80 / 121
10.12. Rezerwy
WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Rezerwy tworzy się w wysokości stanowiącej najbardziej właściwy szacunek nakładów niezbędnych do wypełnienia obecnego
obowiązku na koniec okresu sprawozdawczego. Wysokość rezerw jest weryfikowana na bieżąco w trakcie okresu
sprawozdawczego w celu skorygowania ich do wysokości szacunków zgodnych ze stanem wiedzy na ten dzień. W przypadku,
gdy wpływ zmian wartości pieniądza w czasie jest istotny, wysokość rezerwy ustalana jest na poziomie bieżącej wartości
spodziewanych przyszłych wydatków koniecznych do uregulowania zobowiązania.
Rezerwa na koszty likwidacji i środowiskowa
Spółka tworzy rezerwę na przyszłe zobowiązania z tytułu kosztów rekultywacji, remediacji, działań naprawczych skażonego środowiska
gruntowo-wodnego oraz likwidacji rzeczowych aktywów trwałych, w tym terenów stacji paliw, terminali paliw, baz paliw, terenów
zakładów produkcyjnych, instalacji wytwórczych, odwiertów kopalnianych i magazynowych, stacji elektroenergetycznych oraz
składowisk popiołu lub eliminacji szkodliwych substancji w przypadku występowania prawnego lub zwyczajowo oczekiwanego
obowiązku wykonania tych czynności.
Spółka tworzy również rezerwy na przyszłe zobowiązania z tytułu poniesienia obowiązkowych kosztów rekultywacji, remediacji i działań
naprawczych dzierżawionych gruntów/działek przed przekazaniem gruntu leasingodawcy po zakończeniu umowy.
Wysokość rezerw podlega okresowej weryfikacji uwzględniającej aktualizację szacunku kosztów przewidzianych do poniesienia według
cen bieżących oraz ocenę stopnia zanieczyszczenia. Zmiany rezerw, w zakresie w jakim dotyczą instalacji, budowy lub nabycia
składnika aktywów, zwiększają lub zmniejszają w bieżącym okresie wartość składnika aktywów wywołującego obowiązek rekultywacji,
za wyjątkiem zmian wynikających z okresowego odwracania dyskonta, które Spółka ujmuje jako koszt finansowy w momencie
poniesienia. W przypadku, gdy zmniejszenie rezerwy jest większe od wartości bilansowej składnika aktywów, kwotę tej nadwyżki ujmuje
się w wyniku finansowym.
Rezerwy dotyczące kosztów powstałych w okresie użytkowania składnika majątku, np. koszty usunięcia zanieczyszczeń związane
z jego użytkowaniem nie podlegają kapitalizacji i odnoszone są bezpośrednio w wynik finansowy.
W przypadku rezerw na koszty likwidacji odwiertów poszukiwawczych, eksploatacyjnych i magazynowych, gdy rezerwy dotyczą kosztów
likwidacji odwiertów stanowiących aktywa z tytułu poszukiwania i oceny zasobów mineralnych, wartość zdyskontowanej rezerwy
zwiększa wartość tych rzeczowych aktywów trwałych i po przejściu do etapu zagospodarowania i wydobycia zasobów mineralnych
(eksploatacji) amortyzowana jest w okresie przewidywanego, ekonomicznego użytkowania odwiertów. Wartość rezerw na koszty
likwidacji odwiertów poszukiwawczych, eksploatacyjnych i magazynowych uwzględnia również część kosztów likwidacji, która zostanie
pokryta z środków zgromadzonych na Funduszu Likwidacji Zakładu Górniczego (FLZG).
FLZG tworzony jest na mocy Ustawy Prawo geologiczne i górnicze, która nakłada na Spółkę obowiązek likwidacji zakładów górniczych
po zakończeniu użytkowania. Środki FLZG są gromadzone na wyodrębnionym rachunku bankowym i mogą być wykorzystane
wyłącznie w celu pokrycia kosztów likwidacji zakładu górniczego lub jego oznaczonej części, a w szczególności kosztów:
• likwidacji i zabezpieczania otworów eksploatacyjnych, magazynowych, zrzutowych, obserwacyjnych i piezometrycznych,
• likwidacji zbędnych obiektów oraz demontażu maszyn i urządzeń,
• rekultywacji gruntów i zagospodarowania terenów po działalności górniczej,
• utrzymania obiektów przeznaczonych do likwidacji w kolejności zapewniającej bezpieczeństwo ruchu zakładu górniczego.
Nagrody jubileuszowe oraz świadczenia po okresie zatrudnienia
Zgodnie z obowiązującymi systemami wynagradzania pracownicy Spółki mają prawo do długoterminowych świadczeń pracowniczych,
tj. nagród jubileuszowych wypłacanych po przepracowaniu określonej liczby lat oraz do programów określonych świadczeń po okresie
zatrudnienia: odpraw emerytalnych i rentowych wypłacanych w momencie przejścia na emeryturę lub rentę, odpraw pośmiertnych dla
beneficjentów pracowników Spółki i świadczeń z fundusz świadczeń socjalnych po okresie zatrudnienia. Wysokość nagród
jubileuszowych, odpraw emerytalnych i rentowych oraz odpraw pośmiertnych jest liczona indywidualnie na każdego pracownika na
podstawie danych dotyczących jego wieku, płci, stażu pracy w Spółce oraz wysokości podstawy do naliczania świadczeń. Rezerwa na
odpisy na fundusz świadczeń socjalnych po okresie zatrudnienia została obliczona jako suma rezerwy utworzonej dla pracowników
zatrudnionych na dzień sprawozdawczy w Spółce oraz dla emerytów, rencistów i innych uposażonych, których ostatnim zakładem pracy
była Spółka. Wysokość nagród jubileuszowych, odpraw emerytalnych i rentowych oraz odpraw pośmiertnych jest liczona indywidualnie
na każdego pracownika na podstawie danych dotyczących jego wieku, płci, stażu pracy w Spółce oraz wysokości podstawy do
naliczania świadczeń.
Nagrody jubileuszowe zalicza się do innych długoterminowych świadczeń pracowniczych, natomiast odprawy emerytalne i rentowe,
świadczenia z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych oraz odprawy pośmiertne zalicza się do programów określonych
świadczeń po okresie zatrudnienia.
Rezerwy są szacowane przez niezależnego aktuariusza i przeszacowywane w przypadku wystąpienia istotnych przesłanek mających
wpływ na ich wysokość z uwzględnieniem m.in. rotacji zatrudnienia i planowanych zmian wynagrodzeń.
Zyski i straty aktuarialne od świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia ujmuje się w składnikach innych całkowitych dochodów,
a od pozostałych świadczeń pracowniczych ujmuje się w wyniku finansowym.
Emisje CO
2
, certyfikaty energetyczne
Spółka tworzy rezerwę na szacowane koszty emisji CO
2
w okresie sprawozdawczym, która jest ujmowana w ciężar kosztów działalności
podstawowej (podatki i opłaty). Wartość rezerwy ustala się w oparciu o wartości posiadanych uprawnień z uwzględnieniem metody
średniej ważonej, a w przypadku niedoboru uprawnień rezerwę tworzy się na podstawie cen zakupu uprawnień określonych w
zawartych kontraktach terminowych lub rynkowych notowań uprawnień do emisji na dzień sprawozdawczy.