MKiŚ: Ustanowiliśmy lasy o wiodącej funkcji społecznej wokół Wrocławia (komunikat)

- Ministerstwo Klimatu i Środowiska informuje:

Ustanowiliśmy lasy o wiodącej funkcji społecznej wokół Wrocławia

Na obszarze czterech nadleśnictw i 9 gmin, powołano właśnie lasy o wiodącej funkcji społecznej w aglomeracji wrocławskiej. Łącznie będzie to ponad 11 tysięcy ha. Duża część została już ustanowiona między innymi decyzjami Ministra Klimatu i Środowiska jako lasy ochronne. Na tym obszarze prowadzona będzie zmodyfikowana gospodarka leśna ukierunkowana na maksymalizację funkcji społecznych lasów. 20 lipca w Nadleśnictwie Miękinia, na terenie Lasu Mokrzańskiego, odbyło się uroczyste odsłonięcie tablicy poświęconej lasom o wiodącej funkcji społecznej wyznaczonych wokół Wrocławia.

W wyniku wielomiesięcznych uzgodnień wypracowano wspólną propozycję obejmującą lasy na terenie czterech nadleśnictw (Oborniki Śląskie, Miękinia, Oleśnica Śląska i Oława) oraz dziewięciu gmin, o łącznej powierzchni ponad 11 tys. ha.

W oparciu o kryteria wyznaczania lasów ochronnych, decyzjami ministry klimatu i środowiska Pauliny Hennig-Kloski objęto statusem lasów ochronnych 11,6 tys. ha. wprowadzając ograniczenia w zakresie pozyskania drewna oraz modyfikacje gospodarki leśnej ukierunkowane na wzmocnienie funkcji społecznych. Dodatkowo pozyskanie drewna będzie ograniczone na obszarze 1600 ha wyłącznie do ściśle określonych sytuacji związanych z bezpieczeństwem publicznym i sanitarnym lasów.

Pozostały obszar uzgodniony w ramach konsultacji społecznych, rozpoczętych jeszcze w roku 2024, zostanie objęty szczególnym, prospołecznym sposobem gospodarowania na mocy wewnętrznych uregulowań Lasów Państwowych. DGLP pracuje nad nowym zarządzeniem w sprawie zasad wyznaczania i prowadzenia gospodarki leśnej w lasach o wiodącej funkcji społecznej.

Wrocław – pierwszy model lasów o wiodącej funkcji społecznej w Polsce

„Lasy wokół aglomeracji wrocławskiej to pierwsze lasy o wiodącej funkcji społecznej w Polsce. W piątek podpisałam rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska, które powołuje na tym obszarze lasy ochronne, a dziś, wraz z decyzją Lasów Państwowych, możemy powiedzieć, że lasy społeczne wokół Wrocławia stały się faktem. To historyczny moment i początek nowego podejścia do ochrony lasów - z myślą przede wszystkim o mieszkańcach” – podkreśla Paulina Hennig-Kloska, ministra klimatu i środowiska.

Proces wyznaczania lasów o wiodącej funkcji społecznej został zainicjowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w kwietniu 2024 r. i objął czternaście polskich miast: Bielska-Białą, Gdańsk-Gdynię-Sopot, Katowice, Kielce, Kraków, Łódź, Poznań, Szczecin, Toruń-Bydgoszcz, Warszawę, Wrocław.

– Lasy społeczne to miejsca, w których mieszkańcy mogą odpoczywać, uprawiać sport, uczyć się o przyrodzie i po prostu spędzać czas blisko natury. Jednocześnie są one niezwykle ważne dla naszego bezpieczeństwa i jakości życia – zatrzymują wodę, regulują klimat, oczyszczają powietrze i chronią glebę. Dlatego łączymy ochronę tych funkcji z odpowiedzialnym sposobem prowadzenia gospodarki leśnej – z myślą przede wszystkim o mieszkańcach – podkreśla Paulina Hennig-Kloska, ministra klimatu i środowiska.

Za organizację procesu we Wrocławiu odpowiadali Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Wojewoda Dolnośląski, Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych we Wrocławiu oraz niezależny facylitator z Fundacji na Rzecz Studiów Europejskich. W pracach uczestniczyli również przedstawiciele samorządów, organizacji społecznych, środowiska naukowego, Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, Instytutu Badawczego Leśnictwa, Biura Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej, przedsiębiorców leśnych oraz parlamentarzyści.

Dialog podstawą zmian i dalszego rozwoju lasów społecznych

„Kiedy wiele miesięcy temu zapowiadaliśmy powstanie lasów społecznych, obiecaliśmy, że doprowadzimy ten projekt do końca. Dziś we Wrocławiu pokazujemy, że dotrzymujemy słowa. To pierwszy taki projekt w Polsce po 1989 roku i dowód, że nawet trudne zmiany można przeprowadzić dzięki współpracy i determinacji” – podkreśla Mikołaj Dorożała, Główny Konserwator Przyrody i wiceminister klimatu i środowiska.

Projekt wyznaczania lasów społecznych wokół kolejnych miast jest kontynuowany. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zobowiązało Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych do wdrożenia wewnętrznych mechanizmów umożliwiających efektywny dialog ze społeczeństwem, dostosowanych do aktualnych uwarunkowań społecznych. Mechanizmy te mają dotyczyć nie tylko warstwy komunikacyjnej, ale przede wszystkim realnie umożliwić włączenie społeczeństwa w procesy związane z zarządzaniem lasami – w kluczowych procesach związanych z planowaniem i realizacją gospodarki leśnej.

Wrocław pokazał, że dialog naprawdę działa. Dzięki zaangażowaniu mieszkańców, samorządów, leśników, przyrodników i organizacji społecznych udało się wypracować rozwiązanie, które odpowiada na potrzeby lokalnej społeczności. Teraz ten model chcemy przenieść do kolejnych aglomeracji w całej Polsce – podkreśla Mikołaj Dorożała, Główny Konserwator Przyrody i wiceminister klimatu i środowiska.

„Już dziś każdy nowy plan urządzenia lasu powstaje z udziałem Lokalnego Zespołu Współpracy, a od dwóch lat w każdym nadleśnictwie za kontakty z otoczeniem społecznym odpowiada dedykowany konsultant. Przygotowujemy też specjalny ogólnopolski portal do konsultacji społecznych oraz modyfikujemy instrukcję urządzania lasu – mówi Adam Wasiak, dyrektor generalny Lasów Państwowych. W lasach wielofunkcyjnych ważne jest utrzymanie równowagi pomiędzy wszystkimi elementami. Działamy tak, by także przyroda pozostawała bezpieczna, a ludzie odnosili satysfakcję z pobytu w lesie - dodaje.”

Czym są lasy o wiodącej funkcji społecznej?

Lasy o widzącej funkcji społecznej to lasy szczególnie ważne dla mieszkańców ze względu na ich funkcje:

rekreacyjne, zdrowotne, krajobrazowe, przyrodnicze. Sposób prowadzenia gospodarki leśnej w tych lasach ukierunkowany jest na utrzymanie i wzmacnianie funkcji społecznych co oznacza, że gospodarka leśna prowadzona jest w zmodyfikowany sposób. Część najcenniejszych przyrodniczo lasów może być również wyłączonych z funkcji pozyskania.

Lasy o wiodącej funkcji społecznej ustanawiane są między innymi jako lasy ochronne na podstawie art. 16 ustawy o lasach i w oparciu o kryteria wskazane w Rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 25 sierpnia 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu uznawania lasów za ochronne oraz szczegółowych zasad prowadzenia w nich gospodarki leśnej

Dla lasów tych, stanowiących m.in. cenne fragmenty rodzimej przyrody lub położonych w granicach administracyjnych lub w buforze 10 km od granic miast liczących ponad 50 tys. mieszkańców, w decyzji o uznaniu lasu za ochronny zostaną określone szczególne sposoby prowadzenia gospodarki leśnej, zgodnie z par. 4 ust. 1 ww. Rozporządzenia. Rozwiązanie to nie zmienia formy nadzoru nad lasami ani ich dostępności dla mieszkańców, lecz umożliwia wprowadzenie odpowiednich, prospołecznych zasad gospodarowania.

Prace z pozostałych lokalizacjach

Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy, przy aktywnym udziale Ministerstwa Klimatu i Środowiska, kontynuuje działania w ramach II etapu wyznaczania lasów społecznych wokół największych aglomeracji w Polsce.

II etap jest kontynuowany w dziewięciu aglomeracjach: Bielsko-Biała, Trójmiasto, Łódź, Kraków, Katowice, Poznań, Toruń/Bydgoszcz, Szczecin oraz Warszawa. Działania realizowane są w formule dialogu społeczno-eksperckiego z udziałem mieszkańców, samorządów, leśników, organizacji społecznych, przedstawicieli biznesu oraz środowiska naukowego.

W ramach II etapu zaplanowano m.in.

- kompleksową analizę najbardziej aktualnych danych przyrodniczych i leśnych;

- przeprowadzenie geoankiety umożliwiającej mieszkańcom wskazanie oczekiwanych funkcji terenów leśnych;

- serię spotkań konsultacyjnych z interesariuszami procesu.

Na podstawie opracowanego przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, przy udziale zespołu ekspertów, dokumentu pn. „Ramowe zasady gospodarki w lasach o wiodącej funkcji społecznej wokół miast”, został przygotowany wewnętrzny dokument Lasów Państwowych przypisujący jeden z czterech scenariuszy gospodarki leśnej do odpowiadających im obszarów lasów społecznych.

Informacje o kontynuacji pilotażu, w tym ramowy harmonogram prac i spodziewanych terminów ustanawiana kolejnych „lasów społecznych” są również dostępne na stronie IOŚ-PIB: https://ios.edu.pl/informacje-prasowe/ruszyl-drugi-etap-pilotazu-wyznaczania-lasow-spolecznych-wokol-najwiekszych-aglomeracji-w-polsce/.

UWAGA: komunikaty publikowane są w serwisie PAP bez wprowadzania przez PAP SA jakichkolwiek zmian w ich treści, w formie dostarczonej przez nadawcę. Nadawca komunikatu ponosi odpowiedzialność za jego treść – z zastrzeżeniem postanowień art. 42 ust. 2 ustawy Prawo prasowe.(PAP)

kom/ wms/ mhr/