MKiŚ: Przyroda Puszczy Białowieskiej szansą dla najszybciej wyludniających się podlaskich gmin (komunikat)

- Ministerstwo Klimatu i Środowiska informuje:

Przyroda Puszczy Białowieskiej szansą dla najszybciej wyludniających się podlaskich gmin. Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozmawia z samorządowcami o przyszłości kolejnych puszczańskich miejscowości

To już kolejne spotkania Generalnego Konserwatora Przyrody, Mikołaja Dorożały, z samorządowcami z okolic Puszczy Białowieskiej. Trwają rozmowy o potrzebach i możliwościach rozwoju tutejszych miejscowości. Gmina Dubicze Cerkiewne, jedna z najszybciej wyludniających się gmin w Polsce, w ostatnim roku otrzymała z subwencji ekologicznych za przyrodnicze obszary prawnie chronione ponad milion złotych. Kolejnych 10 milionów do podziału między gminy puszczańskie to szansa nie tylko na zatrzymanie ludności, ale także na stworzenie szans na konkretne inwestycje w edukację i turystykę.

Po konstruktywnych rozmowach w Białowieży i Hajnówce dzisiaj odwiedziliśmy kolejne gminy. Ważnym dla nas jest spotkanie w Dubiczach Cerkiewnych, które od lat mierzą się z problemem wyludniania. Przedstawiliśmy konkretne możliwości dodatkowych dofinansowań z subwencji ekologicznych za obszary chronione. pieniądze mogą pomóc w najpilniejszych potrzebach, ale także realizować projekty, które przełożą się na lokalny rozwój. Z tego samego powodu będziemy rozmawiali z włodarzami Gminy Narewka, która także jest w czołówce polskich gmin, jeśli chodzi o odpływ ludności – powiedział Mikołaj Dorożała.

Dotychczasowe konstruktywne spotkania resortu środowiska m.in. z lokalną władzą z Białowieży, pokazują, że jest otwartość na ideę lokalnego rozwoju w oparciu o ochronę Puszczy Białowieskiej. Dzięki uchwalonym w 2024 r. zmianom w Ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, gminy, na terenie których znajdują się przyrodnicze obszary prawnie chronione, otrzymują subwencje ekologiczne. W zależności od rodzaju ochrony (rezerwat, park narodowy, obszar natura 2000) stosuje się różne przeliczniki, ale podstawową stawką jest 310 złotych za 1 hektar. W ten sposób za 2025 r. gmina Dubicze Cerkiewne otrzymała 1 003 679 zł, a gmina Narewka 3 064 640 zł, a Narew ponad 0,5 mln zł. W sumie wszystkie budżety gmin puszczańskich zasiliło 14,2 miliona złotych*.

Według propozycji Ministerstwa Klimatu i Środowiska możliwe jest zwiększenie tej puli nawet o kolejnych 10 milionów złotych. Dla Dubicz Cerkiewnych może to być szczególnie istotna dotacja. Gmina Dubicze cerkiewne od lat znajduje się bowiem wśród najszybciej wyludniających się gmin w Polsce. Według Głównego Urzędu Statystycznego w latach 2004-2020 liczba mieszkańców zmniejszyła się o 27 proc. Prawie 40 proc. osób zamieszkujących tę gminę to emerytki i emeryci, a średnia wieku wynosi 51,6 lat. Drugie miejsce w rankingu najszybszego wyludniania się gmin zajmowały również puszczańskie Czyże (spadek o 26 proc.), a na piątym była także tutejsza Narew (spadek o 20 proc.). Brak perspektyw na rozwój sprawił, że młodzi ludzie wyjeżdżają stąd do miast lub poza granicę Polski.

Nikogo nie pomijamy, a wręcz chcemy rozmawiać przede wszystkim z tymi samorządami, które najbardziej potrzebują wsparcia. Dzięki subwencjom ekologicznym po raz pierwszy w historii Polski ochrona przyrody może się wreszcie gminom zwyczajnie opłacać finansowo, a w oparciu o markę Obiekt Światowego Dziedzictwa UNESCO Puszcza Białowieska można budować lepszą przyszłość dla tego regionu Polski. Odpowiednie zarządzanie pieniędzmi za obszary chronione może naprawdę odwrócić trend wyludniania się. I to nie tylko przez inwestowanie w turystykę, choć ta gałąź tutejszej gospodarki jest wiodąca. Tym niemniej subwencje ekologiczne mogą wspierać także inne pilne potrzeby – dofinansować szkoły, czy jak np. w przypadku Białowieży, być istotnym wkładem dla budowy oczyszczalni. Dopiero takie całościowe podejście może zażegnać kryzys demograficzny. Te gminy mają ogromny potencjał. Unikalna w skali świata przyroda, ale i tutejsza kultura mogą ściągać rzeszę turystów i inwestorów – mówi Mikołaj Dorożała.

*Subwencje ekologiczne dla gmin puszczańskich w 2025 r.

UWAGA: komunikaty publikowane są w serwisie PAP bez wprowadzania przez PAP SA jakichkolwiek zmian w ich treści, w formie dostarczonej przez nadawcę. Nadawca komunikatu ponosi odpowiedzialność za jego treść – z zastrzeżeniem postanowień art. 42 ust. 2 ustawy prawo prasowe. (PAP)

kom/ bch/ ktl/