MKiŚ: Ustawa o wsparciu osób poszkodowanych przez nierzetelnych wykonawców (komunikat)

- Ministerstwo Klimatu i Środowiska informuje:

Sejm przyjął bez poprawek przygotowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska projekt ustawy o pomocy beneficjentom - osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją Programu Priorytetowego „Czyste Powietrze”. Nowe przepisy umożliwią zawieszenie dochodzenia nierozliczonych zaliczek lub refundacji od beneficjentów, którzy ponieśli straty w wyniku działania nieuczciwych wykonawców lub osób trzecich.

Najważniejsze informacje:

- Projekt ustawy przewiduje możliwość zawieszenia dochodzenia nierozliczonego prefinansowania oraz wyłączenia odpowiedzialności za spłatę należności beneficjentów poszkodowanych przez nieuczciwych wykonawców lub osoby trzecie.

- Warunkiem zawieszenia spłaty należności będzie wszczęcie postępowania karnego dotyczącego przestępstwa popełnionego przez wykonawcę lub osobę trzecią na szkodę beneficjenta w związku z realizacją umowy o dofinansowanie oraz złożenie przez beneficjenta  wniosku do WFOŚiGW o zawieszenie spłaty należności.

- Po uprawomocnieniu się wyroku sądu stwierdzającego winę wykonawcy lub osoby trzeciej beneficjent zostanie zwolniony z obowiązku zwrotu nierozliczonej zaliczki w takim zakresie, w jakim odpowiedzialność za jej nierozliczenie ponosi wykonawca. Jednocześnie właściwy wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej uzyska z mocy prawa możliwość dochodzenia należności bezpośrednio od wykonawcy.

Nowe rozwiązania odpowiadają m.in. na problemy osób, które w dobrej wierze udzieliły pełnomocnictw przedsiębiorcom. Wykonawcy ci pobrali zaliczki, jednak nie zrealizowali inwestycji lub ich nie rozliczyli. 

Zasady programu Czyste Powietrze obowiązujące przed reformą w 2025 r. stwarzały przestrzeń dla agresywnych technik sprzedażowych oraz nieuczciwych praktyk części wykonawców, podejmowanych ze szkodą dla beneficjentów.

Nowa edycja programu Czyste Powietrze, uruchomiona w marcu 2025 r., ogranicza ryzyko nadużyć i zwiększa bezpieczeństwo beneficjentów.

Na wniosek beneficjenta lub jego spadkobiercy właściwy wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej będzie mógł zawiesić spłatę należności. Będzie to możliwe w sytuacji wszczęcia postępowania karnego na wniosek beneficjenta, WFOŚiGW, Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej lub z urzędu.

Po prawomocnym wyroku sądu potwierdzającym winę wykonawcy lub osoby trzeciej beneficjent zostanie zwolniony z obowiązku zwrotu nierozliczonej zaliczki w części, za którą odpowiada wykonawca. 

Wartość nierozliczonych zaliczek, w tym środków nienależnie pobranych przez wykonawców, wynosi około 285 mln zł. Według szacunków problem może dotyczyć ponad 8 tys. rodzin.

Ustawa wprowadzi realną pomoc dla beneficjentów i ich spadkobierców znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. Jeżeli inne rozwiązania przewidziane w ustawie okażą się niedostępne lub nieskuteczne, zainteresowana osoba będzie mogła złożyć do właściwego funduszu wniosek o odroczenie spłaty, rozłożenie należności na raty albo jej częściowe lub całkowite umorzenie. Fundusz oceni sytuację wnioskodawcy, w szczególności jego dochody, koszty utrzymania i możliwości spłaty. Pozwoli to dostosować pomoc do rzeczywistego położenia konkretnej osoby i jej rodziny. 

Większe bezpieczeństwo beneficjentów

W nowej edycji programu Czyste Powietrze, uruchomionej w marcu 2025 r., wprowadzono rozwiązania ograniczające możliwość stosowania nieuczciwych praktyk wobec beneficjentów. Ważną rolę pełnią operatorzy, czyli gminy i wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Ich zadaniem jest wspieranie beneficjentów na każdym etapie procesu: od decyzji o rozpoczęciu inwestycji i wyboru audytora oraz wykonawcy, przez realizację przedsięwzięcia, aż po jego zakończenie i rozliczenie dotacji.

Rząd koalicji 15 października zapewnił źródła finansowania programu Czyste Powietrze. To w szczególności 7,9 mld zł z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS) 2021–2027, 13 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy oraz 10 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego. Budżet przekraczający 44 mld zł pozwoli na dalszą realizację programu.

UWAGA: komunikaty publikowane są w serwisie PAP bez wprowadzania przez PAP SA jakichkolwiek zmian w ich treści, w formie dostarczonej przez nadawcę. Nadawca komunikatu ponosi odpowiedzialność za jego treść - z zastrzeżeniem postanowień art. 42 ust. 2 ustawy prawo prasowe. (PAP)

kom/ kpr/