Parlament Europejski przyznał Nagrodę im. Daphne Caruany Galizii 2026 za śledztwo dotyczące porozumienia migracyjnego Włoch i Albanii

W ceremonii, która odbyła się w sali prasowej Parlamentu Europejskiego im. Daphne Caruany Galizii w Strasburgu, udział wzięły Roberta Metsola, przewodnicząca Parlamentu Europejskiego, i Pina Picierno, wiceprzewodnicząca (odpowiedzialna za nagrodę).

„Dziewięć lat po tym, jak Daphne Caruana Galizia została brutalnie zamordowana za ujawnienie korupcji, nasza determinacja, by sprawiedliwość została wymierzona, pozostaje silna jak nigdy dotąd. Ci, którzy chcieli ją uciszyć, ponieśli porażkę. Jej historie dotarły do szerszego kręgu odbiorców niż kiedykolwiek wcześniej, a jej odwaga wciąż inspiruje. Nagroda im. Daphne Caruany Galizii honoruje tę odwagę i zaangażowanie w prawdę. Parlament Europejski będzie nadal wspierał dziennikarzy, bronił wolności prasy i walczył o sprawiedliwość” - stwierdziła Roberta Metsola.

Między 4 maja a 31 lipca 2026 roku dziennikarze z 27 krajów UE przesłali swoje historie do rozpatrzenia. Zakwalifikowano dziesięć z 344 zgłoszeń. Laureatów wyłoniło niezależne jury.

Dziennikarze Giacomo Zandonini i Maite Vermeulen spędzili 18 miesięcy, badając umowę migracyjną między Włochami a Albanią dla platformy dziennikarskiej De Correspondent. 

Według ustaleń dziennikarzy porozumienie zakładało przechwytywanie migrantów zmierzających do Włoch i przewożenie ich do Albanii, kraju spoza UE, w celu rozpatrywania ich wniosków azylowych w przyspieszonej procedurze oraz odsyłania do krajów pochodzenia w przypadku odmowy udzielenia ochrony.

Ich historia śledzi początki umowy i bada, dlaczego wiele krajów UE uważa ją za „innowacyjny model” dla przyszłości europejskiej polityki migracyjnej. Aby odkryć pełny obraz, dziennikarze złożyli ponad trzydzieści wniosków o udostępnienie informacji publicznej w sześciu krajach europejskich, a także do Komisji Europejskiej, Rady i europejskiej agencji granicznej Frontex. Śledzili oni ścieżki finansowe i rozmawiali z personelem w ośrodkach, migrantami, prawnikami, parlamentarzystami, przedstawicielami rządu i lokalnymi mieszkańcami w Albanii.

„Największym wyzwaniem podczas tego śledztwa był fakt, że rząd włoski zrobił praktycznie wszystko, aby ukryć szczegóły tego porozumienia. Nie mogliśmy na przykład odwiedzić ośrodków, ponieważ dziennikarze nie mają tam wstępu” - podkreślała Maite Vermeulen.

Giacomo Zandonini dodał:

„To dość konkretna historia, ale ma ona znaczenie dla całej Europy, ponieważ włoskie działania w Albanii, które rozpoczęły się dwa lata temu, stają się obecnie modelem o zasięgu europejskim, a wiele europejskich rządów chce pójść w ślady Włoch”.

Nagroda jest hołdem dla maltańskiej dziennikarki śledczej Daphne Caruany Galizii, która zginęła w zamachu w październiku 2017 roku. Nagroda corocznie nagradza wybitne dziennikarstwo, które promuje lub broni podstawowych zasad i wartości Unii Europejskiej, takich jak godność człowieka, wolność, demokracja, równość, praworządność i prawa człowieka.

Źródło informacji: PAP MediaRoom