MKiŚ: MKiŚ współpracuje z organami ścigania w sprawie Programu Czyste Powietrze (komunikat)

- Ministerstwo Klimatu i Środowiska informuje:

Centralne Biuro Antykorupcyjne poprosiło Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz NFOŚiGW i fundusze wojewódzkie o dokumenty związane z programem Czyste Powietrze za okres od czerwca 2021 roku. Funkcjonariusze CBA działają na zlecenie Prokuratury Europejskiej, która prowadzi postępowanie w sprawie niedopełnienia obowiązku przez funkcjonariuszy publicznych w związku z opracowaniem zasad funkcjonowania i wdrożenia kolejnych etapów programu Czyste Powietrze. Resort zgłaszał możliwe nieprawidłowości zawiązane ze zmianami w programie wprowadzonymi w 2022 i 2023 roku.

Najważniejsze informacje

- Postępowanie prowadzone jest na zlecenie Prokuratury Europejskiej.

- Wprowadzone w 2022 i 2023 roku zmiany w programie Czyste Powietrze stały się źródłem późniejszych problemów beneficjentów i nieuczciwych praktyk niektórych wykonawców.

- Doprowadziły one do toczących się w całym kraju ok. 700 postępowań prowadzonych przez prokuratury, w tym Prokuraturę Europejską oraz Policję, z których część została wszczęta po zawiadomieniach NFOŚiGW oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

- Nowy program Czyste Powietrze minimalizuje ryzyko nieprawidłowości. Chroni polskie rodziny przed nieuczciwymi wykonawcami i niesprawdzonymi technologiami.

W 2022 roku przeprowadzono znaczące zmiany w programie Czyste Powietrze wprowadzając prefinansowanie bez niezbędnych zabezpieczeń, a w 2023 zostały zniesione limity kosztów jednostkowych dla termomodernizacji. Ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska podczas spotkania z mediami zapowiedziała, że MKiŚ, NFOŚiGW i WFOŚiGW pilnie przekażą wszystkie potrzebne śledczym informacje.

Nie wiem, czy w historii wolnej Polski zdarzył już się minister, który cieszył się na to, że funkcjonariusze CBA odwiedzili jego ministerstwo, ale muszę przyznać, że na ten moment naczekaliśmy się naprawdę długo. Z należytą starannością przekażemy oczywiście funkcjonariuszom wszystkie niezbędne dokumenty celem rzetelnego ocenienia wszystkiego tego, co od 2021 roku działo się w programie Czyste Powietrze – procesie, którego naprawa była chyba jednym z najtrudniejszych wyzwań, z jakim zmierzyliśmy się przez ostatnie dwa lata pod ogromną presją społeczną i medialną w tym ministerstwie – mówiła podczas spotkania z dziennikarzami Paulina Hennig-Kloska.

W związku z nieprawidłowościami obecne władze NFOŚiGW zdecydowały w 2024 roku o wstrzymaniu programu. We wznowionym wiosną 2025 roku nowym programie Czyste Powietrze wprowadzono wspólnie z MKiŚ zasady zwiększające bezpieczeństwo beneficjentów i zabezpieczające ich przed nadużyciami.

W listopadzie 2024 roku podjęliśmy najdalej idącą decyzję: czasowo zatrzymaliśmy program Czyste Powietrze. Uznaliśmy wtedy, że nie da się wymieniać kół w jadącym samochodzie - program wymagał gruntownej przebudowy - dodała ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska.

MKiŚ, NFOŚiGW oraz wojewódzkie fundusze w pełni współpracują z prokuraturą i służbami. Wszystkie oczekiwane dokumenty zostaną przekazane w terminie wyznaczonym przez CBA.

Wszystkie działania podejmowane na rzecz wyjaśnienia sprawy mają na celu dobro beneficjentów programu Czyste Powietrze. Wprowadzone kilka lat temu, bez odpowiednich zabezpieczeń dla beneficjentów zmiany w programie, stworzyły pole do nieprawidłowości i nadużyć, w których poszkodowane są polskie rodziny. Zawiadomienia w tej sprawie trafiają do organów ścigania.

Dwie zmiany w programie Czyste Powietrze, rozszczelniające ten program, przykuły naszą szczególną uwagę. To był lipiec 2022 roku, kiedy wprowadzono mechanizm prefinansowania, bez jakichkolwiek osłon, bez bezpieczników niezbędnych do ochrony beneficjentów programu. I w naszej ocenie, między innymi wtedy, zaczęło dochodzić do wyłudzeń. Kolejnym takim elementem, była zmiana ze stycznia 2023 roku, kiedy zniesiono limity kosztów jednostkowych, czyli maksymalnych cen elementów termomodernizacji. To wtedy pojawiły się sławetne drzwi za 40 000 zł, czy wzrosty kosztów wymiany okien na poziomie 140 proc. - ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska.

Dziś program jest już bezpieczny dla beneficjentów. A MKiŚ przygotowało ustawę o pomocy poszkodowanym w programie Czyste Powietrze, by państwo mogło dochodzić roszczeń od rzeczywistych sprawców, a nie poszkodowanych. Nowe przepisy przewidują m.in. możliwość zawieszenia ściągania nierozliczonych zaliczek od poszkodowanych oraz odzyskiwanie środków od nieuczciwych firm.

UWAGA: komunikaty publikowane są w serwisie PAP bez wprowadzania przez PAP SA jakichkolwiek zmian w ich treści, w formie dostarczonej przez nadawcę. Nadawca komunikatu ponosi odpowiedzialność za jego treść – z zastrzeżeniem postanowień art. 42 ust. 2 ustawy Prawo prasowe. (PAP)

kom/ azk/