przyjęto wygaszenie aktywów węglowych po 2030 roku i zastąpienie ich
aktywami niskoemisyjnymi.
Segment Detal
marża paliwowa i pozapaliwowa w oparciu o założenia Planu Finansowego ORLEN na 2025 rok;
nakłady inwestycyjne o charakterze odtworzeniowym na poziomie zapewniającym utrzymanie sieci stacji paliw.
Segment Wydobycie
zasoby złóż w Spółce ORLEN Upstream Canada zostały oszacowane w oparciu o Raporty Rezerw obejmujące
aktualne szacunki cen ropy, gazu i kondensatów;
zasoby złóż dla pozostałych aktywów Segmentu Wydobycie zostały oszacowane w drodze oceny służb
technicznych w oparciu o aktualne ścieżki cenowe węglowodorów. Założenia cenowe zostały przedstawione
powyżej;
nakłady inwestycyjne na poziomie zapewniającym optymalną efektywność przy założonych cenach;
wolumeny produkcji uwzględniają aktualną ocenę perspektywiczności eksploatowanych złóż oraz aktywów
poszukiwawczych;
nakłady inwestycyjne na poziomie zapewniającym optymalną efektywność przy założonych cenach.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
48 / 120
Segmentu Gaz
prognozy cen gazu ziemnego przedstawione w tabeli powyżej;
nakłady inwestycyjne o charakterze odtworzeniowym na poziomie zapewniającym utrzymanie aktywów.
Aktywa segmentu Funkcje Korporacyjne traktowane są jako aktywa wspólne, których nie można przypisać według
rozsądnych i spójnych zasad do poszczególnych CGU i podlegają testowi na poziomie Grupy ORLEN.
Kluczowe czynniki klimatyczne zaplanowane do ustalenia wartości odzyskiwalnej aktywów.
Polityka Unii Europejskiej powoduje, że rosnące ceny uprawnień do emisji CO2 wraz z ograniczeniem darmowych
uprawnień sprawiają, że koszty praw do emisji CO2 są jednym z istotnych czynników negatywnie wpływających na
osiągane wyniki finansowe. Prognozy cen uprawnień do emisji CO2 przewidują systematyczny wzrost.
Obecna strategia wyznacza ambitne cele – w zakresie dekarbonizacji, wpisujące się w globalne trendy i pozwalające
na osiągnięcie celu neutralności emisyjnej Grupy ORLEN do 2050 roku. Do osiągnięcia realizacji celu strategicznego
Grupy ORLEN w przepływach pieniężnych dla głównych aktywów produkcyjnych segmentów Rafineria i Petrochemia
w ORLEN S.A. oraz w ORLEN Unipetrol i ORLEN Lietuva uwzględniono niezbędne wydatki inwestycyjne związane z
dekarbonizacją i zaplanowano stopniową redukcję emisji CO2 do poziomu -25% w roku 2035 zgodnie z ogłoszoną
Strategią.
11.4.2 Stopa dyskonta
Spółka określa stopy dyskonta indywidualne dla każdego zdefiniowanego ośrodka wypracowującego środki pieniężne
(Cash Generating Unit CGU) wykorzystując tzw. model CAPM – Capital Asset Pricing Model. Dla każdego CGU na
dzień przeprowadzenia testów na utratę wartości, tj. na 31 grudnia 2024 roku w kalkulacji stopy dyskonta
uwzględniono ryzyka rynkowe specyficzne dla kraju i segmentu działalności, tak by odzwierciedlić bieżącą na dzień
bilansowy rynkową ocenę wartości pieniądza w czasie oraz ryzyko wiążące się z daną grupą aktywów odpowiadającą
zwrotowi, jakiego wymagaliby inwestorzy podejmując decyzje o inwestycji, która generowałaby przepływy pieniężne
w wysokości, terminach i rodzaju ryzyka odpowiadające przepływom, jakie Spółka oczekuje uzyskać z danego CGU.
W ramach przeprowadzanych testów na utratę wartości na 31 grudnia 2024 roku Spółka zastosowała zmienne stopy
dyskonta uwzględniające przewidywane zmiany oprocentowania 10-letnich obligacji rządowych dla krajów objętych
analizą.
Główne stopy dyskonta po opodatkowaniu na 31 grudnia 2024 roku w latach 2025-2030 kształtowały się następująco:
Kraj
Segment / CGU
2025
2026
2027
2028
2029
2030+
Beta
nielewarowana
D/E
Polska
Rafineria
7,42%
7,78%
8,04%
8,20%
8,30%
6,85%
52,28%
70,18%
Polska
Petrochemia
8,70%
9,06%
9,33%
9,50%
9,60%
8,12%
80,18%
43,71%
Polska
Detal
7,38%
7,74%
8,00%
8,17%
8,26%
6,80%
50,66%
58,19%
Polska
Processing
6,97%
7,32%
7,58%
7,75%
7,84%
6,41%
42,54%
90,79%
Polska
Wydobycie poszukiwawcze
8,10%
8,46%
8,73%
8,89%
8,99%
7,52%
52,28%
54,84%
Polska
Wydobycie zagospodarowanie
7,45%
7,81%
8,08%
8,25%
8,34%
6,88%
52,28%
54,84%
Litwa
Rafineria
7,43%
7,56%
7,71%
7,80%
7,87%
6,20%
52,28%
70,18%
Pakistan
Zagospodarowanie i eksploatacja złóż
19,44%
19,57%
19,72%
19,81%
19,88%
18,19%
98,63%
23,12%
Kanada
Wydobycie zagospodarowanie
6,38%
6,43%
6,59%
6,78%
6,95%
6,39%
87,61%
49,05%
Polska
Media
10,14%
10,50%
10,77%
10,94%
11,04%
9,55%
85,16%
40,82%
Stopy dyskonta na dla określenia wartości użytkowych na 31 grudnia 2024 roku wyliczone zostały z zastosowaniem
metody spółek porównywalnych jako średnioważony koszt zaangażowania kapitału własnego i obcego. Źródła
wskaźników makroekonomicznych niezbędnych do oszacowania kosztu kapitału i kosztu długu jak np. beta i D/E
stanowiły serwis Bloomberg i publikacje prof. Aswatha Damodarana (źródło: http://pages.stern.nyu.edu).
Dla pierwszych 5-ciu lat zastosowana stopa dyskonta uwzględnia zmienną stopę wolną od ryzyka oszacowaną na
podstawie krzywej rentowności obligacji 10-letnich.
Od roku 2030 stopa wolna od ryzyka została oszacowana jako suma celu inflacyjnego dla danego kraju oraz średniej
z lat 2007-2020 spreadu pomiędzy historyczną dochodowością obligacji 10-letnich a historyczną inflacją odpowiednio
dla danego kraju.
Tym samym zastosowane stopy dyskonta uwzględniają wpływ prognozowanych poziomów stóp procentowych na
testy utraty wartości.
Wskaźnik premii za ryzyko rynku został oszacowany na podstawie publikacji prof. Aswatha Damodarana (źródło:
http://pages.stern.nyu.edu) oraz dostępnych publikacji instytucji finansowych.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
49 / 120
Główne stopy dyskonta po opodatkowaniu na 31 grudnia 2023 roku w latach 2024-2029 kształtowały się następująco:
Kraj
Segment / CGU
2024
2025
2026
2027
2028
2029+
Beta
nielewarowana
D/E
Polska
Rafineria
8,42%
8,27%
8,21%
8,29%
8,41%
8,03%
75,23%
70,22%
Polska
Petrochemia
8,70%
8,55%
8,49%
8,57%
8,69%
8,30%
79,13%
37,01%
Polska
Detal
7,67%
7,52%
7,46%
7,54%
7,66%
7,28%
57,91%
53,89%
Polska
Processing
6,04%
5,89%
5,84%
5,91%
6,03%
5,66%
23,66%
87,50%
Polska
Wydobycie poszukiwawcze
8,94%
8,78%
8,73%
8,80%
8,93%
8,54%
71,48%
58,32%
Polska
Wydobycie zagospodarowanie
8,29%
8,14%
8,08%
8,16%
8,28%
7,90%
71,48%
58,32%
Litwa
Rafineria
7,43%
7,56%
7,71%
7,80%
7,87%
6,20%
52,28%
70,18%
Pakistan
Zagospodarowanie i eksploatacja złóż
21,27%
20,27%
20,05%
20,15%
20,29%
19,53%
91,51%
26,35%
Kanada
Wydobycie zagospodarowanie
8,77%
7,46%
7,06%
7,05%
7,17%
7,23%
103,24%
55,97%
Szwecja
Usługi dla biznesu
5,99%
5,99%
5,99%
5,99%
5,99%
5,99%
84,00%
30,29%
11.4.3 Utworzenie i odwrócenie odpisów aktualizujących wartość rzeczowych aktywów trwałych,
wartości niematerialnych, aktywów z tytułu praw do użytkowania.
Na 31 grudnia 2024 roku ORLEN przeprowadził testy na utratę wartości aktywów, które skutkowały zawiązaniem
odpisów w segmencie Petrochemia, odwróceniem odpisów w segmencie Rafineria i w segmencie Wydobycie.
Testy na utratę wartości aktywów nie wykazały konieczności dokonania odpisów aktualizujących dla pozostałych
segmentów Spółki.
Odpisy netto rzeczowych aktywów trwałych wartości niematerialnych, aktywów z tytułu praw do użytkowania ORLEN
według segmentów w roku 2024:
Segment (mln PLN)
I Q 2024
II Q 2024
III Q 2024
IV Q 2024
2024
Rafineria
-
-
(2)
2 116**
2 114**
Petrochemia
(667)
(460)
(912)*
(6 161)**
(8 200)**
Detal
-
-
-
(2)
(2)
Wydobycie
(39)
(17)
(44)
1 014**
914**
Gaz
-
(13)
-
(5)
(18)
Funkcje korporacyjne
-
-
-
(4)
(4)
Razem
(706)
(490)
(958)
(3 042)
(5 196)
* Wartości ujęte w komunikacie nr 54/2024 z dnia 5 listopada 2024 roku
** Wartości ujęte w raporcie bieżącym nr 12/2025 z dnia 31 marca 2025 roku.
Odpisy netto rzeczowych aktywów trwałych wartości niematerialnych, aktywów z tytułu praw do użytkowania ORLEN
według segmentów w roku 2023:
Segment (mln PLN)
I Q 2023
II Q 2023
III Q 2023
IV Q 2023
2023
Rafineria
-
(16)
-
(9)
(25)
Petrochemia
-
-
-
(10 114)
(10 114)
Energetyka
-
(1)
(1)
-
(2)
Detal
-
-
(1)
(2)
(3)
Wydobycie
(2 228)
2
(10)
(2 147)
(4 383)
Gaz
-
(4)
-
9
5
Funkcje korporacyjne
-
-
-
(3)
(3)
Razem
(2 228)
(19)
(12)
(12 266)
(14 525)
Odpowiednio odwrócenie oraz utworzenie odpisów aktualizujących wartość rzeczowych aktywów trwałych, wartości
niematerialnych, wartości firmy oraz aktywów z tytułu praw do użytkowania, zostały ujęte w pozostałych przychodach
operacyjnych (nota 10.9) oraz pozostałych kosztach operacyjnych (nota 10.10).
Rafineria ORLEN
W IV kwartale 2024 roku w wyniku przeprowadzonych testów dokonano odwrócenia odpisów aktualizujących utratę
wartości aktywów segmentu Rafineria.
Odwrócenie odpisów wynikało z aktualizacji prognozowanych przepływów pieniężnych w oparciu o przewidywaną
poprawę warunków makroekonomicznych dla tego sektora i zweryfikowane w procesie działań optymalizacyjnych
konieczne nakłady inwestycyjne o charakterze odtworzeniowym, na poziomie zapewniającym utrzymanie zdolności
produkcyjnych.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
50 / 120
Wartość użytkowa segmentu Rafineria w Spółce na 31 grudnia 2024 roku i 31 grudnia 2023 roku wyniosła
odpowiednio 32 083 mln PLN i 26 748 mln PLN i zostały obliczone przy stopie dyskonta dedykowanej dla Polska
Rafineria (nota 11.4.2).
Analiza wrażliwości utraty wartości użytkowej w segmencie Rafineria ORLEN S.A. na 31 grudnia 2024 roku
w mln PLN
EBITDA
STOPA DYSKONTA
zmiana
-5%
0%
5%
- 1 p.p.
brak wpływu
brak wpływu
brak wpływu
-
-
-
0,0 p.p.
zmniejszenie odwrócenia
-
brak wpływu
(2 549)
-
+ 1 p.p.
zmniejszenie odwrócenia
zmniejszenie odwrócenia
zmniejszenie odwrócenia
(5 805)
(3 513)
(1 221)
Petrochemia ORLEN
Odpisy wynikające z testów na utratę wartości obejmujące segment Petrochemia w tym realizowaną inwestycję
w projekt Olefiny III w kolejnych kwartałach 2024 roku wyniosły:
Odpisy (mln PLN)
I Q 2024
II Q 2024
III Q 2024
IV Q 2024
2024
Petrochemia w tym:
(656)
(460)
(912)
(6 157)
(8 185)
Olefiny III
(506)
(374)
(770)
(5 241)
(6 891)
Spółka prowadzi działania restrukturyzacyjne w segmencie Petrochemii. Pomimo szeroko zakrojonych działań
optymalizacyjnych, w szczególności koncentracji na poprawie rentowności projektu inwestycyjnego Nowa
Chemia (wcześniej Olefiny III), Spółka zidentyfikowała utratę wartości głównie środków trwałych w budowie.
Wartości użytkowe aktywów petrochemicznych ORLEN S.A. na dzień 31 grudnia 2024 roku i 31 grudnia 2023 roku
wyniosły odpowiednio (3 912) mln PLN oraz 5 689 mln PLN i zostały obliczone przy stopie dyskonta dedykowanej dla
Polska Petrochemia (nota 11.4.2).
Oszacowana wartość majątku po odpisach dla aktywów segmentu Petrochemia ORLEN S.A. (z wyłączeniem
gruntów, praw do emisji CO
2
oraz metali szlachetnych) wyniosła 0 mln PLN.
Analiza wrażliwości utraty wartości użytkowej ORLEN S.A. w segmencie Petrochemia zakładająca zmiany stóp
dyskonta o +/- 1 p.p. oraz zmiany EBITDA o +/- 5% nie wykazała wpływu na wysokość rozpoznanego odpisu.
Wydobycie ORLEN
Głównym powodem odwrócenia odpisów w wysokości 1 989 mln PLN jest brak wpływu Funduszu Wypłaty Różnicy
Ceny, który w poprzednich testach obciążał wartość użytkową, co zostało częściowo zniwelowane spadkiem prognoz
cen węglowodorów.
Utworzone odpisy w wysokości (1 076) mln PLN dotyczyły głównie aktualizacji prognoz wydobycia opracowanych w
oparciu o historyczne i aktualne dane eksploatacyjne, niższych niż oczekiwano wydajności określonych otworów,
zmiany harmonogramów wierceń i wyłączeń z planu zagospodarowania.
Wartość użytkowa aktywów wydobywczych ORLEN odpowiednio na 31 grudnia 2024 roku i 31 grudnia 2023 roku
wynosiła 21 003 mln PLN i 19 165 mln PLN i została obliczona przy stopie dyskonta dedykowanej dla Polska
Wydobycie zagospodarowanie dla aktywów zlokalizowanych w Polsce oraz przy stopie dedykowanej dla Pakistan
Zagospodarowanie i eksploatacja złóż dla aktywów w Pakistanie (nota 11.4.2).
Analiza wrażliwości utraty wartości użytkowej w segmencie Wydobycie ORLEN S.A. na 31 grudnia 2024 roku
w mln PLN
EBITDA
STOPA DYSKONTA
zmiana
-5%
0%
5%
- 1 p.p.
zmniejszenie odwrócenia
zwiększenie odwrócenia
zwiększenie odwrócenia
(488)
710
1 909
0,0 p.p.
zmniejszenie odwrócenia
-
zwiększenie odwrócenia
(1 161)
1 161
+ 1 p.p.
zmniejszenie odwrócenia
zmniejszenie odwrócenia
zwiększenie odwrócenia
(1 739)
(611)
518
W 2023 roku łączny wpływ rozpoznanych odpisów netto na majątku trwałym dla segmentu Wydobycie wyniósł (4 383)
mln PLN.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
51 / 120
Głównymi czynnikami wpływającymi na wycenę aktywów segmentu Wydobycie były prognozowane ceny gazu oraz
ujęty w kosztach ustawowy obowiązek przekazania w 2024 roku gazowego odpisu na Fundusz Wypłaty Różnicy Cen
przez przedsiębiorstwa wydobywające gaz ziemny.
Pozostałe odpisy netto na aktywach rozpoznane w 2024 roku w ORLEN wynikają głównie z bieżącego zużycia
aktywów i wycofania z użytkowania w wysokości (24) mln PLN i dotyczyły segmentów Gaz, Detal oraz Funkcje
korporacyjne.
11.4.4 Utworzenie i odwrócenie odpisów aktualizujących wartość akcji i udziałów w jednostkach
zależnych, współkontrolowanych i stowarzyszonych
ORLEN w 2024 roku przeprowadził testy na utratę wartości akcji i udziałów we wszystkich jednostkach zależnych,
współkontrolowanych i stowarzyszonych w wyniku czego dokonał odpisu aktualizującego wartość inwestycji głównie
w ORLEN Upstream Sp. z o.o., ORLEN Lietuva AB, Polska Press Spółka z o.o., RUCH S.A..
11.4.4.1 Podsumowanie odpisów aktualizujących netto wartość akcji i udziałów
Odpisy aktualizujące netto wartość akcji i udziałów na wynik finansowy ORLEN w Spółkach w 2024 roku:
Spółka (mln PLN)
I Q 2024
II Q 2024
III Q 2024
IV Q 2024
2024
ORLEN Lietuva
-
-
(4 005)
-
(4 005)
Ruch
-
-
(130)
(130)
Polska Press
-
-
(105)
-
(105)
Orlen Upstream
(410)
(410)
ORLEN Trading Switzerland GmbH USD
-
(1 324)
-
-
(1 324)
Razem
-
(1 324)
(4 110)
(540)
(5 974)
Odpisy i odwrócenia aktualizujące wartość akcji i udziałów ORLEN w 2023 roku:
Spółka (mln PLN)
I Q 2023
II Q 2023
III Q 2023
IV Q 2023
2023
ORLEN Lietuva
-
-
-
1 813
1 813
ORLEN Upstream
-
-
-
(763)
(763)
ORLEN Capital
-
-
-
(30)
(30)
EuRoPol Gaz
-
-
(888)
-
(888)
Pozostałe
-
-
(59)
-
(59)
Razem
-
-
(947)
1 020
73
Odpowiednio odwrócenie oraz utworzenie odpisów aktualizujących wartość akcji i udziałów zostały ujęte w
przychodach finansowych (nota 10.11.1) oraz w kosztach finansowych (nota 10.11.2).
11.4.4.2 Akcje ORLEN Lietuva
Na 30 września 2024 roku utworzono odpis aktualizujący wartość akcji ORLEN w ORLEN Lietuva w wysokości
(4 005) mln PLN. Odpis ten wynika głównie ze zmiany przewidywanych warunków ekonomicznych i
regulacyjnych, które w związku z opóźnieniami w realizacji harmonogramu prac i rosnącymi kosztami inwestycji
w instalację do pogłębionego przerobu ropy naftowej skutkują utratą wartości. Wartość odpisu została ujęta w
pozostałych kosztach finansowych (nota 10.11.2).
Wartość akcji na 31 grudnia 2024 roku wyniosła 0 mln PLN i została obliczona przy stopie dyskonta dedykowanej
dla Litwa Rafineria (nota 11.4.2).
Odpis aktualizujący wartość akcji ORLEN w Spółce ORLEN Lietuva nie jest wrażliwy na zmianę stóp dyskonta
o +/- 1 p.p. i EBITDA o +/- 5%.
Na 31 grudnia 2023 roku w wyniku testu na utratę wartości ORLEN dokonał odwrócenia odpisu aktualizującego
wartość inwestycji w akcje ORLEN Lietuva, mającego wpływ na wynik finansowy w kwocie 1 813 mln PLN.
Wartość odwrócenia została ujęta w pozostałych przychodach finansowych (nota 10.11.1).
Na 31 grudnia 2023 roku wartość ekonomiczna inwestycji (wartość użytkowa z uwzględnieniem zadłużenia netto)
ORLEN w akcje ORLEN Lietuva wyniosła 4 005 mln PLN i została obliczona przy stopie dyskonta dedykowanej
dla Litwa Rafineria (nota 11.4.2).
11.4.4.3 Udziały ORLEN Upstream
Na 31 grudnia 2024 roku w wyniku testu na utratę wartości ORLEN dokonał zawiązania odpisu aktualizującego
wartość inwestycji w udziały ORLEN Upstream, mającego wpływ na wynik finansowy w kwocie (410) mln PLN.
Wartość odpisu została ujęta w pozostałych kosztach finansowych (nota 10.11.2).
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
52 / 120
Zawiązanie odpisu aktualizującego wartość inwestycji ORLEN w ORLEN Upstream wynika z aktualizacji
przepływów pieniężnych dla aktywów ORLEN Upstream zlokalizowanych na terenie Kanady w oparciu o Raporty
Rezerw, a dla aktywów zlokalizowanych na terenie Polski w drodze oceny służb technicznych, w oparciu o
aktualne ścieżki cenowe węglowodorów, na podstawie analiz własnych opartych o prognozy S&P Global.
Raporty Rezerw obejmują aktualne szacunki cen ropy, gazu i kondensatów;
Nakłady inwestycyjne na poziomie zapewniającym optymalną efektywność przy założonych cenach;
Wolumeny produkcji uwzględniające aktualną ocenę perspektywiczności eksploatowanych złóż oraz aktywów
poszukiwawczych.
Głównym czynnikiem wpływającym na wycenę udziałów ORLEN w ORLEN Upstream jest otoczenie
makroekonomiczne. Strategia Grupy ORLEN zakłada kontynuację działalności poszukiwawczo-wydobywczej
poprzez ostrożny i zrównoważony rozwój portfela aktywów Upstream, ze szczególnym uwzględnieniem złóż
gazowych. Prace inwestycyjne w roku 2024 prowadzone były w oparciu o założenia ze Strategii Grupy ORLEN
do roku 2035, które uwzględniały m.in. maksymalizację wartości z aktywów i wydobycia, priorytetyzację
wybranych projektów poszukiwawczo-rozpoznawczych oraz uruchomienie wydobycia na obszarach będących w
zagospodarowaniu.
Na 31 grudnia 2024 roku wartość ekonomiczna inwestycji (wartość użytkowa z uwzględnieniem zadłużenia netto)
ORLEN w udziałach ORLEN Upstream wyniosła 3 101 mln PLN i została obliczona przy stopach dyskonta dla
Polski i Kanady Wydobycie zagospodarowanie (nota 11.4.2).
Analiza wrażliwości wartości użytkowej udziałów w ORLEN Upstream w ramach testów
przeprowadzonych na 31 grudnia 2024 roku
w mln PLN
EBITDA
STOPA DYSKONTA
zmiana
-5%
0%
5%
- 1 p.p.
zwiększenie odpisu
zmniejszenie odpisu
zmniejszenie odpisu
(9)
20
49
0,0 p.p.
zwiększenie odpisu
-
zmniejszenie odpisu
(28)
28
+ 1 p.p.
zwiększenie odpisu
zwiększenie odpisu
zmniejszenie odpisu
(31)
(3)
25
Na 31 grudnia 2023 roku w wyniku testu na utratę wartości ORLEN dokonał zawiązania odpisu aktualizującego
wartość inwestycji w udziały ORLEN Upstream, mającego wpływ na wynik finansowy w kwocie (763) mln PLN.
Wartość odpisu została ujęta w pozostałych kosztach finansowych (nota 10.11.2).
Na 31 grudnia 2023 roku wartość użytkowa inwestycji ORLEN S.A. w udziały ORLEN Upstream wynosiła 3 510
mln PLN i została obliczona przy stopach dyskonta: dla Polski i Kanady Wydobycie zagospodarowanie (nota
11.4.2).
11.4.4.4 Akcje ORLEN Capital
Na 31 grudnia 2024 roku w wyniku testu na utratę wartości ORLEN nie rozpoznał utraty wartości inwestycji w
udziały ORLEN Capital.
Na 31 grudnia 2023 roku ORLEN rozpoznał utratę wartości inwestycji w ORLEN Capital w wysokości netto (30)
mln PLN. Aktualizacja wyceny jest skutkiem zmiany rezerwy na podatek odroczony od różnic kursowych z tytułu
udzielonej pożyczki, która odpowiednio powiększa lub pomniejsza wartość kapitałów własnych ORLEN Capital.
Na 31 grudnia 2023 roku wartość ekonomiczna inwestycji ORLEN w ORLEN Capital wynosiła 61 mln PLN i
została obliczona przy stopie dedykowanej dla Szwecja Usługi dla biznesu (nota 11.4.2).
11.4.4.5 Udziały Polska Press
Na 30 września 2024 roku w wyniku testu na utratę wartości ORLEN dokonał zawiązania odpisu aktualizującego
wartość inwestycji w udziały Polska Press., mającego wpływ na wynik finansowy w kwocie (105) mln PLN.
Wartość odpisu została ujęta w pozostałych kosztach finansowych (nota 10.11.2). Na 31 grudnia 2024 roku
wartość ekonomiczna inwestycji ORLEN S.A. w udziały Polska Press wyniosła 87 mln PLN i została obliczona
przy stopie dyskonta dedykowanej dla Polska Media (nota 11.4.2).
Na 31 grudnia 2023 roku w wyniku testu na utratę wartości ORLEN nie rozpoznał utraty wartości inwestycji w
udziały Polska Press.
11.4.4.6 Udziały RUCH
22 listopada 2024 roku została powołana spółka ORLEN Paczka Sp. z o.o. w organizacji, która została
zarejestrowana w KRS 2 stycznia 2025 roku w ramach dokonanego w tym samym dniu podziału spółki RUCH S.A.
Podział został dokonany poprzez przeniesienie części majątku RUCH S.A. w postaci segmentu działalności
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
53 / 120
logistyczno-kurierskiej oraz sprzedaży usług „ORLEN Paczka” na nowo utworzoną spółkę ORLEN Paczka Sp. z
o.o. (podział przez wyodrębnienie).
Na tej podstawie na 31 grudnia 2024 roku ORLEN dokonał zawiązania odpisu aktualizującego wartość inwestycji
w udziały RUCH S.A., mającego wpływ na wynik finansowy w kwocie (130) mln PLN. Wartość odpisu została
ujęta w pozostałych kosztach finansowych (nota 10.11.2).
Wartość akcji na 31 grudnia 2024 roku i 31 grudnia 2023 roku wyniosła odpowiednio 0 mln PLN i 130 mln PLN.
Na 31 grudnia 2023 roku w wyniku testu na utratę wartości ORLEN nie rozpoznał utraty wartości inwestycji w
udziały RUCH S.A.
11.4.4.7 ORLEN Trading Switzerland
Na 30 czerwca 2024 roku spółka ORLEN podjęła decyzję o dofinansowaniu ORLEN Trading Switzerland celem
kontynuacji procesu dochodzenia należności, którą zrealizowała poprzez wniesienie do ORLEN Trading
Switzerland wkładu niepieniężnego w postaci wierzytelności ORLEN wobec spółki z tytułu cash pool w kwocie
1 962 mln PLN.
Prowadzony w ORLEN Trading Switzerland proces dochodzenia należności ma na celu odzyskanie środków
pieniężnych, które spółka uiściła w 2023 roku tytułem przedpłat na poczet zakupu ropy oraz produktów
ropopochodnych.
W związku z powyższym dotychczasowy odpis z tytułu utraty wartości należności z tytułu cash pool. w wysokości
(1 324) mln PLN utworzony na 31 grudnia 2023 roku został odwrócony, a Spółka ujęła w tej samej kwocie odpis
aktualizujący wartość akcji i udziałów.
11.4.4.8 Pozostałe
Na 31 grudnia 2024 roku w wyniku testu na utratę wartości ORLEN nie rozpoznał utraty wartości inwestycji w
akcje i udziałach pozostałych Spółek.
Na 31 grudnia 2023 roku w wyniku finalizacji procesu wyceny do wartości godziwej akcji i udziałów w jednostkach
zależnych byłego PGNiG S.A., rozpoznano odpis dotyczący EuropolGaz w wysokości (888) mln PLN,
Gas-Trading S.A. w wysokości (32) mln PLN oraz PGNiG SPV6 Sp. z o.o. w wysokości (27) mln PLN.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
54 / 120
11.5 Kapitał pracujący netto
Kapitał pracujący netto
Spółka definiuje kapitał pracujący netto jako zapasy i należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
pomniejszone o zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania.
NOTA
Zapasy
Należności z
tytułu dostaw i
usług oraz
pozostałe
należności
Zobowiązania z
tytułu dostaw i
usług oraz
pozostałe
zobowiązania
Kapitał
pracujący
netto
31/12/2023
(dane przekształcone)
14 598
18 792
26 226
7 164
31/12/2024
12 779
16 027
25 825
2 981
Zmiana kapitału pracującego w sprawozdaniu z
sytuacji finansowej
1 819
2 765
(401)
4 183
Korekty
(14)
(571)
454
(131)
Zmiana stanu zaliczek na niefinansowe aktywa trwałe
11.5.2
-
(572)
-
(572)
Zmiana stanu zobowiązań inwestycyjnych
11.5.3
-
-
480
480
Pozostałe
(14)
1
(26)
(39)
Zmiana kapitału pracującego w sprawozdaniu z
przepływów pieniężnych
1 805
2 194
53
4 052
Zapasy
Należności z
tytułu dostaw i
usług oraz
pozostałe
należności
Zobowiązania z
tytułu dostaw i
usług oraz
pozostałe
zobowiązania
Kapitał
pracujący
netto
31/12/2022
(dane przekształcone)
21 935
22 588
25 500
19 023
31/12/2023
(dane przekształcone)
14 598
18 792
26 226
7 164
Zmiana kapitału pracującego w sprawozdaniu z
sytuacji finansowej
7 337
3 796
726
11 859
Korekty
63
183
(926)
(680)
Połączenie jednostek
62
(67)
(9)
(14)
Zmiana stanu zaliczek na niefinansowe aktywa trwałe
-
393
-
393
Zmiana stanu zobowiązań inwestycyjnych
-
-
(1 056)
(1 056)
Pozostałe
1
(143)
139
(3)
Zmiana kapitału pracującego w sprawozdaniu z
przepływów pieniężnych
7 400
3 979
(200)
11 179
11.5.1 Zapasy
WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Zapasy są to produkty, półprodukty i produkty w toku, towary i materiały.
Do zapasów zalicza się także zapasy obowiązkowe, regulowane odrębnymi przepisami, które mogą być
utrzymywanie w okresie dłuższym niż 12 miesięcy. Ze względu na swój charakter zapasy obowiązkowe są
prezentowane w ramach aktywów trwałych.
Produkty, półprodukty i produkty w toku wycenia się na moment początkowego ujęcia według kosztu wytworzenia.
Koszt wytworzenia obejmuje koszty wsadu, koszty przerobu przypadające na okres wytworzenia produktów,
półproduktów i produktów w toku oraz alokację stałych i zmiennych pośrednich kosztów produkcji, ustalonych dla jej
normalnego poziomu.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
55 / 120
Produkty, półprodukty i produkty w toku wycenia się na koniec okresu sprawozdawczego według kosztu wytworzenia
lub też według wartości netto możliwej do uzyskania, w zależności od tego, która z wartości jest niższa. Rozchody
produktów, półproduktów i produktów w toku ujmuje się według średnioważonych kosztów ich wytworzenia.
Towary i materiały wycenia się na moment początkowego ujęcia w cenie nabycia natomiast na koniec okresu
sprawozdawczego w cenie nabycia lub według wartości netto możliwej do uzyskania, w zależności od tego, która z
kwot jest niższa. Rozchody towarów i materiałów ujmuje się według cen średnioważonych nabycia.
Wartość początkowa zapasów jest korygowana o dotyczące ich zyski lub straty z tytułu rozliczenia instrumentów
zabezpieczających przepływy pieniężne.
Zapas gazu wysokometanowego wyceniany jest dla wszystkich magazynów łącznie według średniej ważonej ceny
pozyskania paliwa gazowego. Rozchód paliwa gazowego do sprzedaży i na cele zużycia własnego w Podziemnych
Magazynach Gazu (PMG) oraz różnice bilansowe wycenia się według średniej ważonej ceny pozyskania, na którą
składają się w szczególności: koszt nabycia gazu ze wszystkich źródeł wraz z uzasadnioną częścią kosztów opłat
systemowych i transakcyjnych, rzeczywisty koszt wydobycia ze źródeł krajowych, koszt odazotowania oraz koszt
regazyfikacji.
Zapas gazu LNG wyceniany jest według rzeczywistego kosztu ceny produkcji lub nabycia, w zależności od źródła
pochodzenia. Wartość ceny nabycia powiększana jest o koszty nabycia, w tym koszty związane z transportem gazu
do miejsca składowania (w tym usługi holowniczo-cumownicze, opłaty portowe itp.). Zapas gazu LNG wyceniany jest
z zastosowaniem metody średniej ważonej. Rozchód LNG na potrzeby sprzedaży i zużycia (w tym do regazyfikacji)
odbywa się po średnim rzeczywistym koszcie jednostkowym z danego okresu sprawozdawczego, w danej lokalizacji.
SZACUNKI
Wartości netto możliwe do uzyskania ze sprzedaży zapasów
W przypadku, gdy cena nabycia lub koszt wytworzenia zapasów nie są możliwe do odzyskania, Spółka ustala
wysokość odpisów wartości zapasów na bazie szacunków co do ich wartości netto możliwych do uzyskania. Przecenie
do poziomu cen sprzedaży netto możliwych do uzyskania podlegają zapasy, które utraciły swoje cechy użytkowe,
przydatność lub spadły ceny ich sprzedaży.
Na koniec każdego miesiąca, Spółka dokonuje porównania cen nabycia zapasów (średnia cena nabycia dla danej
grupy zapasów) lub kosztów wytworzenia zapasów (średni koszt wytworzenia dla danej grupy zapasów) z ich
wartością netto możliwą do uzyskania, którą stanowi szacunkowa cena sprzedaży w toku zwykłej działalności
gospodarczej pomniejszona o szacowane koszty przygotowania sprzedaży i szacunkowe koszty niezbędne do
doprowadzenia sprzedaży do skutku.
W praktyce, wartości możliwe do zrealizowania ustalane są na podstawie rzeczywistych cen sprzedaży zapasów
(zarówno detalicznych jak i hurtowych) dla transakcji zrealizowanych w ostatnim dniu miesiąca oraz pierwszych dniach
miesiąca następującego po dniu, na który sporządzana jest analiza utraty wartości zapasów, nie później niż dzień, w
którym zamykane są księgi rachunkowe i przy uwzględnieniu aktualnego cyklu rotacji, jak również mając na uwadze
ceny realizacji zawarte w ramach faktycznych kontraktów podpisanych na dzień bilansowy.
Wartości materiałów przeznaczonych do wykorzystania w procesie produkcji nie odpisuje się poniżej ceny nabycia,
jeżeli oczekuje się, że wyroby gotowe, do produkcji których będą wykorzystane, zostaną sprzedane za kwoty wyższe
lub równe szacowanym kosztom wytworzenia ustalanym na podstawie danych historycznych. Jeżeli jednak koszt
wytworzenia produktów będzie wyższy od wartości netto możliwej do uzyskania, wartość materiałów odpisuje się do
poziomu wartości netto możliwej do uzyskania.
W odniesieniu do półproduktów i produktów w toku weryfikacja konieczności dokonania odpisu następuje poprzez
porównanie średniego kosztu wytworzenia z faktycznymi cenami realizacji sprzedaży, przy uwzględnieniu
dedykowanych formuł cenowych, określających stopień ich przetworzenia w stosunku do wyrobów gotowych.
W zależności od rodzaju zapasów Spółka dokonuje odpisów indywidualnych, jak i zbiorczych.
Odpisy indywidualne tworzone są wtedy, gdy w wyniku przeprowadzonych analiz i porównań wartość netto możliwa
do uzyskania jest niższa niż cena nabycia danego składnika zapasów lub jego koszt wytworzenia, w wartości tej
różnicy. W przypadku, gdy następuje zmiana wartości netto możliwej do uzyskania, wówczas ujmuje się utworzenie
lub odwrócenie odpisów w wysokości tej zmiany.
Zbiorcze odpisy aktualizujące mają zastosowanie w przypadku pogrupowania podobnych lub powiązanych ze sobą
pozycji zapasów, pochodzących z tej samej linii produktowej, posiadających podobne przeznaczenie lub
zastosowanie końcowe, wyprodukowanych i sprzedawanych w tym samym zakładzie produkcyjnym oraz niedających
się w praktyce ocenić w oderwaniu od innych pozycji pochodzących z tej samej linii produktowej i dotyczą głównie
zapasów ropy naftowej i wyrobów ropopochodnych.
Na koniec każdego miesiąca ustala się wartość zbiorczą odpisu grupy zapasów. Zmiana wartości odpisu zbiorczego
na koniec następnego okresu sprawozdawczego stanowi kwotę:
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
56 / 120
ujęcia odpisu (zwiększenie wartości odpisu w stosunku do wartości odpisu na koniec poprzedniego okresu
sprawozdawczego)
odwrócenia odpisu (zmniejszenie wartości odpisu w stosunku do wartości odpisu na koniec poprzedniego okresu
sprawozdawczego)
wykorzystania odpisu (zmniejszenie odpisu z tytułu wykorzystania, sprzedaży lub likwidacji składników, dla
których utworzony był odpis).
Utworzenie i odwrócenie odpisów aktualizujących wartość zapasów zarówno indywidualnych jak i zbiorczych ujmuje
się w koszcie własnym sprzedaży.
W odniesieniu do zapasów gazu przeznaczonego do sprzedaży, do porównania wartości księgowej zapasów gazu
do wartości możliwej do uzyskania z ich sprzedaży wykorzystywane są dane z zawartych kontraktów na sprzedaż
gazu, prognozowane ilości sprzedaży oraz prognozowane ceny sprzedaży na TGE (ceny kontraktów miesięcznych
forward w okresie kolejnych 12 miesięcy). Na podstawie kontraktów i prognoz na okres roku w granulacji miesięcznej,
obliczana jest średnia cena sprzedaży ważona wolumenem planowanych i zakontraktowanych ilości sprzedaży w
poszczególnych miesiącach. W przypadku, gdy wartość tak ustalonych prognozowanych przychodów jest niższa od
wartości księgowej zapasu gazu na magazynie przeznaczonego do sprzedaży na dzień bilansowy tworzony jest odpis
aktualizujący wartość zapasów w wysokości różnicy pomiędzy tymi wartościami, który ujmowany jest w ciężar kosztu
własnego sprzedaży.
.
31/12/2024
31/12/2023
(dane
przekształcone)
Materiały w tym:
9 548
10 498
ropa naftowa
4 308
3 604
paliwo gazowe
3 025
5 475
Półprodukty i produkty w toku
995
1 471
Produkty gotowe
1 825
2 028
Towary
411
601
Zapasy krótkoterminowe netto
12 779
14 598
Zapasy długoterminowe netto (zapasy obowiązkowe)
9 789
9 128
Zapasy razem
22 568
23 726
Odpisy aktualizujące wartość zapasów do wartości netto możliwej do uzyskania
76
97
Zapasy brutto
22 644
23 823
Zmiana stanu odpisów aktualizujących wartość zapasów do wartości netto możliwej do uzyskania
2024
2023
Stan na początek okresu
96
12
Zwiększenie
340
466
Zmniejszenie
(360)
(381)
76
97
11.5.2 Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Należności, z wyłączeniem należności z tytułu dostaw i usług, wycenia się na dzień ich powstania w wartości
godziwej, a następnie według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej
z uwzględnieniem odpisów z tytułu oczekiwanej straty kredytowej. W momencie początkowego ujęcia Spółka
wycenia należności z tytułu dostaw i usług, które nie mają istotnego komponentu finansowania, w ich cenie
transakcyjnej. Po początkowym ujęciu należności te, poza portfelem należności przekazywanych do faktoringu
pełnego w ramach przyznanego Grupie limitu, wycenia się w zamortyzowanym koszcie z uwzględnieniem
odpisów z tytułu oczekiwanej straty kredytowej. Należności podlegające faktoringowi pełnemu wyceniane są w
wartości godziwej przez wynik finansowy.
Spółka stosuje uproszczone metody wyceny należności wycenianych według zamortyzowanego kosztu jeżeli nie
powoduje to zniekształcenia informacji zawartych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w szczególności w
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
57 / 120
przypadku, gdy okres do momentu spłaty należności nie jest długi. Należności wyceniane według
zamortyzowanego kosztu, w odniesieniu do których Spółka stosuje uproszczenia, są wyceniane w momencie
początkowego ujęcia w kwocie wymaganej zapłaty, a w okresie późniejszym, w tym na koniec okresu
sprawozdawczego w kwocie wymaganej zapłaty pomniejszonej o odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.
SZACUNKI
Utrata wartości należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności
Za zdarzenie niewypłacalności (przyjęcie założenia że kontrahent nie wywiąże się z zobowiązania) Spółka uznaje
brak spłaty powyżej 90 dni od dnia wymagalności należności, wysokie prawdopodobieństwo upadłości, toczące się
postępowanie upadłościowe/układowe kontrahenta, spór prawny względem wielkości lub zasadności roszczenia
będącego podstawą danej należności oraz inne informacje o charakterze jakościowym wskazujące na niemożność
pełnego zaspokojenia wszystkich roszczeń finansowych ze strony kontrahenta.
Dla celów oszacowania oczekiwanej straty kredytowej Spółka stosuje model uproszczony wykorzystując matrycę
rezerw oszacowaną na podstawie historycznych poziomów spłacalności oraz odzysków z należności od kontrahentów
oraz w odniesieniu do należności handlowych dla wybranych kontrahentów (w metodzie indywidualnej) szacunki te
dokonywane są przy wykorzystaniu rynkowych kwotowań instrumentów CDS dla podmiotów o danym ratingu i z
danego sektora, w stosunku do oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych danego aktywa. Do metody
indywidualnej klasyfikowani są tzw. kluczowi kontrahenci, w odniesieniu do których ekspozycja z tytułu należności
handlowych jest istotna w całym portfelu należności handlowych Spółki lub którzy ze względu na specyfikę kraju lub
sektora działalności lub kontrahenta podlegają ocenie indywidualnej. Ekspozycja z tytułu należności handlowych jest
uznana za istotną jeśli stanowi udział większy lub równy 1% w całym portfelu należności handlowych Spółki, o ile
udział ten stanowi wartość istotną w całym portfelu.
Spółka uwzględnia informacje dotyczące przyszłości w stosowanych parametrach modelu szacowania strat
oczekiwanych również przy zastosowaniu metody macierzowej, poprzez zarządczą korektę bazowych
współczynników prawdopodobieństwa niewypłacalności. W tym zakresie Spółka bierze pod uwagę zmiany danych
makroekonomicznych takich jak np.: dynamika Produktu Krajowego Brutto, wskaźnik inflacji, stopa bezrobocia czy
indeksy cen akcji WIG i w przypadku gdy nastąpiło ich istotne pogorszenie w stosunku do poprzedniego okresu,
Spółka ocenia czy jest konieczność uwzględnienia w kalkulacji oczekiwanej straty kredytowej dodatkowego elementu
ryzyka związanego z sytuacją gospodarczą oraz prognozami na przyszłość. Na dzień 31 grudnia 2024 roku, Spółka
nie zidentyfikowała przesłanek do zmodyfikowania założeń przyjętych do oceny oczekiwanej straty kredytowej .
Oczekiwana strata kredytowa jest kalkulowana w momencie ujęcia należności w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
oraz jest aktualizowana na każdy kolejny dzień kończący okres sprawozdawczy, w zależności od ilości dni
przeterminowania danej należności. Dla kontrahenta w metodzie indywidualnej wartość ekspozycji pomniejszana jest
o złożone zabezpieczenia na danym aktywie finansowym z uwzględnieniem założonego wskaźnika odzysku.
Oczekiwana strata kredytowa na danej ekspozycji wyznaczana jest dla każdego kontrahenta indywidualnie w oparciu
o parametr LGD z przyjętym z raportów zewnętrznych prognozowanym wskaźnikiem straty w przypadku
nieuregulowania oraz w oparciu o aktualne poziomy prawdopodobieństwa niewypłacalności PD, implikowane z
rynkowych kwotowań instrumentów CDS (tzw. forward looking) z uwzględnieniem aktualnego ratingu kontrahenta, i
sektora jego działalności.
Skalkulowaną, na moment początkowego ujęcia należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności,
oczekiwaną stratę kredytową oraz każde kolejne zwiększenie oczekiwanej straty kredytowej ujmuje się w wyniku
finansowym.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
58 / 120
NOTA
31/12/2024
31/12/2023
Dostawy i usługi z tytułu umów z klientami
12 988
14 688
Dostawy i usługi w ramach limitu faktoringu pełnego
218
1 298
Pozostałe
583
166
Aktywa finansowe
13 789
16 152
Podatek akcyzowy i opłata paliwowa
155
134
Inne podatki, cła, ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia
744
663
Zaliczki na niefinansowe aktywa trwałe
945
1 517
Prawa majątkowe
10
5
Zaliczki na dostawy
85
75
Rozliczenia międzyokresowe czynne
162
115
Pozostałe
137
131
Aktywa niefinansowe
2 238
2 640
Należności netto
16 027
18 792
Oczekiwana strata kredytowa dotycząca aktywów finansowych
11.5.2.1
530
431
Należności brutto
16 557
19 223
Spółka dysponuje czynnymi umowami faktoringowymi na sprzedaż wierzytelności handlowych w ramach faktoringu
pełnego (bez regresu). Należności zaprezentowane w ramach pozycji dostawy i usługi w ramach limitu faktoringu
pełnego przedstawiają wartość możliwych do odsprzedaży do faktora należności, w ramach limitu dostępnego na
dzień kończący okres sprawozdawczy.
Podział aktywów finansowych denominowanych w walutach obcych został zaprezentowany w nocie 13.5.2. Podział
należności od jednostek powiązanych przedstawiono w nocie 14.7.2.
Spółka nie identyfikuje istotnych sald należności z tytułu dostaw i usług, których realizacja przez kontrahentów nastąpi
w terminie dłuższym niż dwanaście miesięcy od zakończenia okresu sprawozdawczego.
11.5.2.1 Zmiana stanu oczekiwanej straty kredytowej z tytułu należności handlowych
NOTA
2024
2023
Stan na początek okresu
431
320
Utworzenie
10.12
376
298
Odwrócenie
10.12
(264)
(156)
Wykorzystanie
(22)
(26)
Różnice kursowe
-
(5)
Pozostałe
9
-
530
431
Spółka definiuje należności handlowe objęte modelem ECL jako dostawy i usługi z tytułu umów z klientami oraz
pozostałe.
11.5.2.2 Analiza wiekowania należności z tytułu dostaw i usług oraz oczekiwanej straty
kredytowej na 31 grudnia 2024 roku
Należności z tytułu
dostaw i usług
wartość brutto
Oczekiwana strata
kredytowa (w
horyzoncie całego
życia)
Średnioważona
stopa oczekiwanej
straty kredytowej
Należności z tytułu
dostaw i usług
wartość netto
bieżące
12 637
39
0,0031
12 598
od 1 do 30 dni
283
1
0,0035
282
od 31 do 60 dni
103
60
0,5825
43
od 61 do 90 dni
33
-
-
33
przeterminowane powyżej 90 dni
432
400
0,9259
32
13 488
500
12 988
Szczegółowe informacje o ryzyku kredytowym zostały opisane w nocie 13.5.4.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
59 / 120
11.5.3 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Zobowiązania finansowe, w tym zobowiązania z tytułu dostaw i usług, wycenia się na dzień ich powstania w
wartości godziwej, a następnie według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy
procentowej.
Spółka stosuje uproszczone metody wyceny zobowiązań finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu
jeżeli nie powoduje to zniekształcenia informacji zawartych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w szczególności w
przypadku, gdy okres do momentu uregulowania zobowiązania nie jest długi. Zobowiązania finansowe, w odniesieniu
do których Spółka stosuje uproszczenia, wyceniane są w momencie początkowego ujęcia i w okresie późniejszym, w
tym na koniec okresu sprawozdawczego, w kwocie wymagającej zapłaty. Pozostałe zobowiązania niefinansowe
ujmowane są w kwocie wymagającej zapłaty.
31/12/2024
31/12/2023
Dostawy i usługi
10 569
11 278
Niezrealizowane zobowiązanie wobec Gazprom
3 619
3 472
Zobowiązania inwestycyjne
4 125
4 605
Pozostałe
696
483
Zobowiązania finansowe
19 009
19 838
Wynagrodzenia
439
392
Podatek akcyzowy i opłata paliwowa
2 020
1 960
Podatek od towarów i usług
3 044
2 689
Inne podatki, cła, ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia
485
582
Rozliczenia międzyokresowe bierne z tytułu niewykorzystanych urlopów pracowniczych
106
101
Pozostałe
722
664
Zobowiązania niefinansowe
6 816
6 388
25 825
26 226
W 2024 roku i 2023 roku pozycja Pozostałe w zobowiązaniach niefinansowych dotyczyła głównie opłaty z tytułu
realizacji Narodowego Celu Redukcyjnego i opłaty zastępczej z tytułu realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego w
kwocie odpowiednio 510 mln PLN i 534 mln PLN.
Podział zobowiązań finansowych denominowanych w walutach obcych został zaprezentowany w nocie 13.5.2.
Podział zobowiązań od jednostek powiązanych przedstawiono w nocie 14.7.2.
Na 31 grudnia 2024 roku oraz na 31 grudnia 2023 roku w Spółce nie wystąpiły istotne zobowiązania przeterminowane,
za wyjątkiem niezrealizowanych zobowiązań wobec GAZPROM wynikających głównie z wprowadzonych przepisów
sankcyjnych wobec Rosji. Spółka nie identyfikuje istotnych sald zobowiązań z tytułu dostaw i usług wobec
kontrahentów, których realizacja nastąpi w terminie dłuższym niż dwanaście miesięcy od zakończenia okresu
sprawozdawczego.
11.5.4 Zmiana stanu zobowiązań z tytułu umów z klientami
WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Zobowiązania z tytułu umów z klientami to obowiązki jednostki do przekazania na rzecz klienta dóbr i usług, w
zamian, za które Grupa otrzymała wynagrodzenie (lub kwota wynagrodzenia jest należna) od klienta.
W ramach zobowiązań z tytułu umów z klientami prezentowane są zobowiązania związane z otrzymanymi
zaliczkami oraz przedpłatami co do których Grupa zakłada realizację w okresie do jednego roku. W ramach tej
pozycji prezentowana jest także odroczona część przychodu związana z programem lojalnościowym VITAY,
zgodnie z którym klientowi przysługuje prawo do świadczeń w przyszłości (tzw. punkty VITAY) oraz bonifikata
dla jednostki zależnej za niespełnienie warunków umowy. Punkty zachowują ważność przez okres 3 lat od dnia
ich uzyskania. W tym okresie Grupa spodziewa się zrealizować zobowiązanie do wykonania świadczenia
poprzez dokonanie wymiany zgromadzonych punktów na wydane dobra/ zrealizowane usługi dla klientów i
rozpoznać przychody.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
60 / 120
2024
2023
Stan na początek okresu
437
341
Przychody ujęte w danym okresie sprawozdawczym, uwzględnione w
saldzie zobowiązań z tytułu umów na początek okresu
(366)
(308)
Korekty przychodów
67
78
Otrzymane zaliczki, przedpłaty
213
326
351
437
11.6 Środki pieniężne
WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Spółka posiada środki pieniężne obejmujące gotówkę w kasie i na rachunkach bankowych oraz środki pieniężne w
drodze. Wycenę i rozchód środków pieniężnych w walutach obcych ustala się przy zastosowaniu metody FIFO (ang.
First In First Out, tzn. Pierwsze Weszło Pierwsze Wyszło).
Saldo środków pieniężnych wykazane w rachunku przepływów pieniężnych odpowiada wskazanym powyżej
komponentom wykazywanym jako środki pieniężne w sprawozdaniu z sytuacji finansowej.
Spółka klasyfikuje środki pieniężne jako aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie z uwzględnieniem
odpisów z tytułu utraty wartości ustalonych zgodnie z modelem strat oczekiwanych.
31/12/2024
31/12/2023
Środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych
1 368
2 854
1 368
2 854
w tym środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania
293
188
Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania stanowią głównie środki na rachunku VAT (split payment)
oraz środki na rachunkach depozytów transakcyjnych zabezpieczające zawieranie transakcji na giełdach towarowych
m.in. TGE.
11.7 Kredyty, pożyczki i obligacje
WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
W momencie początkowego ujęcia, wszystkie kredyty, pożyczki i obligacje są ujmowane według wartości
godziwej, pomniejszonej o koszty transakcyjne oraz dyskonta lub premie. Po początkowym ujęciu kredyty,
pożyczki i obligacje są wyceniane według zamortyzowanego kosztu, przy zastosowaniu metody efektywnej stopy
procentowej.
Długoterminowe
Krótkoterminowe
Razem
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
Kredyty
5 910
903
1 509
3 092
7 419
3 995
Pożyczki
578
2 144
142
156
720
2 300
Obligacje
5 224
6 290
1 070
71
6 294
6 361
11 712
9 337
2 721
3 319
14 433
12 656
W 2024 roku w ramach przepływów pieniężnych z działalności finansowej Spółka dokonywała ciągnień oraz spłat
pożyczek i kredytów z dostępnych linii kredytowych w łącznej wysokości odpowiednio 10 128 mln PLN oraz (8 227)
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
61 / 120
mln PLN. Zwiększenie poziomu zadłużenia Spółki na 31 grudnia 2024 roku wynika głównie z ciągnień netto kredytów
w kwocie 3 432 mln PLN, w tym uruchomienia długoterminowego kredytu inwestycyjnego z Europejskiego Banku
Inwestycyjnego w wysokości 209 mln EUR co odpowiada kwocie 891 mln PLN oraz ciągnień i spłat kredytów
konsorcjalnych w kwocie netto 1 125 mln PLN i wykorzystania dostępnych kredytów w rachunkach bieżących w
wysokości 1 416 mln PLN.
11.7.1 Kredyty
w podziale na waluty (w przeliczeniu na PLN) / według rodzaju stopy procentowej
31/12/2024
31/12/2023
PLN - WIBOR
3 831
2 677
EUR - EURIBOR
2 816
535
EUR - oprocentowanie stałe
772
783
7 419
3 995
Na 31 grudnia 2024 roku niewykorzystane otwarte linie kredytowe (nota 13.5.4) powiększone o należności z tytułu
dostaw i usług oraz pozostałe należności (nota 11.5.2) oraz środki pieniężne (nota 11.6) przewyższały zobowiązania
z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania (nota 11.5.3) o 14 331 mln PLN.
W okresie objętym niniejszym jednostkowym sprawozdaniem finansowym ani po dniu sprawozdawczym nie wystąpiły
przypadki niewywiązania się ze spłaty kapitału bądź odsetek lub naruszenia innych warunków umów kredytowych.
Głównym kowenantem w umowach kredytowych jest wskaźnik dług netto/EBITDA przed odpisami aktualizującymi
netto, skorygowany o wyłączenia zgodnie z definicjami poszczególnych składników z umów kredytowych. Wartość
tego kowenantu dla umowy kredytu konsorcjalnego na 31 grudnia 2024 roku wynosiła 0,30 dla ORLEN i skalkulowana
została na poziomie danych skonsolidowanych Grupy. Wskazana wartość kowenantu spełnia zapisy zawarte w tej
umowie.
W ramach umowy kredytowej wspólnego działania ustanowione są zabezpieczenia na majątku dotyczące głównie
zastawów rejestrowych na rzeczowych aktywach trwałych, zapasach, udziałach, hipotek, cesji wierzytelności oraz
pełnomocnictw do rachunków bankowych.
11.7.2 Pożyczki
w podziale na waluty (w przeliczeniu na PLN) / według rodzaju stopy procentowej
31/12/2024
31/12/2023
EUR - oprocentowanie stałe
577
587
PLN - WIBOR
11
-
EUR - EURIBOR
9
1 595
USD - SOFR/LIBOR Syntetyczny
123
118
720
2 300
Na 31 grudnia 2024 roku Spółka posiadała pożyczki wewnątrzgrupowe otrzymane od spółek zależnych: ORLEN
Capital AB, ORLEN Insurance oraz ORLEN Upstream Norway AS.
W okresie objętym niniejszym jednostkowym sprawozdaniem finansowym ani po dniu sprawozdawczym nie wystąpiły
przypadki niewywiązania się ze spłaty kapitału bądź odsetek z tytułu pożyczek lub naruszenia innych warunków umów
pożyczek.
11.7.3 Obligacje
Emitent
Wartość
nominalna
w walucie
emisji
Wartość
nominalna
PLN
Wartość
księgowa
PLN
Data
subskrypcji
Termin
wykupu
Stopa bazowa
Rating
Niepubliczny program emisji obligacji od 2006 roku
Seria C
ORLEN S.A.
1 000 PLN
1 000
1 001
22.12.2020
22.12.2025
6M WIBOR + 0,90%
BBB+,
AA+(pol)
Seria D
ORLEN S.A.
1 000 PLN
1 000
1 003
25.03.2021
25.03.2031
stała 2,875%
-
Obligacje korporacyjne
2 000
2 004
Program emisji średnioterminowych euroobligacji (Program EMTN)
Seria A "Zielone Obligacje"
ORLEN S.A.
500 EUR
2 137
4 290
27.05.2021
27.05.2028
stała 1,125%
BBB+, A3
Seria B
ORLEN S.A.
500 EUR
2 137
13.07.2023
13.07.2030
stała 4,75%
BBB+, A3
Euroobligacje
4 274
4 290
6 274
6 294
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
62 / 120
Wartość nominalna obligacji została przeliczona kursem z dnia 31 grudnia 2024 roku.
w podziale na waluty (w przeliczeniu na PLN)
31/12/2024
31/12/2023
PLN
2 004
2 003
EUR
4 290
4 358
6 294
6 361
według rodzaju stopy procentowej
Obligacje o stałym
oprocentowaniu
Obligacje o zmiennym
oprocentowaniu
Razem
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
Wartość nominalna
5 274
5 348
1 000
1 000
6 274
6 348
Wartość księgowa
5 293
5 361
1 001
1 000
6 294
6 361
Różnica pomiędzy wartością nominalną obligacji, a ich wartością księgową wynika z wyceny obligacji według
zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej.
Seria C i seria D obligacji korporacyjnych Spółki o łącznej wartości nominalnej 2 000 mln PLN wyemitowane zostały
z uwzględnieniem ratingu ESG. Rating ESG nadawany jest przez niezależne agencje i ocenia zdolności do trwałego,
zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstwa lub branży biorąc pod uwagę trzy główne, pozafinansowe czynniki, takie
jak: kwestie środowiskowe, kwestie społeczne i ład korporacyjny. W zakresie kwestii środowiskowych kluczowe
znaczenie mają emisyjność i ślad węglowy produktów, zanieczyszczenia środowiska, jak również wykorzystanie
zasobów naturalnych i stosowanie zielonych technologii.
Poziom marży oraz stała stopa procentowa tych obligacji uzależnione są od oceny (ratingu) ESG, mierzącej cyklicznie
podatność ORLEN na zdefiniowane ryzyka ESG oraz sposób zarządzania przez ORLEN tymi ryzykami, albo od
alternatywnego ratingu ESG. Ostatnie badanie przeprowadzone przez agencję MSCI ESG Research Limited
zakończyło się podniesieniem w lutym 2024 roku ratingu ESG spółki ORLEN z poziomu BBB do poziomu A, co
pozwoliło na zmianę warunków emisji obligacji do poziomu bazowego od kolejnego/najbliższego okresu odsetkowego.
W zależności od przyznanego ratingu ESG:
seria C - marża bazowa (przy ratingu ESG na poziomie A) wynosi 90 punktów bazowych w skali roku i w
przypadku pogorszenia ratingu odpowiednio do oceny BBB lub BB i niżej możliwe jest dodanie do niej
odpowiednio 5 punktów bazowych lub 10 punktów bazowych w skali roku w następnych okresach odsetkowych,
seria D – bazowa stopa procentowa (przy ratingu ESG na poziomie A) wynosi 2,875% w skali roku i w przypadku
pogorszenia ratingu odpowiednio do oceny BBB lub BB i niżej pozostanie na tym poziomie lub możliwa będzie
jej zmiana o odpowiednio 10 punktów bazowych lub 20 punktów bazowych w skali roku w następnych okresach
odsetkowych.
Wysokość marży dla serii C oraz stopy procentowej dla serii D obowiązujących na 31 grudnia 2024 roku
zaprezentowane zostały w tabeli powyżej.
Seria A euroobligacji Spółki o wartości nominalnej 500 mln EUR wyemitowana została z certyfikatem obligacji
zielonych, których celem jest finansowanie projektów wspierających ochronę środowiska i klimatu. Spółka opracowała
i opublikowała na swojej stronie internetowej zasady zielonego i zrównoważonego finansowania, czyli tzw. Green
Finance Framework, w ramach których zdefiniowane zostały planowane procesy inwestycyjne, zmierzające do
transformacji energetycznej, objęte tym finansowaniem oraz określono kluczowe wskaźniki efektywności w zakresie
stopnia ich realizacji oraz ich wpływu na środowisko.
Ponadto 30 stycznia 2025 roku ORLEN wyemitował obligacje serii C o łącznej wartości nominalnej 1 250 mln USD co
odpowiada kwocie przepływów pieniężnych 4 982 mln PLN pomniejszonych o dyskonto. Dodatkowe informacje
zawarte zostały w nocie 15.1.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
63 / 120
11.8 Dług netto i zarządzanie kapitałem
11.8.1 Zmiana stanu zobowiązań wynikających z działalności finansowej oraz długu netto
Kredyty i
pożyczki
Obligacje
Środki
pieniężne
Dług netto
Leasing
Cash pool
Zobowiązania
z działalności
finansowej
( A )
( B )
( C )
( A + B - C)
( D )
( E )
( A + B +D + E)
01/01/2024
6 295
6 361
2 854
9 802
3 381
7 732
23 769
Zmiany pieniężne
wpływy/(wypływy) netto
1 901
-
(1 468)
3 369
(434)
(1 163)
304
odsetki i prowizje zapłacone
(156)
(226)
-
(382)
(160)
(423)
(965)
Zmiany niepieniężne
różnice kursowe
(32)
(78)
(18)
(92)
(15)
21
(104)
wycena zadłużenia
131
237
-
368
161
378
907
nowe umowy leasingowe, zwiększenie
wynagrodzenia leasingowego
-
-
-
-
526
-
526
pozostałe *
-
-
-
-
(29)
-
(29)
31/12/2024
8 139
6 294
1 368
13 065
3 430
6 545
24 408
Kredyty i
pożyczki
Obligacje
Środki
pieniężne
Dług netto
Leasing
Cash pool
Zobowiązania
z działalności
finansowej
( A )
( B )
( C )
( A + B - C)
( D )
( E )
( A + B +D + E)
01/01/2023
11 251
4 350
7 939
7 662
2 818
4 093
22 512
Zmiany pieniężne
wpływy/(wypływy) netto
(4 476)
2 183
(5 260)
2 967
(368)
3 705
1 044
połączenie jednostek
-
-
147
(147)
-
-
-
odsetki i prowizje zapłacone
(296)
(140)
-
(436)
(145)
(365)
(946)
Zmiany niepieniężne
różnice kursowe
(428)
(223)
28
(679)
(34)
62
(623)
wycena zadłużenia
244
191
-
435
153
237
825
połączenie jednostek
-
-
-
-
45
-
45
nowe umowy leasingowe, zwiększenie
wynagrodzenia leasingowego
-
-
-
-
943
-
943
pozostałe *
-
-
-
-
(31)
-
(31)
31/12/2023
6 295
6 361
2 854
9 802
3 381
7 732
23 769
* pozostałe zmiany niepieniężne obejmują głównie likwidację oraz naliczone opłaty leasingowe, z których większość została opłacona
i wykazana w zmianach pieniężnych we wypływach netto
Spółka definiuje dług netto jako: długoterminowe i krótkoterminowe kredyty, pożyczki, obligacje pomniejszone o środki
pieniężne i ich ekwiwalenty oraz lokaty krótkoterminowe.
Na potrzeby zarządzania płynnością w Grupie ORLEN utrzymywane są krajowe i międzynarodowe systemy cash
pool, w ramach których optymalizowane są koszty finansowe całej Grupy.
Spółka jest Agentem struktur cash pool, uczestnikami są spółki Grupy. Z tytułu udziału w cash pool mogą powstać
dodatnie bądź ujemne salda w poszczególnych dniach okresu sprawozdawczego dla Uczestników struktur cash pool.
Dla celów prezentacji w jednostkowym sprawozdaniu finansowym na koniec okresu sprawozdawczego wykazywane
są wzajemne rozrachunki z tytułu transakcji w ramach struktur cash pool, jako aktywa lub zobowiązania finansowe
wobec podmiotów zależnych oraz koszty i przychody finansowe z tytułu odsetek. Na potrzeby sporządzenia
sprawozdania z przepływów pieniężnych, odsetki otrzymane prezentowane są w działalności inwestycyjnej, natomiast
odsetki zapłacone w części finansowej, przepływy z posiadanych nadwyżek środków pieniężnych do cash pool
prezentowane są w działalności inwestycyjnej, natomiast przepływy z niedoborów środków pieniężnych w działalności
finansowej. Ze względu na krótkie terminy płatności, przepływy te prezentowane są w wartości netto odrębnie
w działalności inwestycyjnej lub finansowej.
Środki pieniężne pobrane z rachunków Uczestników posiadających na koniec dnia nadwyżki nie są identyfikowane
jako ekwiwalenty środków pieniężnych w myśl MSR 7 „Rachunek przepływów pieniężnych”. Biorąc pod uwagę
warunki funkcjonowania systemów cash pool w ramach Grupy ORLEN, nie ma wystarczających przesłanek, aby
środki pieniężne Uczestników klasyfikować jako aktywa pieniężne w Banku.
Główną przesłanką za ujmowaniem środków pieniężnych w systemach cash pool jako pozostałe aktywa finansowe
lub pozostałe zobowiązania finansowe jest fakt, że Spółka nie jest niezależna od podmiotów uczestniczących w
strukturze. Środki deponowane na rachunkach spółek, za pośrednictwem systemów cash pool Grupy ORLEN,
przechodzą na własność Agenta (ORLEN) ale spółka (Uczestnik) może nimi w dowolnym momencie dysponować do
wysokości skumulowanych sald. W zależności od charakteru struktury, środki są w wartości skumulowanej zwracane
w godzinach porannych na rachunek uczestnika (cash pool zwrotny) lub utrzymywane do rozliczenia w zapisach
systemów bankowych (cash pool bezzwrotny).
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
64 / 120
11.8.2 Polityka zarządzania kapitałem własnym
Zarządzanie kapitałem własnym ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa finansowego, przy jednoczesnej
maksymalizacji rentowności dla akcjonariuszy z działalności prowadzonej przez ORLEN, w szczególności poprzez:
przyjęcie i egzekwowanie na poziomie strategicznym minimalnych przedziałów wymaganych stóp zwrotu dla
poszczególnych inwestycji, w zależności od jej dopasowania do filarów strategii oraz wpływu na ograniczenie
emisyjności Spółki;
otwarcie na współpracę z innymi podmiotami w ramach partnerstw w realizacji inwestycji, w celu ograniczenia
ryzyka biznesowego i pozyskania wsparcia technologicznego, organizacyjnego lub kapitałowego dla danego
projektu;
zapewnienie dostępu do płynności dla spółek Grupy i rozwój efektywnych struktur dystrybucji płynności w ramach
Grupy;
dywersyfikację źródeł finansowania zewnętrznego i utrzymanie ich długiego terminu zapadalności z
uwzględnieniem źródeł bankowych i pozabankowych.
Powyższe działania realizowane są w oparciu o stałe monitorowanie:
poziomu nakładów inwestycyjnych i portfela realizowanych projektów, ukierunkowany na ocenę ich
prognozowanej rentowności i kontrolę kosztów;
wartości kowenantów zawartych w umowach kredytowych ORLEN (nota 11.7.1);
ratingu inwestycyjnego ORLEN.
Dodatkowo, ogłoszona w styczniu 2025 roku Strategia Grupy ORLEN do 2035 roku wprowadza powiązanie
wielkości dywidendy z osiąganymi przepływami z działalności operacyjnej. Nowa polityka dywidendowa zakłada
wypłatę dywidendy w kwocie nie większej niż 25% przepływów z działalności operacyjnej w danym roku obrotowym,
pomniejszonych o koszty finansowania. Wysokość wypłaty na jedną akcję nie będzie przy tym niższa niż jej
gwarantowany poziom, który w 2025 roku wynosi 4,50 PLN na jedną akcję. Ponadto, polityka dywidendowa zakłada
coroczny wzrost dywidendy gwarantowanej o 0,15 PLN na jedną akcję.
Rekomendacje Zarządu o propozycji podziału zysku zawarte zostały w notach 11.9.5. oraz 11.9.6.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
65 / 120
11.9 Kapitał własny
WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Kapitał podstawowy
Kapitał wniesiony przez akcjonariuszy wykazywany według wartości nominalnej, w wysokości zgodnej z aktem
założycielskim Jednostki Dominującej oraz wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego.
Kapitał podstawowy na 31 grudnia 1996 roku, na podstawie MSR 29 § 24 i 25, został przeszacowany w oparciu o
miesięczne wskaźniki wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych.
Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej
Kapitał tworzony z nadwyżki ceny emisyjnej akcji powyżej ich wartości nominalnej pomniejszonej o koszty tej emisji.
Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej na 31 grudnia 1996 roku, na podstawie MSR 29 § 24 i 25, został
przeszacowany w oparciu o miesięczne wskaźniki wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych.
Inne składniki kapitału własnego, w tym:
Kapitał z tytułu stosowania rachunkowości zabezpieczeń
Kapitał obejmuje wycenę i rozliczenie instrumentów zabezpieczających spełniających wymogi rachunkowości
zabezpieczeń przepływów pieniężnych.
Kapitał z aktualizacji wyceny
Kapitał z aktualizacji wyceny obejmuje zmiany wartości godziwej aktywów finansowych wycenianych do wartości
godziwej przez inne całkowite dochody oraz różnice pomiędzy wartością księgową netto a wartością godziwą
nieruchomości inwestycyjnych na dzień ich przeklasyfikowania z nieruchomości zajmowanych przez Spółkę do
nieruchomości inwestycyjnych.
Zyski zatrzymane
obejmują:
kapitał zapasowy tworzony i wykorzystywany zgodnie z Ustawą Kodeks Spółek Handlowych,
zyski i straty aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia,
zysk/stratę bieżącego okresu sprawozdawczego,
pozostałe kapitały tworzone i wykorzystywane według zasad określonych przepisami prawa.
Zysk/(strata) na jedną akcje
Zysk/(strata) na jedną akcję jest obliczany poprzez podzielenie zysku lub straty netto za dany okres, która przypada
na zwykłych akcjonariuszy Jednostki Dominującej, przez średnią ważoną liczbę akcji zwykłych występujących w ciągu
danego okresu. Rozwodniony zysk/(strata) na jedną akcję dla każdego okresu jest obliczany poprzez podzielenie
zysku/(straty) netto za dany okres skorygowanego o zmiany zysku/(straty) wynikające z zamiany potencjalnych akcji
zwykłych na akcje zwykłe przez skorygowaną średnią ważoną liczbę akcji zwykłych. Zysk/(stratę) przypadającą na
zwykłych akcjonariuszy Jednostki Dominującej zwiększa się o kwotę dywidend po opodatkowaniu oraz odsetek
zaliczonych do danego okresu, odnoszących się do rozwadniających potencjalnych akcji zwykłych oraz koryguje się
o wszelkie inne zmiany przychodów i kosztów, które wynikałyby z zamiany rozwadniających akcji zwykłych na akcje
zwykłe. Rozwodniony zysk na jedną akcję jest równy podstawowemu zyskowi na jedną akcję, ponieważ w Spółce nie
występują instrumenty rozwadniające.
11.9.1 Kapitał podstawowy
31/12/2024
31/12/2023
Kapitał zakładowy
1 451
1 451
Korekta z tytułu przeszacowania kapitału zakładowego
523
523
1 974
1 974
Kapitał zakładowy ORLEN S.A. zgodnie z Krajowym Rejestrem Sądowym na 31 grudnia 2024 roku oraz na 31
grudnia 2023 roku był podzielony na 1 160 942 049 akcji zwykłych o wartości nominalnej 1,25 PLN każda.
Liczba wyemitowanych akcji
Seria A
Seria B
Seria C
Seria D
Seria E
Seria F
Razem
336 000 000
6 971 496
77 205 641
7 531 924
198 738 864
534 494 124
1 160 942 049
Każda nowa emisja akcji w Polsce jest oznaczana jako kolejna seria. Akcje wszystkich powyższych serii mają takie
same prawa.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
66 / 120
Struktura akcjonariatu
Liczba akcji / głosów
Udział w kapitale
podstawowym
Skarb Państwa
579 310 079
49,90%
Nationale-Nederlanden OFE *
66 451 874
5,72%
Pozostali
515 180 096
44,38%
1 160 942 049
100,00%
* zgodnie z informacjami z Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia ORLEN z 2 grudnia 2024 roku
11.9.2 Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej
31/12/2024
31/12/2023
Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej
46 288
46 288
Koszty związane z emisją
(52)
(52)
Korekta z tytułu przeszacowania kapitału z emisji akcji powyżej ich
wartości nominalnej
169
169
46 405
46 405
11.9.3 Inne składniki kapitału własnego
31/12/2024
31/12/2023
Akcje własne
-
(2)
Kapitał z tytułu stosowania rachunkowości zabezpieczeń
959
3 053
Kapitał z aktualizacji wyceny
13
15
972
3 066
11.9.4 Zyski zatrzymane
31/12/2024
31/12/2023
Kapitał zapasowy
84 060
55 196
Pozostałe kapitały
806
806
Kapitał wynikający z połączenia jednostek
(140)
(140)
Zyski i straty aktuarialne
(78)
(90)
Zysk netto okresu
3 944
21 216
Niepodzielony wynik z lat ubiegłych wynikający z zakończenia rozliczenia
księgowego połączenia podmiotów z ORLEN
-
12 466
88 592
89 454
11.9.5 Propozycja podziału zysku ORLEN za 2024 rok oraz wypłaty dywidendy w 2025 roku
Biorąc pod uwagę realizację polityki dywidendowej Koncernu przedstawionej w Strategii 2035, Zarząd Spółki
rekomenduje przeznaczenie kwoty w wysokości 6 965 652 294,00 PLN na wypłatę dywidendy (6,00 PLN na 1 akcję).
Wypłata dywidendy, o której mowa w zdaniu poprzednim, zostanie zrealizowana z zysku netto za rok 2024 w kwocie
3 944 314 694,14 PLN, który w całości zostanie przeznaczony na wypłatę dywidendy oraz w pozostałej kwocie
3 021 337 599,86 PLN z kapitału zapasowego Spółki utworzonego z zysku z lat ubiegłych Zarząd Spółki proponuje
ustalić dzień 14 sierpnia 2025 roku jako dzień dywidendy oraz dzień 1 września 2025 roku jako termin wypłaty
dywidendy. Rekomendacja Zarządu zostanie przedstawiona Zwyczajnemu Walnemu Zgromadzeniu ORLEN, które
podejmie ostateczną decyzję w tej kwestii.
11.9.6 Podział zysku Spółki za 2023 rok
Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy ORLEN w 25 czerwca 2024 roku dokonało podziału zysku netto
osiągniętego przez ORLEN w roku 2023 w wysokości 21 215 917 147,93 PLN w taki sposób, aby kwotę:
4 817 909 503,35 PLN przeznaczyć na wypłatę dywidendy (4,15 PLN na 1 akcję), natomiast pozostałą kwotę,
tj. 16 398 007 644,58 PLN przeznaczyć na kapitał zapasowy Spółki.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
67 / 120
11.9.7 Zysk na jedną akcję
2024
2023
Zysk netto
3 944
21 216
Liczba akcji
1 160 942 049
1 160 942 049
Zysk netto i rozwodniony zysk netto na jedną akcję (w PLN na akcję)
3,40
18,27
11.10 Instrumenty pochodne oraz pozostałe aktywa i zobowiązania
11.10.1 Instrumenty pochodne oraz pozostałe aktywa
Długoterminowe
Krótkoterminowe
Razem
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
Instrumenty zabezpieczające
przepływy pieniężne
961
938
565
1 194
1 526
2 132
forwardy walutowe
895
931
173
182
1 068
1 113
swapy towarowe
-
6
85
627
85
633
swapy walutowe
-
-
-
127
-
127
futures towarowy (uprawnienia
do emisji CO2)
66
1
307
258
373
259
Instrumenty pochodne
niewyznaczone dla celów
rachunkowości zabezpieczeń
-
23
39
102
39
125
forwardy walutowe
-
23
33
38
33
61
swapy towarowe
-
-
5
57
5
57
forwardy towarowe (energia
elektryczna)
-
-
1
4
1
4
forwardy towarowe (gaz ziemny)
-
-
-
3
-
3
Instrumenty pochodne w ramach
centralizacji
382
542
307
289
689
831
swapy towarowe
-
1
53
26
53
27
forwardy walutowe
382
541
252
263
634
804
swapy procentowe
-
-
2
2
-
Instrumenty zabezpieczające
wartość godziwą
-
2
3
9
3
11
swapy towarowe
-
2
3
9
3
11
Instrumenty pochodne
1 343
1 505
914
1 594
2 257
3 099
Pozostałe aktywa finansowe
20 858
12 493
13 916
17 541
34 774
30 034
pożyczki udzielone
19 587
11 271
3 912
4 637
23 499
15 908
cash pool
-
-
8 870
12 312
8 870
12 312
należności z tytułu rozliczonych
instrumentów pochodnych
-
-
65
235
65
235
należności z tytułu rozliczonych
instrumentów pochodnych
w ramach centralizacji
-
-
20
22
20
22
aktywa finansowe wyceniane w
wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
281
284
-
-
281
284
aktywa finansowe wyceniane w
wartości godziwej przez
wynik finansowy
4
1
-
-
4
1
korekta pozycji zabezpieczanej
3
1
5
5
8
6
depozyty zabezpieczające
-
-
921
206
921
206
nabyte papiery wartościowe
288
273
8
8
296
281
środki pieniężne o ograniczonej
możliwości dysponowania
182
200
25
50
207
250
aktywa z tytułu finansowania
496
446
85
65
581
511
pozostałe
17
17
5
1
22
18
Pozostałe aktywa niefinansowe
249
175
-
296
249
471
nieruchomości inwestycyjne
225
161
-
-
225
161
aktywa z tytułu kontraktów wycenionych
na moment rozliczenia połączenia
jednostek
-
-
-
296
-
296
pozostałe
24
14
-
-
24
14
Pozostałe aktywa
21 107
12 668
13 916
17 837
35 023
30 505
Na 31 grudnia 2024 roku i na 31 grudnia 2023 roku pozycja pożyczki udzielone wyniosła odpowiednio
23 499 mln PLN oraz 15 908 mln PLN i dotyczyła głównie pożyczek wewnątrzgrupowych udzielonych dla spółek
Grupy ORLEN konsolidowanych metodą pełną w wysokości odpowiednio 22 283 mln PLN i 14 665 mln PLN oraz dla
pozostałych spółek: Baltic Power, wycenianej metodą praw własności, w wysokości odpowiednio 645 mln PLN i 609
mln PLN, Grupy Azoty Polyolefins S.A. ujmowanej jako inwestycje w instrumenty kapitałowe wyceniane w wartości
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
68 / 120
godziwej przez inne całkowite dochody, w wysokości odpowiednio 308 mln PLN i 282 mln PLN a także dla pozostałych
spółek (współkontrolowanych oraz niekonsolidowanych spółek zależnych) w wysokości odpowiednio 263 mln PLN i
352 mln PLN. Pożyczki zostały udzielone na cele ogólnokorporacyjne oraz inwestycyjne. Pozostałe pożyczki
udzielone są w ramach programu pożyczek pracowniczych.
Spośród spółek konsolidowanych metodą pełną największą wartość pożyczek na 31 grudnia 2024 stanowią pożyczki
dla Spółek z byłej Grupy PGNiG w wysokości odpowiednio 10 291 mln PLN oraz 8 275 mln PLN a także dla Spółek
Grupy ENERGA w wysokości odpowiednio 7 554 mln PLN oraz 2 510 mln PLN.
Na 31 grudnia 2024 roku oraz 31 grudnia 2023 roku Spółka posiadała depozyty zabezpieczające niespełniające
definicji ekwiwalentów środków pieniężnych dotyczące zabezpieczenia rozliczeń transakcji towarowych oraz
zabezpieczających ryzyko towarowe zawartych z instytucjami finansowymi oraz na giełdach towarowych. Wysokość
depozytów zabezpieczających zależna jest od wartości wyceny portfela nierozliczonych transakcji oraz cen rynkowych
zabezpieczanych produktów i podlega bieżącym aktualizacjom. Zmiana 715 mln PLN wynika głównie ze zwiększenia
wolumenu transakcji zakupu futures towarowy CO
2
na giełdzie ICE oraz zmiany ceny rynkowej bieżącego portfela
pozostałych transakcji towarowych.
Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania to głównie środki Funduszu Likwidacji Zakładu Górniczego
(FLZG), zgromadzone na wydzielonych rachunkach w związku z zabezpieczeniem przyszłych kosztów likwidacji
kopalń i złóż. FLZG tworzony jest na mocy Ustawy Prawo geologiczne i górnicze, która nakłada na Spółkę obowiązek
likwidacji zakładów górniczych po zakończeniu użytkowania. Środki funduszu stanowią środki pieniężne o
ograniczonej możliwości dysponowania wg MSR 7 i prezentowane są w grupie aktywów długoterminowych z uwagi
na ich wieloletni charakter. Środki funduszu pochodzącego z odpisów zwiększa się o wpływy pochodzące z
oprocentowania aktywów funduszu. Z uwagi na ograniczenia formalno-prawne związane z możliwością wykorzystania
tych środków tylko na określony cel realizowany w okresie wieloletnim, środki FLZG prezentowane są w sprawozdaniu
z sytuacji finansowej Spółki w części aktywów trwałych jako pozostałe aktywa.
Na 31 grudnia 2024 roku i na 31 grudnia 2023 roku składnikami nieruchomości inwestycyjnych były głównie budynki
socjalno-biurowe oraz grunty, w tym prawa wieczystego użytkowania gruntów. W zależności od charakteru
nieruchomości do oszacowania wartości godziwej stosowano metodę porównawczą lub dochodową na bazie
operatów szacunkowych sporządzonych przez niezależnych ekspertów, wykorzystując obserwowalne informacje z
rynku (poziom hierarchii 2). Metodę porównawczą stosowano przy założeniu, że wartość wycenianej nieruchomości
jest równa cenie możliwej do uzyskania na rynku za nieruchomość o podobnym charakterze.
11.10.1.1 Zmiana stanu oczekiwanej straty kredytowej z tytułu udzielonych pożyczek
NOTA
2024
2023
Stan na początek okresu
927
166
Utworzenie
10.12
766
1 848
Odwrócenie
10.12
(1 141)
(1 087)
552
927
Dane zaprezentowane w powyższej tabeli dotyczą oczekiwanej straty kredytowej z tytułu udzielonych pożyczek
skalkulowanej modelem ogólnym od daty pomiaru na dzień bilansowy w horyzoncie 12 miesięcy (etap 1) oraz w
horyzoncie pozostałego oczekiwanego okresu życia składnika (etap 2) a także w wartości bieżącej przepływów
pieniężnych, które Spółka oczekuje odzyskać w przyszłości (etap 3).
11.10.1.2 Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Inwestycje w instrumenty
kapitałowe,
wyceniane w wartości godziwej
przez inne całkowite dochody
Wartość godziwa składnika
aktywów
Wskazanie przyczyny zastosowania danego
wariantu prezentacji
31/12/2024
31/12/2023
Bank Ochrony Środowiska S.A.
24
27
Instrumenty nabyte nieprzeznaczone do obrotu,
bez wpływu
reklasyfikacji zysków/strat na wynik finansowy
Wodkan S.A.
1
1
Grupa Azoty Polyolefins S.A.
256
256
281
284
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
69 / 120
W 2024 i 2023 roku Spółka nie otrzymała dywidend od jednostek podanych w powyższej tabeli.
11.10.2 Instrumenty pochodne oraz pozostałe zobowiązania
Długoterminowe
Krótkoterminowe
Razem
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
Instrumenty zabezpieczające
przepływy pieniężne
56
48
193
372
249
420
swapy towarowe
39
41
174
348
213
389
futures towarowy (uprawnienia
do emisji CO2)
1
-
15
-
16
-
forwardy walutowe
16
7
4
24
20
31
Instrumenty pochodne
niewyznaczone dla celów
rachunkowości zabezpieczeń
-
38
78
384
78
422
forwardy walutowe
-
1
2
56
2
57
swapy towarowe
-
37
76
328
76
365
Instrumenty pochodne w ramach
centralizacji
382
542
259
269
641
811
swapy towarowe
-
-
6
49
6
49
forwardy walutowe
382
541
251
220
633
761
swapy procentowe
-
1
2
-
2
1
Instrumenty zabezpieczające wartość
godziwą
3
1
6
5
9
6
swapy towarowe
3
1
6
5
9
6
Instrumenty pochodne
441
629
536
1 030
977
1 659
Pozostałe zobowiązania finansowe
120
119
6 762
8 202
6 882
8 321
zobowiązania z tytułu rozliczonych
instrumentów pochodnych
-
-
168
353
168
353
zobowiązania z tytułu rozliczonych
instrumentów pochodnych w
ramach centralizacji
-
-
24
101
24
101
zobowiązania inwestycyjne
58
62
-
-
58
62
cash pool
-
-
6 545
7 732
6 545
7 732
korekta pozycji zabezpieczanej
-
3
4
9
4
12
depozyty zabezpieczające
-
-
-
2
-
2
pozostałe
62
54
21
5
83
59
Pozostałe zobowiązania niefinansowe
80
65
25
2 793
105
2 858
przychody przyszłych okresów
80
65
25
36
105
101
zobowiązania z tytułu
kontraktów wycenionych na moment
rozliczenia połączenia jednostek
-
-
-
2 757
-
2 757
Pozostałe zobowiązania
200
184
6 787
10 995
6 987
11 179
W ramach zarządzania ryzykiem rynkowym w Grupie ORLEN kontynuowany jest proces centralizacji obsługi
pochodnych instrumentów finansowych. ORLEN w ramach centralizacji zawiera transakcje z instytucją finansową
(Bank lub Giełda ICE), a następnie wewnątrzgrupową transakcję ze spółką z Grupy ORLEN.
W ramach ekspozycji towarowej i walutowej, ORLEN w tego typu transakcjach występuje w charakterze pośrednika.
Efekt pośrednictwa jest prezentowany w pozycji przychody ze sprzedaży usług.
Ponadto w ramach ekspozycji towarowej ORLEN zawiera transakcje ze spółką z Grupy ORLEN, których wyceny
i rozliczenia prezentowane są w pozostałej działalności operacyjnej.
Pozycja przychody przyszłych okresów na 31 grudnia 2024 roku i 31 grudnia 2023 roku obejmuje przede wszystkim
nierozliczoną część otrzymanych, głównie w latach poprzednich, dotacji na aktywa trwałe w wysokości odpowiednio
95 mln PLN i 94 mln PLN.
Pozycje należności/zobowiązań z tytułu rozliczonych instrumentów pochodnych dotyczą instrumentów pochodnych,
których termin zapadalności przypada na koniec okresu sprawozdawczego lub wcześniej, natomiast termin płatności
przypada już po dniu bilansowym. Na 31 grudnia 2024 roku w pozycjach tych została ujęta głównie wartość zapadłych
swapów towarowych zabezpieczających niedopasowanie czasowe na zakupach ropy, zapasy ponadnormatywne
oraz gaz ziemny.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
70 / 120
11.11 Rezerwy
WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Rezerwy tworzy się w wysokości stanowiącej najbardziej wiarygodny szacunek nakładów niezbędnych do wypełnienia
obecnego obowiązku na koniec okresu sprawozdawczego. Wysokość rezerw jest weryfikowana na bieżąco w trakcie
okresu sprawozdawczego w celu skorygowania ich do wysokości szacunków zgodnych ze stanem wiedzy na ten
dzień. W przypadku, gdy wpływ zmian wartości pieniądza w czasie jest istotny, wysokość rezerwy ustalana jest na
poziomie bieżącej wartości spodziewanych przyszłych wydatków koniecznych do uregulowania zobowiązania.
Rezerwa na koszty likwidacji i środowiskowa
Spółka tworzy rezerwę na przyszłe zobowiązania z tytułu kosztów rekultywacji, remediacji, działań naprawczych
skażonego środowiska gruntowo-wodnego oraz likwidacji rzeczowych aktywów trwałych, w tym terenów stacji paliw,
terminali paliw, baz paliw, terenów zakładów produkcyjnych, instalacji wytwórczych, odwiertów kopalnianych i
magazynowych, stacji elektroenergetycznych oraz składowisk popiołu lub eliminacji szkodliwych substancji w
przypadku występowania prawnego lub zwyczajowo oczekiwanego obowiązku wykonania tych czynności. Wysokość
rezerw podlega okresowej weryfikacji uwzględniającej aktualizację szacunku kosztów przewidzianych do poniesienia
według cen bieżących oraz ocenę stopnia zanieczyszczenia. Zmiany rezerwy zwiększają lub zmniejszają w bieżącym
okresie wartość składnika aktywów wywołującego obowiązek rekultywacji, za wyjątkiem zmian wynikających z
okresowego odwracania dyskonta, które Spółka ujmuje jako koszt finansowy w momencie poniesienia. W przypadku,
gdy zmniejszenie rezerwy jest większe od wartości bilansowej składnika aktywów, kwotę tej nadwyżki ujmuje się w
wyniku finansowym.
W przypadku rezerw na koszty likwidacji odwiertów poszukiwawczych, eksploatacyjnych i magazynowych, gdy
rezerwy dotyczą kosztów likwidacji odwiertów stanowiących aktywa z tytułu poszukiwania i oceny zasobów
mineralnych, wartość zdyskontowanej rezerwy zwiększa wartość tych rzeczowych aktywów trwałych i po przejściu do
etapu zagospodarowania i wydobycia zasobów mineralnych (eksploatacji) amortyzowana jest w okresie
przewidywanego, ekonomicznego użytkowania odwiertów. Wartość rezerw na koszty likwidacji odwiertów
poszukiwawczych, eksploatacyjnych i magazynowych uwzględnia również część kosztów likwidacji, która zostanie
pokryta z środków zgromadzonych na Funduszu Likwidacji Zakładu Górniczego (FLZG).
FLZG tworzony jest na mocy Ustawy Prawo geologiczne i górnicze, która nakłada na Spółkę obowiązek likwidacji
zakładów górniczych po zakończeniu użytkowania. Środki FLZG są gromadzone na wyodrębnionym rachunku
bankowym i mogą być wykorzystane wyłącznie w celu pokrycia kosztów likwidacji zakładu górniczego lub jego
oznaczonej części, a w szczególności kosztów:
likwidacji i zabezpieczania otworów eksploatacyjnych, magazynowych, zrzutowych, obserwacyjnych i
piezometrycznych,
likwidacji zbędnych obiektów oraz demontażu maszyn i urządzeń,
rekultywacji gruntów i zagospodarowania terenów po działalności górniczej,
utrzymania obiektów przeznaczonych do likwidacji w kolejności zapewniającej bezpieczeństwo ruchu zakładu
górniczego.
Nagrody jubileuszowe oraz świadczenia po okresie zatrudnienia
Zgodnie z obowiązującymi systemami wynagradzania pracownicy Spółki mają prawo do nagród jubileuszowych
wypłacanych po przepracowaniu określonej liczby lat oraz odpraw emerytalnych i rentowych wypłacanych w
momencie przejścia na emeryturę lub rentę. Wysokość powyższych nagród i odpraw zależy od stażu pracy oraz
wynagrodzenia pracownika.
Nagrody jubileuszowe zalicza się do innych długoterminowych świadczeń pracowniczych, natomiast odprawy
emerytalne i rentowe, świadczenia z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych oraz odprawy pośmiertne zalicza
się do programów określonych świadczeń po okresie zatrudnienia.
Rezerwy są szacowane przez niezależnego aktuariusza i przeszacowywane w przypadku wystąpienia istotnych
przesłanek mających wpływ na ich wysokość z uwzględnieniem m.in. rotacji zatrudnienia i planowanych zmian
wynagrodzeń.
Zyski i straty aktuarialne od świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia ujmuje się w składnikach innych
całkowitych dochodów, a od pozostałych świadczeń pracowniczych ujmuje się w wyniku finansowym.
Emisje CO
2
, certyfikaty energetyczne
Spółka tworzy rezerwę na szacowane koszty emisji CO
2
w okresie sprawozdawczym, która jest ujmowana w ciężar
kosztów działalności podstawowej (podatki i opłaty). Wartość rezerwy ustala się w oparciu o wartości posiadanych
uprawnień z uwzględnieniem metody średniej ważonej, a w przypadku niedoboru uprawnień rezerwę tworzy się na
podstawie cen zakupu uprawnień określonych w zawartych kontraktach terminowych lub rynkowych notowań
uprawnień do emisji na dzień sprawozdawczy.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
71 / 120
Certyfikaty energetyczne są to prawa majątkowe do energii i świadectwa efektywności energetycznej. Spółka tworzy
rezerwy na szacowaną ilość praw do energii i świadectw efektywności energetycznej do umorzenia w okresie
sprawozdawczym, która jest ujmowana w ciężar kosztów działalności podstawowej, jako koszty zużycia materiałów i
energii w przypadku zakupu energii na potrzeby własne lub jako podatki i opłaty w przypadku sprzedaży energii.
Obowiązek przedłożenia certyfikatów energetycznych do umorzenia lub do uiszczenia opłaty zastępczej lub uzyskania
oświadczenia wraz audytem efektywności energetycznej jest uregulowany na podstawie odrębnych przepisów.
Pozostałe rezerwy
Pozostałe rezerwy obejmują głównie rezerwy na toczące się postępowania sądowe i tworzone są na bazie dostępnych
informacji, w tym opinii niezależnych ekspertów. Spółka tworzy rezerwy w przypadku, gdy na koniec okresu
sprawozdawczego na Spółce ciąży obowiązek wynikający ze zdarzeń przeszłych, który można wiarygodnie
oszacować i gdy jest prawdopodobne, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wydatkowania
środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne.
W pozycji pozostałych rezerw prezentowane są również rezerwy na umowy rodzące obciążenia. Jeżeli Spółka jest
stroną umowy, na podstawie której nieuniknione koszty wypełnienia obowiązku przeważają nad korzyściami, które
według przewidywań będą uzyskane na jej mocy, obecny obowiązek wynikający z umowy Spółka rozpoznaje i
wycenia jako rezerwę, którą ujmuje w ciężar kosztów działalności podstawowej. Na nieuniknione koszty wynikające z
umowy składają się co najmniej koszty netto zakończenia umowy, odpowiadające niższej spośród kwot kosztów
wypełnienia umowy i kosztów wszelkich odszkodowań lub kar wynikających z jej niewypełnienia.
SZACUNKI
Tworzenie rezerw wymaga dokonania szacunków prawdopodobieństwa wypływu środków zawierających w sobie
korzyści ekonomiczne oraz określenia wysokości stanowiącej najbardziej wiarygodny szacunek nakładów
niezbędnych do wypełnienia obowiązku obecnego na koniec okresu sprawozdawczego. Rezerwy są tworzone, gdy
prawdopodobieństwo wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne jest większe niż 50%.
Rezerwy na koszty likwidacji i środowiskowa
Przy kalkulacji ww. rezerw istnieje znaczna niepewność szacunków, na które wpływają takie czynniki jak zmiany w
regulacjach prawnych, dodatkowe niezbędne koszty zidentyfikowane podczas wykonywanych prac lub pojawienie się
nowych technik ich realizacji, zmiany klimatyczne, zmiany w przewidywanym okresie użytkowania składników
aktywów, jak również zmiany stóp dyskonta oraz wskaźników inflacji. W szczególności dokonywane przez Spółkę
szacunki kosztów wycofania z eksploatacji opierają się na znanym otoczeniu regulacyjnym i zewnętrznym. Te
szacunki kosztów mogą ulec zmianie w przyszłości, w tym w wyniku transformacji energetycznej i podejmowanych
przez Spółkę działań dążących do osiągnięcia neutralności emisyjnej.
Rezerwy
Długoterminowe
Krótkoterminowe
Razem
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
Na koszty likwidacji i środowiskowa
2 378
2 149
72
102
2 450
2 251
Nagrody jubileuszowe i świadczenia
po okresie zatrudnienia
510
521
86
88
596
609
Emisje CO₂, certyfikaty energetyczne
-
-
3 327
3 780
3 327
3 780
Pozostałe
172
201
480
458
652
659
3 060
2 871
3 965
4 428
7 025
7 299
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
72 / 120
Zmiana stanu rezerw
Na koszty
likwidacji i
środowiskowa
Rezerwa na
nagrody
jubileuszowe i
świadczenia
po okresie
zatrudnienia
Emisje CO₂,
certyfikaty
energetyczne
Pozostałe
Razem
01/01/2024
2 251
609
3 780
659
7 299
Utworzenie
361
109
3 368
58
3 896
Odwrócenie
(41)
(51)
(98)
(58)
(248)
Wykorzystanie
(121)
(71)
(3 723)
(7)
(3 922)
2 450
596
3 327
652
7 025
01/01/2023
2 385
488
3 662
696
7 231
Utworzenie
17
205
4 115
102
4 439
Odwrócenie
(67)
(18)
(1)
(30)
(116)
Wykorzystanie
(84)
(66)
(3 996)
(82)
(4 228)
Różnice kursowe
-
-
-
(27)
(27)
2 251
609
3 780
659
7 299
11.11.1 Rezerwa środowiskowa i na koszty likwidacji
Spółka jest prawnie zobowiązana do usuwania zanieczyszczeń środowiska gruntowo-wodnego w obrębie zakładu
produkcyjnego w Płocku, stacji paliw, terminali paliw, byłych baz magazynowych oraz starych gazowni.
Zarząd ORLEN dokonał szacunków rezerwy na ryzyko środowiskowe związane z usunięciem zanieczyszczeń na
podstawie analizy przygotowanej przez niezależnego eksperta uwzględniające przewidywane koszty remediacji. W
zależności od rodzaju obiektu generującego zanieczyszczenia, wartość rezerwy jest szacowana poprzez
uwzględnienie częstotliwości remediacji, skali zanieczyszczenia środowiska i osiągniętych efektów ekologicznych.
Wycofanie z eksploatacji większości obiektów nastąpi w dalszej przyszłości, co skutkuje niepewnością w zakresie
oceny szczegółowych wymagań, które będą musiały zostać spełnione w momencie ich usunięcia. Poziom
niepewności jest obciążony potencjalną zmianą regulacji dotyczących m.in. ochrony środowiska, czynników
związanych ze zmianami klimatu, w tym także zwiększonego ryzyka ekstremalnych zjawisk pogodowych lub zmiany
średnich opadów deszczu, jak również oczekiwań społecznych. Czynniki dotyczące zmian klimatu i postępującej
transformacji energetycznej mogą dodatkowo wpływać na przesunięcie pierwotnych terminów realizacji prac
remediacyjnych w wyniku skrócenia okresów użytkowania aktywów trwałych i spowodować konieczność
wcześniejszej rekultywacji/remediacji gruntów, bądź likwidacji odwiertów lub kopalni. Jednocześnie, istotnym
czynnikiem jest postęp technologiczny, który będzie kształtował przyszłe koszty likwidacji.
Na etapie poszukiwania, zagospodarowania i wydobycia złóż węglowodorów Spółka tworzy rezerwy na koszty
likwidacji odwiertów i infrastruktury wspierającej.
Rezerwę na koszty likwidacji odwiertów tworzy się, gdy na Spółce ciąży obowiązek likwidacji dokonanych odwiertów
po zakończeniu ich wykorzystywania. W przypadku, gdy rezerwy dotyczą kosztów likwidacji odwiertów stanowiących
rzeczowe aktywa trwałe wartość zdyskontowanej rezerwy zwiększa wartość początkową odwiertów i po przejściu do
fazy eksploatacji amortyzowana jest w okresie przewidywanego, ekonomicznego użytkowania odwiertów. Późniejsze
korekty wysokości rezerwy będące skutkiem zmian szacunków są również ujmowane jako korekta wartości składnika
rzeczowych aktywów trwałych. Korekty wysokości rezerwy wynikające ze zmiany dyskonta (z tytułu upływu czasu)
ujmuje się w rachunku zysków i strat.
Wartość rezerwy na koszty likwidacji odwiertów oparta jest na szacunkach przyszłych kosztów likwidacji aktywów i
rekultywacji gruntów, na które znaczący wpływ mają przyjęte stopy dyskonta oraz szacunek okresu wystąpienia
przyszłych wypływów pieniężnych. Rezerwa na przyszłe koszty likwidacji odwiertów wyliczona jest w oparciu o koszt
stanowiący średni koszt likwidacji odwiertów w poszczególnych oddziałach wydobywczych w ciągu ostatnich trzech
pełnych lat poprzedzających okres sprawozdawczy, skorygowany o prognozowany wskaźnik wzrostu cen towarów i
usług konsumpcyjnych oraz zmianę wartości pieniądza w czasie. Uwzględnienie trzyletniego horyzontu czasowego
wiąże się ze zróżnicowaniem ilości likwidowanych odwiertów i ich kosztu likwidacji w poszczególnych latach.
Spółka do kalkulacji rezerw zastosowała zmienne stopy dyskonta uwzględniające przewidywane zmiany
oprocentowania 10-letnich obligacji rządowych dla poszczególnych krajów. Dla pierwszych 5-ciu lat zastosowana
stopa dyskonta odzwierciedla zmienną stopę wolną od ryzyka oszacowaną na podstawie krzywej rentowności obligacji
10-letnich.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
73 / 120
Od roku 2029 stopa wolna od ryzyka została oszacowana jako suma celu inflacyjnego oraz średniej z lat 2007-2020
spreadu pomiędzy historyczną dochodowością obligacji 10-cioletnich a historyczną inflacją. Na 31 grudnia 2024 roku
i 31 grudnia 2023 roku średnia ważona stopa dyskonta wynosiła 4,63%.
Spółka przeanalizowała wpływ zmiany stóp dyskonta finansowego o +/- 0,5 p.p zastosowanych do kalkulacji rezerwy
środowiskowej i na koszty likwidacji. Gdyby zastosowane stopy dyskonta wzrosły o 0,5 p.p. rezerwa byłaby niższa o
151 mln PLN, gdyby nastąpił spadek stóp dyskonta o 0,5 p.p. rezerwa byłaby wyższa o 162 mln PLN.
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych
Rezerwa na nagrody
jubileuszowe
Świadczenia po
okresie zatrudnienia
Razem
NOTA
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
Stan na początek okresu
303
269
306
219
609
488
Koszty bieżącego zatrudnienia
17
13
11
11
28
24
Koszty odsetek
16
18
16
14
32
32
Zyski i straty aktuarialne,
powstałe na skutek zmian
założeń:
10
48
(13)
79
(3)
127
demograficznych
2
6
-
10
2
16
finansowych
(7)
43
(4)
63
(11)
106
pozostałych
15
(1)
(9)
6
6
5
Koszty przeszłego zatrudnienia
-
-
-
5
-
5
Płatności w ramach programu
(44)
(45)
(26)
(22)
(70)
(67)
11.11
302
303
294
306
596
609
Wartość księgowa zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych na 31 grudnia 2024 roku i 31 grudnia 2023 roku jest
równa wartości bieżącej.
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych w podziale na pracowników aktywnych i emerytów
Pracownicy aktywni
Emeryci
Razem
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
525
532
71
77
596
609
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych dotyczą pracowników aktywnych i emerytów na terenie Polski.
Rezerwa na nagrody
jubileuszowe
Świadczenia po okresie
zatrudnienia
Razem
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
Analiza zapadalności
świadczeń
pracowniczych
do 1 roku
45
44
41
44
86
88
powyżej 1 do 5 lat
119
116
70
72
189
188
powyżej 5 lat
138
143
183
190
321
333
302
303
294
306
596
609
Średni ważony okres obowiązywania zobowiązania dla świadczeń po okresie zatrudnienia w 2024 i w 2023 roku
wyniósł odpowiednio 12 i 11 lat.
W 2024 roku wartość rezerwy na świadczenia pracownicze zmieniła się w efekcie aktualizacji założeń, w głównej
mierze w zakresie stopy dyskonta i przewidywanej inflacji oraz zmiany wskaźnika planowanego wzrostu
wynagrodzeń. Rezerwa na świadczenia pracownicze oszacowana na bazie założeń z roku 2023 byłaby niższa o (64)
mln PLN.
Na 31 grudnia 2024 roku Spółka przyjęła następujące założenia aktuarialne, które miały wpływ na wysokość rezerw
aktuarialnych: stopa dyskonta: 5,9%, wskaźnik wzrostu wynagrodzeń: 5,4% w roku 2025, 2,7% w roku 2026 oraz
2,5% w latach kolejnych.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
74 / 120
Analiza wrażliwości na zmiany założeń aktuarialnych
Spółka przeanalizowała wpływ zmiany założeń finansowych oraz demograficznych i ustaliła, że efekt zmian
wskaźników: wynagrodzeń o +/- 0,5 p.p., stopy dyskonta finansowego o +/- 0,5 p.p. oraz wskaźnika rotacji
pracowników o +/- 0,5 p.p. jest nieistotny. W związku z tym Spółka odstąpiła od szczegółowej prezentacji.
Spółka realizuje płatności świadczeń pracowniczych z bieżących środków. W ramach świadczeń pracowniczych w
Spółce występują również dodatkowe programy określonych składek, gdzie obowiązek Spółki jest spełniony przez
odprowadzanie składek do wyodrębnionych funduszów (Pracowniczy Program Emerytalny oraz Pracowniczy
Program Kapitałowy). Koszty z tego tytułu prezentowane są w pozycji Świadczenia pracownicze.
11.11.2 Rezerwa na emisje CO
2
, certyfikaty energetyczne
Rezerwa na emisje CO2 i certyfikaty energetyczne obejmuje głównie rezerwy na szacowane w okresie
sprawozdawczym koszty emisji CO2.
Na 31 grudnia 2024 roku oraz na 31 grudnia 2023 roku wartość rezerwy na emisję CO2 wyniosła odpowiednio 3 100
mln PLN oraz 3 565 mln PLN. Wartość rezerwy na 31 grudnia 2024 roku była niższa o (465) mln PLN w porównaniu
ze stanem z końca 2023 roku.
Zmiana wynikała ze zmniejszenia rezerwy netto na szacowane emisje CO2 w kwocie (372) mln PLN, na którą składały
się wartość utworzenia rezerwy w wysokości 3 100 mln PLN w oparciu o metodę średnioważonej ceny posiadanych
uprawnień oraz wartość wykorzystania rezerwy w związku z umorzeniem praw majątkowych za 2023 rok w kwocie
(3 472) mln PLN oraz dokonania aktualizacji rezerwy z 2023 roku w kwocie (93) mln PLN.
11.11.3 Pozostałe rezerwy
Na 31 grudnia 2024 roku i na 31 grudnia 2023 roku pozostałe rezerwy obejmowały głównie rezerwy na ryzyka
niekorzystnych rozstrzygnięć toczących się procesów administracyjnych, sądowych, podatkowych oraz rezerwę na
kontrakty generujące obciążenia w kwocie odpowiednio 401 mln PLN oraz 432 mln PLN.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
75 / 120
12. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW
PIENIĘŻNYCH
WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Spółka w ramach sprawozdania z przepływów pieniężnych stosuje m.in. następujące zasady:
przepływy pieniężne z działalności operacyjnej wykazuje metodą pośrednią,
składniki środków pieniężnych wykazane w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych i w sprawozdaniu z sytuacji
finansowej są tożsame,
wpływy i wydatki z tytułu rozliczenia pochodnych instrumentów finansowych prezentuje w działalności
operacyjnej.
12.1 (Zysk) z tytułu różnic kursowych
NOTA
2024
2023
(dane
przekształcone)
Nadwyżka dodatnich/(ujemnych) różnic kursowych zaprezentowana
w sprawozdaniu z zysków lub strat i innych całkowitych dochodów
10.11.1,
10.11.2
154
282
Korekty zysku przed opodatkowaniem z tytułu różnic kursowych
zaprezentowane w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych
(132)
(415)
zrealizowane różnice kursowe dotyczące działalności inwestycyjnej i finansowej
(19)
(128)
niezrealizowane różnice kursowe dotyczące działalności
inwestycyjnej i finansowej
(131)
(259)
różnice kursowe od środków pieniężnych
18
(28)
Różnice kursowe dotyczące działalności operacyjnej
nie korygujące zysku przed opodatkowaniem
22
(133)
12.2 Odsetki netto
NOTA
2024
2023
(dane
przekształcone)
Przychody i koszty finansowe z tytułu odsetek netto zaprezentowane
w sprawozdaniu z zysków lub strat i innych całkowitych dochodów
10.11.1,
10.11.2
1 751
2 267
Korekty zysku przed opodatkowaniem z tytułu odsetek zaprezentowane
w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych
(1 557)
(1 518)
otrzymane odsetki dotyczące działalności inwestycyjnej
(1 861)
(1 813)
zapłacone odsetki dotyczące działalności finansowej
965
946
naliczone odsetki dotyczące działalności inwestycyjnej i finansowej
(661)
(651)
Przychody i koszty finansowe z tytułu odsetek netto dotyczące działalności
operacyjnej nie korygujące zysku przed opodatkowaniem
194
749
12.3 (Zysk) na działalności inwestycyjnej
NOTA
2024
2023
(Zysk)/Strata ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych
10.9, 10.10
(390)
354
Utworzenie/(odwrócenie) odpisów aktualizujących wartość rzeczowych
aktywów trwałych, wartości niematerialnych i pozostałych składników
majątku
10.9, 10.10
5 196
14 525
Utworzenie/(odwrócenie) odpisów aktualizujących wartość akcji
i udziałów w jednostkach zależnych
10.11.1,
10.11.2
5 974
(73)
Strata/(odwrócenie straty) z tytułu utraty wartości udzielonych pożyczek
10.12
(375)
761
Strata/(odwrócenie straty) z tytułu utraty wartości aktywów z tytułu cash pool
10.12
(997)
1 324
Pozostałe
(294)
(30)
9 114
16 861
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
76 / 120
12.4 Zmiana stanu rezerw
NOTA
2024
2023
Zmiana stanu rezerw zaprezentowana w sprawozdaniu z sytuacji
finansowej
(274)
67
Wykorzystanie rezerwy na emisje CO₂, certyfikaty energetyczne z roku
poprzedniego
3 503
3 863
Zwiększenia/(Zmniejszenia) wartości składników rzeczowych aktywów
trwałych
11.1
(216)
20
Zyski i straty aktuarialne
15
(79)
Zmiana stanu rezerw w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych
3 028
3 871
12.5 Pozostałe korekty
NOTA
2024
2023
(dane
przekształcone)
Rozliczenie dotacji na prawa majątkowe
(1 412)
(2 181)
Depozyty zabezpieczające
11.10.1,
11.10.2
(717)
8 447
Zapasy obowiązkowe
(661)
2 023
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu kontraktów wycenionych na
moment rozliczenia połączenia jednostek
11.10.1,
11.10.2
(2 461)
(13 772)
Instrumenty pochodne
(2 526)
(16 712)
Pozostałe
(227)
(535)
(8 004)
(22 730)
12.6 Podatek dochodowy (zapłacony)
NOTA
2024
2023
Podatek dochodowy od zysku przed opodatkowaniem
10.13.1
(1 785)
(5 023)
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu podatku odroczonego
10.13.2
(103)
3 220
Zmiana stanu należności i zobowiązań z tytułu podatku dochodowego
198
(3 749)
Podatek odroczony ujęty w innych całkowitych dochodach
10.13.2
489
362
Połączenie jednostek
-
(31)
Pozostałe
37
-
(1 164)
(5 221)
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
77 / 120
13. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA
FINANSOWEGO
WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Spółka ujmuje składnik aktywów lub zobowiązanie finansowe w swoim sprawozdaniu z sytuacji finansowej wtedy
i tylko wtedy, gdy staje się stroną umowy tego instrumentu. Spółka wyłącza składnik aktywów finansowych ze
sprawozdania z sytuacji finansowej wtedy gdy:
umowne prawa do przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych wygasły, lub Spółka przeniosła
składnik aktywów finansowych na inną jednostkę, a przeniesienie spełniło warunki zaprzestania ujmowania.
Spółka wyłącza ze swojego sprawozdania z sytuacji finansowej zobowiązanie finansowe, gdy zobowiązanie
przestało istnieć - to znaczy, kiedy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł.
Wycena aktywów i zobowiązań finansowych
W momencie początkowego ujęcia, z wyjątkiem należności z tytułu dostaw i usług, Spółka wycenia składnik aktywów
lub zobowiązań finansowych niekwalifikowanych jako wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy (tj.
przeznaczone do obrotu) według wartości godziwej powiększonej, o koszty transakcji, które mogą być bezpośrednio
przypisane do nabycia lub emisji składnika aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych. Spółka nie klasyfikuje
instrumentów jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy przy początkowym ujęciu, tj. nie stosuje
opcji wartości godziwej.
Na koniec okresu sprawozdawczego Spółka wycenia składnik aktywów lub zobowiązań finansowych według
zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej, z wyjątkiem instrumentów
pochodnych oraz należności w ramach limitu faktoringu pełnego, które są wyceniane według wartości godziwej.
W odniesieniu do instrumentów kapitałowych, w szczególności do akcji i udziałów notowanych/nienotowanych, które
nie są przeznaczone do obrotu, Spółka klasyfikuje instrumenty je jako wyceniane według wartości godziwej przez inne
całkowite dochody.
Pochodne instrumenty finansowe nieobjęte rachunkowością zabezpieczeń
Instrumenty pochodne na zakup aktywów niefinansowych, które są zawierane i utrzymywane z zamiarem rozliczenia
tych transakcji poprzez fizyczną dostawę aktywów w celu ich wykorzystania na potrzeby własne Spółki, nie podlegają
wycenie na dzień bilansowy.
Pochodne instrumenty finansowe, zawarte w celu zabezpieczenia ryzyka Spółki, które nie stanowią instrumentu
zabezpieczającego w rachunkowości zabezpieczeń, klasyfikuje się do aktywów/zobowiązań finansowych
wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy. Zyski i straty z tytułu zmian wartości godziwej instrumentów
pochodnych, które nie spełniają zasad rachunkowości zabezpieczeń są odnoszone w zysk lub stratę okresu
sprawozdawczego.
Instrumenty te stanowią zabezpieczenie w sensie ekonomicznym. Spółka dopuszcza też zawieranie transakcji
spekulacyjnych, jednak są one ściśle kontrolowane i ograniczone przez limity ryzyka.
Do instrumentów pochodnych zaklasyfikowanych do wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy zalicza
się również te instrumenty pochodne, w stosunku do których unieważniono powiązanie zabezpieczające.
Utrata wartości aktywów finansowych
Spółka ujmuje odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych na składnikach aktywów finansowych wycenianych w
zamortyzowanym koszcie lub w wartości godziwej przez inne całkowite dochody (za wyjątkiem inwestycji w aktywa
kapitałowe).
Oczekiwane straty kredytowe są to straty kredytowe (ang. Expected Credit Loss - ECL) ważone
prawdopodobieństwem wystąpienia niewykonania zobowiązania. Spółka stosuje następujące modele wyznaczania
odpisów z tytułu utraty wartości:
Model ogólny
Model ogólny jest stosowany przez Spółkę dla aktywów finansowych wycenianych wg zamortyzowanego kosztu (w
tym dla należności handlowych od kontrahentów w metodzie indywidualnej) oraz dla instrumentów dłużnych
wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody, a także dla wystawionych zobowiązań warunkowych
(zabezpieczenia takie jak: gwarancje, poręczenia) o charakterze finansowym, w przypadku gdy na dzień sporządzania
sprawozdania istnieje zobowiązanie bilansowe zabezpieczone takim dokumentem.
W modelu ogólnym Spółka monitoruje zmiany poziomu ryzyka kredytowego związanego z danym składnikiem
aktywów finansowych oraz klasyfikuje aktywa finansowe do jednego z trzech etapów wyznaczania odpisów z tytułu
utraty wartości w oparciu o obserwację zmiany poziomu ryzyka kredytowego w stosunku do początkowego ujęcia
instrumentu.
W zależności od zaklasyfikowania do poszczególnych etapów, odpis z tytułu utraty wartości jest szacowany w
horyzoncie 12-miesięcy (etap 1) lub w horyzoncie życia instrumentu (etap 2 oraz etap 3).
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
78 / 120
Na każdy dzień kończący okres sprawozdawczy Spółka dokonuje analizy wystąpienia przesłanek skutkujących
zaklasyfikowaniem aktywów finansowych do poszczególnych etapów wyznaczania odpisu z tytułu utraty wartości,
takich jak m.in. zmiany ratingu dłużnika, poważne problemy finansowe dłużnika, wystąpienie istotnej niekorzystnej
zmiany w jego środowisku ekonomicznym, prawnym lub rynkowym.
Oczekiwana strata kredytowa wyznaczana jest w oparciu o aktualne poziomy prawdopodobieństwa
niewypłacalności PD (probability of default), implikowane z rynkowych kwotowań instrumentów CDS (tzw. forward
looking) z uwzględnieniem aktualnego ratingu kontrahenta, i sektora jego działalności.
Model uproszczony
Model uproszczony jest stosowany przez Spółkę dla należności z tytułu dostaw i usług i pozostałych należności.
W modelu uproszczonym Spółka nie monitoruje zmian poziomu ryzyka kredytowego w trakcie życia instrumentu
oraz szacuje oczekiwaną stratę kredytową w horyzoncie do terminu zapadalności instrumentu. Szczegóły
dotyczące metodologii kalkulacji modelu uproszczonego opisane zostały nocie 11.5.2.
Rachunkowość zabezpieczeń
W obszarze rachunkowości zabezpieczeń Spółka stosuje wymogi MSSF 9. Instrumenty pochodne, wyznaczone
jako instrumenty zabezpieczające, od których oczekuje się, że ich wartość godziwa lub wynikające z nich przepływy
pieniężne skompensują zmiany wartości godziwej lub przepływów pieniężnych pozycji zabezpieczanej ujmuje się
zgodnie z zasadami rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej lub przepływów pieniężnych.
W Spółce występują dwa rodzaje powiązań zabezpieczających: zabezpieczenie przepływów pieniężnych oraz
zabezpieczenie wartości godziwej.
Spółka ocenia efektywność zabezpieczenia przepływów pieniężnych zarówno w momencie ustanowienia
zabezpieczenia jak i w okresach późniejszych, co najmniej na koniec okresu sprawozdawczego. W przypadku
stosowania rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych, Spółka ujmuje w innych całkowitych dochodach
część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym, która stanowi efektywne zabezpieczenie,
natomiast nieefektywną część ujmuje w wyniku finansowym. Dodatkowo (w przypadku zabezpieczenia ryzyka
walutowego – element ryzyka kursu spot), w ramach kapitału w oddzielnej pozycji Spółka ujmuje zmianę wartości
godziwej z tytułu elementu terminowego, stanowiącego koszt zabezpieczenia.
Do oceny efektywności zabezpieczenia Spółka wykorzystuje metody statystyczne, w tym w szczególności metodę
bezpośredniej kompensaty.
Weryfikacja spełnienia warunków w zakresie efektywności powiązania dokonywana jest na bazie prospektywnej,
w oparciu o analizę jakościową. Jeśli to konieczne, Spółka wykorzystuje analizę ilościową (metoda regresji liniowej)
w celu potwierdzenia istnienia ekonomicznego powiązania pomiędzy instrumentem zabezpieczającym i pozycją
zabezpieczaną.
W przypadku stosowania rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej, Spółka ujmuje zyski lub straty
wynikające z przeszacowania wartości godziwej pochodnego instrumentu zabezpieczającego w wyniku
finansowym, oraz koryguje wartość księgową pozycji zabezpieczanej o zyski lub straty związane z pozycją
zabezpieczaną, wynikające z zabezpieczanego ryzyka i ujmuje je w wyniku finansowym (w tej samej pozycji, w
której są ujmowane zabezpieczające instrumenty pochodne). Skumulowana korekta wyceny pozycji
zabezpieczanej z tytułu zabezpieczanego ryzyka jest przenoszona do wyniku finansowego w momencie, gdy
realizacja pozycji zabezpieczanej ma wpływ na wynik finansowy.
W przypadku stosowania rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych, oddzielny składnik kapitału
własnego związany z pozycją zabezpieczaną (kapitał z tytułu stosowania rachunkowości zabezpieczeń ) koryguje
się o niższą z kwot (w wartościach bezwzględnych): a) skumulowane od momentu ustanowienia zabezpieczenia
zyski lub straty na instrumencie zabezpieczającym, oraz b) skumulowaną od momentu ustanowienia
zabezpieczenia zmianę wartości godziwej (bieżącej) pozycji zabezpieczanej, Część zysków lub strat związanych z
instrumentem zabezpieczającym, która stanowi efektywne zabezpieczenie z tytułu zabezpieczanego ryzyka (tj.
część, która kompensuje się ze zmianą kapitału z tytułu stosowania rachunkowości zabezpieczeń), Spółka ujmuje
w innych całkowitych dochodach. Dodatkowo, w przypadku zabezpieczenia ryzyka walutowego, gdy Spółka
oddziela element terminowy (forward) od elementu bieżącego (spot) kontraktu forward i wyznacza jedynie element
bieżący (spot) jako instrument zabezpieczający, wtedy w odniesieniu do elementu terminowego ujmuje zmiany
wartości elementu terminowego w odrębnym składniku kapitału – koszcie zabezpieczenia. Nieefektywną część
zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym ujmuje w wyniku finansowym.
Jeśli zabezpieczenie planowanej transakcji skutkuje ujęciem składnika aktywów niefinansowych lub zobowiązania
niefinansowego, albo planowana transakcja związana ze składnikiem aktywów niefinansowych lub zobowiązaniem
niefinansowym staje się uprawdopodobnionym przyszłym zobowiązaniem, w odniesieniu do którego stosowana
będzie rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej, Spółka wyłącza zyski lub straty z kapitału z tytułu
stosowania rachunkowości zabezpieczeń i włącza je do początkowego kosztu nabycia lub do innej wartości
księgowej składnika aktywów lub zobowiązania. W każdym innym przypadku, zyski lub straty przeklasyfikowuje się
z kapitału z tytułu stosowania rachunkowości zabezpieczeń do wyniku finansowego w tym samym okresie albo w
okresach, w których zabezpieczane oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne mają wpływ na wynik finansowy.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
79 / 120
Jednakże, jeśli Spółka oczekuje, że całość lub część strat ujętych w innych całkowitych dochodach nie będzie
odzyskana w przyszłych okresach, ujmuje w wyniku finansowym kwotę, co do której oczekuje się, że nie będzie
odzyskana.
Jeśli zabezpieczenie planowanej transakcji skutkuje ujęciem przychodów ze sprzedaży wyrobów, towarów,
materiałów lub usług, Spółka wyłącza związane z tym zyski lub straty, które były ujęte w innych całkowitych
dochodach i koryguje powyższe przychody.
W odniesieniu do zabezpieczenia ryzyka walutowego, Spółka przeprowadza przeklasyfikowanie kwot zmian
elementu terminowego skumulowanych w odrębnym składniku kapitału własnego – koszcie zabezpieczenia do
wyniku finansowego jako korektę wynikającą z przeklasyfikowania w tym samym okresie lub okresach, w których
zabezpieczane oczekiwane przepływy pieniężne wpływają na wynik finansowy.
Spółka zaprzestaje stosowania zasad rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych jeżeli powiązanie (lub
jego część) przestaje spełniać kryteria rachunkowości zabezpieczeń, w tym w szczególności, gdy realizacja pozycji
zabezpieczanej przestaje być wysoce prawdopodobna, instrument zabezpieczający wygasa, zostaje sprzedany,
rozwiązany lub wykonany lub następuje zmiana celu zarządzania ryzykiem, a ustanowione powiązanie nie realizuje
nowego celu zarządzania ryzykiem. Jeśli Spółka zaprzestaje stosowania rachunkowości zabezpieczeń w odniesieniu
do zabezpieczenia przepływów pieniężnych, wtedy jeżeli Spółka wciąż oczekuje, że nastąpią zabezpieczane przyszłe
przepływy pieniężne, kwota ta pozostaje w pozycji kapitał z tytułu stosowania rachunkowości zabezpieczeń, dopóki
przyszłe przepływy pieniężne nie nastąpią. Jeżeli Spółka nie oczekuje już, że nastąpią zabezpieczane przyszłe
przepływy pieniężne, przeprowadza natychmiastowe przeklasyfikowanie skumulowanej kwoty z kapitału z tytułu
stosowania rachunkowości zabezpieczeń do wyniku finansowego jako korektę wynikającą z przeklasyfikowania.
Ustalanie wartości godziwej
Spółka wykorzystuje w maksymalnym stopniu obserwowalne dane wejściowe i w minimalnym stopniu uwzględnia
nieobserwowalne dane wejściowe aby oszacować wartość godziwą czyli cenę, która zostałaby osiągnięta w transakcji
przeprowadzonej na zwykłych warunkach przeniesienia zobowiązania lub instrumentu kapitałowego między
uczestnikami rynku na dzień wyceny i w aktualnych warunkach rynkowych.
Spółka wycenia instrumenty pochodne w wartości godziwej przy zastosowaniu modeli wyceny instrumentów
finansowych, wykorzystując ogólnie dostępne kursy walutowe, stopy procentowe, krzywe forward i zmienności dla
walut i towarów pochodzące z aktywnych rynków.
Wartość godziwa instrumentów pochodnych ustalana jest w oparciu o zdyskontowane przyszłe przepływy z tytułu
zawartych transakcji kalkulowane w oparciu o różnicę między ceną terminową a transakcyjną. Kurs terminowy jest
wyznaczany bezpośrednio w oparciu o kwotowania punktów swapowych, które dodaje się do kursu spot.
PROFESJONALNY OSĄD
Instrumenty finansowe
Zarząd dokonuje osądu w zakresie klasyfikacji instrumentów finansowych, oceny charakteru i zakresu ryzyka
związanego z instrumentami finansowymi oraz zastosowania rachunkowości zabezpieczeń. Spółka klasyfikuje
instrumenty finansowe do poszczególnych kategorii na bazie oceny modelu biznesowego, biorąc pod uwagę cel ich
nabycia oraz charakter nabywanych walorów jak również ocenę charakterystyki wynikających z umowy przepływów
pieniężnych.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
80 / 120
13.1 Kategorie i klasy instrumentów finansowych
Klasy instrumentów finansowych
Kategorie instrumentów finansowych
31/12/2024
31/12/2023
NOTA
AKTYWA
Aktywa finansowe wyceniane w wartości
godziwej przez wynik finansowy
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
11.10.1
4
1
Aktywa finansowe wyceniane w wartości
godziwej przez inne całkowite dochody
Wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite
dochody
11.10.1
281
284
Instrumenty pochodne niewyznaczone dla celów
rachunkowości zabezpieczeń
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
11.10.1
39
125
Dostawy i usługi w ramach limitu faktoringu
pełnego
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
11.5.2
218
1 298
Instrumenty pochodne w ramach centralizacji
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
11.10.1
689
831
Instrumenty zabezpieczające przepływy
pieniężne
Instrumenty finansowe zabezpieczające
11.10.1
1 526
2 132
Instrumenty zabezpieczające wartość godziwą
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
11.10.1
3
11
Leasing
Wyłączone z zakresu klasyfikacji i wyceny MSSF 9
20
20
Korekta pozycji zabezpieczanej
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
11.10.1
8
6
Aktywa wyceniane w zamortyzowanym koszcie
49 419
47 450
Dostawy i usługi
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
11.5.2
12 988
14 688
Pożyczki udzielone
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
11.10.1
23 499
15 908
Środki pieniężne
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
11.6
1 368
2 854
Cash pool
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
11.10.1
8 870
12 312
Należności z tytułu rozliczonych instrumentów
pochodnych
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
11.10.1
85
257
Nabyte papiery wartościowe
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
11.10.1
296
281
Depozyty zabezpieczające
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
11.10.1
921
206
Środki pieniężne o ograniczonej możliwości
dysponowania
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
11.10.1
207
250
Aktywa z tytułu finansowania
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
11.10.1
581
511
Pozostałe
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
11.5.2,
11.10.1
604
183
52 207
52 158
ZOBOWIĄZANIA
Instrumenty pochodne niewyznaczone dla celów
rachunkowości zabezpieczeń
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
11.10.2
78
422
Instrumenty pochodne w ramach centralizacji
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
11.10.2
641
811
Instrumenty zabezpieczające przepływy
pieniężne
Instrumenty finansowe zabezpieczające
11.10.2
249
420
Instrumenty zabezpieczające wartość godziwą
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
11.10.2
9
6
Leasing
Wyłączone z zakresu klasyfikacji i wyceny MSSF 9
14.3.1
3 430
3 381
Korekta pozycji zabezpieczanej
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
11.10.2
4
12
Zobowiązania wyceniane w zamortyzowanym koszcie
40 320
40 803
Kredyty
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
11.7.1
7 419
3 995
Pożyczki
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
11.7.2
720
2 300
Obligacje
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
11.7.3
6 294
6 361
Dostawy i usługi
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
11.5.3
10 569
11 278
Zobowiązania inwestycyjne
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
11.5.3,
11.10.2
4 183
4 667
Cash pool
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
11.10.2
6 545
7 732
Zobowiązania z tytułu rozliczonych
instrumentów pochodnych
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
11.10.2
192
454
Depozyty zabezpieczające
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
11.10.2
-
2
Niezrealizowane zobowiązanie wobec Gazprom
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
11.5.3
3 619
3 472
Pozostałe
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
11.5.3,
11.10.2
779
542
44 731
45 855
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
81 / 120
13.2 Pozycje dochodów, kosztów, zysków lub strat i innych całkowitych
dochodów
Kategorie instrumentów finansowych
2024
2023
NOTA
(dane
przekształcone)
Przychody z tytułu odsetek
10.9, 10.11.1
2 236
2 852
od aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
2 235
2 851
od leasingu
Wyłączone z zakresu klasyfikacji i wyceny MSSF 9
1
1
Koszty z tytułu odsetek
10.11.2
(418)
(501)
od zobowiązań finansowych wycenianych w zamortyzowanym
koszcie
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
(256)
(350)
od leasingu
Wyłączone z zakresu klasyfikacji i wyceny MSSF 9
(162)
(151)
(Strata)/odwrócenie straty z tytułu utraty wartości
instrumentów finansowych
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
10.12
1 289
(2 258)
Zyski/(Straty) z tytułu instrumentów finansowych
64
2 333
nadwyżka dodatnich/(ujemnych) różnic kursowych
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie (aktywa)
10.9, 10.10,
10.11.1,
10.11.2
75
(584)
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie (zobowiązania)
(168)
1 870
rozliczenie i wycena pochodnych instrumentów finansowych
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
10.9, 10.10,
10.11.1,
10.11.2
(143)
(71)
Instrumenty finansowe zabezpieczające przepływy
pieniężne (część nieefektywna)
10.9, 10.10
132
619
Instrumenty finansowe zabezpieczające (rozliczenie
kosztów zabezpieczenia)
10.9, 10.10
167
493
dywidendy od jednostek pozostałych
Wyceniane w wartości godziwej
przez inne całkowite dochody
10.11.1
1
-
pozostałe przychody
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
10.11.1
-
6
Pozostałe przychody i koszty finansowe
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
10.11.1,
10.11.2
186
(114)
3 357
2 312
pozostałe, niepodlegające MSSF 7
Dywidendy od jednostek zależnych i
współkontrolowanych
10.11.1
2 534
1 235
Różnice kursowe od dywidend
10.11.1,
10.11.2
2
(5)
Odpisy aktualizujące akcje i udziały w jednostkach
zależnych
10.11.1,
10.11.2
(5 974)
73
Pozostałe odsetki
10.11.1,
10.11.2
5
(46)
Pozostałe przychody i koszty finansowe
10.11.1,
10.11.2
9
54
(3 424)
1 311
Powyższa tabela prezentuje pozycje zysków lub strat, w których ujmowany jest wynik na wycenie i rozliczeniu
instrumentów finansowych.
W 2024 roku i w 2023 roku zyski/(straty) z tytułu inwestycji w instrumenty kapitałowe wyceniane w wartości godziwej
przez inne całkowite dochody wyniosły odpowiednio (3) mln PLN i 6 mln PLN.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
82 / 120
13.3 Ustalanie wartości godziwej
31/12/2024
31/12/2024
Hierarchia wartości godziwej
NOTA
Wartość
księgowa
Wartość
godziwa
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Aktywa finansowe
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez
wynik finansowy
11.10.1
4
4
-
-
4
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez
inne całkowite dochody
11.10.1
281
281
25
-
256
Pożyczki udzielone
11.10.1
23 499
23 969
-
23 969
-
Nabyte papiery wartościowe
11.10.1
296
399
-
399
-
Instrumenty pochodne, w tym:
11.10.1
2 257
2 257
376
1 881
-
Instrumenty pochodne w ramach centralizacji
11.10.1
689
689
-
689
-
26 337
26 910
401
26 249
260
Zobowiązania finansowe
Kredyty
11.7.1
7 419
7 421
-
7 421
-
Pożyczki
11.7.2
720
720
-
720
-
Obligacje
11.7.3
6 294
6 252
5 245
1 007
-
Instrumenty pochodne, w tym:
11.10.2
977
977
92
885
-
Instrumenty pochodne w ramach centralizacji
11.10.2
641
641
-
641
-
15 410
15 370
5 337
10 033
-
Informacje w zakresie wartości godziwej Nieruchomości inwestycyjnych zostały przedstawione w nocie 11.10.1.
31/12/2023
31/12/2023
Hierarchia wartości godziwej
NOTA
Wartość
księgowa
Wartość
godziwa
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Aktywa finansowe
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez
wynik finansowy
11.10.1
1
1
-
-
1
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez
inne całkowite dochody
11.10.1
284
284
28
-
256
Pożyczki udzielone
11.10.1
15 908
16 624
-
16 624
-
Nabyte papiery wartościowe
11.10.1
281
399
-
399
-
Instrumenty pochodne, w tym:
11.10.1
3 099
3 099
328
2 771
-
Instrumenty pochodne w ramach centralizacji
11.10.1
831
831
-
831
-
19 573
20 407
356
19 794
257
Zobowiązania finansowe
Kredyty
11.7.1
3 995
4 003
-
4 003
-
Pożyczki
11.7.2
2 300
2 296
-
2 296
-
Obligacje
11.7.3
6 361
6 224
5 216
1 008
-
Instrumenty pochodne, w tym:
11.10.2
1 659
1 659
29
1 630
-
Instrumenty pochodne w ramach centralizacji
11.10.2
811
811
-
811
-
14 315
14 182
5 245
8 937
-
Dla pozostałych klas aktywów i zobowiązań finansowych wartość godziwa odpowiada ich wartości księgowej.
13.3.1 Metody wyceny do wartości godziwej (hierarchia wartości godziwej)
Zobowiązania finansowe z tytułu kredytów, obligacji oraz zobowiązania i należności z tytułu pożyczek wyceniane są
do wartości godziwej przy zastosowaniu metody zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Stopy dyskontowe
ustalane są na podstawie rynkowych stóp na bazie kwotowań 1–miesięcznych, 3–miesięcznych i 6–miesięcznych
powiększonych o marże właściwe dla poszczególnych instrumentów finansowych.
W pozycji aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody ujęto udziały i akcje
notowane/nienotowane nieprzeznaczone do obrotu. Dla akcji nienotowanych na aktywnym rynku, dla których nie ma
obserwowalnych danych wejściowych zastosowano wartość godziwą ustaloną na bazie oczekiwanych
dyskontowanych przepływów pieniężnych.
W okresie sprawozdawczym i w okresie porównawczym w Spółce nie wystąpiły przesunięcia pomiędzy Poziomami
hierarchii wartości godziwej.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
83 / 120
13.4 Rachunkowość zabezpieczeń
ORLEN stosuje rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych oraz wartości godziwej w odniesieniu do przyjętych
następujących strategii:
A. rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych w zakresie:
terminowych transakcji sprzedaży i zakupu walut zabezpieczających działalność operacyjną,
zabezpieczenia zmiany marż na sprzedawanych produktach rafineryjnych i petrochemicznych,
zabezpieczenia okresowego zwiększenia zapasów operacyjnych,
zabezpieczenia niedopasowania czasowego wynikającego ze sprzedaży produktów rafineryjnych,
zabezpieczenia cen gazu wynikających z kontraktów kupna i sprzedaży gazu,
zabezpieczenia cen uprawnień do emisji CO₂.
B. rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej w zakresie:
zabezpieczenia sprzedaży asfaltów po cenie stałej.
Obecnie źródłami nieefektywności w przypadku stosowania rachunkowości zabezpieczeń dla ryzyka walutowego jest różnica
pomiędzy terminem zapadalności dla instrumentu zabezpieczającego, przypadającego na ostatnie dni robocze miesiąca M-
1 a terminem zapadalności pozycji zabezpieczanej, gdzie przychody ze sprzedaży produktów petrochemicznych i
rafineryjnych realizowane są w pierwszych kolejnych dniach danego miesiąca M lub różnica między wartością początkową
instrumentu zabezpieczającego i pozycji zabezpieczanej.
Natomiast w przypadku ryzyka towarowego źródła nieefektywności wynikają z wyznaczonych na pozycję zabezpieczaną
komponentów ryzyka, będących elementem składowym uprawdopodobnionego planowanego przyszłego zakupu ropy,
sprzedaży i kupna gazu a instrumentami zabezpieczającymi opartymi wyłącznie o indeksy towarowe sprzedawanych
produktów rafineryjnych oraz instrumentami zabezpieczającymi opartymi o europejski indeks gazowy TTF.
Z uwagi na bieżącą i prognozowaną ekspozycję Spółki na ryzyko kursowe walut EUR oraz USD wynikającą z
działalności operacyjnej (ekspozycja Spółki w EUR wyższa niż w USD) oraz z perspektywy możliwości zastosowania
hedgingu naturalnego zasadne jest dążenie do sytuacji, w której Spółka posiada zobowiązania dłużne częściowo w
walucie obcej, w tym w szczególności w EUR.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
84 / 120
Informacja o instrumentach zabezpieczających – struktura terminowa zapadalności
2024
Rodzaj ryzyka /
typ instrumentu
Jednostka
miary
do 1 roku
powyżej 1 do
3 lat
powyżej 3 do
5 lat
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
Ryzyko walutowe
Forwardy walutowe - zabezpieczenie pozycji długiej (kupno)
Nominał
USD
53 186 454
18 067 636
-
Średni kurs USD/PLN
4,14
4,07
-
Forwardy walutowe - zabezpieczenie pozycji krótkiej (sprzedaż)
Nominał
EUR
402 000 000
1 433 500 000
515 000 000
Średni kurs EUR/PLN
4,78
5,34
4,91
Ryzyko towarowe
Swapy towarowe - zabezpieczenie przyszłych przychodów (sprzedaż)
Ropa naftowa
Wolumen
BBL
146 000
-
-
Średnia cena (USD/BBL)
79,05
-
-
Paliwo lotnicze
Wolumen
MT
9 900
-
-
Średnia cena (USD/MT)
708,25
-
-
Gaz ziemny
Wolumen
MWh
9 510 420
2 023 680
-
Średnia cena (EUR/MWh)
41,31
40,82
-
Swap towarowy - zapasy (kupno)
Gaz ziemny
Wolumen
MWh
1 686 580
-
-
Średnia cena (EUR/MWh)
35,44
-
-
Gaz ziemny
Wolumen
mmBtu
62 389 500
-
-
Średnia cena (USD/mmBtu)
3,29
-
-
Futures towarowy - zabezpieczenie ceny uprawnień do emisji CO2
(kupno)
Wolumen
MT
18 140 000
2 808 000
-
Średnia cena (EUR/EUA)
69,32
68,76
-
Zabezpieczenie wartości godziwej
Ryzyko towarowe
Swapy towarowe - zabezpieczenie przyszłych przychodów (kupno)
Ropa naftowa
Wolumen
BBL
723 270
247 820
-
Średnia cena (USD/BBL)
73,54
72,91
-
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
85 / 120
2023
Rodzaj ryzyka /
typ instrumentu
Jednostka
miary
do 1 roku
powyżej 1 do
3 lat
powyżej 3 do
5 lat
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
Ryzyko walutowe
Forwardy walutowe - zabezpieczenie pozycji długiej (kupno)
Nominał
USD
71 758 448
16 868 208
-
Średni kurs USD/PLN
4,29
4,40
-
Forwardy walutowe - zabezpieczenie pozycji krótkiej (sprzedaż)
Nominał
EUR
402 500 000
1 296 500 000
446 000 000
Średni kurs EUR/PLN
4,71
5,24
5,24
Nominał
EUR
147 703 052
-
-
Średni kurs EUR/USD
1,21
-
-
Swapy walutowe - zabezpieczenie pozycji krótkiej (sprzedaż)
Nominał
EUR
210 000 000
-
-
Średni kurs EUR/PLN
5,17
-
-
Ryzyko towarowe
Swapy towarowe - zabezpieczenie przyszłych przychodów (sprzedaż)
Ropa naftowa
Wolumen
BBL
3 326 000
-
-
Średnia cena (USD/BBL)
77,64
-
-
Gaz ziemny
Wolumen
MWh
12 090 250
684 480
-
Średnia cena (EUR/MWh)
38,02
26,49
-
Olej napędowy
Wolumen
MT
100 000
-
-
Średnia cena (USD/MT)
755,21
-
Swap towarowy - zapasy (kupno)
Gaz ziemny
Wolumen
mmBtu
21 945 000
-
-
Średnia cena (USD/mmBtu)
2,77
-
-
Olej napędowy
Wolumen
MT
80 000
-
-
Średnia cena (USD/MT)
775,62
-
Futures towarowy - zabezpieczenie ceny uprawnień do emisji CO2
(kupno)
Wolumen
MT
7 239 000
18 000
-
Średnia cena (EUR/EUA)
70,98
73,50
-
Zabezpieczenie wartości godziwej
Ryzyko towarowe
Swapy towarowe - zabezpieczenie przyszłych przychodów (kupno)
Ropa naftowa
Wolumen
BBL
948 420
237 020
-
Średnia cena (USD/BBL)
74,76
71,17
-
Olej opałowy ciężki
Wolumen
MT
1 334
-
-
Średnia cena (USD/MT)
397,67
-
Olej opałowy lekki
Wolumen
MT
421
-
-
Średnia cena (USD/MT)
768,08
-
-
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
86 / 120
Planowana data realizacji zabezpieczanego przepływu pieniężnego i wartości godziwej, która zostanie
ujęta w zysku lub stracie
31/12/2024
31/12/2023
Ekspozycja walutowa operacyjna
2025-2030
2024-2028
Ekspozycja na ryzyko towarowe
2025-2027
2024-2025
Skutki rachunkowości zabezpieczeń dla sytuacji finansowej i wyników
2024
Typ powiązania /
rodzaj ryzyka /
typ instrumentu
Kupno (K)/
Sprzedaż (S)
Strategie zabezpieczające
w ramach zabezpieczenia
przepływów pieniężnych
Jednostka
miary
Nominał/
wolumen
31/12/2024
Aktywa
31/12/2024
Zobowiązania
31/12/2024
Zmiany
wartości
godziwej
(jako
podstawa do
ustalenia
części
nieefektywnej
w danym
okresie)
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
Ryzyko walutowe
FX_EUR.PLN
S
sprzedaż produktów
denominowanych /
indeksowanych w walutach
obcych
EUR
2 350 500 000
1 062
16
(7)
FX_USD.PLN
K
dostawy za zakupy
denominowane w walucie obcej
lub indeksowane do kursu
waluty obcej
USD
71 254 090
6
4
33
FX_EUR.USD
S
sprzedaż produktów
denominowanych /
indeksowanych w walutach
obcych
EUR
-
-
-
(60)
SW_EUR.PLN
S
EUR
-
-
-
(127)
1 068
20
(161)
Ryzyko towarowe
Ropa naftowa
S
niedopasowanie czasowe na
zakupach ropy / zabezpieczenie
zapasów ponadnormatywnych
BBL
146 000
4
-
(11)
Olej napędowy
S
zabezpieczenie zapasów
ponadnormatywnych
MT
-
-
-
(5)
Olej napędowy
K
zabezpieczenie zapasów
ponadnormatywnych
MT
-
-
-
4
Paliwo lotnicze
S
zabezpieczenie zapasów
ponadnormatywnych
MT
9 900
-
1
(1)
Gaz ziemny
S
sprzedaż gazu ziemnego po
cenach indeksowanych
MWh
11 534 100
-
209
(446)
Gaz ziemny
K
zakup gazu ziemnego po
cenach indeksowanych
MWh
1 686 580
81
3
87
Gaz ziemny
K
zakup gazu ziemnego
skroplonego LNG po cenach
indeksowanych
mmBtu
62 389 500
Uprawnienia do emisji
CO2
K
zabezpieczenie ceny zakupu
uprawnień do emisji CO2
MT
20 948 000
373
16
98
458
229
(274)
1 526
249
(435)
Zabezpieczenie wartości godziwej
Ryzyko towarowe
Ropa naftowa
K
sprzedaż asfaltu w cenie stałej
BBL
971 090
3
9
(11)
3
9
(11)
1 529
258
(446)
Wartość bilansowa została ujęta w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji Instrumenty pochodne, Nota 11.10.1, Nota 11.10.2.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
87 / 120
2023
Typ powiązania /
rodzaj ryzyka /
typ instrumentu
Kupno (K)/
Sprzedaż
(S)
Strategie zabezpieczające
w ramach zabezpieczenia
przepływów pieniężnych
Jednostka
miary
Nominał/
wolumen
31/12/2023
Aktywa
31/12/2023
Zobowiązania
31/12/2023
Zmiany
wartości
godziwej
(jako
podstawa do
ustalenia
części
nieefektywnej
w danym
okresie)
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
Ryzyko walutowe
FX_EUR.PLN
S
sprzedaż produktów
denominowanych /
indeksowanych w walutach
obcych
EUR
2 145 000 000
1 053
-
1 197
FX_USD.PLN
K
dostawy za zakupy
denominowane w walucie obcej
lub indeksowane do kursu
waluty obcej
USD
88 626 656
-
31
(15)
FX_EUR.USD
S
sprzedaż produktów
denominowanych /
indeksowanych w walutach
obcych
EUR
147 703 052
60
-
(343)
SW_EUR.PLN
S
EUR
210 000 000
127
-
74
1 240
31
913
Ryzyko towarowe
Ropa naftowa
S
niedopasowanie czasowe na
zakupach ropy / zabezpieczenie
zapasów ponadnormatywnych
BBL
3 326 000
15
-
-
Olej napędowy
S
zabezpieczenie zapasów
ponadnormatywnych
MT
100 000
5
-
5
Olej napędowy
K
zabezpieczenie zapasów
ponadnormatywnych
MT
80 000
-
4
(4)
Uprawnienia do emisji CO2
K
zabezpieczenie ceny zakupu
uprawnień do emisji CO2
MT
7 257 000
259
-
281
Gaz ziemny
S
sprzedaż gazu ziemnego po
cenach indeksowanych
MWh
12 774 730
603
366
12 366
Gaz ziemny
K
zakup gazu ziemnego po
cenach indeksowanych
MWh
-
10
19
(906)
Gaz ziemny
K
zakup gazu ziemnego
skroplonego LNG po cenach
indeksowanych
mmBtu
21 945 000
892
389
11 742
2 132
420
12 655
Zabezpieczenie wartości godziwej
Ryzyko towarowe
Ropa naftowa
K
sprzedaż asfaltu w cenie stałej
BBL
1 185 440
11
6
(18)
Olej opałowy ciężki
K
sprzedaż asfaltu w cenie stałej
MT
1 334
-
-
3
Olej opałowy lekki
K
sprzedaż asfaltu w cenie stałej
MT
421
-
-
2
11
6
(13)
2 143
426
12 642
Wartość bilansowa została ujęta w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji Instrumenty pochodne, Nota 11.10.1, Nota 11.10.2.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
88 / 120
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
2024
Rodzaj ryzyka / typ pozycji
Zmiany wartości godziwej
pozycji zabezpieczanej (jako
podstawa do ustalenia części
nieefektywnej w danym okresie -
pozycja pozabilansowa)
Kapitał z tytułu stosowania
rachunkowości zabezpieczeń
(wartość brutto) dla powiązań
pozostających w
rachunkowości zabezpieczeń
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
Ryzyko walutowe (EUR)
Przyszłe przychody ze sprzedaży
225
751
Przyszłe koszty wytworzenia
3
-
Ryzyko walutowe (USD)
Przyszłe koszty wytworzenia
(29)
1
199
752
Ryzyko towarowe
Zapasy
(4)
(141)
Przyszłe przychody ze sprzedaży
242
(36)
Wartości niematerialne
(102)
225
Inne aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży
37
132
173
180
372
932
2023
Rodzaj ryzyka / typ pozycji
Zmiany wartości godziwej
pozycji zabezpieczanej (jako
podstawa do ustalenia części
nieefektywnej w danym okresie -
pozycja pozabilansowa)
Kapitał z tytułu stosowania
rachunkowości zabezpieczeń
(wartość brutto) dla powiązań
pozostających w
rachunkowości zabezpieczeń
Ryzyko walutowe (EUR)
Przyszłe przychody ze sprzedaży
(1 388)
215
Przyszłe koszty wytworzenia
628
-
Zapasy
-
-
Ryzyko walutowe (USD)
Przyszłe koszty wytworzenia
15
(23)
Zapasy
-
-
(745)
192
Ryzyko towarowe
Zapasy
2 332
(373)
Przyszłe przychody ze sprzedaży
(14 570)
2 880
Wartości niematerialne
(115)
124
Inne aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży
(165)
135
(12 518)
2 766
(13 263)
2 958
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
89 / 120
Zabezpieczenie wartości godziwej
2024
Rodzaj ryzyka / typ
pozycji
Skumulowana
wartość
korekty
bilansowej z
tytułu
wartości
godziwej
Skumulowana
wartość
korekty
bilansowej z
tytułu
wartości
godziwej
Pozycja w
sprawozdaniu z
sytuacji
finansowej, w
której została ujęta
wartość bilansowa
Zmiana wartości
korekty pozycji
zabezpieczanej w
danym okresie
Zmiany wartości
godziwej (jako
podstawa do
ustalenia części
nieefektywnej w
danym okresie)
Różnica między
zyskiem lub stratą
z tytułu
zabezpieczenia na
instrumencie
zabezpieczającym
oraz pozycją
zabezpieczaną
Aktywa
31/12/2024
Zobowiązania
31/12/2024
Ryzyko towarowe
Przyszłe przychody
ze sprzedaży
8
4
Instrumenty
pochodne
oraz pozostałe
aktywa
i zobowiązania
10
(11)
(1)
2023
Rodzaj ryzyka / typ
pozycji
Skumulowana
wartość
korekty
bilansowej z
tytułu
wartości
godziwej
Skumulowana
wartość
korekty
bilansowej z
tytułu
wartości
godziwej
Pozycja w
sprawozdaniu z
sytuacji finansowej,
w której została
ujęta wartość
bilansowa
Zmiana wartości
korekty pozycji
zabezpieczanej w
danym okresie
Zmiany wartości
godziwej (jako
podstawa do
ustalenia części
nieefektywnej w
danym okresie)
Różnica między
zyskiem lub stratą
z tytułu
zabezpieczenia na
instrumencie
zabezpieczającym
oraz pozycją
zabezpieczaną
Aktywa
31/12/2023
Zobowiązania
31/12/2023
Ryzyko towarowe
Przyszłe przychody
ze sprzedaży
6
12
Instrumenty
pochodne
oraz pozostałe
aktywa
i zobowiązania
16
(13)
3
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
90 / 120
Wpływ rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych na sprawozdanie z zysków lub strat i
inne całkowite dochody
2024
Rodzaj ryzyka / typ
pozycji
Zyski lub straty z
tytułu
zabezpieczenia
dla okresu
sprawozdawczego
ujęte w innych
całkowitych
dochodach
Nieefektywność
zabezpieczenia
ujęta w wyniku
finansowym w
okresie
Pozycja w
sprawozdaniu,
gdzie została ujęta
wycena
nieefektywności
zabezpieczenia
Kwota
przeklasyfikowana z
innych całkowitych
dochodów do wyniku
finansowego jako
korekta z tytułu
przeklasyfikowania, ze
względu na:
Kwota przeklasyfikowana
z innych całkowitych
dochodów do wyniku
finansowego jako korekta
z tytułu
przeklasyfikowania, ze
względu na:
Realizację pozycji
zabezpieczanej w
okresie (powiązania
kontynuowane)
Pozycja w wyniku
finansowym, która zawiera
korektę z tytułu
przeklasyfikowania
Ryzyko walutowe
(EUR/PLN)
forwardy walutowe
536
-
-
234
Przychody ze sprzedaży
forwardy walutowe
(597)
-
Pozostałe
przychody/koszty
operacyjne
162
Pozostałe przychody/koszty
operacyjne
Ryzyko walutowe
(USD/PLN)
forwardy walutowe
24
-
-
(36)
Koszty wytworzenia
(operacyjne)
forwardy walutowe
-
-
-
(162)
Zapasy
forwardy walutowe
9
-
Pozostałe
przychody/koszty
operacyjne
5
Pozostałe przychody/koszty
operacyjne
(28)
-
203
Ryzyko towarowe
swapy towarowe
232
-
-
(189)
Zapasy
swapy towarowe
(2 916)
-
-
2 550
Przychody ze sprzedaży
swapy towarowe
-
2
Pozostałe
przychody/koszty
operacyjne
-
Pozostałe przychody/koszty
operacyjne
futures towarowy
101
-
-
(99)
Wartości niematerialne
futures towarowy
(3)
-
-
(83)
Inne aktywa trwałe
przeznaczone do sprzedaży
(2 586)
2
2 179
(2 614)
2
2 382
W składnikach innych całkowitych dochodów dotyczących kapitału z tytułu stosowania rachunkowości zabezpieczeń brutto
w kwocie (2 585) mln PLN Spółka ujmuje zyski lub straty w kwocie (2 614) mln PLN ujęte w okresie 12 miesięcy 2024 roku
oraz rozliczone instrumenty zabezpieczające oczekujące na pozycję zabezpieczaną w kwocie 29 mln PLN w tym 63 mln
PLN dotyczące 2024 roku i (34) mln PLN rozliczone z poprzedniego roku.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
91 / 120
2023
Rodzaj ryzyka / typ
pozycji
Zyski lub straty z
tytułu
zabezpieczenia
dla okresu
sprawozdawczego
ujęte w innych
całkowitych
dochodach
Nieefektywność
zabezpieczenia
ujęta w wyniku
finansowym w
okresie
Pozycja w
sprawozdaniu,
gdzie została ujęta
wycena
nieefektywności
zabezpieczenia
Kwota
przeklasyfikowana z
innych całkowitych
dochodów do wyniku
finansowego jako
korekta z tytułu
przeklasyfikowania, ze
względu na:
Kwota przeklasyfikowana
z innych całkowitych
dochodów do wyniku
finansowego jako
korekta z tytułu
przeklasyfikowania, ze
względu na:
Realizację pozycji
zabezpieczanej w
okresie (powiązania
kontynuowane)
Pozycja w wyniku
finansowym, która
zawiera korektę z tytułu
przeklasyfikowania
Ryzyko walutowe
(EUR/PLN)
forwardy
walutowe/swapy walutowe
1 021
-
-
(139)
Przychody ze sprzedaży
forwardy walutowe
403
1
Pozostałe
przychody/koszty
operacyjne
500
Pozostałe
przychody/koszty
operacyjne
Ryzyko walutowe
(USD/PLN)
forwardy walutowe
-
-
-
-
Przychody ze sprzedaży
forwardy walutowe
(18)
-
-
(24)
Koszty wytworzenia
(operacyjne)
forwardy walutowe
-
-
-
(392)
Zapasy
forwardy walutowe
4
-
Pozostałe
przychody/koszty
operacyjne
(7)
Pozostałe
przychody/koszty
operacyjne
1 410
1
(62)
Ryzyko towarowe
swapy towarowe
(48)
-
-
(1 223)
Zapasy
swapy towarowe
1 362
-
-
3 794
Przychody ze sprzedaży
swapy towarowe
(4 769)
504
Pozostałe
przychody/koszty
operacyjne
-
Pozostałe
przychody/koszty
operacyjne
futures towarowy
117
-
-
16
Wartości niematerialne
futures towarowy
165
-
-
(95)
Inne aktywa trwałe
przeznaczone do
sprzedaży
(3 173)
504
2 492
(1 763)
505
2 430
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
92 / 120
Uzgodnienie kapitału z tytułu stosowania rachunkowości zabezpieczeń
2024
Kapitał z tytułu stosowania rachunkowości zabezpieczeń w
podziale na
Część
efektywna
zmiany
wartości
godziwej
Część
efektywna z
tytułu
rozliczenia
instrumentów
Koszt
zabezpieczenia
związany z
wystąpieniem
transakcji
Razem
Ryzyko walutowe
01/01/2024
192
(22)
911
1 081
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
Wpływ wyceny transakcji zabezpieczających (część skuteczna)
622
-
(449)
173
Reklasyfikacja do wyniku finansowego w związku z realizacją pozycji
zabezpieczanej, w tym:
(60)
24
(167)
(203)
reklasyfikacja instrumentów z poprzedniego roku
-
24
(28)
(4)
Instrumenty do rozliczenia
-
6
7
13
Rozliczenie części nieefektywnej
(2)
-
-
(2)
31/12/2024
752
8
302
1 062
Ryzyko towarowe
01/01/2024
2 766
(77)
-
2 689
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
Wpływ wyceny transakcji zabezpieczających (część skuteczna)
(308)
-
n/d
(308)
Reklasyfikacja do wyniku finansowego w związku z realizacją pozycji
zabezpieczanej, w tym:
(2 149)
(30)
n/d
(2 179)
reklasyfikacja instrumentów z poprzedniego roku
(30)
(30)
Instrumenty do rozliczenia
-
50
50
Rozliczenie części nieefektywnej
(129)
-
-
(129)
31/12/2024
180
(57)
123
Kapitał z tytułu stosowania rachunkowości zabezpieczeń brutto
01/01/2024
2 958
(99)
911
3 770
Podatek odroczony od rozliczenia i wyceny instrumentów
zabezpieczających
(562)
19
(174)
(717)
Kapitał z tytułu stosowania rachunkowości zabezpieczeń netto
01/01/2024
2 396
(80)
737
3 053
Kapitał z tytułu stosowania rachunkowości zabezpieczeń brutto
31/12/2024
932
(49)
302
1 185
Podatek odroczony od rozliczenia i wyceny instrumentów
zabezpieczających
(177)
9
(58)
(226)
Kapitał z tytułu stosowania rachunkowości zabezpieczeń netto
31/12/2024
755
(40)
244
959
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
93 / 120
2023
Kapitał z tytułu stosowania rachunkowości zabezpieczeń w
podziale na
Część
efektywna
zmiany
wartości
godziwej
Część
efektywna z
tytułu
rozliczenia
instrumentów
Koszt
zabezpieczenia
związany z
wystąpieniem
transakcji
Razem
Ryzyko walutowe
01/01/2023
(812)
(28)
505
(335)
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
Wpływ wyceny transakcji zabezpieczających (część skuteczna)
478
-
872
1 350
Reklasyfikacja do wyniku finansowego w związku z realizacją pozycji
zabezpieczanej, w tym:
526
29
(493)
62
reklasyfikacja instrumentów z poprzedniego roku
-
29
(27)
2
Instrumenty do rozliczenia
-
(23)
27
4
31/12/2023
192
(22)
911
1 081
Ryzyko towarowe
01/01/2023
5 939
-
-
5 939
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
Wpływ wyceny transakcji zabezpieczających (część skuteczna)
4 205
-
n/d
4 205
Reklasyfikacja do wyniku finansowego w związku z realizacją pozycji
zabezpieczanej
(2 492)
-
n/d
(2 492)
Reklasyfikacja do wyniku finansowego w związku brakiem realizacji
pozycji zabezpieczanej
(4 769)
(2 396)
(7 165)
Instrumenty do rozliczenia
-
2 319
2 319
Rozliczenie części nieefektywnej
(117)
-
-
(117)
31/12/2023
2 766
(77)
2 689
Kapitał z tytułu stosowania rachunkowości zabezpieczeń brutto
01/01/2023
5 127
(28)
505
5 604
Podatek odroczony od rozliczenia i wyceny instrumentów
zabezpieczających
(974)
5
(96)
(1 065)
Kapitał z tytułu stosowania rachunkowości zabezpieczeń netto
01/01/2023
4 153
(23)
409
4 539
Kapitał z tytułu stosowania rachunkowości zabezpieczeń brutto
31/12/2023
2 958
(99)
911
3 770
Podatek odroczony od rozliczenia i wyceny instrumentów
zabezpieczających
(562)
19
(174)
(717)
Kapitał z tytułu stosowania rachunkowości zabezpieczeń netto
31/12/2023
2 396
(80)
737
3 053
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
94 / 120
13.5 Identyfikacja ryzyka
Zarządzanie ryzykiem skupia się głównie na nieprzewidywalności rynków i ma na celu ograniczenie wpływu zmienności na
wyniki finansowe Spółki.
Rodzaj ryzyka
Ekspozycja
Pomiar ryzyka
Zarządzanie/Zabezpieczanie
RYNKOWE
Towarowe
- ryzyko zmian marż na sprzedawanych
produktach rafineryjnych i petrochemicznych;
- ryzyko zmian cen ropy naftowej i produktów
związane z niedopasowaniem czasowym;
- ryzyko zmian cen uprawnień do emisji CO₂;
- ryzyko zmiany cen gazu
- ryzyko zmian cen ropy naftowej i produktów
rafineryjnych związane z obowiązkiem
utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy i
paliw;
- ryzyko wynikające z uprawdopodobnionych
zobowiązań i należności obejmujące
zapewnienie wybranym odbiorcom formuł
cenowych opartych na cenie stałej w czasie
W oparciu o
planowane przepływy
pieniężne.
Polityki zarządzania ryzykiem
rynkowym oraz strategie
zabezpieczające, które określają
zasady pomiaru poszczególnych
ekspozycji, parametry i horyzont
czasowy zabezpieczania danego ryzyka
oraz stosowane instrumenty
zabezpieczające.
Zarządzanie ryzykiem rynkowym
odbywa się przy wykorzystaniu m.in.
instrumentów pochodnych, które są
stosowane do ograniczenia ryzyka
zmian wartości godziwej i ryzyka zmian
przepływów pieniężnych.
Ustalając wycenę rynkową
instrumentów, Spółka korzysta z
własnych systemów ewidencji i wyceny
instrumentów pochodnych jak również
polega na informacjach uzyskanych z
wiodących na danym rynku banków
oraz firm brokerskich lub serwisów
informacyjnych. Transakcje zawierane
są wyłącznie z wiarygodnymi
partnerami, dopuszczonymi do udziału
w transakcjach w wyniku zastosowania
odpowiednich procedur i podpisania
odpowiedniej dokumentacji.
Zmian kursów
walutowych
- ekonomiczna ekspozycja walutowa
wynikająca z wpływów pomniejszonych o
wydatki indeksowane do lub denominowane w
walucie innej niż waluta funkcjonalna;
- ekspozycja walutowa wynikająca z inwestycji
bądź uprawdopodobnionych zobowiązań i
należności w walutach obcych;
- bilansowa ekspozycja walutowa wynikająca z
denominowanych w walutach obcych aktywów i
pasywów
W oparciu o
planowane przepływy
pieniężne.
W oparciu o analizy
pozycji bilansowych.
Zmian stóp
procentowych
-ekspozycja wynikająca z posiadanych
aktywów oraz pasywów, dla których przychody
oraz koszty odsetkowe uzależnione są od
zmiennych stóp procentowych, w tym
lokowanie nadwyżek pieniężnych i
zobowiązania dłużne
W oparciu o udział w
całości zadłużenia
brutto pozycji, dla
których koszty
odsetkowe są
uzależnione od
zmiennych stóp
procentowych.
Płynności
Ryzyko nieprzewidzianego niedoboru środków
pieniężnych lub braku dostępu do źródeł
finansowania zarówno w horyzoncie krótko jak i
długoterminowym, prowadzące do przejściowej
lub trwałej utraty zdolności do regulowania
zobowiązań skutkujących koniecznością
pozyskania finansowania na mniej korzystnych
warunkach lub utratą potencjalnych korzyści
wynikających z nadpłynności.
W oparciu o planowane
przepływy pieniężne z
działalności
operacyjnej,
inwestycyjnej i
finansowej w
horyzoncie krótko i
długoterminowym.
Polityka zarządzania płynnością, która
określa zasady raportowania i
konsolidacji płynności. Spółka prowadzi
politykę dywersyfikacji źródeł
finansowania oraz wykorzystuje
zróżnicowane narzędzia dla
efektywnego zarządzania płynnością.
Spółka prowadzi również bieżący
monitoring poziomu kowenantów
finansowych oraz sporządza ich
projekcję w perspektywie
długoterminowej.
Kredytowe
Ryzyko upadłości banków krajowych lub
zagranicznych, na rachunkach których są
przetrzymywane lub w których lokowane są
środki pieniężne, lub ryzyko niewypłacalności
emitentów, których papiery wartościowe zostały
nabyte, będące bilansową ekspozycją
posiadanych aktywów finansowych: środków
pieniężnych i ich ekwiwalentów a także
krótkoterminowych aktywów finansowych.
Regularny przegląd
wiarygodności
kredytowej banków,
emitentów papierów
wartościowych i ich
ratingów oraz
wyznaczanie limitów
koncentracji środków.
Zarządzanie w oparciu o zasady
zarządzania nadwyżkami pieniężnymi,
które określają możliwości
przyznawania limitów koncentracji dla
poszczególnych banków ustalanych na
podstawie m in. ratingów oraz danych
sprawozdawczych. Współpraca głównie
z bankami kredytującymi. Ograniczenie
rodzajowe nabywanych papierów
wartościowych pod kątem terminu ich
wykupu i podmiotowe pod kątem ryzyka
kredytowego emitenta.
Ryzyko nieuregulowania należności za
dostarczone produkty i usługi przez
kontrahentów, z którymi zawierane są
transakcje handlowe z odroczonym terminem
płatności.
Analiza wiarygodności i
wypłacalności
kontrahentów.
Zarządzanie w oparciu o przyjęte
procedury i politykę w zakresie
zarządzania kredytem kupieckim i
windykacją, w tym wyznaczania limitów
kredytowych i ustanawiania
zabezpieczeń.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
95 / 120
Strategie zabezpieczające w ramach
rachunkowości zabezpieczeń
wykorzystywane w 2024 roku
Komponent
Rodzaj powiązania
Sprzedaż asfaltu w cenie stałej
Komponent ryzyka Brent / Fuel Oil / Gas Oil, będący
elementem składowym bezwarunkowego i wiążącego
zobowiązania komercyjnego z zawartej transakcji
sprzedaży w cenie stałej
zabezpieczenie wartości
godziwej
Zapasy ponadnormatywne
Komponent ryzyka Brent DTD, będący elementem
przyszłego zakupu ropy; pozycja identyfikowana na
podstawie dostaw ropy z miesiąca realizacji/dostawy
transakcji zabezpieczającej według kolejności ich
otrzymania
zabezpieczenie przepływów
pieniężnych
Komponent ryzyka EBOB / ULSD / 3,5PCT, będący
elementem składowym sprzedaży benzyny / oleju
napędowego / oleju opałowego; pozycja identyfikowana
na podstawie faktur sprzedażowych wystawionych w
miesiącu realizacji/dostawy transakcji zabezpieczającej
według kolejności ich wystawienia
Sprzedaż produktów denominowanych
/indeksowanych w walutach obcych
Faktury dotyczące sprzedaży denominowanej w walucie
obcej lub indeksowanej do kursu waluty obcej wystawione
w dniu zapadalności transakcji Forward i dniach kolejnych
według kolejności ich wystawienia; wartość nominalna w
walucie obcej do wysokości wartości nominalnej
instrumentu zabezpieczającego w walucie obcej oraz
komponent walutowy EUR/PLN i EUR/USD wynikający z
prognozowanych przyszłych przychodów ze sprzedaży
gazu.
zabezpieczenie przepływów
pieniężnych
Dostawy za zakupy denominowane w
walucie obcej lub indeksowane do
kursu waluty obcej
Dostawy za zakupy denominowane w walucie obcej lub
indeksowane do kursu waluty obcej otrzymane w dniu
zapadalności transakcji Forward i dniach kolejnych według
kolejności ich dostarczenia; wartość nominalna w walucie
obcej do wysokości wartości nominalnej instrumentu
zabezpieczającego w walucie obcej oraz zabezpieczenie
przyszłych, wysoce prawdopodobnych przepływów
pieniężnych z tytułu zakupu gazu w walucie obcej.
zabezpieczenie przepływów
pieniężnych
Zakup gazu ziemnego skroplonego
LNG po cenach indeksowanych
Wolumen ekspozycji zakupu gazu skroplonego LNG po
cenach wyrażonych w indeksie Henry Hub
zabezpieczenie przepływów
pieniężnych
Sprzedaż i zakup gazu ziemnego po
cenach indeksowanych
Komponent ryzyka wynikający z kontraktów sprzedaży i
zakupu gazu po cenach opartych o indeksy gazowe z
rynku europejskiego skorelowane z indeksem TTF
(komponent indeksu TTF)
zabezpieczenie przepływów
pieniężnych
Zabezpieczenie cen uprawnień do
emisji CO₂
Zabezpieczenie ceny zakupu uprawnień CO2
wynikających z fizycznego zakupu uprawnień,
koniecznych do realizacji obowiązku rozliczenia emisji
CO2.
zabezpieczenie przepływów
pieniężnych
półka zabezpiecza ryzyko finansowe w oparciu o polityki i strategie zarządzania ryzykiem rynkowym pod nadzorem
Komitetów Ryzyka Finansowego, Zarządu i Rady Nadzorczej ORLEN.
Standardowe zabezpieczanie walutowej ekspozycji ekonomicznej odbywa się w sposób rolowany i powtarzalny
obejmując standardowo okres kolejnych 24 miesięcy, przy czym dopuszcza się zabezpieczanie walutowej ekspozycji
ekonomicznej w EUR (z uwagi na jej stabilność i przewidywalność) na okresy maksymalnie do 60 miesięcy.
Dedykowana strategia zabezpieczająca ryzyko walutowe wyznacza optymalne poziomy zabezpieczenia do 100%
kwoty narażonej na ryzyko dla standardowego okresu oraz dopuszczalne odchylenia.
W przypadku ryzyka towarowego poziom zabezpieczenia poszczególnych ekspozycji jest określony w dedykowanej
strategii zabezpieczającej zaakceptowanej przez Komitet Ryzyka Finansowego.
Ekspozycja na ryzyko cen towarów związana z:
niedopasowaniem czasowym na nienormatywnych zapasach operacyjnych zabezpieczana jest do 100%
wolumenu zapasów narażonego na przedmiotowe ryzyko;
uprawdopodobnionymi zobowiązaniami lub należnościami ORLEN zabezpieczana jest do 100 % wolumenu
narażonego na przedmiotowe ryzyko (oferowania odbiorcom formuł cenowych opartych na cenie stałej w czasie);
niedopasowaniem czasowym na zakupach ropy jest zabezpieczana na wolumenie odpowiadającym 90%
wolumenu przerabianej ropy.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
96 / 120
Realizacja strategii zarządzania ryzykiem towarowym i walutowym na kontraktach dotyczących zakupu i sprzedaży
gazu ziemnego polega na zarządzaniu ryzykiem całkowitej otwartej pozycji wynikającej z tych kontraktów z
uwzględnieniem zasady netto.
Natomiast ekspozycja z tytułu marży rafineryjnej jest zabezpieczana zgodnie z przyjętymi w tym zakresie strategiami,
marża rafineryjna może być zabezpieczana w horyzoncie do 36 miesięcy na wolumenie planowanej produkcji. W
ciągu 2024 roku strategia ta nie była wykorzystywana.
Wszystkie transakcje zabezpieczające ekspozycję towarową i walutową wykonywane przez ORLEN ze Spółkami z
Grupy, ewidencjonowane są na bilansie ORLEN a następnie przenoszone na spółki na zasadzie transakcji
wewnątrzgrupowych.
13.5.1 Ryzyko towarowe
13.5.1.1 Ryzyko zmiany cen produktów rafineryjnych i petrochemicznych oraz surowców
Rodzaj zabezpieczonego surowca/produktu
Jednostka
miary
31/12/2024
31/12/2023
Ropa naftowa
bbl
8 847 390
13 314 440
Gaz ziemny TTF
MWh
13 220 680
23 069 530
Gaz ziemny HH
mmBtu
62 389 500
47 640 000
Energia elektryczna
MWh
30 598
164 637
Pozostałe
MT
27 420
210 478
Analiza wrażliwości na zmiany cen produktów i surowców
Analiza wpływu zmiany wartości księgowej instrumentów finansowych na wynik przed opodatkowaniem i kapitał z tytułu
stosowania rachunkowości zabezpieczeń w związku z hipotetyczną zmianą cen produktów i surowców:
Założone odchylenia
Wpływ na wynik
przed
opodatkowaniem
Wpływ na kapitał z
tytułu stosowania
rachunkowości
zabezpieczeń
2024
2023
2024
2023
2024
2023
2024
2023
Wzrost cen
(mln PLN)
Wzrost cen
(mln PLN)
Razem
(mln PLN)
Ropa naftowa USD/bbl
28%
32%
(273)
(287)
68
(175)
(205)
(462)
Gaz ziemny Henry Hub USD/mmBtu
77%
70%
-
155
458
157
458
312
Gaz ziemny TTF EUR/MWh
52%
101%
-
(824)
(1 005)
(1 830)
(1 005)
(2 654)
(273)
(956)
(479)
(1 848)
(752)
(2 804)
Przy analogicznym procentowym spadku cen analiza wrażliwości wykazuje odchylenia tej samej wartości jak w powyższej
tabeli ale ze znakiem przeciwnym. Odchylenia cen produktów w 2024 roku skalkulowano na podstawie ich zmienności
historycznej w 2024 roku. Wpływ zmian cen zaprezentowano w skali roku. Analiza wrażliwości na zmiany cen pozostałych
produktów stanowi wartość niematerialną i sporządzona została przy takich samych założeniach.
W przypadku instrumentów pochodnych zbadano wpływ zmian cen produktów na wartość godziwą przy niezmiennym
poziomie kursów walut.
13.5.1.2 Ryzyko zmiany cen uprawnień do emisji (CO
2
)
ORLEN S.A. zarządza centralnie ryzykiem związanym z kosztem rozliczenia emisji CO
2
w Grupie zgodnie z założeniami
przyjętej Polityki zabezpieczania ryzyka rynkowego zatwierdzonej przez Zarząd ORLEN. W ramach realizowanej strategii
Spółka nabywa uprawnienia zarówno na potrzeby własne jak również w celu zabezpieczenia szacowanego wolumenu oraz
kosztów nabycia uprawnień do emisji CO
2
spółek z Grupy. Bilans brakujących uprawnień do emisji CO
2
jest szacowany w
oparciu o m.in. aktualne saldo posiadanych uprawnień, wykonane transakcje zakupu uprawnień z dostawą w przyszłości,
zrealizowane oraz szacowane w przyszłych okresach emisje z poszczególnych instalacji w Grupie ORLEN oraz prognozy
przydziału darmowych uprawnień.
W ramach realizowanej strategii zabezpieczenia ryzyka kosztu rozliczenia emisji CO
2,
jak również działań w zakresie
zarządzania ryzykiem płynności skoncentrowanych na optymalizacji przepływów gotówkowych i poziomu długu Spółka
zawiera kontrakty na zakup CO
2
, które są wyznaczane jako instrument zabezpieczający w ramach zabezpieczenia
przepływów pieniężnych wynikających z wysoce prawdopodobnych prognozowanych przyszłych transakcji zakupu
uprawnień CO
2
przez Spółkę. Efektywna część zmiany wartości godziwej tych instrumentów odnoszona jest na kapitał z
aktualizacji wyceny z tytułu stosowania rachunkowości zabezpieczeń, a następnie podlega reklasyfikacji w okresie
rozpoznania pozycji zabezpieczanej (zakupu uprawnień CO
2
) odpowiednio do wartości niematerialnych lub aktywów
przeznaczonych do sprzedaży.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
97 / 120
Otwarte kontrakty terminowe na zakup uprawnień do emisji CO
2
:
Otwarte kontrakty terminowe
na zakup uprawnień do emisji
CO2 objęte rachunkowością
zabezpieczeń
Okres rozliczenia
transakcji
Ilość uprawnień w
tonach
Wycena w wartości godziwej
(mln PLN)
Aktywa finansowe
Zobowiązania
finansowe
31/12/2024
2025-2026
20 948 000
373
16
31/12/2023
2024-2025
7 257 000
259
-
Dodatkowe informacje w zakresie wyceny kontraktów terminowych CO
2
portfela transakcyjnego zostały przedstawione w
nocie 10.9 i 10.10
Analiza wrażliwości na zmiany cen uprawnień do emisji CO
2
Analiza wpływu zmiany wartości księgowej instrumentów finansowych na kapitał z tytułu stosowania rachunkowości
zabezpieczeń wynik przed opodatkowaniem w związku z hipotetyczną zmianą cen uprawnie do emisji CO
2
:
Założone odchylenia
Wpływ na wynik
przed
opodatkowaniem
Wpływ na kapitał z
tytułu stosowania
rachunkowości
zabezpieczeń
2024
2023
2024
2023
2024
2023
2024
2023
Wzrost cen
(mln PLN)
Wzrost cen
(mln PLN)
Razem
(mln PLN)
Portfel „transakcyjny” CO2
38%
32%
-
-
2 221
800
2 221
800
Przy analogicznym procentowym spadku cen analiza wrażliwości wykazuje odchylenia tej samej wartości jak w powyższej
tabeli ale ze znakiem przeciwnym.
Przyjęte w analizach wrażliwości na zmiany cen uprawnień do emisji CO
2
odchylenia cen skalkulowano na podstawie ich
obserwowanej zmienności historycznej w 2024 roku.
Wartość księgowa netto instrumentów zabezpieczających ryzyka towarowe opisane w notach 13.5.1.1 oraz 13.5.1.2 na
31 grudnia 2024 roku oraz na 31 grudnia 2023 roku wyniosła odpowiednio 200 mln PLN oraz 185 mln PLN.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
98 / 120
13.5.2 Ryzyko zmian kursów walutowych
Struktura walutowa instrumentów finansowych
Klasy instrumentów
finansowych
EUR
USD
CZK
CAD
Pozostałe waluty
po przeliczeniu na
PLN
Razem po
przeliczeniu na PLN
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
Aktywa finansowe
Dostawy i usługi
382
292
462
602
-
-
-
-
27
8
3 551
3 664
Pożyczki udzielone
456
456
-
-
-
-
292
274
-
-
2 784
2 795
Instrumenty pochodne
347
467
21
25
-
-
-
-
-
-
1 568
2 126
Środki pieniężne
43
118
66
159
2
7
-
-
4
30
459
1 173
Cash pool
243
223
450
268
-
-
-
-
-
-
2 884
2 026
Depozyty zabezpieczające
124
21
52
4
27
27
-
-
-
-
747
111
Należności z tytułu
rozliczonych instrumentów
pochodnych
6
-
10
49
-
-
-
-
-
-
65
191
Korekta pozycji
zabezpieczanej
-
-
2
2
-
-
-
-
-
-
8
6
Pozostałe
5
7
106
4
-
-
-
-
1
8
458
51
1 606
1 584
1 169
1 113
29
34
292
274
32
46
12 524
12 143
Zobowiązania finansowe
Kredyty
839
303
-
-
-
-
-
-
-
-
3 588
1 318
Pożyczki
137
502
30
30
-
-
-
-
-
-
709
2 300
Obligacje
1 004
1 003
-
-
-
-
-
-
-
-
4 290
4 358
Dostawy i usługi
606
395
1 208
1 488
10
6
-
-
57
52
7 602
7 627
Leasing
112
103
-
-
-
-
-
-
1
-
483
450
Zobowiązania inwestycyjne
390
679
61
42
96
-
-
-
2
5
1 936
3 122
Instrumenty pochodne
57
167
23
28
-
-
-
-
-
-
336
835
Cash pool
63
326
35
137
-
-
-
-
-
-
409
1 958
Zobowiązania z tytułu
rozliczonych instrumentów
pochodnych
33
73
7
9
-
-
-
-
-
-
168
353
Korekta pozycji
zabezpieczanej
-
-
1
3
-
-
-
-
-
-
4
12
Niezrealizowane
zobowiązanie wobec
Gazprom
-
-
883
883
-
-
-
-
-
-
3 619
3 472
Pozostałe
72
23
2
2
-
-
-
-
11
-
328
111
3 313
3 574
2 250
2 622
106
6
-
-
71
57
23 472
25 916
Analiza wrażliwości na zmiany kursów walutowych
Założone odchylenia
Wpływ na wynik przed
opodatkowaniem
Wpływ na kapitał z tytułu
stosowania
rachunkowości
zabezpieczeń
Razem
31/12/2024
31/12/2023
2024
2023
2024
2023
2024
2023
EUR/PLN
+15%
+15%
(1 475)
(1 613)
(1 341)
(1 469)
(2 816)
(3 082)
USD/PLN
+15%
+15%
(628)
(888)
54
53
(574)
(835)
CZK/PLN
+15%
+15%
(2)
1
-
-
(2)
1
CAD/PLN
+15%
+15%
125
122
-
-
125
122
(1 980)
(2 378)
(1 287)
(1 416)
(3 267)
(3 794)
Przy odchyleniu kursów walutowych o (-)15% analiza wrażliwości wykazuje odchylenia tej samej wartości jak w
powyższej tabeli ale ze znakiem przeciwnym.
Powyższe odchylenia kursów skalkulowano na podstawie średnich zmienności poszczególnych kursów walut w 2024
i 2023 roku, które nie wykazywały odchyleń przekraczających 15%.
Wpływ odchyleń kursów walut na wartość godziwą instrumentów pochodnych oszacowano przy niezmiennych
poziomach stóp procentowych.
Ze względu na nieistotny wpływ na wynik przed opodatkowaniem z tytułu pośrednictwa Spółka nie prezentuje
szczegółowej analizy wrażliwości na zmiany kursów walutowych.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
99 / 120
13.5.3 Ryzyko zmian stóp procentowych
Struktura instrumentów finansowych narażonych na ryzyko zmiany stóp procentowych
Klasy instrumentów
finansowych
WIBOR
SOFR
EURIBOR
CORRA
CDOR
Razem
NOTA
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
Aktywa finansowe
Pożyczki udzielone
11.10.1
20 715
13 113
-
-
1 950
1 981
834
814
23 499
15 908
Instrumenty
pochodne
11.10.1
-
138
86
98
1 108
1 769
-
-
1 194
2 005
Cash pool
11.10.1
5 986
10 286
1 844
1 057
1 040
969
-
-
8 870
12 312
Aktywa z tytułu
finansowania
11.10.1
581
511
-
-
-
-
-
-
581
511
27 282
24 048
1 930
1 155
4 098
4 719
834
814
34 144
30 736
Zobowiązania finansowe
Kredyty
11.7.1
3 831
2 677
-
-
2 816
535
-
-
6 647
3 212
Pożyczki
11.7.2
11
-
123
118
9
1 595
-
-
143
1 713
Obligacje
11.7.3
1 001
1 000
-
-
-
-
-
-
1 001
1 000
Instrumenty
pochodne
11.10.2
-
13
94
112
226
723
-
-
320
848
Cash pool
11.10.2
6 136
5 774
142
538
267
1 420
-
-
6 545
7 732
10 979
9 464
359
768
3 318
4 273
-
-
14 656
14 505
Na 31 grudnia 2024 roku i na 31 grudnia 2023 roku Spółka posiadała futures i forwardy towarowe, które nie są wrażliwe
na zmianę stopy procentowej dotyczące CO
2
oraz energii elektrycznej w kwocie łącznej netto odpowiednio 358 mln
PLN i 263 mln PLN. Wartości bilansowe tych pozycji zostały zaprezentowane w nocie 11.10.
Spółka narażona jest na ryzyko zmienności przepływów pieniężnych z tytułu zmian stóp procentowych wynikające
z posiadanych aktywów oraz pasywów, dla których przychody oraz koszty odsetkowe są uzależnione od zmiennych
stóp procentowych.
Pomiar ryzyka dokonywany jest w oparciu o udział w całości zadłużenia brutto pozycji, dla których koszty odsetkowe
są uzależnione od zmiennych stóp procentowych.
Analiza wrażliwości na zmiany stóp procentowych
Stopa
procentowa
Założone odchylenia
Wpływ na wynik przed
opodatkowaniem
Wpływ na kapitał z tytułu
stosowania rachunkowości
zabezpieczeń
Razem
31/12/2024
31/12/2023
2024
2023
2024
2023
2024
2023
WIBOR
+0,5 p.p.
+1,0 p.p.
82
144
-
(1)
82
143
SOFR USD
+0,5 p.p.
+1,5 p.p.
8
6
-
(6)
8
-
EURIBOR
+1,0 p.p.
+4,0 p.p.
(1)
(10)
(12)
561
(13)
551
CDOR/CORRA
+1,5 p.p.
+3,0 p.p.
13
24
-
-
13
24
102
164
(12)
554
90
718
WIBOR
-0,5 p.p.
-1,0 p.p.
(82)
(144)
-
1
(82)
(143)
SOFR USD
-0,5 p.p.
-1,5 p.p.
(8)
(6)
-
6
(8)
-
EURIBOR
-1,0 p.p.
-4,0 p.p.
1
8
12
(697)
13
(689)
CDOR/CORRA
-1,5 p.p.
-3,0 p.p.
(13)
(24)
-
-
(13)
(24)
(102)
(166)
12
(690)
(90)
(856)
Powyższe odchylenia stóp procentowych skalkulowano na podstawie obserwacji średnich wahań stóp procentowych
w 2024 i 2023 roku. Wpływ zmian stóp procentowych zaprezentowano w skali rocznej.
W przypadku instrumentów pochodnych w analizie wrażliwości na ryzyko zmian stóp procentowych zastosowano
przesunięcie krzywej stóp procentowych o potencjalnie możliwą zmianę referencyjnych stóp procentowych,
przy założeniu niezmienności innych czynników ryzyka.
Ze względu na nieistotny wpływ na wynik przed opodatkowaniem z tytułu pośrednictwa Spółka nie prezentuje
szczegółowej analizy wrażliwości na zmiany stóp procentowych.
Reforma wskaźnika referencyjnego stóp procentowych (Reforma IBOR)
W wyniku obowiązywania od 1 stycznia 2018 roku Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011
w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych
(„Reforma IBOR”), w latach 2022-2024 część wskaźników referencyjnych stosowanych przez Spółkę została
zlikwidowana i zastąpiona wskaźnikami alternatywnymi a dla części stawek zreformowana została metodologia ich
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
100 / 120
wyznaczania. Szczegóły zostały opisane w Jednostkowym Sprawozdaniu Finansowym ORLEN za rok 2023 w nocie
5.1.
Obecnie Reforma IBOR kontynuowana jest dla stawki referencyjnej WIBOR. Komitet Sterujący Narodowej Grupy
Roboczej („KS NGR”), powołanej w związku z Reformą IBOR, opublikował 10 grudnia 2024 roku decyzję o wyborze
indeksu o technicznej nazwie WIRF, bazującego na depozytach niezabezpieczonych, jako docelowego wskaźnika
referencyjnego stopy procentowej, który miałby zastąpić wskaźnik referencyjny WIBOR. W dalszym komunikacie z 30
stycznia 2025 roku KS NGR poinformował o docelowej nazwie POLSTR (Polish Short Term Rate) dla wybranego
indeksu. Wskazany na koniec 2027 roku finalny moment konwersji portfela umów i instrumentów z WIBOR na nowy
wskaźnik, nie uległ zmianie. Kolejnym krokiem będzie zaktualizowanie Mapy Drogowej przez KS NGR oraz
weryfikacja i aktualizacja wydanych dotychczas rekomendacji, w szczególności standardów stosowania wskaźnika
POLSTR.
Spółka stosuje następujące rozwiązania w odniesieniu do instrumentów finansowych, które ulegną zmianie w
konsekwencji zmiany wskaźników wynikających z Reformy IBOR:
w przypadku, gdy warunki umowne dotyczące finansowań zostają zmienione bezpośrednio w wyniku Reformy
IBOR, a nowa stawka będąca podstawą określania przepływów pieniężnych wynikających z umowy jest
ekwiwalentem ekonomicznym dotychczasowej stawki obowiązującej bezpośrednio przed dokonaniem zmiany,
Spółka zmieni podstawę określania przepływów pieniężnych wynikających z umowy prospektywnie, zmieniając
efektywną stopę procentową. W odniesieniu do wszelkich innych zmian wprowadzonych w tym okresie, które nie
są bezpośrednio związane z reformą, Spółka zastosuje odpowiednie wymogi określone przez MSSF 9.
w przypadku, gdy bezpośrednio w wyniku Reformy IBOR zmianie ulega umowa leasingu, a nowa stawka
określania opłat leasingowych jest ekwiwalentem ekonomicznym dotychczasowej stawki, Spółka dokona
ponownej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu, aby odzwierciedlić zmienione opłaty leasingowe przy
zastosowaniu zaktualizowanej stopy dyskontowej.
jeżeli Reforma IBOR przy zachowaniu ekonomicznej ekwiwalentności nowej stopy powoduje zmianę
instrumentów zabezpieczających, pozycji zabezpieczanej oraz zabezpieczanego ryzyka, Spółka dokona
aktualizacji dokumentacji zabezpieczenia, nie rozwiązując powiązania zabezpieczającego. Zmiana wyceny
odzwierciedlająca zaktualizowaną stopę dyskontową jest traktowana jak rynkowa zmiana wyceny, zgodnie z
Polityką Rachunkowości dla rachunkowości zabezpieczeń. W odniesieniu do wszelkich innych zmian
wprowadzonych w tym okresie, które nie są bezpośrednio związane z reformą, Spółka zastosuje odpowiednie
wymogi określone przez MSSF 9.
Poniżej Spółka prezentuje informacje na temat charakteru i zakresu ryzyka na które narażona jest Spółka w związku
ze zmianą wskaźnika WIBOR.
Ryzyko operacyjne i systemowe
Spółka ocenia ryzyko jako niskie i wzorem dotychczas przeprowadzonych zmian pozostałych wskaźników, planuje
stosować rozwiązania rynkowe zgodnie z ukształtowaną w tym zakresie praktyką rynkową, przeprowadzić
odpowiednie zmiany i aktualizacje w używanych systemach informatycznych w celu implementacji zamienników
obecnie pozyskiwanych danych rynkowych, jak również uzgodnić ewentualne zmiany do istniejących umów w taki
sposób, aby umożliwić zastosowanie zwolnień przewidzianych w MSSF 9.
Ryzyko płynności
Obecna stawka WIBOR oraz wybrany alternatywny wskaźnik referencyjny istotnie się od siebie różnią. Stawki IBOR
są stawkami dotyczącymi przyszłych okresów wyznaczanymi na określony okres (np. trzy miesiące) na początku
takiego okresu i uwzględniają spread kredytowy na rynku międzybankowym. Alternatywne wskaźniki referencyjne to
wolne od ryzyka stawki overnight publikowane na koniec dnia, które nie zawierają spreadu kredytowego.
Różnice te będą powodować dodatkową niepewność co do płatności odsetek według zmiennego oprocentowania,
jednak w ocenie Spółki nie będą miały istotnego wpływu na zarządzanie płynnością.
Proces przejścia na alternatywne wskaźniki referencyjne
W nowych aktywach i zobowiązaniach handlowych oraz finansowych, gdzie istnieje odwołanie do zmiennej stopy
procentowej WIBOR, stosowane są ogólne postanowienia dotyczące alternatywnego wskaźnika referencyjnego lub
stosowane są takie wskaźniki, których kwotowania są zapewnione.
Reforma IBOR nie ma istotnego wpływu w odniesieniu do stosowanej przez Spółkę rachunkowości zabezpieczeń
przepływów pieniężnych oraz wartości godziwej.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
101 / 120
13.5.4 Ryzyko płynności i kredytowe
Ryzyko płynności
Analiza wymagalności zobowiązań finansowych na 31 grudnia 2024 roku
do 1
roku
powyżej 1
do 3 lat
powyżej 3
do 5 lat
powyżej
5 lat
Razem
Wartość
księgowa
NOTA
Kredyty
11.7.1
3 253
2 617
836
1 018
7 724
7 419
Pożyczki
11.7.2
149
584
-
-
733
720
Obligacje
11.7.3
1 221
309
2 421
3 281
7 232
6 294
o zmiennym oprocentowaniu – wartość niezdyskontowana
1 067
-
-
-
1 067
1 001
o stałym oprocentowaniu – wartość niezdyskontowana
154
309
2 421
3 281
6 165
5 293
Dostawy i usługi
11.5.3
10 569
-
-
-
10 569
10 569
Zobowiązania inwestycyjne
11.5.3,
11.10.2
4 125
15
14
29
4 183
4 183
Instrumenty pochodne - wartość
niezdyskontowana
11.10.2
582
379
58
-
1 019
977
wymiana środków pieniężnych brutto, w tym:
225
187
35
-
447
430
forwardy walutowe
11.10.2
210
187
35
-
432
414
wymiana środków pieniężnych netto, w tym:
357
192
23
-
572
547
forwardy walutowe
11.10.2
54
186
23
-
263
241
swapy towarowe
11.10.2
300
6
-
-
306
303
Cash pool
11.10.2
6 545
-
-
-
6 545
6 545
Zobowiązania z tytułu rozliczonych instrumentów
pochodnych
11.10.2
192
-
-
-
192
192
Korekta pozycji zabezpieczanej
11.10.2
4
-
-
-
4
4
Niezrealizowane zobowiązanie wobec Gazprom
11.5.3
3 619
-
-
-
3 619
3 619
Pozostałe
11.5.3,
11.10.2
717
32
7
23
779
779
30 976
3 936
3 336
4 351
42 599
41 301
Ponadto Spółka zobowiązana jest dokonać wypłaty środków pieniężnych w związku z podpisanymi umowami
pożyczek ze spółkami Grupy. Część z tych umów ma charakter odnawialny.
Analiza wymagalności zobowiązań do udzielenia pożyczek na 31 grudnia 2024 roku
do 1
roku
powyżej 1
do 3 lat
powyżej 3
do 5 lat
powyżej
5 lat
Razem
Niewykorzystane pożyczki wewnątrzgrupowe
2 515
8 352
12
1 070
11 949
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
102 / 120
Analiza wymagalności zobowiązań finansowych na 31 grudnia 2023 roku
do 1
roku
powyżej 1
do 3 lat
powyżej 3
do 5 lat
powyżej
5 lat
Razem
Wartość
księgowa
NOTA
Kredyty
11.7.1
3 106
138
17
787
4 048
3 995
Pożyczki
11.7.2
165
2 205
-
-
2 370
2 300
Obligacje
11.7.3
226
1 383
2 489
3 455
7 553
6 361
o zmiennym oprocentowaniu – wartość niezdyskontowana
68
1 068
-
-
1 136
1 000
o stałym oprocentowaniu – wartość niezdyskontowana
158
315
2 489
3 455
6 417
5 361
Dostawy i usługi
11.5.3
11 278
-
-
-
11 278
11 278
Zobowiązania inwestycyjne
11.5.3,
11.10.2
4 605
14
14
34
4 667
4 667
Instrumenty pochodne - wartość
niezdyskontowana
11.10.2
1 049
684
5
-
1 738
1 659
wymiana środków pieniężnych brutto, w tym:
246
391
2
-
639
601
forwardy walutowe
11.10.2
246
391
2
-
639
601
wymiana środków pieniężnych netto
803
293
3
-
1 099
1 058
forwardy walutowe
11.10.2
64
205
3
-
272
248
swapy towarowe
11.10.2
739
87
-
-
826
809
Cash pool
11.10.2
7 732
-
-
-
7 732
7 732
Zobowiązania z tytułu rozliczonych instrumentów
pochodnych
11.10.2
454
-
-
-
454
454
Depozyty zabezpieczające
2
-
-
-
2
2
Korekta pozycji zabezpieczanej
9
3
-
-
12
12
Niezrealizowane zobowiązanie wobec Gazprom
11.5.3
3 472
-
-
-
3 472
3 472
Pozostałe
11.5.3,
11.10.2
488
36
4
14
542
542
32 584
4 463
2 529
4 290
43 868
42 474
Spółka definiuje ryzyko płynności finansowej jako utratę zdolności do terminowego regulowania bieżących
zobowiązań. Miernikiem tego ryzyka jest wskaźnik płynności bieżącej jako relacja aktywów obrotowych do zobowiązań
krótkoterminowych. Na 31 grudnia 2024 roku i 31 grudnia 2023 roku wskaźnik płynności bieżącej wyniósł
odpowiednio 1,1 i 1,5.
Celem procesu zarządzania ryzykiem płynności finansowej jest zapewnienie bezpieczeństwa i stabilizacji finansowej
Spółki w krótkim i długim terminie, a podstawowym narzędziem ograniczającym powyższe ryzyko jest bieżące
planowanie i monitorowanie poziomu płynności oraz bieżący przegląd dopasowania terminów zapadalności aktywów
i wymagalności zobowiązań. Wykonanie planowanych przepływów pieniężnych podlega bieżącej weryfikacji i
obejmuje m.in. analizę odchyleń i identyfikację przyczyn ich powstawania.
Spółka zapewnia dostępność różnych instrumentów finansowych, wspierających płynność Spółki a także prowadzi
politykę dywersyfikacji źródeł finansowania. Dostępność narzędzi o różnej charakterystyce daje możliwość szybkiego
wykorzystania i elastyczność dopasowania pod konkretne potrzeby co z kolei prowadzi do nadrzędnego celu tj.
efektywnego zarządzania płynnością Spółki. Do wykorzystywanych w Spółce narzędzi należą:
systemy koncentracji środków finansowych („systemy cash-pool”) dzięki którym optymalizowana jest płynność i
koszty finansowe w ramach Grupy. Na 31 grudnia 2024 roku funkcjonowały trzy systemy cash-pool, zarządzane
przez ORLEN obejmujące łącznie 106 spółek Grupy, w tym jeden cash-pool wielowalutowy.
czynne umowy faktoringu pełnego (bez regresu), umożliwiające pozyskanie dodatkowych środków w okresach
przejściowego, zwiększonego zapotrzebowania. Dodatkowe informacje o wartości należności handlowych
możliwych do wykorzystania w ramach obowiązujących limitów zaprezentowane zostały w nocie 11.5.2.
czynne programy emisji obligacji, w ramach których Spółka może kierować ofertę obligacji różnym grupom
inwestorów. Wartość dwóch czynnych programów obligacji Spółki na 31 grudnia 2024 wynosiła odpowiednio
4 000 mln PLN oraz 5 000 mln EUR, do wykorzystania pozostało odpowiednio 2 000 mln PLN oraz 4 000 mln
EUR. Ponadto 30 stycznia 2025 roku Spółka wyemitowała obligacje serii C o łącznej wartości nominalnej
1 250 mln USD w ramach programu GMTN. Po uwzględnieniu tej emisji kwota do wykorzystania wynosi 2 000
mln PLN oraz 2 798 mln EUR według przeliczeń kursów walut na 30 stycznia 2025 roku. Dodatkowe informacje
o obligacjach w nocie 11.7.3.
obowiązujące umowy kredytowe z bankami o różnym charakterze (konsorcjalne, bilateralne), dające
elastyczność wyboru waluty wykorzystania czy możliwość decydowania o terminach spłaty transz, od kredytów
inwestycyjnych, obrotowych/rewolwingowych do kredytów w rachunkach bieżących. Na 31 grudnia 2024 roku i
na 31 grudnia 2023 roku maksymalne możliwe zadłużenie z tytułu zawartych umów kredytowych i pożyczek
wyniosło odpowiednio 30 876 mln PLN i 21 253 mln PLN. Do wykorzystania na 31 grudnia 2024 roku oraz
31 grudnia 2023 roku pozostało odpowiednio 22 761 mln PLN i 16 563 mln PLN. Wzrost wartości maksymalnego
możliwego zadłużenia Spółki oraz otwartych linii kredytowych wynika głównie z podpisania nowej umowy kredytu
konsorcjalnego na kwotę 2 000 mln EUR (zwiększenie o 585 mln EUR w stosunku do dostępności poprzedniego
kredytu konsorcjalnego na 31 grudnia 2023), podpisania dwóch umów z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym, na
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
103 / 120
łączną kwotę 1 800 mln PLN oraz zwiększenia finansowań w Pekao S.A. o kwotę 200 mln PLN i w Banku
Gospodarstwa Krajowego o kwotę 3 000 mln PLN a także pozyskania nowego finansowania w Deutsche Banku
w kwocie 350 mln PLN.
Ograniczanie ryzyka płynności finansowej realizowane jest poprzez monitoring poziomu koncentracji posiadanych
środków pieniężnych i ocenę ryzyka banków, którym powierzane są środki. Poziom koncentracji jest regulowany
wewnętrznymi procedurami a nadmierna koncentracja ryzyka kredytowego nie występuje. Udział procentowy trzech
banków o największej koncentracji środków pieniężnych na 31 grudnia 2024 roku wynosił: 34%, 18% oraz 16% w
stosunku do całego salda środków pieniężnych a ratingi inwestycyjne tych banków przekraczają poziom Baa3/BBB.
W ciągu 2024 roku Spółka inwestowała nadwyżki środków pieniężnych głównie w lokaty bankowe. Decyzje dotyczące
lokat bankowych opierają się na maksymalizacji stopy zwrotu przy ustalonych limitach koncentracji dla każdego z
banków oraz bieżącej ocenie kondycji finansowej banków wymagającej posiadania przez bank krótkoterminowej
oceny ratingowej dla depozytów na poziomie inwestycyjnym. W przypadku doboru instrumentów obligacyjnych brane
są pod uwagę limity koncentracji oraz warunki brzegowe dopuszczonych do zakupu papierów (emitent, termin
wykupu). Wartość oczekiwanej straty kredytowej (ECL) z tytułu zawartych w Spółce na 31 grudnia 2024 roku lokat
terminowych i obligacji była niematerialna.
Istotnym narzędziem wspierającym zarządzanie ryzykiem płynności finansowej jest stosowanie gwarancji i akredytyw,
jako alternatywy do depozytów zabezpieczających i kaucji gotówkowych, czego efektem jest możliwość
zabezpieczania transakcji handlowych bez angażowania własnych środków pieniężnych. Kwota gwarancji
dotyczących zobowiązań wobec osób trzecich wystawionych w toku bieżącej działalności na 31 grudnia 2024 roku
oraz na 31 grudnia 2023 roku wyniosła odpowiednio 4 872 mln PLN oraz 4 167 mln PLN. Gwarancje dotyczyły
głównie: gwarancji cywilnoprawnych związanych z zabezpieczeniem należytego wykonania umów, oraz gwarancji
publicznoprawnych wynikających z przepisów powszechnie obowiązujących zabezpieczających prawidłowość
prowadzenia działalności koncesjonowanych w sektorze paliw ciekłych i wynikających z tej działalności należności
podatkowych oraz celnych.
Ponadto udzielone gwarancje i poręczenia jednostkom zależnym na rzecz podmiotów trzecich wyniosły na 31 grudnia
2024 roku i na 31 grudnia 2023 roku odpowiednio 14 097 mln PLN i 13 593 mln PLN. Dotyczyły one głównie
zabezpieczenia zobowiązań wynikających z prowadzonej działalności operacyjnej spółek PGNiG Supply&Trading
GmbH, ORLEN Upstream Norway AS, ORLEN Trading Switzerland GmbH, ORLEN LNG Shipping Limited i ORLEN
LNG Trading Limited w łącznej w wysokości 10 823 mln PLN oraz terminowego regulowania innych zobowiązań
przez jednostki zależne. Spółka z tytułu udzielonych gwarancji osiągnęła przychody w 2024 roku i w 2023 roku
w kwocie odpowiednio 69 mln PLN i 64 mln PLN.
Spółka określiła na koniec okresu sprawozdawczego prawdopodobieństwo realizacji zobowiązań warunkowych
wynikających z powyższych kwot jako niskie.
Spółka jest w trakcie realizacji porozumień zawartych ze spółkami Grupy, z których wynikają następujące
zobowiązania do:
zapewnienia środków na finansowanie nakładów inwestycyjnych CCGT Ostrołęka, poprzez objęcie określonej w
porozumieniu liczby udziałów w CCGT Ostrołęka lub udzielenie finansowania ENERGA niezbędnego do
sfinansowania projektu w kwocie nie wyższej niż 1,55 mld PLN - związanych z budową elektrowni gazowej w
Ostrołęce. W ramach przedmiotowego porozumienia ORLEN zrealizował podwyższenie kapitału zakładowego
oraz dopłaty do kapitału CCGT Ostrołęka w łącznej kwocie 967 mln PLN;
zapewnienia środków na finansowanie do 100% nakładów inwestycyjnych CCGT Grudziądz - związanych z
budową elektrowni gazowo-parowej w Grudziądzu ale nie więcej niż 1,8 mld PLN. W ramach przedmiotowego
porozumienia, w dniu 29 grudnia 2023 roku podpisana została umowa pożyczki pomiędzy CCGT Grudziądz i
ORLEN w kwocie do 1,746 mld PLN. Na 31 grudnia 2024 roku pożyczka była wykorzystana w kwocie 1,361 mld
PLN;
pokrycia całości nakładów inwestycyjnych związanych z realizacją budowy elektrowni gazowo-parowej CCGT w
Gdańsku, ale nie więcej niż 3,0 mld PLN, przy czym finansowanie udzielone przez ORLEN nastąpi ponad
finansowanie udzielone przez ENERGA S.A. Na 31 grudnia 2024 roku w ramach porozumienia nie zawarto
żadnych umów. Dnia 3 stycznia 2025 r. porozumienie wygasło;
zapewnienia środków na finansowanie do 100% nakładów inwestycyjnych ORLEN Lietuva - związanych z
realizacją budowy instalacji „Bottom of Barrel” w zakładzie produkcyjnym ORLEN Lietuva w Możejkach, ale nie
więcej niż do kwoty około 633 mln EUR. Na 31 grudnia 2024 roku w ramach porozumienia nie zawarto żadnych
umów;
uzgodnienia kierunkowego sposobu sfinansowania zadań inwestycyjnych w ORLEN Południe: „Projektu i budowy
linii produkcji i destylacji UCO FAME” oraz „Budowy kompleksu instalacji do produkcji bioetanolu II generacji
(B2G)” - „Projekt B2G”. W ramach przedmiotowego porozumienia dotyczącego finansowania zadań
inwestycyjnych w spółce ORLEN Południe, w latach 2022 - 2024 wypłacone zostały transze pożyczki
wewnątrzgrupowej pochodzące ze środków uzyskanych przez ORLEN z Europejskiego Banku Inwestycyjnego
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
104 / 120
(w łącznej kwocie 197 mln PLN oraz 64 mln EUR) oraz zwiększony został kapitał własny spółki o kwotę 555 mln
PLN;
zapewnienia ENERGA S.A. i jej spółkom środków na finansowanie przedsięwzięcia, zwanego „Zespołem
projektów OZE”, na które składają się projekty związane z inwestycjami w odnawialne źródła energii, rozumiane
zarówno jako ich budowa lub ich akwizycja w kwocie do 5,5 mld PLN. W ramach przedmiotowego porozumienia,
na przełomie 2023 i 2024 roku zabezpieczono spółce z Grupy Energa ok. 3,1 mld PLN na sfinansowanie
projektów budowy farm wiatrowych i farm fotowoltaicznych;
zapewnienia środków poprzez zwiększenie przez ORLEN kapitału własnego ORLEN Południe na finansowanie
przez ORLEN Południe zadania inwestycyjnego pt. „Budowa Tłoczni oleju rzepakowego z ekstrakcją o wydajności
200 tys. ton rocznie, a także magazynów ziarna rzepaku, oleju rzepakowego i śruty rzepakowej wraz z obiektami
towarzyszącymi i niezbędną infrastrukturą kolejową i drogową w Kętrzynie” w kwocie do 850,7 mln PLN. Na
31 grudnia 2024 roku w ramach porozumienia nie dokonano żadnego zwiększenia przez ORLEN kapitału
własnego ORLEN Południe w związku z przedmiotowym porozumieniem;
zapewnienie środków na finansowanie 51% wkładu własnego w inwestycję budowy morskiej farmy wiatrowej dla
spółki Baltic Power (pozostałe 49% zapewnia partner JV), z czego na 31 grudnia 2024 roku niezrealizowane
pozostało jedynie warunkowe zobowiązanie do wniesienia środków rezerwowych w maksymalnej kwocie 26 mln
EUR na wypadek ewentualnego wzrostu nakładów inwestycyjnych.
Ryzyko kredytowe
Spółka posiada ekspozycję na ryzyko kredytowe głównie w związku z należnościami z tytułu dostaw i usług a także
udzielonymi pożyczkami oraz zawartymi transakcjami dotyczącymi instrumentów pochodnych.
Spółka ocenia, że ryzyko nieuregulowania należności z tytułu dostaw i usług przez kontrahentów w zakresie
należności nieprzeterminowanych oraz należności przeterminowanych nieobjętych odpisem jest znikome, ze względu
na prowadzone zarządzanie kredytem kupieckim i windykacją.
Spółka w procesie przyznawania kredytu kupieckiego: dokonuje oceny wiarygodności kredytowej swoich
kontrahentów na podstawie pozyskanych danych finansowych przeprowadzanej analizy finansowej i/lub aktualnego
raportu z wywiadowni gospodarczych oraz w oparciu o dotychczasową historię współpracy, a następnie określa limity
kredytowe, i w tym w uzasadnionych przypadkach ustanawia odpowiednie zabezpieczenia. Spółka ma również
możliwość dokonywania kompensaty wzajemnych wierzytelności. oraz stosuje rozwiązanie w postaci faktoringu
odwrotnego. W celu okresowej weryfikacji kondycji finansowej kontrahentów, limity kredytowe, co do zasady w miarę
możliwości, nadawane są na okresy nie dłuższe niż do 1 roku. Przyjmowane zabezpieczenia obejmują głównie:
gwarancje bankowe lub ubezpieczeniowe, poręczenia innych podmiotów, kaucje wpłacone na rachunek Spółki,
hipoteki, weksle, ubezpieczenia limitu kredytu kupieckiego, dobrowolne poddanie się egzekucji. Spółka na 31 grudnia
2024 roku oraz na 31 grudnia 2023 roku otrzymała gwarancje bankowe i ubezpieczeniowe w wysokości odpowiednio
3 890 mln PLN oraz 3 769 mln PLN.
W efekcie powyższych działań ograniczone zostaje ryzyko zawarcia transakcji z odroczonym terminem płatności
obciążonej nadmiernym ryzykiem kredytowym. Dla klientów z segmentu Gaz ze względu na uwarunkowania Prawa
Energetycznego, ekspozycja kredytowa jest liczona z uwzględnieniem dodatkowego czasu sprzedaży (1 miesiąc)
kiedy to paliwo gazowe musi być dostarczane, nawet w sytuacji kiedy klient przestaje regulować swoje zobowiązania.
Dla części udzielonych pożyczek w Grupie (nota 11.10.1) przyjęte zostały zabezpieczenia. W okresie objętym
niniejszym jednostkowym sprawozdaniem finansowym ani po dniu sprawozdawczym nie wystąpiły istotne przypadki
niewywiązania się ze spłaty kapitału bądź odsetek z tytułu pożyczek lub naruszenia innych warunków umów pożyczek.
Spółka w procesie windykacyjnym na bieżąco monitoruje stan należności przeterminowanych oraz ilość dni
przeterminowania. W ramach realizowanych czynności windykacyjnych stosuje standardowe czynności:
powiadomienie o istniejących zaległościach, wezwanie do zapłaty, wstrzymanie dostaw, uruchomienie posiadanych
zabezpieczeń, skierowanie sprawy do firm windykacyjnych zewnętrznych, a w ostateczności wypowiedzenie umowy
i skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego i egzekucyjnego. Wierzytelności nieodzyskane w ramach
przewidzianych procedurami działań windykacyjnych, mogą być kierowane do sprzedaży.
Część transakcji dotyczących sprzedaży gazu zawieranych jest na Towarowej Giełdzie Energii. Zawarte na TGE
transakcje nie powodują powstania ekspozycji na ryzyko kredytowe, gdyż prowadzony za pośrednictwem Izby
Rozliczeniowej Giełd Towarowych system rozliczeń oparty o ustanawiane depozyty zabezpieczające oraz dodatkowo
fundusz gwarancyjny zapewniają bezpieczeństwo płatności z odroczonym terminem każdemu Członkowi Izby, nawet
w przypadku niewypłacalności uczestników rynku.
Transakcje dotyczące instrumentów pochodnych zawierane są z bankami o uznanej renomie i wysokim standingu
finansowym lub zawierane są na giełdach towarowych z obowiązującym systemem rozliczeń opartym na depozytach
zabezpieczających. Podstawą współpracy z bankami są zawarte Umowy Ramowe lub umowy ISDA, gdzie dla części
umów określone są kwoty progowe na maksymalną ekspozycję z tytułu zawartych instrumentów pochodnych. W
związku z powyższym, Spółka ocenia ryzyko poniesienia strat z tytułu nieuregulowania czy nierozliczenia na czas
zawartych transakcji zabezpieczających przez banki jako niskie. Ryzyko takie przy transakcjach giełdowych nie
występuje.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
105 / 120
W ocenie Spółki, nie występuje istotna koncentracja ryzyka kredytowego. W związku z istotnymi wzrostami cen
surowców energetycznych dla producentów europejskich (branży petrochemicznej, chemicznej i nawozowej), przede
wszystkim gazu ziemnego, część klientów Spółki wyraża oczekiwania w zakresie wydłużonych terminów płatności za
dostarczane paliwo gazowe.
Spółka wychodząc naprzeciw potrzebom swoich Klientów, w uzasadnionych przypadkach, wydłuża terminy płatności,
co powoduje okresowo zwiększenie ekspozycji kredytowej. Każdy z takich przypadków podlega szczegółowej analizie
i równolegle każdy z Klientów mających wydłużone terminy płatności podlega szczegółowej analizie sytuacji
finansowej.
Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe w odniesieniu do poszczególnych klas aktywów finansowych
posiadanych przez Spółkę jest równa ich wartościom księgowym (nota 11.5.2 i 11.10.1).
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
106 / 120
POZOSTAŁE NOTY OBJAŚNIAJĄCE
14.1 Posiadane koncesje
Spółka prowadzi działalność gospodarczą, która ze względu na interes publiczny wymaga posiadania koncesji.
31/12/2024
Okresy
pozostałe do
wygaśnięcia
koncesji (w
latach)
Energia elektryczna: wytwarzanie, obrót
1 - 7
Energia cieplna: wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucja, obrót
1 - 7
Paliwa ciekłe: wytwarzanie, przesyłanie, magazynowanie, przeładunek, obrót w kraju i zagranicą
1 - 16
Gaz ziemny: obrót w kraju i zagranicą
1 - 5
Gaz ziemny: eksploatacja, poszukiwanie i wydobycie złóż ropy naftowej i gazu ziemnego oraz magazynowanie
26 - 33
Na 31 grudnia 2024 roku i 31 grudnia 2023 roku Spółka nie posiadała zobowiązań umownych na usługi
koncesjonowane zgodnie z interpretacją KIMSF 12 – Umowy na usługi koncesjonowane.
Opłaty koncesyjne, ponoszone z tytułu posiadanych koncesji na prowadzenie działalności uzyskanych zgodnie
z postanowieniami Prawa energetycznego oraz przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tej ustawy są
ujmowane w ramach kosztów działalności operacyjnej w pozycji Podatki i opłaty.
14.2 Ujawnienia wynikające z Art. 44 Ustawy – Prawo energetyczne
ORLEN jest przedsiębiorstwem energetycznym i w związku z tym realizuje obowiązki wynikające z Art. 44 Ustawy –
Prawo energetyczne. W ramach ujawnień prezentuje odrębnie działalności koncesjonowane związane z dystrybucją
energii elektrycznej i obrotem paliwami gazowymi.
Podstawowe klucze alokacji wybranych pozycji aktywów i pasywów oraz kosztów odpowiadających przychodom to:
ustalony klucz mocowy, wolumenowy lub procentowy. Dla pozycji nieprzypisanych lub nieidentyfikowalnych stosuje
się dodatkowe klucze podziałowe udziału prezentowanych odrębnie działalności w całej sprzedaży / kosztach Spółki.
Wybrane pozycje jednostkowego sprawozdania z sytuacji finansowej – w tys. PLN
31/12/2024
31/12/2023
Dystrybucja
energii
elektrycznej
Obrót gazem
Dystrybucja
energii
elektrycznej
Obrót gazem
Aktywa trwałe
Rzeczowe aktywa trwałe
-
-
198 463
-
Wartości niematerialne
-
-
890
-
Aktywa obrotowe
Zapasy
-
3 939 323
17
5 700 726
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
-
3 719 464
1 977
4 431 955
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe
zobowiązania
-
4 985 928
3 761
5 418 172
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
107 / 120
Jednostkowe sprawozdanie z zysków lub strat – w tys. PLN
2024
2023
Dystrybucja
energii
elektrycznej
Obrót gazem
Dystrybucja
energii
elektrycznej
Obrót gazem
Przychody ze sprzedaży
-
51 036 634
27 808
87 054 153
Koszt własny sprzedaży
-
(32 421 873)
(34 782)
(47 671 652)
Zysk/(Strata) brutto ze sprzedaży
-
18 614 761
(6 974)
39 382 501
Pozostałe przychody operacyjne
-
-
-
-
Pozostałe koszty operacyjne
-
-
(59)
-
Zysk/(Strata) z działalności operacyjnej
-
18 614 761
(7 033)
39 382 501
Zysk/(Strata) netto
-
18 614 761
(7 033)
39 382 501
Spółka w 2024 roku nie uzyskiwała przychodów z tytułu prawa własności do sieci dystrybucyjnej. Dystrybucja energii
elektrycznej w 2024 roku została przeniesiona do spółki zależnej od ORLEN. Obrót gazem jest prowadzony w ramach
działalności koncesjonowanej i niekoncesjonowanej.
14.3 Leasing
WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Spółka jako leasingobiorca
Prawa wynikające z umów leasingu, najmu, dzierżawy oraz innych umów, które spełniają definicję leasingu zgodnie z
wymogami MSSF 16 są ujmowane jako aktywa z tytułu praw do użytkowania bazowych składników aktywów w
ramach aktywów trwałych oraz drugostronnie jako zobowiązania z tytułu leasingu.
Początkowe ujęcie i wycena
Spółka ujmuje składnik aktywów z tytułu praw do użytkowania oraz zobowiązanie z tytułu leasingu w dacie rozpoczęcia
leasingu.
W dacie rozpoczęcia Spółka wycenia składnik aktywów z tytułu praw do użytkowania według kosztu.
Koszt składnika aktywów z tytułu praw do użytkowania obejmuje:
kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu,
wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed tą datą, pomniejszone o wszelkie otrzymane
zachęty leasingowe,
wszelkie początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez Spółkę, oraz
szacunek kosztów, które mają zostać poniesione przez Spółkę w związku z demontażem i usunięciem
bazowego składnika aktywów, przeprowadzeniem renowacji miejsca, w którym się znajdował, lub
przeprowadzeniem renowacji bazowego składnika aktywów do stanu wymaganego przez warunki leasingu,
chyba że te koszty są ponoszone w celu wytworzenia zapasów.
W przypadku, gdy warunkiem ciągłego wykorzystywania składnika aktywów z tytułu praw do użytkowania jest
przeprowadzanie istotnych okresowych przeglądów lub remontów Spółka kapitalizuje koszty jego przeprowadzenia
jako komponent leasingowanego aktywa, który jest amortyzowany do czasu rozpoczęcia kolejnego przeglądu lub
remontu. Skapitalizowane koszty komponentów remontowych w trakcie ich realizacji są wykazywane jako Prawa do
użytkowania aktywów w przygotowaniu, a po ich zakończeniu prezentowane są w ramach tych samych kategorii, co
składnik aktywów z tytułu praw do użytkowania którego dotyczą.
W przypadku jeśli przegląd lub remont leasingowanego aktywa wymagany jest przez warunki podpisanej umowy
leasingowej (dotyczy na przykład taboru kolejowego), Spółka tworzy rezerwę na przyszłe koszty przeprowadzenia
najbliższego planowanego przeglądu lub remontu i ujmuje ją jako komponent leasingowanego aktywa w dniu jego
początkowego ujęcia, a następnie w dniu rozpoczęcia kolejnego wymaganego umową przeglądu lub remontu.
Komponent powinien zostać całkowicie zamortyzowany do czasu rozpoczęcia kolejnego wymaganego umową
przeglądu lub remontu, a poniesione wydatki rozliczone jako wykorzystanie rezerwy.
Opłaty leasingowe zawarte w wycenie zobowiązania z tytułu leasingu obejmują:
stałe opłaty leasingowe, pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe
zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, wycenione początkowo z zastosowaniem tego
indeksu lub tej stawki zgodnie z ich wartością w dacie rozpoczęcia,
kwoty, których zapłaty przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej,
cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że Spółka skorzysta z opcji kupna,
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
108 / 120
kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, chyba że można z wystarczającą pewnością założyć, że Spółka nie
skorzysta z opcji wypowiedzenia.
Opłaty zmienne, które nie zależą od indeksu lub stawki nie są wliczane do wartości zobowiązania z tytułu leasingu.
Opłaty te są ujmowane w rachunku wyników w okresie zaistnienia zdarzenia, które powoduje ich wymagalność.
W dacie rozpoczęcia, zobowiązanie z tytułu leasingu jest wyceniane w wysokości wartości bieżącej opłat
leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie, zdyskontowanych z zastosowaniem krańcowych stóp
procentowych leasingobiorcy.
Spółka nie dyskontuje zobowiązań z tytułu leasingu przy użyciu stóp procentowych leasingu, gdyż dla celów określenia
tej stopy wymagane byłyby informacje na temat niegwarantowanej wartości końcowej przedmiotu leasingu jak również
bezpośrednich kosztów poniesionych przez leasingodawcę, czyli informacji, które mogą być znane tylko
leasingodawcy.
Spółka uznaje umowy dotyczące prawa do korzystania z podziemnych części gruntu, jak również umowy dotyczące
służebności przesyłu za umowy leasingu. Ponoszone koszty niezbędne do rozpoczęcia korzystania ze służebności
zwiększają wartość prawa do użytkowania.
Ustalenie krańcowej stopy leasingobiorcy
Krańcowe stopy procentowe zostały określone jako suma:
A. stopy wolnej od ryzyka (risk free rate), wyznaczonej na bazie IRS (Interest Rate Swap) zgodnie z okresem
zapadalności stopy dyskonta i odpowiedniej stopy bazowej dla danej waluty, oraz
B. premii za ryzyko kredytowe Spółki w oparciu o marżę kredytową.
Późniejsza wycena
Po dacie rozpoczęcia Spółka wycenia składnik aktywów z tytułu praw do użytkowania stosując model kosztu.
W konsekwencji Spółka wycenia składnik aktywów z tytułu praw do użytkowania według kosztu:
A. pomniejszonego o łączne odpisy amortyzacyjne (umorzenie) i łączne odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości,
oraz
B. skorygowanego z tytułu jakiejkolwiek aktualizacji wyceny zobowiązania z tytułu leasingu nieskutkującej
koniecznością ujęcia odrębnego składnika leasingu.
Po dacie rozpoczęcia Spółka wycenia zobowiązanie z tytułu leasingu poprzez:
A. zwiększenie wartości bilansowej w celu odzwierciedlenia odsetek od zobowiązania z tytułu leasingu,
B. zmniejszenie wartości bilansowej w celu uwzględnienia zapłaconych opłat leasingowych oraz
C. zaktualizowanie wyceny wartości bilansowej w celu uwzględnienia wszelkiej ponownej oceny lub zmiany
leasingu lub w celu uwzględnienia zaktualizowanych zasadniczo stałych opłat leasingowych.
Spółka aktualizuje wycenę zobowiązania z tytułu leasingu z powodu ponownej oceny gdy zaistnieje zmiana w
przyszłych opłatach leasingowych wynikająca ze zmiany w indeksie lub stawce stosowanej do ustalenia opłat (np.
zmieni się opłata w prawie wieczystego użytkowania), gdy zmieni się kwota, której zapłaty Spółka oczekuje w ramach
gwarantowanej wartości końcowej lub jeżeli Spółka zmieni ocenę prawdopodobieństwa skorzystania z opcji kupna,
przedłużenia lub wypowiedzenia leasingu.
Aktualizacja zobowiązania z tytułu leasingu koryguje również wartość składnika aktywów z tytułu praw do użytkowania.
Jeżeli wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu praw do użytkowania została zmniejszona do zera, dalsze
zmniejszenie wyceny zobowiązania z tytułu leasingu Spółka ujmuje w zysku lub stracie.
Amortyzacja
Aktywa z tytułu praw do użytkowania są amortyzowane liniowo przez krótszy z dwóch okresów: okres leasingu lub
okres użytkowania bazowego składnika aktywów, chyba, że Spółka posiada wystarczającą pewność, że uzyska tytuł
własności przed upływem okresu leasingu – wówczas prawo do użytkowania amortyzuje się od dnia rozpoczęcia
leasingu do końca okresu użytkowania składnika aktywów.
Szacowany okres użytkowania aktywów z tytułu praw do użytkowania jest określany w ten sam sposób jak w
przypadku rzeczowych aktywów trwałych.
Spółka posiada umowy leasingu dotyczące głównie:
A. Gruntów, w tym:
praw wieczystego użytkowania gruntów zawartych na czas określony do 99 lat,
gruntów pod stacje paliw i miejsca obsługi podróżnych zawartych na czas określony do 30 lat.
B. Budynków i budowli, w tym stacji paliw, zbiorników magazynowych, powierzchni biurowych zawartych na czas
określony do 30 lat.
C. Środków transportu i pozostałych, w tym:
cystern kolejowych zawartych na czas określony od 3 do 10 lat,
samochodów osobowych zawartych na czas określony do 3 lat,
lokomotyw zawartych na czas określony do 3 lat.
Utrata wartości
Spółka stosuje MSR 36 Utrata wartości aktywów w celu określenia, czy składnik aktywów z tytułu praw do użytkowania
utracił wartość oraz w celu ujęcia jakiejkolwiek zidentyfikowanej straty z tytułu utraty wartości.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
109 / 120
Wyłączenia, uproszczenia i praktyczne rozwiązania w zakresie zastosowania MSSF 16
Wyłączenia
Następujące umowy w Spółce nie wchodzą w zakres MSSF 16:
licencje udzielone objęte zakresem MSSF 15 - Przychody z tytułu umów z klientami oraz
prawa otrzymane w ramach licencji w zakresie MSR 38 - Aktywa niematerialne.
Uproszczenia i praktyczne rozwiązania
Leasing krótkoterminowy
Spółka stosuje praktyczne rozwiązanie dla wszystkich klas aktywów w odniesieniu do umów leasingu
krótkoterminowego, które charakteryzują się maksymalnym możliwym okresem trwania umów, włączając opcje ich
odnowienia, o długości do 12 miesięcy.
Uproszczenia dotyczące tych umów polegają na rozliczaniu opłat leasingowych jako kosztów:
metodą liniową, przez okres trwania umowy leasingu, lub
inną systematyczną metodą, jeżeli lepiej odzwierciedla ona sposób rozłożenia w czasie korzyści czerpanych
przez korzystającego.
Leasing przedmiotów o niskiej wartości
Spółka nie stosuje ogólnych zasad ujmowania, wyceny i prezentacji zawartych w MSSF 16 do umów leasingu, których
przedmiot ma niską wartość.
Za składniki aktywów o niskiej wartości uważa się te, które, gdy są nowe, mają wartość nie wyższą niż 5 000 USD lub
ekwiwalentu w innej walucie według średniego kursu zamknięcia NBP na moment początkowego ujęcia dla każdej
zawieranej umowy leasingu.
Uproszczenia dotyczące tych umów polegają na rozliczaniu opłat leasingowych jako kosztów:
metodą liniową, przez okres trwania umowy leasingu, lub
inną systematyczną metodą, jeżeli lepiej odzwierciedla ona sposób rozłożenia w czasie korzyści czerpanych przez
korzystającego.
Przedmiot umowy leasingu nie może być zaliczany do przedmiotów o niskiej wartości, jeżeli z jego charakteru wynika,
że nowy (nieużywany) składnik aktywów ma zazwyczaj wysoką wartość. Jako przedmioty o niskiej wartości Spółka
ujmuje np.: butle z gazem technicznym, ekspresy do kawy, drobny sprzęt biurowy oraz teleinformatyczny, inne małe
elementy wyposażenia.
Bazowy składnik aktywów może mieć niską wartość tylko wtedy, gdy:
A. Spółka może odnosić korzyści z użytkowania samego bazowego składnika aktywów lub wraz z innymi zasobami,
które są dla niej łatwo dostępne, oraz
B. bazowy składnik aktywów nie jest w dużym stopniu zależny od innych aktywów ani nie jest z nimi w dużym stopniu
powiązany.
Jeżeli Spółka przekazuje składnik aktywów w subleasing lub spodziewa się przekazania składnika aktywów w
subleasing, wówczas główny leasing nie kwalifikuje się jako leasing składnika aktywów o niskiej wartości.
Ustalenie okresu leasingu: umowy na czas nieokreślony
W Spółce występują umowy leasingu zawarte na czas nieokreślony, które dotyczą głównie gruntów oraz budynków i
budowli.
Ustalając okres leasingu dla umów na czas nieokreślony Spółka ustala okres leasingu, w którym wypowiedzenie
umowy nie będzie uzasadnione, dokonując profesjonalnego osądu i uwzględniając, między innymi:
poniesione nakłady w związku z daną umową, lub
potencjalne koszty związane z wypowiedzeniem umowy leasingu, w tym koszty pozyskania nowej umowy
leasingu takie jak koszty negocjacji, koszty relokacji, koszty zidentyfikowania innego bazowego składnika
aktywów odpowiadającego potrzebom leasingobiorcy, koszty zintegrowania nowego składnika aktywów z
działalnością Spółki lub kary za wypowiedzenie i podobne koszty, w tym koszty związane ze zwrotem bazowego
składnika aktywów w stanie określonym w umowie lub na miejsce wskazane w umowie lub
istniejące plany biznesowe oraz inne istniejące umowy uzasadniające wykorzystanie leasingowanego przedmiotu
w danym okresie.
W przypadku gdy koszty związane z wypowiedzeniem umowy leasingu są istotne, przyjmuje się okres leasingu równy
przyjętemu okresowi amortyzacji podobnego środka trwałego o parametrach zbliżonych do przedmiotu leasingu.
W przypadku gdy poniesione nakłady w związku z daną umową są istotne, przyjmuje się okres leasingu równy
oczekiwanemu okresowi czerpania korzyści ekonomicznych z tytułu wykorzystywania poniesionych nakładów.
Wartość poniesionych nakładów stanowi odrębny składnik aktywów od aktywa z tytułu praw do użytkowania.
Wydzielanie komponentów nieleasingowych
Z umów, które zawierają komponenty leasingowe i nieleasingowe, Spółka dla wszystkich klas aktywów wydziela i
ujmuje odrębnie komponenty nieleasingowe np. serwis składników aktywów stanowiących przedmiot umowy i alokuje
odpowiednio wynagrodzenie na bazie warunków umowy, chyba że elementy nieleasingowe są uznane za nieistotne
w kontekście całej umowy.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
110 / 120
Spółka jako leasingodawca
Gdy Spółka występuje jako leasingodawca, w dacie rozpoczęcia klasyfikuje leasing jako leasing finansowy lub
operacyjny.
Spółka, w celu dokonania ww. klasyfikacji, dokonuje oceny czy następuje przeniesienie zasadniczo całego ryzyka i
pożytków wynikających z posiadania bazowego składnika aktywów na leasingobiorcę. Jeżeli ma miejsce przeniesienie
zasadniczo całego ryzyka i korzyści, leasing zostaje zaklasyfikowany jako leasing finansowy, w odwrotnej sytuacji –
jako leasing operacyjny.
Ustalenie czy następuje przekazanie ryzyka i korzyści zależy od oceny istoty treści ekonomicznej transakcji.
W ramach oceny klasyfikacji leasingu Spółka rozważa pewne sytuacje, takie jak na przykład czy ma miejsce
przeniesienie na leasingobiorcę własności danego składnika przed końcem okresu leasingu czy jaki jest stosunek
okresu leasingu do ekonomicznego okresu użytkowania bazowego składnika aktywów, nawet jeżeli tytuł prawny nie
ulega przeniesieniu.
Jeżeli umowa zawiera elementy leasingowe i nieleasingowe, Spółka alokuje wynagrodzenie w umowie do każdego
elementu stosując MSSF 15.
W dacie rozpoczęcia leasingodawca ujmuje aktywa oddane w leasing finansowy w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
i prezentuje je jako należności w kwocie równej inwestycji leasingowej netto.
W dacie rozpoczęcia, opłaty leasingowe uwzględnione w wycenie inwestycji leasingowej netto obejmują następujące
opłaty za prawo do użytkowania bazowego składnika aktywów podczas okresu leasingu, które nie są otrzymane w
dacie rozpoczęcia:
A. stałe opłaty leasingowe (w tym zasadniczo stałe opłaty leasingowe), pomniejszone o zachęty leasingowe
przypadające do zapłaty,
B. zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, wycenione początkowo z zastosowaniem tego
indeksu lub tej stawki zgodnie z ich wartością w dacie rozpoczęcia,
C. wszelkie gwarantowane wartości końcowe udzielone leasingodawcy przez leasingobiorcę, podmiot powiązany z
leasingobiorcą lub niezależną osobę trzecią zdolną finansowo do wywiązania się ze swoich zobowiązań w
ramach tej gwarancji,
D. cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tej
opcji oraz
E. kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, jeżeli w warunkach leasingu przewidziano, że leasingobiorca może
skorzystać z opcji wypowiedzenia leasingu.
Jeżeli Spółka oddała do używania innej jednostce składnik aktywów na podstawie umowy leasingu finansowego,
wartość bieżąca opłat leasingowych oraz niegwarantowanej wartości końcowej jest prezentowana jako należności, z
podziałem na część krótkoterminową i długoterminową. Dyskontowanie opłat leasingowych oraz niegwarantowanej
wartości końcowej odbywa się poprzez zastosowanie stopy procentowej leasingu, tj. stopy procentowej, która
powoduje, że wartość bieżąca:
A. opłat leasingowych oraz
B. niegwarantowanej wartości końcowej równa się sumie:
I. wartości godziwej bazowego składnika aktywów oraz
II. wszelkich początkowych kosztów bezpośrednich poniesionych przez leasingodawcę.
Aktywa oddawane przez Spółkę innym podmiotom do użytkowania na podstawie umowy leasingu operacyjnego
zaliczane są do aktywów Spółki. Opłaty leasingowe z tytułu leasingów operacyjnych są ujmowane liniowo przez okres
leasingu jako przychody ze sprzedaży produktów i usług.
Umowy subleasingu
W przypadku subleasingu, Spółka działa zarówno jako leasingobiorca, jak i leasingodawca w stosunku do tego
samego bazowego składnika aktywów. Takie umowy są klasyfikowane jako leasing operacyjny bądź finansowy, na
podstawie analizy takich samych kryteriów, jakie stosuje leasingodawca, ale są one rozpatrywane w odniesieniu do
prawa do użytkowania w leasingu głównym (a nie w stosunku do bazowego składnika aktywów). Jeżeli główny leasing
jest leasingiem krótkoterminowym, Spółka klasyfikuje subleasing jako leasing operacyjny.
PROFESJONALNY OSĄD
Ustalenie okresu leasingu
Przy ustalaniu okresu leasingu, Spółka rozważa wszystkie istotne fakty i zdarzenia, powodujące istnienie
zachęt ekonomicznych do skorzystania z opcji przedłużenia lub nie skorzystania z opcji wypowiedzenia.
Spółka dokonuje również profesjonalnego osądu do ustalenia okresu egzekwowalności umowy (okresu
leasingu, w którym wypowiedzenie umowy nie będzie uzasadnione) w przypadku umów zawartych na czas
nieokreślony. Ocena okresu leasingu przeprowadzana jest na dzień rozpoczęcia leasingu. Ponowna ocena jest
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
111 / 120
dokonywana w przypadku wystąpienia znaczącego zdarzenia lub znaczącej zmiany w okolicznościach, które
leasingobiorca kontroluje, wpływających na tę ocenę.
SZACUNKI
Okresy użytkowania składników aktywów z tytułu praw do użytkowania
Szacowany okres użytkowania aktywów z tytułu praw do użytkowania jest określany w ten sam sposób jak w
przypadku rzeczowych aktywów trwałych, przy czym okres użytkowania aktywów z tytułu praw do użytkowania
obejmuje nieodwoływalny okres leasingu oraz okres użytkowania rzeczowego składnika aktywów trwałych wynikający
z wysoce prawdopodobnego wykorzystania z opcji jego wykupu.
Ustalenie krańcowej stopy procentowej leasingobiorcy
W związku z tym, że Spółka nie posiada informacji odnośnie stopy procentowej dla umów leasingowych, stosuje
krańcową stopę procentową do wyceny zobowiązań z tytułu leasingu, jaką Spółka musiałaby zapłacić, aby na podobny
okres i przy podobnych zabezpieczeniach pożyczyć środki w danej walucie niezbędne do zakupu składnika aktywów
o podobnej wartości co składnik aktywów z tytułu praw do użytkowania w podobnym środowisku gospodarczym.
14.3.1 Spółka jako leasingobiorca
Zmiana stanu aktywów z tytułu praw do użytkowania
Grunty
Budynki
i budowle
Urządzenia
techniczne
i maszyny
Środki
transportu
i pozostałe
Razem
Wartość księgowa netto na
01/01/2024
Wartość księgowa brutto
3 952
971
4
1 149
6 076
Skumulowane umorzenie
(350)
(345)
(2)
(400)
(1 097)
Odpisy aktualizujące
(46)
(53)
-
(184)
(283)
3 556
573
2
565
4 696
zwiększenia/(zmniejszenia) netto
50
26
(1)
(6)
69
Nowe umowy leasingu, zwiększenie
wynagrodzenia leasingowego, zakup
179
123
-
242
544
Amortyzacja
(121)
(110)
(1)
(230)
(462)
Odpisy aktualizujące netto
(2)
32
-
1
31
Pozostałe
(6)
(19)
-
(19)
(44)
3 606
599
1
559
4 765
Wartość księgowa netto na
31/12/2024
Wartość księgowa brutto
4 122
1 063
4
1 273
6 462
Skumulowane umorzenie
(468)
(443)
(3)
(531)
(1 445)
Odpisy aktualizujące
(48)
(21)
-
(183)
(252)
3 606
599
1
559
4 765
Wartość księgowa netto na
01/01/2023
Wartość księgowa brutto
3 688
840
1
941
5 470
Skumulowane umorzenie
(243)
(263)
-
(530)
(1 036)
Odpisy aktualizujące
(51)
(53)
-
(124)
(228)
3 394
524
1
287
4 206
zwiększenia/(zmniejszenia) netto
162
49
1
278
490
Nowe umowy leasingu, zwiększenie
wynagrodzenia leasingowego, zakup
217
150
3
575
945
Amortyzacja
(110)
(96)
(2)
(207)
(415)
Odpisy aktualizujące netto
5
-
-
(60)
(55)
Połączenie jednostek
69
-
-
-
69
Pozostałe
(19)
(5)
-
(30)
(54)
Wartość księgowa netto na
31/12/2023
3 556
573
2
565
4 696
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
112 / 120
Łączna wartość wydatków z tytułu umów leasingowych, zaprezentowanych w działalności finansowej i operacyjnej w
sprawozdaniu z przepływów pieniężnych w roku 2024 i w 2023 wyniosła odpowiednio (742) mln PLN i (639) mln PLN.
Analiza wymagalności zobowiązań z tytułu leasingu
31/12/2024
31/12/2023
do jednego roku
559
482
od 1 roku do 2 lat
566
474
od 2 lat do 3 lat
425
414
od 3 lat do 4 lat
277
365
od 4 lat do 5 lat
231
222
powyżej 5 lat
3 939
3 866
5 997
5 823
Kwoty z tytułu umów leasingu ujęte w sprawozdaniu z zysku lub strat i innych całkowitych dochodów
2024
2023
Koszty z tytułu:
(314)
(277)
odsetek z tytułu leasingu
Koszty finansowe
(162)
(151)
leasingu krótkoterminowego
Koszty według rodzaju: Usługi Obce
(77)
(51)
zmiennych opłat leasingowych nieujętych
w wycenie zobowiązań leasingowych
Koszty według rodzaju: Usługi Obce
(75)
(75)
14.3.2 Spółka jako leasingodawca
Leasing operacyjny
Analiza wymagalności opłat leasingowych
31/12/2024
31/12/2023
do jednego roku
81
61
od 1 roku do 2 lat
28
21
od 2 lat do 3 lat
25
21
od 3 lat do 4 lat
22
19
od 4 lat do 5 lat
22
17
powyżej 5 lat
176
140
354
279
Na 31 grudnia 2024 roku i na 31 grudnia 2023 roku wartość księgowa netto rzeczowych aktywów trwałych Spółki
oddanych innym podmiotom do użytkowania na podstawie umowy leasingu operacyjnego wyniosła odpowiednio
2 695 mln PLN i 141 mln PLN i dotyczyła głównie budynków i budowli (odpowiednio 2 129 mln PLN i 92 mln PLN),
maszyn i urządzeń (odpowiednio 450 mln PLN i 16 mln PLN) oraz gruntów, w tym gruntów własnych i prawa
wieczystego użytkowania gruntów wykazywanych w kategorii aktywa z tytułu praw do użytkowania (odpowiednio
109 mln PLN i 49 mln PLN). Składniki rzeczowych aktywów trwałych objętych leasingiem operacyjnym dotyczą przede
wszystkim infrastruktury podziemnych magazynów gazu, które Spółka w ramach podpisanej umowy oddała do
wyłącznego dysponowania do Gas Storage Poland Sp. z o.o., pełniącego funkcje operatora krajowego systemu
magazynowania gazu ziemnego. Do czerwca 2024 roku ORLEN był właścicielem 100% udziałów w Gas Storage
Poland Sp. z o.o.. W czerwcu 2024 roku ORLEN zbył na rzecz spółki Operator Gazociągów Przesyłowych Gaz-
System S.A. 100% udziałów w spółce Gas Storage Poland Sp. z o.o., spełniając tym samym warunek wymagany
przez Prezesa UOKiK w związku z przeprowadzeniem połączenia ORLEN z PGNIG S.A.
Przychody z tytułu leasingu operacyjnego w 2024 roku i w 2023 wyniosły odpowiednio 776 mln PLN i 719 mln PLN
odnoszące się do zmiennych opłat leasingowych, które nie są zależne od indeksu lub stopy.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
113 / 120
14.4 Poniesione nakłady inwestycyjne oraz przyszłe zobowiązania z tytułu
podpisanych kontraktów inwestycyjnych
Łączna wartość nakładów inwestycyjnych wraz z kosztami finansowania zewnętrznego poniesionych w 2024 roku i 2023
roku wyniosła odpowiednio 12 206 mln PLN i 13 067 mln PLN.
Na 31 grudnia 2024 roku i na 31 grudnia 2023 roku wartość przyszłych zobowiązań z tytułu podpisanych do tego dnia
kontraktów inwestycyjnych wyniosła odpowiednio 12 493 mln PLN i 16 646 mln PLN.
14.5 Aktywa i zobowiązania warunkowe
WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Spółka ujawnia na koniec okresu sprawozdawczego informacje o aktywach warunkowych jeśli wpływ korzyści
ekonomicznych jest prawdopodobny. Jeśli jest to wykonalne w praktyce, Spółka szacuje skutki finansowe aktywów
warunkowych, wyceniając je zgodnie z zasadami obowiązującymi przy wycenie rezerw.
Spółka ujawnia na koniec okresu sprawozdawczego informacje o zobowiązaniach warunkowych jeśli:
ma możliwy obowiązek, który powstał na skutek zdarzeń przeszłych, których istnienie zostanie potwierdzone
dopiero w momencie wystąpienia lub niewystąpienia jednego lub większej ilości niepewnych przyszłych zdarzeń,
które nie w pełni podlegają kontroli Spółki lub
ma obecny obowiązek który powstał na skutek zdarzeń przeszłych, ale wypływ środków zawierających w sobie
korzyści ekonomiczne nie jest prawdopodobny lub Spółka nie jest w stanie wycenić kwoty zobowiązania
wystarczająco wiarygodnie.
Spółka nie ujawnia zobowiązania warunkowego gdy prawdopodobieństwo wypływu środków zawierających w sobie
korzyści ekonomiczne jest znikome.
SZACUNKI
Aktywa warunkowe
Spółka dokonuje szacunków w odniesieniu do skutków finansowych ujawnianych aktywów warunkowych w oparciu o
wartość wcześniej rozpoznanych kosztów, które Spółka spodziewa się odzyskać (np. na mocy podpisanych umów
ubezpieczenia), bądź wartość przedmiotu postępowań, w których Spółka występuje w roli powoda.
Zobowiązania warunkowe
Spółka szacuje możliwe przyszłe zobowiązania, stanowiące zobowiązania warunkowe, w oparciu o wartość roszczeń
w ramach toczących się postępowań, w których ORLEN jest strona pozwaną.
14.5.1 Zobowiązania warunkowe
Informacje o istotnych postępowaniach toczących się przed sądem, organem właściwym dla postępowania
arbitrażowego lub organem administracji w których Spółka była stroną pozwaną:
Roszczenie Warter Fuels S.A (poprzednio: OBR S.A.) przeciwko ORLEN o odszkodowanie
5 września 2014 roku spółka OBR S.A. (obecnie: Warter Fuels S.A.) wystąpiła przeciwko ORLEN do Sądu
Okręgowego w Łodzi z pozwem o zapłatę z tytułu zarzucanego naruszenia przez ORLEN praw do patentu. Kwota
roszczenia w pozwie została oszacowana przez Warter Fuels S.A. na 84 mln PLN. Żądanie pozwu obejmuje
zasądzenie od ORLEN na rzecz Warter Fuels S.A. sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej wartości opłaty
licencyjnej za korzystanie z rozwiązania objętego ww. patentem oraz zasądzenie obowiązku zwrotu korzyści
uzyskanych na skutek stosowania tego rozwiązania. 16 października 2014 roku ORLEN złożył odpowiedź na pozew.
Pismem procesowym z dnia 11 grudnia 2014 roku wartość przedmiotu sporu została określona przez powoda na
kwotę 247 mln PLN. Dotychczas odbyło się kilka rozpraw, podczas których sąd m.in. przesłuchał świadków
zgłoszonych przez strony. Sąd i strony poszukują biegłego, który mógłby wydać opinię ekspercką w sprawie.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
114 / 120
Postępowanie arbitrażowe z powództwa Elektrobudowa S.A. przeciwko ORLEN
Przedmiotem postępowania jest roszczenie Elektrobudowy S.A. w upadłości o zapłatę łącznej kwoty 118,63 mln
PLN i 13,97 mln EUR. Sprawa dotyczy rozliczenia umowy EPC (Engineering, Procurement and Construction) z
1 sierpnia 2016 roku na budowę Instalacji Metateza oddanej do eksploatacji w 2019 roku.
Sąd Arbitrażowy wydał dotąd dwadzieścia orzeczeń (5 wyroków wstępnych i 15 wyroków częściowych), w których
łącznie zasądził na rzecz Syndyka masy upadłości Elektrobudowa S.A. kwotę 36,83 mln PLN i 7,28 mln EUR oraz
oddalił roszczenia co do kwot 1,24 mln PLN i 0,37 mln EUR. W pozostałym zakresie roszczenia nie zostały jeszcze
rozstrzygnięte.
Kwoty zasądzone wyrokami zostały w całości zapłacone.
Wartość utworzonych rezerw z tytułu toczącego się postępowania z Elektrobudową na 31 grudnia 2024 roku wyniosła
68 mln PLN.
Rozliczenia za gaz ziemny dostarczany w ramach Kontraktu jamalskiego oraz wstrzymanie dostaw
gazu ziemnego przez Gazprom
31 marca 2022 roku opublikowano Dekret Prezydenta Federacji Rosyjskiej nr 172 „O specjalnej procedurze
wykonania zobowiązań zagranicznych nabywców wobec rosyjskich dostawców gazu ziemnego” („Dekret”) w
następstwie którego Gazprom wystąpił do PGNiG z oczekiwaniem dokonania zmian warunków Kontraktu jamalskiego
m.in. poprzez wprowadzenie rozliczeń w rublach rosyjskich.
12 kwietnia 2022 roku Zarząd PGNiG S.A. podjął decyzję o kontynuowaniu rozliczania zobowiązań PGNiG za gaz
dostarczony przez Gazprom w ramach Kontraktu jamalskiego, zgodnie z jego obowiązującymi warunkami oraz o
niewyrażeniu zgody na wykonywanie przez PGNiG zobowiązań rozliczeniowych za gaz ziemny dostarczany przez
Gazprom w ramach Kontraktu jamalskiego zgodnie z zapisami Dekretu.
Od 27 kwietnia 2022 roku od godz. 8:00 CET Gazprom całkowicie wstrzymał dostawy gazu ziemnego w ramach
Kontraktu jamalskiego powołując się na wprowadzony przez Dekret zakaz realizacji dostaw gazu ziemnego do
zagranicznych nabywców z krajów „nieprzyjaznych Federacji Rosyjskiej” (w tym z Polski), jeżeli płatności za gaz
ziemny dostarczany do takich krajów począwszy od 1 kwietnia 2022 roku, będą dokonywane niezgodnie z
warunkami Dekretu.
W odpowiedzi PGNiG podjęło działania zmierzające do zabezpieczenia interesów Spółki w ramach przysługujących
jej uprawień kontraktowych obejmujące m.in. wezwanie do realizacji dostaw i respektowania warunków
rozliczeniowych i innych warunków obowiązującej strony do końca 2022 roku umowy.
Do 31 grudnia 2022 roku dostawy gazu ziemnego nie zostały przez Gazprom wznowione, dostawca odmawiał
rozliczeń w oparciu o obowiązujące warunki kontraktowe. Kontrakt jamalski wygasł z końcem 2022 roku.
Sprawy sporne powstałe w okresie obowiązywania Kontraktu jamalskiego pozostają w toku i rozpatrywane są w
ramach postępowania arbitrażowego, które rozstrzygnie roszczenia stron w sprawie m.in. zmiany warunków
cenowych dostaw gazu ziemnego w oparciu o szereg wniosków o renegocjację składanych przez Gazprom i
ORLEN (jako następcę prawnego PGNiG) od 2017 roku oraz przyczyn i skutków wstrzymania przez Gazprom
dostaw gazu ziemnego od 27 kwietnia 2022 roku.
Z uwagi na rozległy zakres, postępowanie arbitrażowe zostało podzielone na kilka faz, w ramach których rozstrzygane
będą poszczególne roszczenia stron. Aktualnie prowadzona faza postępowania obejmuje kwestię ewentualnej zmiany
warunków cenowych na bazie wniosków o renegocjację złożonych przez ORLEN i Gazprom w 2017 roku. Strony
zgłosiły w tym zakresie przeciwstawne roszczenia wzajemne o odpowiednio obniżkę lub podwyżkę poziomu
cenowego dostaw. W kolejnych fazach prowadzonego arbitrażu zostaną rozstrzygnięte zagadnienia dot. zmiany
warunków cenowych na bazie wniosków o renegocjację złożonych przez ORLEN i Gazprom w 2020/2021 roku (w
ramach których ORLEN i Gazprom zgłosiły wstępnie przeciwstawne roszczenia wzajemne o – odpowiednio –
obniżenie i podwyższenie ceny kontraktowej, które zostaną ostatecznie sprecyzowane przez strony i rozstrzygnięte
przez trybunał arbitrażowy w dalszej fazie postępowania) oraz zagadnienia dot. wstrzymania dostaw gazu ziemnego
w ramach Kontraktu jamalskiego od 27 kwietnia 2022 r. oraz roszczeń z tym związanych (także i w tym zakresie
ORLEN i Gazprom wstępnie notyfikowały przeciwstawne roszczenia, które zostaną ostatecznie sprecyzowane przez
strony i rozstrzygnięte przez Trybunał w dalszej fazie postępowania arbitrażowego). Ww. sprawy sporne pomiędzy
ORLEN a Gazprom pozostają w toku i obejmują potencjalnie istotną z perspektywy Spółki wartość monetarną przy
czym, ze względu na skomplikowany i precedensowy charakter sprawy (w tym zależność istnienia i/lub wysokości
poszczególnych roszczeń od wyniku poprzedniej fazy postępowania arbitrażowego), na chwilę obecną nie ma
możliwości precyzyjnego określenia wartości przedmiotu sporu w sprawie.
Odrębnie prowadzone jest również postępowanie arbitrażowe w spawie roszczenia ORLEN wobec Gazprom o
zapłatę odsetek od nadpłaty za gaz ziemny dostarczony w ramach Kontraktu jamalskiego w latach 2014 - 2020.
Sprawa pozostaje w toku.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
115 / 120
Roszczenie PBG SA (obecnie w restrukturyzacji w likwidacji) przeciwko PGNiG S.A. (obecnie ORLEN
S.A.)
Pozew wzajemny z 1 kwietnia 2019 roku wniesiony przez PBG SA przeciwko PGNiG S.A. o zapłatę kwoty 118 mln
PLN, w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Warszawie, z pozwu PGNiG SA przeciwko PBG SA, w
Wysogotowie, TCM w Paryżu oraz Tecnimont w Mediolanie (wartość przedmiotu sporu tej sprawy 147 mln PLN).
Sprawy dotyczą wzajemnych rozliczeń w zakresie realizacji umów na rozbudowę PMG (Podziemny Magazyn Gazu)
Wierzchowice. Podstawą roszczeń w pozwie wzajemnym jest kwestionowanie przez PBG SA oświadczeń o
potrąceniu wzajemnych należności i zobowiązań dokonanych przez PGNiG SA w trakcie rozliczania umów na
realizację rozbudowy PMG Wierzchowice. Etap postępowania w zakresie pozwu wzajemnego jest identyczny, jak w
przypadku pozwu głównego, tzn. postępowanie dowodowe jest w toku, sąd przesłuchał wszystkich świadków,
dopuścił dowód z opinii biegłego oraz wyłączył wybranego biegłego ze sprawy. Sąd zobowiązał ORLEN do podania
innego podmiotu, który mógłby sporządzić stosowną opinię w sprawie. Spółka złożyła wniosek o sporządzenie opinii
przez Politechnikę Warszawską. W dniu 20 grudnia 2024 roku biegły CCM Sp. z o.o. został zobowiązany do
sporządzenia opinii w sprawie w terminie 6 miesięcy.
14.5.2 Zatrzymanie projektu budowy kompleksu Olefiny III w jego dotychczasowym zakresie
11 grudnia 2024 roku ORLEN S.A. poinformował o wstrzymaniu realizacji projektu budowy kompleksu Olefiny III w
dotychczasowym zakresie. Decyzja ta była konsekwencją dokonanej przez Zarząd Spółki weryfikacji kosztów i
warunków budowy kompleksu Olefiny III, która wskazała na nierentowność kontynuacji projektu w dotychczasowym
kształcie. Wynikało to przede wszystkim z niedoszacowania zakresu infrastruktury dodatkowej (OSBL), kosztów
finansowania i czasu realizacji projektu, jak również ze znaczącego wzrostu przewidywanych całkowitych nakładów
inwestycyjnych.
Powstała infrastruktura będzie wykorzystana przez ORLEN jako baza do realizacji projektu Nowa Chemia. Projekt
Nowa Chemia oparto o nowe założenia technologiczne, operacyjne i biznesowe, w tym również zakładające
ograniczenie emisyjności. W ramach projektu powstanie nowoczesna instalacja do produkcji monomerów oraz
zwiększone zostaną możliwości sprzedażowe Spółki w obszarze tlenku etylenu i glikoli, styrenu oraz frakcji
butadienowej C4 w wolumenie zoptymalizowanym do potrzeb rynkowych. Realizacja projektu Nowa Chemia zostanie
zakończona nie wcześniej niż w 2030 roku.
Podjęta przez Spółkę w grudniu 2024 roku decyzja ma charakter wstępny i ukierunkowany przede wszystkim na
ograniczenie negatywnych efektów ekonomicznych inwestycji w Olefiny III.
Zarząd ORLEN zobowiązał się do sporządzenia i opublikowania budżetu Projektu Nowa Chemia i zoptymalizowanego
harmonogramu projektu, uwzględniając potrzebną infrastrukturę OSBL do 30 września 2025 roku.
Obecnie Spółka koncentruje swoje działania związane z Projektem Nowa Chemia na rozmowach z wykonawcami,
zarówno w zakresie podstawowej instalacji olefin (ISBL) oraz infrastruktury dodatkowej (OSBL), by zapewnić realizację
nowego harmonogramu. Prace na kompleksie Olefiny nie zostały wstrzymane, a zakontraktowani wykonawcy robót
prowadzą dotychczas wykonywane działania w niezmienionym istotnie zakresie.
Ponadto, w związku z przesunięciem terminu zakończenia projektu w stosunku do pierwotnego harmonogramu oraz
zmiany założeń jego realizacji, ORLEN podjął rozmowy z partnerami handlowymi, którzy w ramach podpisanych
umów mieli być odbiorcami produktów z nowego kompleksu Olefin.
Szacowane przepływy pieniężne wynikające ze zmian założeń projektu Olefiny i jego dalszej realizacji w ramach
projektu Nowa Chemia zostały odzwierciedlone w przeprowadzonych na 31 grudnia 2024 roku testach na utratę
wartości w segmencie Petrochemia (nota 11.4.3).
Biorąc pod uwagę fakty i okoliczności istniejące na 31 grudnia 2024 roku, Spółka oceniła, że nie ma przesłanek do
rozpoznania dodatkowych zobowiązań, w tym rezerw, związanych z podjętą decyzją o wstrzymaniu realizacji projektu
budowy kompleksu Olefiny III w dotychczasowym zakresie i jego dalszą kontynuacją w ramach projektu Nowa
Chemia.
Poza postępowaniami opisanymi powyżej Spółka nie zidentyfikowała innych istotnych zobowiązań warunkowych.
14.6 Zabezpieczenia akcyzowe
Zabezpieczenia akcyzowe i akcyza od wyrobów i towarów znajdujących się w procedurze zawieszonego poboru
stanowią element zobowiązań pozabilansowych i na 31 grudnia 2024 roku oraz na 31 grudnia 2023 roku wyniosły
odpowiednio 3 686 mln PLN i 2 480 mln PLN. W okresie III i IV kwartału 2023 roku Spółka wykorzystała część zapasów
wyrobów gotowych co wpłynęło na obniżenie wartości akcyzy znajdującej się w procedurze zawieszonego poboru,
natomiast od stycznia do września 2024 roku Spółka odbudowała poziom tych zapasów.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
116 / 120
14.7 Transakcje z podmiotami powiązanymi
Na 31 grudnia 2024 roku oraz na 31 grudnia 2023 roku i w 2024 roku oraz w 2023 roku nie wystąpiły istotne transakcje
podmiotów powiązanych z:
członkami Zarządu i Rady Nadzorczej Spółki i z bliskimi im osobami,
pozostałym kluczowym personelem kierowniczym Spółki oraz z bliskimi im osobami.
14.7.1 Wynagrodzenia wypłacone i należne lub potencjalnie należne członkom Zarządu, Rady
Nadzorczej oraz pozostałym członkom kluczowego personelu kierowniczego
2024
2023
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze
76,1
86,5
Świadczenia po okresie zatrudnienia
0,6
0,3
Pozostałe świadczenia długoterminowe
0,4
0,1
Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy
32,4
2,0
109,5
88,9
Zasady premiowania kluczowego personelu kierowniczego
Regulaminy dotyczące premiowania funkcjonujące dla Zarządu ORLEN, oraz kluczowych stanowisk ORLEN mają
wspólne podstawowe cechy. Osoby objęte wyżej wymienionymi systemami premiowane są za realizację
indywidualnych celów, wyznaczanych na początku okresu premiowego przez Radę Nadzorczą dla Członków Zarządu
oraz przez Zarząd dla pracowników kluczowego personelu kierowniczego. Systemy Premiowania wspierają realizację
Strategii Grupy, referują do wyzwań przyjętego Planu Finansowego, wspierają zarzadzanie segmentowe oraz
kształtują praktyki współpracy pomiędzy obszarami ORLEN i spółkami Grupy. Postawione cele mają charakter
zarówno jakościowy, jak i ilościowy, i są rozliczane po zakończeniu roku, na który zostały wyznaczone.
Wynagrodzenia z tytułu zakazu konkurencji i rozwiązania umowy w rezultacie odwołania z
zajmowanego stanowiska
Zgodnie z umowami Członkowie Zarządu ORLEN zobowiązani są przez okres 6 miesięcy po rozwiązaniu umowy do
powstrzymania się od działalności konkurencyjnej. Z tytułu zakazu konkurencji, Członkowie Zarządu ORLEN
otrzymują odszkodowanie w wysokości sześciokrotności miesięcznego wynagrodzenia stałego.
Zapisy w umowach dotyczące zakazu konkurencji po ustaniu funkcji Członka Zarządu wchodzą w życie dopiero po
upływie 3 miesięcy pełnienia funkcji Członka Zarządu.
Ponadto umowy przewidują wypłatę odprawy w przypadku rozwiązania umowy przez Spółkę z innych przyczyn niż
naruszenie podstawowych, istotnych obowiązków wynikających z umowy, pod warunkiem pełnienia funkcji Członka
Zarządu przez okres co najmniej 12 miesięcy. Odprawa w takim przypadku wynosi trzykrotność miesięcznego
wynagrodzenia stałego.
Dyrektorzy bezpośrednio podlegli Zarządowi ORLEN standardowo zobowiązani są do powstrzymania się od
działalności konkurencyjnej przez okres 6 miesięcy po rozwiązaniu umowy. W tym czasie otrzymują odszkodowanie
w wysokości 75% sześciokrotności miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego, płatne w 6 równych ratach
miesięcznych. Odprawa z tytułu rozwiązania umowy przez Pracodawcę wynosi standardowo sześciokrotność
miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
117 / 120
14.7.2 Transakcje oraz stan rozrachunków Spółki z jednostkami powiązanymi
Jednostki zależne
Jednostki
współkontrolowane
Razem
2024
2023
2024
2023
2024
2023
Sprzedaż
86 170
95 626
2 767
2 617
88 937
98 243
Przychody w ramach centralizacji
pochodnych instrumentów finansowych
2 722
3 362
-
-
2 722
3 362
Zakupy
42 054
(56 787)
42
(58)
42 096
(56 845)
Koszty w ramach centralizacji
pochodnych instrumentów finansowych
2 581
(3 438)
-
-
2 581
(3 438)
Przychody finansowe, w tym:
4 763
3 111
51
100
4 814
3 211
Dywidendy
2 483
1 134
51
100
2 534
1 234
Koszty finansowe (głównie odsetki)
269
(473)
-
-
269
(473)
Jednostki zależne
Jednostki
współkontrolowane
Razem
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
31/12/2024
31/12/2023
Należności z tytułu dostaw i usług
oraz pozostałe należności
6 642
8 181
491
430
7 133
8 611
Pozostałe aktywa
32 080
27 960
-
-
32 080
27 960
Pożyczki udzielone
23 190
15 626
-
-
23 190
15 626
Cash pool
8 870
12 312
-
-
8 870
12 312
Należności z tytułu rozliczonych
instrumentów pochodnych w
ramach centralizacji
20
22
-
-
20
22
Należności z tytułu leasingu
20
20
-
-
20
20
Instrumenty pochodne w ramach
centralizacji
56
101
-
-
56
101
Zobowiązania z tytułu dostaw i
usług oraz pozostałe
zobowiązania
4 107
3 954
7
11
4 114
3 965
Pożyczki
709
2 300
-
-
709
2 300
Pozostałe zobowiązania, w tym:
6 563
7 834
-
-
6 563
7 834
Cash pool
6 542
7 732
-
-
6 542
7 732
Zobowiązania z tytułu
rozliczonych
instrumentów pochodnych w
ramach centralizacji
18
101
-
-
18
101
Zobowiązania z tytułu leasingu
457
528
1
1
458
529
Instrumenty pochodne w ramach
centralizacji
638
808
-
-
638
808
Powyższe transakcje z jednostkami zależnymi i współkontrolowanymi obejmują głównie sprzedaż i zakupy produktów
rafineryjnych i petrochemicznych oraz usług.
W 2024 roku i w 2023 roku w Spółce nie wystąpiły transakcje zawarte z podmiotami powiązanymi na warunkach innych niż
rynkowe.
14.7.3 Transakcje z jednostkami powiązanymi ze Skarbem Państwa
Największym akcjonariuszem Spółki na 31 grudnia 2024 roku oraz 31 grudnia 2023 roku jest Skarb Państwa
posiadający 49,9% akcji.
Spółka zidentyfikowała transakcje z podmiotami powiązanymi, będącymi równocześnie jednostkami powiązanymi ze
Skarbem Państwa w oparciu o „ Wykaz spółek z udziałem Skarbu Państwa” udostępniany przez Kancelarię Prezesa
Rady Ministrów.
W 2024 i w 2023 roku oraz na 31 grudnia 2024 roku i na 31 grudnia 2023 roku Spółka zidentyfikowała następujące
transakcje:
2024
2023
Sprzedaż
6 490
5 794
Zakupy
(3 377)
(3 154)
31/12/2024
31/12/2023
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
721
643
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
333
335
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
118 / 120
Powyższe transakcje, przeprowadzone na warunkach rynkowych, związane były głównie z bieżącą działalnością
operacyjną Spółki i dotyczyły głównie sprzedaży paliw, sprzedaży i dystrybucji gazu ziemnego oraz zakupu energii,
usług przesyłowych paliwa gazowego, usług transportowych i magazynowania.
Dodatkowo występowały również transakcje o charakterze finansowym (kredyty, opłaty bankowe, prowizje) z
Bankiem Gospodarstwa Krajowego, opłaty transakcyjne na Towarowej Giełdzie Energii oraz operacje rozliczeniowe
realizowane przez Zarządcę Rozliczeń S.A.
14.8 Wynagrodzenie wynikające z umowy z podmiotem uprawnionym do badania
sprawozdań finansowych
2024
2023
Badanie sprawozdań finansowych
5,0
6,3
Inne usługi poświadczające:
1,9
1,9
przeglądy sprawozdań finansowych
1,1
0,5
pozostałe usługi
0,8
1,4
6,9
8,2
Wynagrodzenie za 2024 rok zawiera wynagrodzenie Forvis Mazars Audyt Sp. z o.o. (dawniej Mazars Audyt Sp. z o.o.
sp. k.), natomiast wynagrodzenie za 2023 rok zawiera wynagrodzenie Forvis Mazars Audyt i Deloitte Audyt.
W dniu 26 października 2023 roku Rada Nadzorcza ORLEN S.A., działając zgodnie z procedurą awaryjną jaka została
wprowadzona przez Komitet Audytu, wybrała firmę Forvis Mazars Audyt, jako podmiot do:
przeprowadzenia badań jednostkowych sprawozdań finansowych ORLEN S.A. i skonsolidowanych sprawozdań
Grupy ORLEN za lata obrotowe 2023-2024;
przeprowadzenia przeglądów jednostkowych sprawozdań finansowych ORLEN S.A. oraz skonsolidowanych
sprawozdań Grupy Kapitałowej ORLEN za I i III kwartał oraz pierwsze półrocza 2024 roku.
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
(w mln PLN)
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
119 / 120
15. WYDARZENIA PO ZAKOŃCZENIU OKRESU SPRAWOZDAWCZEGO
15.1 Istotne finansowania bankowe i pozabankowe
30 stycznia 2025 roku ORLEN wyemitował obligacje serii C o łącznej wartości nominalnej 1 250 mln USD (co
stanowi wartość 5 055 mln PLN) w ramach programu emisji średnioterminowych obligacji ustanowionego 13 maja
2021 roku, zaktualizowanego 20 stycznia 2025 roku (globalny program emisji obligacji średnioterminowych,
GMTN). Obligacje zostały wyemitowane na okres 10 lat z terminem wykupu 30 stycznia 2035 roku i zostały
dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym prowadzonym przez Euronext Dublin. Środki z emisji zostaną
wykorzystane na finansowanie prowadzonej działalności, z uwzględnieniem realizacji planów inwestycyjnych
wynikających ze Strategii Grupy ORLEN.
17 marca 2025 roku ORLEN podpisał umowę kredytową z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym, na kwotę 1,7
mld PLN. Finansowanie udzielone jest na sfinansowania programu inwestycyjnego spółki Energa-Operator S.A.
obejmującego inwestycje w nowe aktywa dystrybucyjne, w tym dedykowane przyłączeniu nowych odbiorców (w
tym nowych źródeł OZE), modernizację sieci dystrybucyjnej, budowę i modernizację aktywów dystrybucyjnych
oraz rozwój inteligentnej sieci, w tym inteligentnych systemów pomiarowych (smart metering). Zgodnie z umową,
fundusze będą mogły zostać wykorzystane w transzach w ciągu trzech lat od daty podpisania umowy, a spłata
zobowiązań nastąpi maksymalnie w ciągu 15 lat od ich uruchomienia.
17 marca 2025 roku ORLEN oraz Grupa Azoty Polyolefins S.A. zawarły umowę pożyczki na kwotę nie wyższą
niż 28 mln USD w celu sfinansowania nabycia propanu przez Grupę Azoty Polyolefins. Umowa przewiduje spłatę
pożyczki w terminie nie późniejszym niż 28 sierpień 2025 roku i określa warunki udzielenia tego finansowania
oraz zasady spłaty. Finansowanie obrotowe zabezpieczone jest na płynnych aktywach Grupy Azoty Polyolefins
S.A sfinansowanych przez ORLEN lub wyprodukowanych z aktywów sfinansowanych przez ORLEN.
JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORLEN ZA ROK 2024
120 / 120
Niniejsze jednostkowe sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone przez Zarząd Spółki w dniu 14 kwietnia 2025
roku.
………………………..…………..
Ireneusz Fąfara
Prezes Zarządu
………………………..…………..
Marek Balawejder
Członek Zarządu
………………………..…………..
Magdalena Bartoś
Wiceprezes Zarządu
………………………..…………..
Witold Literacki
Wiceprezes Zarządu
………………………..…………..
Artur Osuchowski
Członek Zarządu
………………………..…………..
Wiesław Prugar
Członek Zarządu
………………………..…………..
Ireneusz Sitarski
Wiceprezes Zarządu
………………………..…………..
Robert Soszyński
Wiceprezes Zarządu
………………………..…………..
Marcin Wasilewski
Członek Zarządu