MRiRW: Większa jawność wydatków, silniejsza promocja polskiej żywności. Minister Krajewski zapowiada zmiany w funduszach promocji (komunikat)

- Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi informuje:

Większa przejrzystość wydatkowania środków, skuteczniejsza kontrola i kampanie, które realnie zwiększają sprzedaż polskiej żywności - to główne kierunki zmian w funduszach promocji produktów rolno-spożywczych zapowiedzianych przez ministra Stefana Krajewskiego. - Każda złotówka musi być wydawana w sposób transparentny i przynosić wymierne efekty. Chcemy, aby środki trafiały przede wszystkim na duże, skuteczne kampanie promujące polską żywność w kraju i za granicą.

- Fundusze promocji wymagają naprawy, a nie likwidacji - podkreśla minister Stefan Krajewski. - Pojedynczo żaden rolnik nie przeprowadzi kampanii promocyjnej ani działań marketingowych. Musimy to robić wspólnie, ale w sposób jak najbardziej transparentny. To pieniądze, które ciężko wypracowują rolnicy i producenci rolni.

Skuteczna promocja polskiej żywności

Fundusze promocji produktów rolno-spożywczych działają na podstawie ustawy z 22 maja 2009 r. Obecnie funkcjonuje 10 funduszy, które wspierają promocję m.in. mleka, mięsa, zbóż, roślin oleistych, owoców i warzyw oraz ryb. Finansują kampanie informacyjne, udział w targach i wystawach, badania naukowe oraz prace rozwojowe.

Środki finansowe funduszy promocji nie są środkami publicznymi w rozumieniu przepisów o finansach publicznych. Fundusze promocji są ustawowo stworzonym systemem gromadzenia środków finansowych pochodzących z danej branży. Rola państwa ogranicza się jedynie do zapewnienia obsługi instytucjonalnej funduszy, a za rozdysponowanie środków odpowiadają komisje zarządzające, w skład których wchodzi 5 przedstawicieli producentów, 1 przedstawiciel Krajowej Rady Izb Rolniczych oraz 3 przedstawicieli przetwórców.

Środki funduszy pochodzą z wpłat związanych z obrotem produktami rolno-spożywczymi. W przypadku większości funduszy stawka wynosi 0,1 proc. wartości netto towaru. Oznacza to, że od sprzedaży o wartości 100 tys. zł wpłata wynosi 100 zł.

- Pieniądze powinny iść na duże, mierzalne kampanie, na wzór dawnej akcji „Pij mleko, będziesz wielki”, które realnie zwiększają spożycie, otwierają rynki eksportowe, podnoszą konkurencyjność sektora i pomagają sięgać po fundusze Unii Europejskiej - zaznaczył minister.

Środki funduszy mogą być również wkładem własnym organizacji branżowych w projektach promocyjnych współfinansowanych przez Unię Europejską w ramach mechanizmu WPR „Wsparcie działań promocyjnych i informacyjnych na rynkach wybranych produktów rolnych” oraz Interwencji I.13.3 „Promowanie, informowanie i marketing dotyczący żywności wytwarzanej w ramach systemów jakości żywności”. Pozwala to realizować większe przedsięwzięcia i docierać z polskimi produktami do nowych odbiorców.

Większa jawność wydatków i koniec z lukami w przepisach

Minister zapowiedział zmiany zasad wyboru wykonawców i rozliczania projektów. Wszystkie postępowania mają być ogłaszane w jednym, łatwo dostępnym miejscu. Przy wyborze wykonawców mają obowiązywać jasne kryteria, w tym cena i zasięg planowanych działań.

Jedną z najważniejszych zmian będzie likwidacja progu 150 tys. zł, poniżej którego obecne zasady dopuszczają uproszczony sposób wyboru wykonawcy. Minister zapowiedział również wprowadzenie minimum 14 dni na przygotowanie ofert oraz zakaz dzielenia zamówień w celu omijania procedur konkurencyjnych.

Nowe zasady mają również wyeliminować możliwość rozliczania 5 proc. wydatków bez faktur. Każdy koszt będzie wymagał odpowiedniego udokumentowania. Zmienić mają się też zasady przyznawania zaliczek oraz terminy składania i rozliczania wniosków. Zaliczki mają być wypłacane dopiero po wyborze wykonawcy, a organizacje nie będą mogły składać wniosków o dofinansowanie tuż przed planowanym wydarzeniem.

Zmiany obejmą także zasady zapobiegania konfliktom interesów. Osoby, które decydują o wykorzystaniu pieniędzy z funduszy, nie będą mogły jednocześnie występować jako wykonawcy finansowanych projektów. Ograniczenia mają dotyczyć zarówno powiązań osobowych, jak i kapitałowych.

Nowe rozwiązania przewidują również pełną jawność wykonawców, weryfikację organizacji korzystających z funduszy oraz cyfryzację procedur. Większe możliwości reagowania na nieprawidłowości ma otrzymać dyrektor generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Wydarzenia finansowane z funduszy powinny być co do zasady otwarte i dostępne dla zainteresowanych odbiorców.

Pierwsze zmiany bez czekania na nowelizację ustawy

20 listopada minister Stefan Krajewski spotka się z komisjami zarządzającymi funduszami promocji, aby przedstawić oczekiwania dotyczące nowych zasad wydatkowania środków.

- Idziemy w dwóch etapach. Pierwsza rzecz to zmiany rozporządzeń ministra oraz zarządzeń dyrektora generalnego KOWR, tak żeby nowe zasady mogły wejść jak najszybciej i jak najsprawniej. Będziemy też analizować, jak te środki są wydatkowane. Jeżeli będzie to wymagało zmian ustawowych, również je przeprowadzimy - zapowiedział minister.

Pierwsza ocena efektów wprowadzonych zmian odbędzie się po pierwszym kwartale 2027 r.

Fundusze promocji mają nadal działać

Środkami funduszy promocji zarządzają dziewięcioosobowe komisje złożone z pięciu przedstawicieli producentów rolnych, trzech przedstawicieli przetwórców i jednego przedstawiciela Krajowej Rady Izb Rolniczych. To one ustalają plany finansowe i kierunki działań promocyjnych. KOWR odpowiada za administrowanie funduszami i obsługę ich środków.

Podczas konferencji minister odniósł się również do kwestii finansowania jego udziału w targach, wystawach i innych wydarzeniach branżowych.

- Chcę zdecydowanie oświadczyć, że uczestnicząc w targach, wystawach i innych wydarzeniach, w żaden sposób nie korzystałem z pieniędzy funduszy promocji. Jako minister rolnictwa dysponuję własnym budżetem na reprezentowanie ministerstwa na zewnątrz i wyłącznie z tych środków korzystałem - podkreślił Stefan Krajewski.

UWAGA: komunikaty publikowane są w serwisie PAP bez wprowadzania przez PAP SA jakichkolwiek zmian w ich treści, w formie dostarczonej przez nadawcę. Nadawca komunikatu ponosi odpowiedzialność za jego treść - z zastrzeżeniem postanowień art. 42 ust. 2 ustawy prawo prasowe.(PAP)

kom/ bch/ amac/