ME: Nowa architektura polskiego ciepłownictwa; ME wyznacza kierunek rozwoju sektora do 2040 r. (komunikat)

- Ministerstwo Energii informuje:

Nowa architektura polskiego ciepłownictwa. Ministerstwo Energii wyznacza kierunek rozwoju dla sektora do 2040 roku

Bezpieczne dostawy ciepła, stabilniejsze ceny, nowoczesne technologie, impuls inwestycyjny dla gospodarki – Ministerstwo Energii opracowało Strategię Transformacji Ciepłownictwa do 2040 roku. To pierwszy kompleksowy dokument wskazujący, jak będzie rozwijał się sektor ciepłownictwa systemowego w Polsce w najbliższych latach.

Ciepłownictwo systemowe jest jednym z filarów bezpieczeństwa energetycznego Polski. Dlatego potrzebujemy jasnej i długoterminowej wizji jego rozwoju. Strategia Transformacji Ciepłownictwa do 2040 roku to odpowiedź na wyzwania związane z bezpieczeństwem energetycznym, modernizacją infrastruktury, rosnącymi kosztami paliw kopalnych oraz koniecznością zwiększania efektywności energetycznej. Strategia wyznacza długofalowy kierunek zmian, który ma zapewnić odbiorcom niezawodne dostawy ciepła, a przedsiębiorstwom i samorządom - stworzyć przewidywalne warunki dla rozwoju i dalszego inwestowania – powiedział Minister Energii Miłosz Motyka.

Nie chodzi wyłącznie o teoretyczny dokument, ale o bezpieczeństwo dostaw ciepła i przewidywalne koszty dla milionów odbiorców. Ciepłownictwo w Polsce i Europie stoi przed największą rewolucją od dekad. Brak planu oznaczałby chaos i ryzyko przerw w dostawach. Strategia ma zapewnić stabilne warunki dla inwestycji, ułatwić pozyskanie finansowania i stworzyć podstawy do tego, by w kolejnych latach ciepło pozostało dostępne w akceptowalnej cenie - podkreśla Wiceminister Energii Konrad Wojnarowski.

15 milionów odbiorców i strategiczny sektor gospodarki

Ciepłownictwo systemowe dostarcza ciepło do około 15 mln odbiorców i pozostaje podstawowym sposobem ogrzewania polskich miast. Polska jest europejskim liderem pod względem liczby gospodarstw domowych podłączonych do sieci ciepłowniczych, a pod względem wolumenu dostaw zajmuje drugie miejsce w UE.

Skala sektora:

- 398 koncesjonowanych przedsiębiorstw

- 51 GW mocy zainstalowanej

- ponad 23 tys. km sieci ciepłowniczych

- 22 proc. systemów spełniających kryteria efektywnego systemu ciepłowniczego

To jeden z kluczowych sektorów infrastrukturalnych państwa, mający bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo, funkcjonowanie miast i jakość życia mieszkańców.

Siedem celów dla nowoczesnego ciepłownictwa

Nowa Strategia po raz pierwszy wyznacza kompleksowy kierunek rozwoju ciepłownictwa systemowego, tworząc ramy dla jego modernizacji, zwiększenia efektywności i wzmocnienia konkurencyjności.

Strategia opiera się na siedmiu filarach transformacji:

- zapewnieniu stabilnych cen ciepła i bezpieczeństwa dostaw

- rozwoju źródeł nisko- i bezemisyjnych

- integracji ciepłownictwa z elektroenergetyką

- rozwoju magazynowania ciepła

- wykorzystaniu ciepła odpadowego

- budowie przewidywalnych ram regulacyjnych

- wzmocnieniu lokalnego planowania energetycznego

Dokument wskazuje również 16 priorytetowych obszarów działań, obejmujących m.in.: rozwój odnawialnych źródeł energii, modernizację i cyfryzację sieci ciepłowniczych, zwiększanie poziomu cyberbezpieczeństwa, rozwój magazynów energii oraz wykorzystanie gazów odnawialnych i zdekarbonizowanych.

Do realizacji tych celów służą 32 konkretne działania wspierające transformację sektora – od zmian regulacyjnych i instrumentów finansowania inwestycji, przez wdrażanie nowoczesnych technologii, po działania edukacyjne i budowanie świadomości energetycznej społeczeństwa.

Nowa struktura systemu ciepłowniczego

Strategia zakłada przebudowę modelu wytwarzania i dystrybucji ciepła w oparciu o pięć filarów technologicznych:

- odnawialne i niskoemisyjne źródła ciepła – podstawą transformacji będzie rozwój lokalnych źródeł energii dostosowanych do warunków poszczególnych regionów. Coraz większą rolę będą odgrywać wysokosprawna kogeneracja gazowa docelowo wykorzystująca gazy odnawialne, źródła biomasowe, geotermalne oraz kolektory słoneczne.

- integracja z elektroenergetyką – nowoczesne systemy ciepłownicze będą coraz ściślej współpracować z sektorem elektroenergetycznym dzięki technologiom Power-to-Heat takimi jak pompy ciepła i kotły elektryczne. Dzięki zastosowaniu kotłów elektrycznych, możliwe będzie efektywne wykorzystanie nadwyżek energii z odnawialnych źródeł. To rozwiązanie zwiększy elastyczność całego systemu energetycznego i pozwoli lepiej wykorzystywać zieloną energię elektryczną produkowaną w Polsce.

- magazyny ciepła – magazynowanie ciepła stanie się jednym z fundamentów nowoczesnego ciepłownictwa. Magazyny pozwolą gromadzić energię w okresach niższego zapotrzebowania i wykorzystywać ją w momentach największego obciążenia systemu. To większa stabilność pracy sieci, lepsze wykorzystanie OZE i niższe koszty funkcjonowania systemów ciepłowniczych.

- ciepło odpadowe – szerokie wykorzystanie potencjału ciepła odpadowego pochodzącego z przemysłu, instalacji komunalnych, oczyszczalni ścieków czy centrów danych. To szansa na pozyskanie dodatkowych źródeł energii bez konieczności zużywania paliw, a jednocześnie sposób na zwiększenie efektywności całej gospodarki.- cyfryzacja i inteligentne zarządzanie – cyfrowe systemy monitorowania i sterowania, automatyzacja procesów oraz rozwój cyberbezpieczeństwa pozwolą skuteczniej zarządzać produkcją, magazynowaniem i dystrybucją ciepła, ograniczając straty i zwiększając niezawodność dostaw.

Docelowy model: nowoczesny ekosystem energetyczny

Strategia odchodzi od modelu opartego na jednym dominującym paliwie na rzecz zintegrowanego ekosystemu energetycznego. W przyszłości systemy ciepłownicze będą łączyć lokalne źródła OZE, kogenerację, magazyny ciepła, ciepło odpadowe oraz wykorzystywać energię elektryczną z odnawialnych źródeł.

To oznacza przejście:

- od zależności od paliw kopalnych do wykorzystania lokalnych zasobów energii

- od sztywnych systemów do elastycznego zarządzania energią

- od pojedynczych technologii do zróżnicowanego miksu energetycznego

- od reagowania na kryzysy do budowania długoterminowej odporności systemu

Rdzeniem Strategii jest równoważenie trzech priorytetów: bezpieczeństwa dostaw i stabilności systemu, przystępności cenowej oraz dekarbonizacji.

Transformacja z korzyścią dla odbiorców i gospodarki

Jednym z najważniejszych założeń dokumentu jest prowadzenie transformacji w sposób odpowiedzialny społecznie. Ma stworzyć warunki do budowy nowoczesnego sektora ciepłowniczego, który będzie jednocześnie bezpieczny dla odbiorców, atrakcyjny inwestycyjnie i wspierający konkurencyjność polskiej gospodarki.

Dla odbiorców ciepła systemowego

- stabilne ceny ciepła dzięki większemu wykorzystaniu lokalnych źródeł energii oraz ograniczaniu zależności od paliw kopalnych i kosztów emisji CO2

- większe bezpieczeństwo dostaw poprzez dywersyfikację źródeł wytwarzania, rozwój magazynów ciepła i modernizację infrastruktury

- nowocześniejsze i bardziej efektywne systemy ciepłownicze, które ograniczają straty energii i poprawiają niezawodność dostaw

Dla przedsiębiorstw i gospodarki

- większa pewność inwestycyjna dzięki długoterminowej wizji rozwoju sektora i przewidywalnym ramom regulacyjnym

- nowe możliwości rozwoju technologicznego w obszarze OZE, magazynów ciepła, technologii Power-to-Heat oraz wykorzystania ciepła odpadowego

- lepsze wykorzystanie lokalnych zasobów energii, wzmacniające bezpieczeństwo energetyczne kraju

- wzrost efektywności funkcjonowania systemów ciepłowniczych i ograniczenie kosztów operacyjnych

- silny impuls inwestycyjny dla gospodarki, związany z realizacją projektów o wartości 197–231 mld zł do 2040 roku

Kluczowe wskaźniki transformacji do 2040 roku

Strategia wskazuje skalę możliwych zmian w zależności od warunków rynkowych i tempa wdrażania technologii. Zakłada się m.in.:

- do 52,2 proc. udziału OZE w ciepłownictwie systemowym

- do 5,5 GWt mocy zainstalowanej w źródłach Power-to-Heat

- do 576 GWh pojemności magazynów ciepła w systemach ciepłowniczych

- do 10 PJ zagospodarowanego ciepła odpadowego w ciepłownictwie systemowym

- do 100 proc. ciepła systemowego ze źródeł nisko i bezemisyjnych

- do 60 PJ produkcji ciepła systemowego mniej dzięki poprawie efektywności energetycznej

- 197-231 mld zł - nakłady inwestycyjne w ciepłownictwie systemowym

Strategia przewiduje przygotowanie Planu finansowego transformacji ciepłownictwa, opartego na skoordynowanym systemie wsparcia. Zakłada on łączenie różnych instrumentów – dotacji i finansowania preferencyjnego – w ramach spójnego modelu, zapewniającego stabilne i przewidywalne warunki realizacji inwestycji oraz lepszą koordynację działań instytucji publicznych i finansowych.

Strategia Transformacji Ciepłownictwa jest spójna z Krajowym Planem w dziedzinie Energii i Klimatu, rozwijając jego założenia oraz doprecyzowując kierunki niezbędne do realizacji krajowych celów energetyczno-klimatycznych.

UWAGA: komunikaty publikowane są w serwisie PAP bez wprowadzania przez PAP SA jakichkolwiek zmian w ich treści, w formie dostarczonej przez nadawcę. Załączniki do komunikatów są dostępne za pośrednictwem nowej Platformy Serwisowej PAP: serwis.pap.com.pl Nadawca komunikatu ponosi odpowiedzialność za jego treść – z zastrzeżeniem postanowień art. 42 ust. 2 ustawy prawo prasowe. (PAP)

kom/ jj/ ktl/