Wieloznaczna. Fenomeny Warszawy - nowa wystawa w Muzeum Warszawy już od 29 października

Ekspozycja powstała w procesie partycypacyjnym i jest rezultatem pracy zespołu Muzeum Warszawy z ekspertami i jego publicznością. Składa się z sześciu wielowarstwowych obrazów miasta, w których starano się uchwycić atmosferę i charakter często bardzo odmiennych zjawisk.

„Współtworzenie wystawy z publicznością jest wyzwaniem. Dotyczy to zarówno etapu projektowania, jak i momentu udostępnienia tej przestrzeni odbiorcom. Pracując nad wielowątkową opowieścią o fenomenach Warszawy z mieszkańcami i mieszkankami miasta, szukaliśmy różnych rozwiązań. Mamy nadzieję, że efekt tej wielomiesięcznej pracy pozwoli włączyć się w tę >>rozmowę<< kolejnym osobom” - mówi dr. hab. Beata Nessel-Łukasik, jedna z kuratorek wystawy.

Już od 29 października w Muzeum Warszawy przy Rynku Starego Miasta będzie można odpowiedzieć na to zaproszenie kuratorów i poznać sześć obszarów tematycznych wystawy: „Tożsamość”, „Forum pamięci”, „Różnorodność”, „Prestiż”, „Spoiwa” oraz „Więcej niż miasto”.

„Nie ma jednej odpowiedzi, jaka jest tożsamość Warszawy? - mówi współkuratorka wystawy Aleksandra Sołtan. - Tworzą ją ważne dla historii miasta wydarzenia, ikoniczne budynki i miejsca, kultura i tradycja, ale jednocześnie jest subiektywna, kształtowana przez nasze osobiste historie i przeżycia. Praca w dużym zespole kuratorskim pokazała, że nie ma jednej tożsamości. Może ona być postrzegana odmiennie przez różne osoby. Kształtuje ją przynależność do miejsca, które jest dla nas czymś więcej niż przestrzenią, jest naszym Centrum”.

Tożsamość - gdzie jest moje centrum Warszawy?

Pierwsza ze stref wprowadza odbiorców w wielowymiarowy i wieloznaczny świat. Punktem wyjścia są, z jednej strony, historia i rola miasta, a z drugiej - dynamika przemian Warszawy na przestrzeni kilku wieków. Stawiając pytanie, gdzie jest dziś centrum miasta, kuratorzy wystawy stworzyli miejsce, w którym można wskazać własne symbole wpisujące się we współczesną tożsamość Warszawy.

Forum pamięci - jak pamiętam to miasto?

Plac Piłsudskiego, miejsce znane z kart naszej historii, na wystawie stał się punktem wyjścia do spojrzenia na pamięć jako przestrzeń konfliktu i negocjacji. Ceremonie, manifestacje i spontaniczne upamiętnienia, a także zmieniające się nazwy i pomniki, pokazują, że historia Warszawy nie jest zamkniętym rozdziałem, lecz wciąż podlega reinterpretacjom. Ta część wystawy stanowi również opowieść o mieszkańcach, którzy w kluczowych momentach brali sprawy w swoje ręce - czego symbolem pozostaje powojenna odbudowa miasta.

„W Warszawie z jednej strony skupia się wszystko to, z czym mierzy się współczesny człowiek, z drugiej zaś wszechobecne są ślady przeszłości, zarówno rany, jak i wspomnienia minionej chwały - mówi Anna Duńczyk-Szulc, jedna z kuratorek wystawy. - Te ślady przenikają się z teraźniejszością, kształtują nas. Dziś stolica daje miejsce różnym językom, religiom i sposobom życia. Nie udałoby się nam dotknąć na wystawie tego fenomenu miasta bez udziału wielu osób i ich różnych perspektyw. Efekt tego dialogu jest dla mnie zaskakujący, czuję, że udało się wyjść poza schemat, nabrać dystansu, uchwycić tę przewrotność Warszawy!”.

Różnorodność - kim jest Warszawiak i Warszawianka?

Warszawa ma wiele tożsamości i form pamięci, które nieustannie przychodzą i odchodzą wraz z kolejnymi pokoleniami. Dostrzegając znaczenie roli, jaką mieszkańcy odgrywają w kształtowaniu miasta, kuratorzy oddają głos konkretnym osobom. Przez ich historie, zestawione ze zbiorami muzealnymi oraz pracami artystek i artystów, uczestniczek i uczestników procesu tworzenia wystawy, można będzie poznać różne sposoby doświadczania miasta.

Prestiż - miasto sukcesu czy porażki?

Warszawa od dawna przyciąga obietnicą awansu, mimo że często okazuje się on kategorią ulotną. Wywalczone pozycje społeczne mogą zostać utracone, a wpisane w przestrzeń oznaki statusu wciąż potrafią zmienić się z dnia na dzień. Jaka jest zatem prawdziwa cena dalszej ekspansji Warszawy? Opowieść o prestiżu ma prowokować do refleksji, co jest dzisiaj miarą sukcesu, a co źródłem porażki mieszkańców. 

Spoiwo - co łączy miasto?

Tożsamość Warszawy można utrwalić zarówno w postaci pomników, jak i w przestrzeniach codziennych aktywności - miejscach wspólnych, które często pozostają niewidoczne na pierwszy rzut oka. To właśnie w nich, dzięki drobnym gestom i przedmiotom, kształtują się często bliskie relacje i poczucie przynależności do wspólnoty. Z takich osobistych historii powstał polifoniczny obraz Warszawy, który na wystawie można dopełnić o własne doświadczenia.

Więcej niż miasto - czyje to miasto?

Warszawa to przestrzeń, ale też wielowarstwowa sieć relacji między ludźmi, których codzienne wybory i zaangażowanie, spory i współpraca na co dzień kreują miasto. Decydując o tym, które miejsca stają się wspólne i bliskie, mieszkańcy ciągle nadają własne znaczenia Warszawie. W ostatniej części wystawy kuratorzy wraz z młodymi ludźmi stawiają pytanie o naszą rolę w tym procesie i zapraszają do rozwijania miejskich opowieści, które przecież nie muszą kończyć się w tym miejscu.

Wystawie towarzyszy program wydarzeń przygotowany z udziałem zespołu kuratorów, edukatorów i partycypantów, a w nim m.in. niedzielne oprowadzania kuratorskie i autorskie. Uczestnicy poznają spojrzenie twórców na miasto, doświadczenie współtworzenia wystawy i kulisy jej powstawania. Nie zabraknie również warsztatów osnutych wokół tematyki poszczególnych sal oraz debat, podczas których poruszone zostaną tematy partycypacji i współczesnego odczytywania Warszawy.

Działania edukacyjne skoncentrują się na indywidualnym postrzeganiu miasta i związków z nim. Zwiedzający będą mogli skorzystać z angażującej karty pracy. Szkoły zostaną zaproszone na lekcje o warszawskiej różnorodności, zaangażowaniu społecznym i tożsamości miasta.

Wystawa „Wieloznaczna. Fenomeny Warszawy” będzie dostępna dla publiczności od 29 października 2026 roku w Muzeum Warszawy przy Rynku Starego Miasta 32 w Warszawie.

Godziny otwarcia: 

wtorek, środa, piątek 11.00-19.00, czwartek 11.00-20.00, sobota 11.00-19.00, niedziela 11.00-18.00

Bilety: 15 zł / 20 zł, w czwartki wstęp za 1 zł

Kolofon:

Koncepcja wystawy: Anna Duńczyk-Szulc 

Koncepcja procesu partycypacji: Beata Nessel-Łukasik 

Koordynatorka procesu partycypacyjnego: Aleksandra Kresowska 

Zespół kuratorski: Katarzyna Adamska, Ewa Baczyńska-Wilk, Wojciech Bukat, Héctor Calleros, Marcin Dolecki, Anna Duńczyk-Szulc, Katarzyna Dzierżawska, Marie Frouin, Julia Glinka, Grażyna Gorecka, Wi-told Gorecki, Izabela Grzybowska, Tetyana Hortolani, Lena Ignaczak, Inna Ivanius, Liudmyla Ivanius, Ka-tarzyna Kaczmarska, Karolina Kędzierska, Oleksandra Kocherha, Izabela Krystosiak, Karina Krystosiak, Katarzyna Kucharska-Hornung, Małgorzata Kuś, Anna Lorek-Maciejuk, Maciej Adam Markowski, Monika Michałek, Beata Nessel-Łukasik, Agnieszka Pogorzelska, Oksana Pryvrotska, Ewa Rulska, Karolina Sa-wicka, Aleksandra Sołtan, Kamila Szejnoch, Helena Szulc, Piotr Wąsowski, Marzena Włodarczyk, Rafał Wodzicki, Anna Marta Zdanowska, Krzysztof Zwierz, Katarzyna Žák-Caplot 

Produkcja: Marta Galewska, Aleksandra Złotowska 

Projekt scenografii wystawy: Aneta Faner 

Opracowanie graficzne wystawy: Anna Światłowska, Katarzyna Łygońska, Maciej Chodziński 

System typograficzny wystaw Muzeum Warszawy: Anna Światłowska

Plakat wystawy: Anna Światłowska

Program towarzyszący: Julia Kern-Protassewicz, Anna Lorek-Maciejuk, Monika Michałek

Partner edukacji Muzeum Warszawy: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. 

Materiały dla mediów: www.muzeumwarszawy.pl/dla-mediow

KONTAKT:

Olga Gaertner

Muzeum Warszawy

tel.: +48 723 249 094

e-mail: olga.gaertner@muzeumwarszawy.pl 

Źródło informacji: Muzeum Warszawy

UWAGA: Za materiał opublikowany przez redakcję PAP MediaRoom odpowiedzialność ponosi jego nadawca, wskazany każdorazowo jako „źródło informacji".