Zadania i rola NBP tematem Prasowej Akademii Pieniądza

Na platformie e-learningowej www.akademia.pap.pl zostało opublikowane piąte i ostatnie szkolenie w ramach projektu Prasowa Akademia Pieniądza, który jest w całości poświęcony zagadnieniom bankowości centralnej.

Jego autor, wskazuje, że „na mocy Konstytucji NBP jest bankiem centralnym prowadzącym działalność w zakresie określonym w ustawie o Narodowym Banku Polskim oraz ustawie Prawo bankowe, pełniąc trzy podstawowe funkcje: banku emisyjnego, banku banków i centralnego banku państwa”.

Ekspert wyjaśnia, że funkcja emisyjna banku centralnego oznacza posiadanie uprawnień do emisji znaków pieniężnych, to znaczy wprowadzania i wycofywania z obiegu prawnych środków pieniężnych, których ilość w obiegu jest regulowana przez bank .

Wynika to z zapisu art. 227 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym bank centralny ma wyłączność polegającą na prawie produkcji znaków pieniężnych oraz wyłączność w zakresie określania wielości emisji pieniądza. „W ten sposób bank centralny kształtuje podaż pieniądza na rynku, będąc wyposażonym w instrumenty polityki pieniężnej oraz w środki o charakterze interwencyjnym” – tłumaczy dr Mosiejko. 

Ekonomista wskazuje przy tym, że wielkość emisji pieniądza determinowana jest wielkością zapotrzebowania danej gospodarki na pieniądz gotówkowy, która zależy od trzech czynników: wielkości produktu krajowego brutto, poziomu cen oraz szybkości obiegu jednostki pieniężnej. Bank centralny w oparciu o analizy kształtowania się wielkości tych czynników planuje emisję pieniądza gotówkowego.

Wymieniając przykłady działalności emisyjnej Narodowego Banku Polskiego dr Mosiejko wskazuje m.in. na przeprowadzenie denominacji w 1995 roku z tzw. starego złotego (PLZ) na nowego złotego (PLN), która przeszła do historii jako „skreślenie czterech zer”, jak również wprowadzenie do obiegu w 2017 roku banknotu o nominale 500 złotych.

Kolejna z funkcji banku centralnego – funkcja banku banków - oznacza, że Narodowy Bank Polski w stosunku do banków komercyjnych pełni funkcję pożyczkodawcy ostatniej instancji, przyjmuje od banków depozyty, przeprowadza operacje otwartego rynku, a także sprawuje funkcje regulacyjne mające zapewnić stabilność systemu płatniczego oraz sektora finansowego. W tym celu NBP organizuje system rozliczeń pieniężnych, prowadzi bieżące rozrachunki międzybankowe i aktywnie uczestniczy w międzybankowym rynku pieniężnym. Ponadto Narodowy Bank Polski jest odpowiedzialny za stabilność i bezpieczeństwo całego systemu finansowego. Ponadto NBP nadzoruje system płatności w Polsce. 

Funkcja centralnego banku państwa polega na obsłudze bankowej przez Narodowy Bank Polski budżetu państwa, prowadzeniu rachunków bankowych rządu i centralnych instytucji państwowych, państwowych funduszy celowych i państwowych jednostek budżetowych oraz realizuje ich zlecenia płatnicze.

Cały wykład dr Mosiejko jest dostępny na platformie akademia.pap.pl dla zarejestrowanych użytkowników.

Przypominamy, że Prasowa Akademia Pieniądza to bezpłatne szkolenie, którego celem jest podniesienie wiedzy ekonomicznej dziennikarzy, blogerów oraz studentów interesujących się zagadnieniami gospodarczymi. Uruchomiona w styczniu br. III edycja szkolenia składa się z praktycznego warsztatu oraz pięciu szkoleń online dostępnych na platformie e-learningowej akademia.pap.pl, których autorami są eksperci Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie oraz redaktorzy Polskiej Agencji Prasowej. 

Podczas projektu uczestnicy zdobywają praktyczne umiejętności w zakresie opisywania i relacjonowania zjawisk gospodarczych. Poznają też najczęstsze błędy językowe i sposoby ich unikania w trudnych tekstach ekonomicznych.

Praktyczne warsztaty są prowadzone w 16 największych miastach. Dotychczas odbyło się pięć spotkań: w Warszawie, Łodzi, Białymstoku, Kielcach i Poznaniu. Wzięło w nich udział 70 osób. 

Źródło informacji: Serwis Samorządowy PAP