Narodowy Instytut Wolności: lokalne działania realizują globalne cele, zmieniając świat na lepsze

Centralnym punktem obchodów Międzynarodowego Roku Wolontariatu była doroczna konferencja NIW-CRSO w Warszawie w dniach 8-9 września 2026 r., która zgromadziła rekordową liczbę ponad 600 liderów, koordynatorów wolontariatu z całej Polski wraz z przedstawicielami administracji rządowej i organizacji międzynarodowych.

„Hasło >>Każdy gest się liczy<< przypomina, że nie trzeba wielkich czynów, by zmieniać świat na lepsze - wystarczy czas poświęcony innym, dobre słowo, włączenie się do lokalnej akcji. Międzynarodowy Rok Wolontariatu to wspaniała okazja do podkreślenia zaangażowania społecznego i ukłon w stronę ludzi, którzy bezinteresownie poświęcają swój czas i energię, by pomagać innym -zarówno lokalnie, jak i włączając się w projekty o zasięgu ogólnoświatowym” - powiedział Michał Braun, dyrektor NIW-CRSO.

8 września Narodowy Instytut Wolności uruchomił punkt kontaktowy unijnego programu CERV, który oferuje organizacjom pozarządowym granty na działalność w obszarze równości, praw człowieka, demokracji, praworządności, praw podstawowych, ale także współpracy międzynarodowej miast.

„To ważny program dla polskich organizacji, także ze względu na konieczność budowania ich niezależności od publicznych pieniędzy. Dlatego zachęcamy do korzystania z porad punktu CERV, który fizycznie znajduje się w Narodowym Instytucie Wolności, ale można do niego kierować pytania mailowe, telefoniczne czy przez social media” - wskazał Michał Braun, dyrektor NIW-CRSO.

Radosław Sikorski, minister spraw zagranicznych, w liście wystosowanym do uczestników konferencji podkreślił znaczenie współpracy międzynarodowej w kontekście wsparcia rozwoju społeczno-gospodarczego krajów partnerskich oraz niesienia pomocy humanitarnej dla ludności poszkodowanej w wyniku konfliktów zbrojnych czy klęsk żywiołowych.

Jako przykład współpracy międzynarodowej wskazał m.in. Nagrodę Solidarności im. Lecha Wałęsy, przyznawaną za wybitne działania na rzecz promocji i ochrony demokracji oraz wolności obywatelskiej. Partnerami MSZ są tutaj Instytut Lecha Wałęsy i Helsińska Fundacja Praw Człowieka.

„Sukces polskiej polityki zagranicznej zależy nie tylko od aktywności ministerstwa, ale również od aktywności obywateli. Wysoko cenimy doświadczenie organizacji pozarządowych, ich elastyczność i zdolność działania w różnych okolicznościach w kraju i poza jego granicami. Te wszystkie wspólne działania wspierają aktywnie wolontariusze, których zaangażowanie pozwala organizacjom pozarządowym na skuteczniejsze działanie” - napisał Radosław Sikorski.

Aleksandra Szorc, dyrektorka Ośrodka Informacji ONZ w Warszawie (UNIC Warsaw), będącego częścią Sekretariatu Głównego Organizacji Narodów Zjednoczonych, poprowadziła debatę „Wolontariat dla wszystkich - jak budować dostępne, bezpieczne i inkluzywne zaangażowanie na rzecz zrównoważonego rozwoju”.

„Tematem tegorocznego Roku Wolontariatu jest to, jak wolontariat przyczynia się do realizacji celów zrównoważonego rozwoju, które Sekretarz Generalny ONZ określił w Agendzie 2030. Powiedział w niej wprost, że ich osiągnięcie jest możliwe tylko dzięki zaangażowaniu społeczeństw, czyli de facto dzięki wolontariatowi. Przy tym musimy mieć świadomość, że wolontariusze najbardziej są potrzebni w miejscach, gdzie sytuacja jest najtrudniejsza: w Afryce, Ameryce Południowej czy na Bliskim Wschodzie” - zaznaczyła Aleksandra Szorc.

O wolontariacie lokalnym z perspektywy realizacji globalnych celów zrównoważonego rozwoju i wartości Unii Europejskiej dyskutowali uczestnicy debaty „Wolontariat jako lokalna odpowiedź na globalne wyzwania”. W dyskusji podkreślano także ważną rolę polskich organizacji pozarządowych działających w Europie i na świecie.

Aneta Piątkowska, dyrektor Departamentu Zrównoważonej Gospodarki w Ministerstwie Rozwoju i Technologii, wyjaśniła, że rezolucja ONZ dotycząca 17 celów i 169 zadań zrównoważonego rozwoju, potocznie nazywana Agendą 2030, została jednomyślnie przyjęta w 2015 roku przez 170 krajów.

„Co roku przygotowywany jest raport, który dotyczy realizacji celów zrównoważonego rozwoju i Global Index, na podstawie którego możemy stwierdzić, gdzie się plasujemy, jaki jest postęp. W ciągu ostatnich trzech lat plasujemy się w okolicach 10 miejsca na 170 krajów, które przyjęły agendę - to jest naprawdę bardzo dobry wynik” - podkreśliła Aneta Piątkowska.

Dodała, że w Polsce najlepiej udaje się walka z ubóstwem, a także realizacja celu „życie na lądzie”. Natomiast największe wyzwania, pomimo ogromnego postępu, pozostają w zakresie polityki klimatycznej oraz zrównoważonej konsumpcji i produkcji.

Zarina Mirabdullayeva, reprezentująca program ONZ „Wolontariusze Narodów Zjednoczonych” (UNV), wskazała, że wolontariat jest w rzeczywistości głównym motorem rozwoju na całym świecie, a obchody Międzynarodowego Roku Wolontariatu pozwalają każdemu krajowi zrozumieć, jakiego rodzaju rozwiązań szuka i co stara się osiągnąć.

„W tym roku UNV wprowadziło GIV - globalny wskaźnik wolontariatu, który pozwala śledzić, czym zajmują się wolontariusze oraz jaki wkład wnoszą na rzecz swoich rządów. Musimy zadbać o to, by wszyscy wokół tych osób byli gotowi je wspierać. Myślę, że w ten sposób możemy zapewnić monitorowanie realizacji celów zrównoważonego rozwoju” - zaznaczyła Zarina Mirabdullayeva.

W ocenie Ignacego Niemczyckiego, sekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, działalność związana z wolontariatem wykracza poza bezpośredni wpływ na rzeczywistość i ma również znaczenie polityczne.

„Polityka nie jest bardzo daleka od wolontariatu. Osoby, które działały w wolontariacie czy samorządzie, lepiej rozumieją wyzwania, z którymi mierzą się ludzie. Dotyczy to zwłaszcza osób takich jak ja, które się urodziły i wychowały w Warszawie. Zaangażowanie w sprawy lokalne, w sprawy codzienne pozwala potem funkcjonować w przestrzeni politycznej w sposób bardziej odpowiadający rzeczywistości” - podkreślił Ignacy Niemczycki.

Paweł Łukasiak, prezes zarządu Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce, wskazał, że Agenda 2030 jest planem dla Ziemi i dla ludzi, dlatego biznes i przedsiębiorczość są nieustannie analizowane z perspektywy 17 celów. Jednak również w środowisku biznesu powstało wiele idei dotyczących przenoszenia Celów Zrównoważonego Rozwoju na poziom lokalny, które dają się idealnie zastosować.

„Każdy z 17 celów jest wspaniałym planem na utrzymanie i rozwój planety oraz ludzi w bardzo istotnych kontekstach. Ważne, by myśleć globalnie, działając lokalnie. Dostosowywanie globalnych celów do uwarunkowań lokalnych jest koniecznością. Musimy także identyfikować się z celami zrównoważonego rozwoju. Następny dla mnie niesłychanie istotny element to jest praca sieciowa” - powiedział Paweł Łukasiak.

W ocenie dyrektora NIW-CRSO realizacja globalnych celów zrównoważonego rozwoju stanowi już element gospodarki UE i coraz bardziej przenika do konkretnych polityk europejskich i procesów związanych z zarządzaniem, a na ich realizację są programowane środki w poszczególnych perspektywach finansowych.

„Nie czuję jednak potrzeby, żebyśmy punktowali, że jakieś działanie jest realizacją danego celu Agendy 2030. Jeżeli jest to świetna inicjatywa, ona się w te cele wpisze. Niekoniecznie musimy ją od razu przyporządkowywać, bo z tych małych działań możemy uzyskać cele na poziomie makro” - zaznaczył Michał Braun.

Szczegółowe informacje dotyczące celów zrównoważonego rozwoju znajdują się m.in. na stronie Ministerstwa Rozwoju i Technologii.

Źródło informacji: PAP MediaRoom