MS: Sejm przechodzi do II czytania Ustawy praworządnościowej. Czas na stabilność prawa i sprawne sądy (komunikat)

- Ministerstwo Sprawiedliwości informuje:

W czwartek (8 października br.) Sejm zajmie się sprawozdaniem Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka i przejdzie do II czytania projektu Ustawy o przywróceniu prawa do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego na podstawie prawa przez uregulowanie skutków uchwał Krajowej Rady

Sądownictwa podjętych w latach 2018-2025.

Regulacja przygotowana przez Ministerstwo Sprawiedliwości ma na celu uporządkowanie statusu sędziów powołanych przy udziale tzw. neoKRS, zagwarantowanie obywatelom prawa do bezstronnego sądu oraz ochronę budżetu państwa przed dalszymi stratami.

Kolejny etap prac parlamentarnych przybliża wejście w życie kluczowych rozwiązań dla polskiego wymiaru sprawiedliwości. Ustawa stanowi odpowiedzialny i systemowy krok w stronę zakończenia chaosu prawnego, niepewności proceduralnej oraz narastających kosztów społecznych i finansowych.

Dlaczego ustawa jest konieczna?

- Wszyscy chcemy sprawniejszych sądów. Ta ustawa przełamuje obecny impas w sądownictwie i przywraca obywatelom prawo do niezależnego oraz bezstronnego sądu. Sędzia musi być sędzią, a wyrok wyrokiem. Kończymy z destrukcyjnym podziałem w środowisku sędziowskim, by sądy działały efektywniej i najlepiej służyły obywatelom - podkreśla Minister Sprawiedliwości.

Obecnie w polskich sądach orzeka znaczna liczba sędziów powołanych przy udziale niekonstytucyjnie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa (neoKRS). Skala problemu dotyczy wszystkich szczebli sądownictwa:

- 28 proc. sędziów w sądach rejonowych, okręgowych i apelacyjnych,

- 34 proc. sędziów w Naczelnym Sądzie Administracyjnym,

- 60 proc. sędziów w Sądzie Najwyższym.

Każdego dnia zapadają wyroki, których legalność może być kwestionowana przez strony oraz trybunały międzynarodowe. Generuje to przewlekłość postępowań i rodzi ryzyko unieważniania orzeczeń. Konsekwencje dotykają również finansów publicznych - Skarb Państwa wypłacił dotąd ponad 5,5 mln zł odszkodowań zasądzonych przez Europejski Trybunał Praw Człowieka, a z funduszy unijnych potrącono blisko 3 mld zł z tytułu kar nałożonych przez TSUE.

Kluczowe rozwiązania projektowanej ustawy

Pewność wyroków i ochrona stabilności obrotu prawnego

Projekt gwarantuje, że sprawy obywateli będą rozstrzygane przez legalnie powołanych, niezależnych sędziów. W celu zapewnienia ciągłości prawnej wyroki już wydane pozostaną w mocy, chyba że ich legalność była konsekwentnie kwestionowana w toku postępowania.

Usprawnienie i skrócenie spraw sądowych

Uporządkowanie statusu sędziów wyeliminuje powszechny problem składania wniosków o ich wyłączenie, co przełoży się na szybsze rozpoznawanie spraw obywateli.

Sprawiedliwa weryfikacja sędziów

Projekt wprowadza przejrzyste zasady ponownych, legalnych konkursów. Zdecydowana większość sędziów powołanych z udziałem neoKRS będzie mogła kontynuować pracę i ubiegać się o awans po przejściu zgodnej z prawem procedury.

Koniec z kontrowersyjnymi instytucjami

Planowane jest zniesienie Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN oraz skargi nadzwyczajnej. Obywatele zyskają wzmocnioną skargę kasacyjną jako sprawdzony instrument ochrony prawnej. Uporządkowany zostanie także status Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN.

Ochrona finansów państwa

Zgodność procedur ze standardami konstytucyjnymi i międzynarodowymi zatrzyma koszty odszkodowań oraz ryzko kolejnych kar finansowych.

Czwartkowe sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz II czytanie w Sejmie to kolejny etap, który przybliża nas do odbudowy zaufania do wymiaru sprawiedliwości oraz zagwarantowania wszystkim obywatelom prawa do rzetelnego i bezstronnego procesu.

UWAGA: komunikaty publikowane są w serwisie PAP bez wprowadzania przez PAP SA jakichkolwiek zmian w ich treści, w formie dostarczonej przez nadawcę. Nadawca komunikatu ponosi odpowiedzialność za jego treść - z zastrzeżeniem postanowień art. 42 ust. 2 ustawy prawo prasowe.(PAP)

kom/ bch/