MAP: Pierwszy rok Ministra Wojciecha Balczuna - aktywny właściciel (komunikat)

- Ministerstwo Aktywów Państwowych informuje:

Aktywny nadzór właścicielski Skarbu Państwa, rozwój koncepcji local content, podniesienie standardów kompetencji organów spółek oraz skuteczna realizacja strategicznych inwestycji wzmacniających bezpieczeństwo i konkurencyjność polskiej gospodarki należały do najważniejszych osiągnięć ministra aktywów państwowych w minionym roku. 24 lipca 2025 r. stanowisko ministra aktywów państwowych objął Wojciech Balczun. W tym czasie resort nie tylko konsekwentnie realizował swoje priorytety, lecz także wspierał dialog ze stroną społeczną oraz zachęcał do współpracy i wykorzystywaniu efektu synergii w działaniach spółek pod nadzorem MAP.

Naszym celem jest efektywne i profesjonalne zarządzanie majątkiem publicznym, zapewnienie bezpieczeństwa Polski oraz wspieranie jej rozwoju gospodarczego. Obecnie obserwujemy pierwsze wymierne efekty naszych działań widoczne m.in. we wzroście wartości spółek oraz liczonych w setkach miliardów złotych inwestycjach w przemysł obronny i energetyczny, które będą służyć Polsce przez kolejne dekady - podkreśla minister Wojciech Balczun.

Priorytety rządu oraz ministerstwa

Rada Ministrów przyjęła w zeszłym roku trzy priorytety dla MAP wyznaczające dla resortu główne kierunki działania. Są to: wzrost udziału komponentu krajowego w projektach inwestycyjnych realizowanych przez spółki z udziałem Skarbu Państwa (tzw. program Local Content), wspieranie rozwoju krajowego przemysłu obronnego oraz zwiększanie poziomu kompetencji w organach nadzorczych w spółkach z udziałem Skarbu Państwa. Każdy z priorytetów przekłada się nie tylko na efektywność działalności i wzrost wartości nadzorowanych spółek, ale i zwiększa odporność naszego kraju na kryzysy, zaburzenia łańcuchów dostaw czy zagrożenie konfliktem.

Local Content – od hasła do systemu

Jednym z najważniejszych osiągnięć ostatniego roku jest stworzenie kompleksowego systemu dla rozwoju programu Local Content. Celem programu jest zwiększenie udziału firm krajowych w inwestycjach prowadzonych przez instytucje państwa i polskie spółki. Ministerstwo rekomenduje szerokie stosowanie local content jako modelu odpowiedzialnej polityki zakupowej instytucjom państwa, jednostkom samorządu terytorialnego, spółkom komunalnym oraz firmom prywatnym.

W czerwcu 2026 r. Premier Donald Tusk podpisał „Dobre praktyki w zakresie zwiększenia przez spółki z udziałem Skarbu Państwa udziału komponentu krajowego w kluczowych procesach inwestycyjnych”, które zostały przygotowane przez ekspertów z działającego przy MAP zespołu do spraw Udziału Komponentu Krajowego w Kluczowych Procesach Inwestycyjnych. Opracowano metodologię pomiaru local content, a GUS uruchomił pilotaż obejmujący projekty realizowane przez spółki energetyczne. W największych spółkach zostali powołani pełnomocnicy ds. Local Content, a rady nadzorcze będą oceniać zarządy z postępów we wdrażaniu programu w ramach realizacji KPI.

Znaczenie polityki krajowości potwierdzają analizy ekonomiczne, w tym raport PKO Banku Polskiego wskazujący, że zwiększanie udziału krajowych przedsiębiorstw w strategicznych inwestycjach przekłada się na wzrost wartości dodanej pozostającej w polskiej gospodarce, wyższe wpływy podatkowe oraz rozwój krajowych kompetencji technologicznych. Jak wskazała analiza PKO BP, gdyby udział local content wzrósł o 10 proc. w całej gospodarce, przełożyłoby się to na wzrost PKB o 3,6 proc. Wyższy PKB to oczywiście większa baza podatkowa, więc realizacja strategii local content (w scenariuszu zwiększenia go w całej gospodarce) podbiłaby dochody państwa o 1,6 proc., tj. o około 30 mld zł.

-Jak największa część środków inwestowanych w Polsce powinna pracować na rzecz krajowych firm, pracowników i przyczyniać się do rozwoju rodzimych technologii. To wzmacnianie potencjału własnej gospodarki – podkreśla szef MAP.

Rekordowe inwestycje w bezpieczeństwo i przemysł obronny

Miniony rok był przełomowy dla Polskiej Grupy Zbrojeniowej znajdującej się pod nadzorem MAP. Środki z programu SAFE oraz z Funduszu Inwestycji Kapitałowych o wartości istotnie ponad 100 mld zł pozwolą na skokowe zwiększenie zdolności produkcyjnych polskiego przemysłu obronnego, pracującego głównie na rzecz Sił Zbrojnych RP.

Dzięki środkom z FIK powstają m.in. fabryki produkujące amunicję 155 mm oraz rozwijany jest program obrony przeciwlotniczej Narew. Skala zamówień przekłada się na wzrost przychodów Grupy oraz budowę trwałych kompetencji przemysłowych w Polsce.

- Bezpieczeństwo państwa budujemy poprzez inwestycje w krajowy przemysł, technologie i miejsca pracy. To najlepszy przykład Local Content w praktyce – mówi minister Balczun.

Profesjonalizacja zarządzania spółkami

MAP kontynuuje proces profesjonalizacji organów spółek z udziałem Skarbu Państwa. Wprowadzane zostały macierze kompetencji wspierające dobór kandydatów do zarządów i rad nadzorczych. Coraz większy nacisk kładziony jest również na efektywną współpracę pomiędzy członkami organów spółek oraz przejrzyste zasady nadzoru właścicielskiego. W radach nadzorczych ważną rolę odgrywają przedstawiciele Ministerstwa Aktywów Państwowych, wspierający realizację celów właścicielskich i strategicznych.

W MAP trwają prace nad projektem ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym, które podnoszą wymagania wobec kandydatów do rad nadzorczych spółek Skarbu Państwa. W lipcu 2026 r. minister aktywów państwowych skierował do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów pismo z wnioskiem o wpisanie poprawionego projektu do wykazu prac legislacyjnych.

EMP – inwestycja w kompetencje przyszłości

Rok 2026 był również przełomowy dla projektu ElectroMobility Poland. Kluczowym wydarzeniem było pozyskanie strategicznego partnera – firmy Foxconn – oraz zabezpieczenie finansowania dla spółki z KPO w wysokości 4,5 mld zł. Po zmianie założeń ma powstać nowoczesny hub produkcyjno-rozwojowy w Jaworznie produkujący samochód elektryczny (na początek w trzech modelach), a do Polski ma nastąpić transfer technologii. EMP ma uzyskać także wyłączność na dystrybucję i sprzedaż planowanych modeli aut w Europie . Hub EMP będzie stanowił impuls do rozwoju całego ekosystemu nowej mobilności – od dostawców komponentów i sektora bateryjnego po zaplecze badawczo-rozwojowe oraz krajowe firmy technologiczne. Model współpracy oparty o joint venture oraz lokalny rozwój kompetencji, pozwoli stopniowo zwiększać udział polskich przedsiębiorstw w łańcuchu wartości nowoczesnej motoryzacji. Co niezwykle ważne, udział local content już od momentu uruchomienia produkcji ma wynosić ok. 70%.

Finalizacja umów z Foxconn planowana jest jesienią 2026 r., budowa fabryki w Jaworznie rozpocznie się wiosną 2027 r., a pierwsze samochody mają wyjechać z fabryki w 2029 r.

Aktywny właściciel budujący synergię

MAP konsekwentnie realizuje model aktywnego właściciela, który nie ogranicza się do nadzoru, ale wspiera współpracę między spółkami i inicjuje wspólne projekty. Przykładem jest umowa przejęcia przez Orlen spółki GA Polyolefins (spółkę odpowiedzialną za inwestycję Polimery Police) od Grupy Azoty. W kwietniu 2026 r. podpisano umowę przedwstępną na zakup 100% akcji za blisko 1,2 mld zł w celu konsolidacji aktywów i uwolnienia Grupy Azoty od przewymiarowanej dla tej spółki inwestycji.

Innym przykładem jest wspólna produkcja pojazdów wojskowych spółek Jelcz i Raciborskiej Fabryki Komponentów (RFK) w halach dawnej fabryki Rafako w Raciborzu. Powstają tam podwozia wykorzystywane m.in. w systemach rakietowych i radarowych programu Narew. Nowy zakład będzie docelowo zatrudniać ponad 500 osób i włączać RFK w łańcuch dostaw krajowego przemysłu zbrojeniowego. Ministerstwo poprawiło również komunikację między największymi spółkami Skarbu Państwa, tworząc mechanizmy regularnej współpracy i wymiany doświadczeń pomiędzy zarządami.

800 mld zł dla transformacji energetycznej

Spółki energetyczne pozostające pod nadzorem MAP realizują obecnie największy program inwestycyjny w historii sektora. W ciągu najbliższej dekady nakłady inwestycyjne mogą przekroczyć 800 mld zł. Obejmują one projekty offshore na Bałtyku, rozwój energetyki odnawialnej, magazyny energii, inwestycje sieciowe oraz nowoczesne jednostki kogeneracyjne oparte na gazie.

To inwestycje kluczowe dla bezpieczeństwa energetycznego i konkurencyjności polskiej gospodarki.

Wzrost wartości spółek i rekordowe dywidendy

Ministerstwo Aktywów Państwowych konsekwentnie realizuje działania wzmacniające potencjał strategicznych spółek Skarbu Państwa, poprawiając ich efektywność, wartość oraz znaczenie dla bezpieczeństwa i rozwoju gospodarczego Polski. Efektem prowadzonych działań jest wzrost wartości spółek Skarbu Państwa. Zwiększa się ich kapitalizacja rynkowa, inwestorzy odzyskali zaufanie do działań Skarbu Państwa. W okresie od zaprzysiężenia rządu Premiera Donalda Tuska (13.12.2023 r.) do 20.07.2026 r., łączna wartość akcji spółek Skarbu Państwa, nad którymi bezpośrednią i pośrednią kontrolę ma Skarb Państwa (Minister Aktywów Państwowych), zwiększyła się o około 281,5 mld zł – z 297 mld zł do ponad 578 mld zł. Oznacza to wzrost o blisko 95 proc.

Wypracowywane wyniki pozwalają na wzrost wypłacanych dywidend, przynosząc korzyści zarówno państwu, jak i wszystkim akcjonariuszom. Na przykład ORLEN za 2025 r. wypłaci rekordowe 8 zł dywidendy na akcję. Łącznie spółka przeznaczy na ten cel aż 9,3 mld zł. Co ważne, rekordowe dywidendy nie oznaczają zatrzymania inwestycji. ORLEN w minionym roku przeznaczył na inwestycje ok. 32,6 mld zł. W tym roku planuje zwiększyć nakłady inwestycyjne do 36,3 mld zł, realizując strategiczne projekty wspierające transformację energetyczną i wzmacniające bezpieczeństwo energetyczne Polski oraz regionu.

Odbudowa potencjału przemysłowego

MAP realizuje również strategię odbudowy krajowego hutnictwa. Po przywróceniu produkcji w Hucie Częstochowa powstaje nowa koncepcja rozwoju sektora hutniczego oparta na potencjale Grupy WĘGLOKOKS. Program inwestycyjny obejmuje modernizację zakładów oraz rozwój produktów dla energetyki, infrastruktury i przemysłu obronnego.

Odpowiedzialna transformacja górnictwa

Jastrzębska Spółka Węglowa weszła w kluczowy etap programu osłonowego, który stanowi fundament odpowiedzialnej transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego na lata 2026–2031. Ministerstwo Aktywów Państwowych jest zdeterminowane uratować spółkę, która popadła w głębokie problemy finansowe, ale wyprowadzenie spółki na prostą wymaga głębokiej restrukturyzacji. W lipcu pierwsza grupa 1123 pracowników skorzystała z urlopów górniczych uruchomionych po podpisaniu umowy dotacyjnej pomiędzy JSW a Ministerstwem Energii. Dokument zawarty 26 czerwca otworzył drogę do wdrożenia pełnego pakietu instrumentów osłonowych przewidzianych w znowelizowanej ustawie o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego.

Program obejmuje zarówno urlopy górnicze jak i Jednorazowe Odprawy Pieniężne, a jego celem jest uporządkowana, bezpieczna i przewidywalna restrukturyzacja zatrudnienia w JSW. W 2026 r. z urlopów ma skorzystać 3092 pracowników, a cały pakiet osłonowy obejmie 4248 osób. Szacunkowy koszt programu finansowanego z budżetu państwa w tym roku wynosi około 500 mln zł.

Wdrożenie programu osłonowego jest możliwe dzięki przyjęciu przez rząd „Programu wsparcia sektora górnictwa węgla kamiennego koksującego w Polsce – świadczenia osłonowe”, który został przygotowany przez Ministerstwo Energii we współpracy z MAP i stanowi kluczowy element restrukturyzacji JSW.

Równolegle w życie weszła nowelizacja ustawy o systemie instytucji rozwoju, która rozszerza możliwości wsparcia finansowego Agencji Rozwoju Przemysłu dla przedsiębiorstw o strategicznym znaczeniu dla gospodarki, np. JSW czy Grupie Azoty.

Dialog społeczny

Przedstawiciele kierownictwa MAP prowadzą regularne rozmowy ze związkami zawodowymi reprezentującymi pracowników strategicznych sektorów gospodarki, w szczególności branży górniczej. Również w Poczcie Polskiej MAP aktywnie wspiera dialog między zarządem a stroną społeczną w procesie zmian organizacyjnych.

- Trwałe rozwiązania można budować tylko poprzez rozmowę. Dialog społeczny nie jest dodatkiem do zarządzania, lecz jego fundamentem – podkreśla minister Balczun.

Polska partnerem odbudowy Ukrainy

Podczas Ukraine Recovery Conference 2026 w Gdańsku Polska potwierdziła ambicję uczestnictwa w odbudowie Ukrainy.

Szczególną rolę odegrały spółki energetyczne nadzorowane przez MAP, które zadeklarowały współpracę przy odbudowie i modernizacji ukraińskiej infrastruktury energetycznej.

- Polska chce być aktywnym uczestnikiem odbudowy Ukrainy. To szansa dla naszych przedsiębiorstw, ale również element budowy bezpieczeństwa i stabilności całego regionu - podkreśla minister Balczun.

Społeczna odpowiedzialność i nowe inicjatywy

Ministerstwo rozpoczęło także działania zmierzające do lepszej koordynacji sponsoringu sportowego realizowanego przez spółki Skarbu Państwa, a wspólnie z Ministerstwem Zdrowia rozwija programy profilaktyki zdrowotnej. Rozpoczęła się także współpraca spółek z uczelniami i ośrodkami badawczymi, której celem jest rozwój innowacji i transfer wiedzy do gospodarki.

Ważnym kierunkiem pozostaje także wzmacnianie udziału kobiet w organach spółek. Program Women on Boards oraz wdrażanie polityk różnorodności mają wspierać budowę nowoczesnego ładu korporacyjnego.

Odpowiedzialność i rozliczenia

MAP wspiera działania w spółkach, których celem jest rozliczenie nieprawidłowości sprzed 2023 r. w nadzorowanych spółkach. W październiku 2025 r. NWZ Orlen podjęło precedensową uchwałę o dochodzeniu roszczeń wobec byłych członków zarządu. Z kolei, 23 grudnia 2025 r. NWZ PZU podjęło uchwałę o dochodzeniu przez PZU SA roszczeń o naprawienie szkód wyrządzonych przy sprawowaniu zarządu.

W poszczególnych spółkach zostali powoływani specjalni pełnomocnicy, których rolą jest ścisła współpraca z organami ścigania, w tym prokuraturą, służbami specjalnymi, takimi jak ABW czy CBA, a także policją.

UWAGA: komunikaty publikowane są w serwisie PAP bez wprowadzania przez PAP SA jakichkolwiek zmian w ich treści, w formie dostarczonej przez nadawcę. Nadawca komunikatu ponosi odpowiedzialność za jego treść – z zastrzeżeniem postanowień art. 42 ust. 2 ustawy prawo prasowe. (PAP)

kom/ wms/ amac/