Plan Junckera w terenie

W czwartek Europejski Komitet Regionów (KR), unijny organ doradczy, przyjął jednogłośnie przygotowaną przez Banaszaka opinię ws. wkładu krajowych i regionalnych banków prorozwojowych w tzw. plan Junckera. Komisja Europejska ma obowiązek zasięgania opinii złożonego z europejskich samorządów KR, jeśli jej działania mogą mieć wpływ na regiony i miasta; komitet może też wydać opinię z własnej inicjatywy.

W dokumencie sporządzonym przez Banaszaka zwrócono uwagę Komisji Europejskiej na znaczenie wpływu władz samorządowych na dobór rozwiązań finansowych służących interesom szczebla lokalnego. "Brak uwzględniania stanowiska tychże władz prowadzi często do wspierania inwestycji niezgodnych z regionalnymi programami operacyjnymi i lokalnymi strategiami" - czytamy w opinii.

Jak zaznaczono w komunikacie KR, luka w inwestycjach prywatnych i publicznych w Europie, która powstała na skutek kryzysu gospodarczego, wynosi od 2008 r. 300 mld EUR. Tę lukę starają się wypełnić m.in. banki prorozwojowe, jednak nie we wszystkich regionach i państwach członkowskich są one dostępne na szczeblu lokalnym i regionalnym.

"Scentralizowane modele wsparcia prorozwojowego, oparte wyłącznie na krajowym banku i jego lokalnych, nieautonomicznych placówkach nie zawsze odpowiadają potrzebom wspólnot lokalnych, zwłaszcza w regionach słabiej rozwiniętych. Banki prorozwojowe powinny bardziej zdecentralizować swoją ofertę" - zauważył Banaszak. Dodał, że w Polsce istnieje tylko jeden państwowy bank prorozwojowy - Bank Gospodarstwa Krajowego, uruchomienie banku regionalnego rozważane jest m.in. w woj. kujawsko-pomorskim.

Członkowie KR-u postulują w opinii znaczące zwiększenie roli władz lokalnych w procesie tworzenia, funkcjonowania i oceny skutków działania bankowości prorozwojowej w regionach.

Według nich można tego dokonać albo poprzez zwiększenie wpływu władz samorządowych na strategiczne ukierunkowanie i zarządzanie krajowych banków prorozwojowych, albo poprzez niezależne oddziały lokalne i regionalne czy też banki regionalne współpracujące ze szczeblem krajowym.

Samorządowcy przekonują, że banki prorozwojowe, by skutecznie funkcjonować, muszą być elastyczne; powinny szybko reagować na problemy występujące w poszczególnych krajach i regionach.

Zaznaczają, że postawiony przez Komisję Europejską wymóg oceny sytuacji przed utworzeniem nowych banków prorozwojowych i produktów finansowych może skomplikować i spowolnić powstawanie takich banków. Ponadto członkowie KR zwracają uwagę, że jakakolwiek późniejsza ocena efektywności powinna mieć charakter długoterminowy, 10-15-letni, zgodnie z ramami czasowymi finansowanych projektów inwestycyjnych.