MKiŚ: Komponent przyrodniczy Tarczy Wschód (komunikat)

- Ministerstwo Klimatu i Środowiska informuje:

Zmiana gospodarki leśnej na terenach przygranicznych, odbudowa ekosystemów i renaturyzacja zasobów wodnych - Polska wykorzystuje naturalny potencjał do tworzenia unikalnej na skalę europejską bariery, łączącej ochronę przyrody z Narodowym Programem Obrony i Odstraszania. O szczegółach mówili podczas wspólnej konferencji ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska, wiceminister obrony narodowej Cezary Tomczyk, wiceministra klimatu i środowiska Urszula Zielińska oraz Główny Konserwator Przyrody Mikołaj Dorożała.

Najważniejsze informacje

- Gospodarka leśna w odległości do 50 km od granicy zostanie tak zmodyfikowana, by ograniczać i spowalniać potencjalne ruchy wrogich wojsk.

- Na przygranicznym obszarze będzie realizowany duży program renaturyzacji ekosystemów wodnych oraz obszarów zależnych od wody. Wsparcie na ten cel będą mogły uzyskać regionalne dyrekcje ochrony środowiska, Lasy Państwowe, parki narodowe, a także samorządy i organizacje pozarządowe.

- 29 maja 2026 r. zostaną uruchomione nabory wniosków w ramach Funduszy Europejskich (program FEnIKS), w których premiowane będą projekty uwzględniające komponent obronny Tarczy Wschód z łącznym budżetem prawe pół miliarda złotych.

- Działania MKiŚ i MON łączą aspekty prośrodowiskowe z ochroną granic państwa.

W ramach przyrodniczego komponentu Tarczy Wschód zmieniamy gospodarkę leśną, by zablokować możliwość przemieszczania się wrogich wojsk. Zabezpieczyliśmy również środki na odbudowę terenów podmokłych i bagien, wzmacniając odporność na zmiany klimatu – mówiła podczas konferencji ministra Paulina Hennig-Kloska.

Współpraca między MON i MKiŚ jest kluczowa. W operacji obronnej zawsze broni się całe państwo. Na 700 km granicy realizujemy program odstraszania i obrony o wartości 10 mld EUR. Komponent przyrodniczy ma tu duże znaczenie. Ważne jest, by wykorzystać teren i naturę jako sojuszników wojska - mówił wiceminister obrony narodowej Cezary Tomczyk.

Modyfikacja gospodarki leśnej

W przygranicznych nadleśnictwach zostały wprowadzone zmiany gospodarki leśnej. Obejmą one lasy położone do 50 km od granicy. Zostały one podzielone na trzy strefy. W najbliższej, położonej do pięciu kilometrów od granicy strefie, wprowadzono zakaz zrębów zupełnych, zaprzestane zostanie również oczyszczanie linii oddziałowych. W pozostałych strefach zręby zupełne zostaną ograniczone, a na całym terenie pozostawiane będą leżące zamarłe drzewa, nie będzie też pozyskiwane drewno na bagnach i w olsach.

Celem tych działań jest wykorzystanie naturalnej bariery dla ruchów wojsk i ciężkiego sprzętu, którą tworzy przyroda. Zaplanowane działania obejmą 48 nadgranicznych nadleśnictw.

450 mln zł na renaturyzację

W uruchomionych jeszcze w maju naborach wniosków w ramach Funduszy Europejskich (program FEnIKS) związanych z renaturyzacją premiowane będą projekty uwzględniające komponent obronny Tarczy Wschód. Łączny budżet naborów to 450 mln zł.

Największa część tej kwoty - 310 mln zł - zostanie przeznaczona na wsparcie projektów realizowanych przez parki narodowe oraz regionalne dyrekcje ochrony środowiska. 100 mln zł to budżet naborów skierowanych do samorządów i organizacji pozarządowych. Wsparciem około 40 mln zł zostaną objęte także działania prowadzone przez Lasy Państwowe.

Inwestycje w komponent przyrodniczy będą polegać na zaniechaniu osuszania terenu (melioracji), odtwarzaniu mokradeł i torfowisk oraz utrzymywaniu wysokiego poziomu wód gruntowych.

Jak wyjaśniła wiceministra Urszula Zielińska przywracanie naturalnej retencji wodnej i tworzenie korytarzy ekologicznych stanowi odbudowę ekosystemów i jednocześnie realizuje strategiczne potrzeby państwa w zakresie bezpieczeństwa.

450 milionów złotych przeznaczymy z europejskich środków na odbudowę odporności i nasze bezpieczeństwo. Jesteśmy w dialogu z partnerami europejskimi i komisarzami, jak w nowej perspektywie finansowej inwestować w projekty wzmacniające odporność i bezpieczeństwo - mówiła wiceministra Urszula Zielińska.

Jak zaznaczyła projekt już budzi zainteresowanie w Unii Europejskiej. Jest to innowacyjne podejście, które łączy w kompleksowy sposób budowanie odporności klimatycznej, odporności militarnej oraz ochronę przyrody. MKiŚ rozwija współpracę ekspercką i koordynuje działania z państwami podejmującymi podobne aktywności, tworzącymi Bałtycką linię obrony – Litwą, Łotwą, Estonią i Finlandią.

Główny Konserwator Przyrody Mikołaj Dorożała dodał, że MKiŚ prowadzi międzyresortową grupę roboczą, w którą zaangażowane są Ministerstwo Obrony Narodowej, Ministerstwo Infrastruktury, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych, Biuro Urządzania Lasów i Geodezji Leśnej, Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska i Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Grupa łączy wiedzę wojskowych, leśników, hydrologów oraz specjalistów od gospodarki rolnej.

Ostatnie dwa lata dobrej współpracy dla jednego wspólnego celu, jakim jest bezpieczeństwo państwa, pokazały, jak zmiany chroniące piękną polską przyrodę mogą pomóc w ochronie polskich granic. Dobre projekty renaturyzacji będą powstrzymać mobilność sił wroga. Zmiana gospodarki leśnej w pasie najbliższej granicy były konsultowane z wojskiem - mówił wiceminister Mikołaj Dorożała.

UWAGA: komunikaty publikowane są w serwisie PAP bez wprowadzania przez PAP SA jakichkolwiek zmian w ich treści, w formie dostarczonej przez nadawcę. Nadawca komunikatu ponosi odpowiedzialność za jego treść – z zastrzeżeniem postanowień art. 42 ust. 2 ustawy Prawo prasowe.(PAP)

kom/ azk/ mhr/