WEI: szara strefa na rynku pożyczek wzrosła w minionym roku o 200 mln zł i stanowi już 19%

W sierpniu 2026 roku aż 83,5 proc. wniosków pożyczkowych składanych do instytucji pozabankowych spotkało się z odmową, podczas gdy jeszcze rok wcześniej było to 79,5 proc. Z przeprowadzonej analizy WEI wynika, że w przeciągu ostatniego roku 58 proc. klientów zostało odrzuconych przez wszystkie legalne firmy, a niezrealizowany popyt wart był 11 mld PLN.

„W warunkach niedostatecznej podaży oraz istotnych barier wejścia na legalny rynek, niezrealizowany popyt nie znika - podkreśla Wojciech Wyszomierski, analityk Warsaw Enterprise Institute. - Według naszej analizy około 45 proc. konsumentów zdecyduje się na zawarcie transakcji w szarej strefie”.

Raport wskazuje, że główną przyczyną rozrostu szarej strefy są nadmiernie restrykcyjne regulacje prawne, w szczególności ustalone limity pozaodsetkowych kosztów kredytu. Jest to mechanizm tożsamy do ceny maksymalnej usługi. Pobierana przez instytucje pożyczkowe prowizja rekompensuje ponoszone ryzyko. Ustawowe limity w praktyce uniemożliwiają zawarcie legalnej transakcji grupom najbardziej wrażliwych klientów.

WEI analizuje wpływ ustawowych maksymalnych pozaodsetkowych kosztów kredytu (MPKK) na skalę szarej strefy. Każdorazowy wzrost MPKK o 2 pkt proc. przekłada się średnio na 95 tys. mniej transakcji w szarej strefie oraz 74 tys. mniej korzystających z niej konsumentów. Autorzy szacują, że ograniczenie liczby transakcji w szarej strefie o 40 proc. wymagałoby podniesienia limitu o 5 pkt proc. dla każdego parametru (15% + 15%).

„Państwo, zamiast realnie chronić konsumentów, wypycha ich poza legalny rynek. W szarej strefie nie ma limitu kosztów, ani żadnych standardów windykacyjnych - mówi Piotr Palutkiewicz, prezes Warsaw Enterprise Institute. - To nie tylko zagrożenie dla obywateli, ale także wymierna strata dla budżetu państwa”.

Eksperci WEI zwracają uwagę, że zadłużenie gospodarstw domowych w Polsce wynosi 22,1 proc. PKB wobec ponad 52 proc. średniej w strefie euro. Zdaniem autorów raportu problemem nie jest nadmierne zadłużenie Polaków, lecz niedostosowane do realiów gospodarczych ramy regulacyjne.

Warsaw Enterprise Institute rekomenduje uwzględnienie powyższych aspektów w trakcie prac nad nowelizacją Ustawy o kredycie konsumenckim, tak aby legalne oferty do poszczególnych grup konsumentów. Celem regulacji powinno być zatrzymanie odpływu klientów do szarej strefy, zwiększenie konkurencyjności rynku oraz skuteczniejsza walka z nielegalnymi pożyczkodawcami.

„Silny, legalny i konkurencyjny rynek pożyczkowy jest najlepszym narzędziem walki z szarą strefą” - podsumowuje Piotr Palutkiewicz.

Link do raportu: https://wei.org.pl/wp-content/uploads/2026/10/Raport-szara-strefa-pozyczki-pozabankowe.pdf 

KONTAKT:

Komentarza w przedmiotowej sprawie udziela Wojciech Wyszomierski, tel. 724 571 744 (mail: w.wyszomierski@wei.org.pl).

Źródło informacji: Warsaw Enterprise Institute