KE postuluje 51,5 mld euro na finansowanie projektów infrastruktury transportowej w budżecie UE na lata 2028-2034

Konferencja „Connecting Europe Days”, organizowana przez Dyrekcję Generalną Komisji Europejskiej ds. Mobilności i Transportu (DG MOVE), analizuje, w jaki sposób polityka transportowa przyczynia się do wspierania konkurencyjności, autonomii strategicznej, odporności kluczowych łańcuchów dostaw, a także sposobów finansowania infrastruktury.

Ursula von der Leyen, przewodnicząca KE, w przemowie otwierającej konferencję wskazała, że europejska Infrastruktura transportowa musi być dostosowana nie tylko do zmieniającego się klimatu i niestabilnego otoczenia geopolitycznego, ale także powinna stworzyć jednolity system obowiązujący w całej UE. To zadanie ma zrealizować transeuropejska sieć transportowa (TEN-T), obejmująca najważniejsze szlaki drogowe, kolejowe, lotnicze, morskie, rzeczne, a także platformy multimodalne i węzły miejskie.

„Zaproponowaliśmy ponad 50 mld euro w ramach programu >>Connecting Europe<<. Mamy tu jasny plan - musimy przekształcić 27 systemów krajowych w jedną prawdziwie europejską sieć. Z naszych szacunków wynika, że ukończenie tej sieci mogłoby zwiększyć PKB Europy o 2,4 proc. do 2050 r. Odpowiada to kwocie 467 mld euro” - podkreśliła Ursula von der Leyen.

W obliczu obecnych wyzwań geopolitycznych ważnym elementem europejskiej polityki transportowej staje się infrastruktura podwójnego zastosowana, łącząca cele cywilne z wojskowymi. 19 listopada 2025 r. Komisja Europejska przyjęła pakiet dotyczący mobilności wojskowej - zestaw przepisów umożliwiających szybkie, skoordynowane i bezpieczne przemieszczanie się personelu wojskowego i sprzętu na terenie UE. Pakiet ma wzmocnić potencjał obronny Europy poprzez usunięcie barier regulacyjnych, infrastrukturalnych i dotyczących zdolności operacyjnych, które utrudniają transgraniczny transport wojskowy.

O gotowości sektora transportowego do reagowania na szybko zmieniającą się sytuację w zakresie bezpieczeństwa światowego debatowali uczestnicy sesji plenarnej „Gotowość, bezpieczeństwo i łączność: sieci transportowe odpowiadające na potrzeby wojskowe i pojawiające się zagrożenia”.

W sesji plenarnej wzięli udział: generał Seán Clancy, przewodniczący Komitetu Wojskowego UE; generał porucznik Kai Rohrschneider, dowódca Sojuszniczego Dowództwa Wspólnego Wsparcia i Zaplecza (JSEC) w NATO; generał dywizji Katrien D'Hert z belgijskich sił zbrojnych; Apostolos Tzitzikostas, unijny komisarz ds. zrównoważonego transportu i turystyki; Andrius Kubilius, komisarz europejski ds. obrony i przestrzeni kosmicznej; Roberts Zile, wiceprzewodniczący Parlamentu Europejskiego oraz Nikolaos Dendias, minister obrony narodowej Grecji.

Uczestnicy sesji omówili wyzwania i zaproponowali działania, które można podjąć, aby sieć transportowa była wystarczająco przygotowana do reagowania na pojawiające się zagrożenia.

„Jak mawiał generał Pershing w czasie Pierwszej Wojny Światowej, piechota wygrywa bitwy, ale wojnę wygrywa logistyka” - zaznaczył Andrius Kubilius, komisarz europejski ds. obrony i przestrzeni kosmicznej.

Dodał, że przetransportowanie brygady drogą lądową przy użyciu ciężarówek utworzy konwój składający się z 5 tys. pojazdów. Przemieszczenie 100 tys. żołnierzy, zgodne z wymogami NATO, to konwój o długości 240 kilometrów.

W ocenie Katrien D'Hert z belgijskich sił zbrojnych logistyka jest sercem operacji wojskowych, musi więc stanowić priorytet również z perspektywy poszczególnych państw strefy Schengen.

„Wojskowi wiedzą, że cywilne plany, chociażby ze względu na konieczność uzyskania pozwoleń, zajmują dużo czasu. W sytuacji zagrożenia nie możemy jednak czekać pół roku. Dlatego wojskowy punkt widzenia musi zostać dogłębnie przedyskutowany wraz z cywilnym sektorem przemysłowym i transportowym” - powiedziała Katrien D'Hert.

Generał porucznik Kai Rohrschneider z NATO dodał, że wojskowy transport oznacza także dodatkowe wymagania, np. wyższą wytrzymałość mostów, czy większą średnicę tuneli, tak więc trzeba zacząć od budowy lub modernizacji podstawowej infrastruktury cywilnej.

Apostolos Tzitzikostas, komisarz europejski ds. zrównoważonego transportu i turystyki wskazał, że projekty dotyczące infrastruktury podwójnego zastosowania są już realizowane w ramach polityki spójności UE, z budżetów krajowych.

„Projekt o znaczeniu wojskowym nie powinien być realizowany w jednym kraju, ale w min. 3-4 państwach. Tak więc w zasadzie powinniśmy stworzyć >>militarne Schengen<<. W szczególności należy chronić projekty dotyczące krytycznej infrastruktury w fazie realizacji - tu niezbędne są silne systemy bezpieczeństwa, obrony i na to musimy znaleźć 100 mld euro w budżecie UE” - zaznaczył Apostolos Tzitzikostas. Dodał, że negocjacje dotyczące budżetu UE na lata 2028-2034 wciąż trwają.

W ocenie przedstawicieli Dyrekcji Generalnej KE ds. Mobilności i Transportu (DG MOVE) rozporządzenie w sprawie TEN-T określa wizję dla całej Europy dotyczącą rozwoju sieci transportowej. Wyrazili także nadzieję, że do końca roku szefowie państw członkowskich UE osiągną porozumienie w sprawie wieloletnich ram finansowych UE.

XII Konferencja „Connecting Europe Days” odbywa się w dniach 28 września-1 października 2026 r. w Brukseli (Belgia). W ramach konferencji ponad 4500 uczestników: politycy, przedstawiciele instytucji finansowych, przemysłu, sektora transportowego oraz Komisji Europejskiej omawiają konkretne działania służące budowaniu konkurencyjnego, odpornego, bezpiecznego i zrównoważonego sektora transportowego w Europie.

Źródło informacji: PAP MediaRoom