MS: Sprostowanie nieprawdziwych informacji dotyczących odwołania dr. Michała Sopińskiego z funkcji Rektora-Komendanta Akademii Wymiaru Sprawiedliwości (komunikat)

- Ministerstwo Sprawiedliwości informuje:

W związku z publicznymi wypowiedziami dr Michała Sopińskiego dotyczącymi jego odwołania ze stanowiska Rektora-Komendanta Akademii Wymiaru Sprawiedliwości (AWS), Ministerstwo Sprawiedliwości oświadcza, że przedstawiane przez niego zarzuty są niezasadne, mylące i sprzeczne z rzeczywistym przebiegiem postępowania oraz obowiązującymi przepisami prawa.

Poniżej przedstawiamy szczegółowe informacje w kwestiach proceduralnych i prawnych w tej sprawie.

Podstawa prawna działania Ministra Sprawiedliwości

Twierdzenie, że Minister działał „bez podstawy prawnej i poza granicami prawa”, jest całkowicie nieprawdziwe. AWS jest uczelnią służb państwowych nadzorowaną przez Ministra Sprawiedliwości. Zgodnie z art. 8 ust. 1a ustawy o Służbie Więziennej do jej funkcjonowania stosuje się przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Decyzja o odwołaniu rektora została wydana na podstawie art. 432 ust. 5 w zw. z art. 433 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Przepisy te wprost przyznają ministrowi nadzorującemu prawo do odwołania rektora w przypadku rażącego lub uporczywego naruszania prawa.

Relacja przepisów a status Rektora-Komendanta

Zarzut, jakoby art. 439 ust. 7 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce wyłączał kompetencje nadzorcze Ministra na rzecz ustawy o Służbie Więziennej, opiera się na błędnej interpretacji przepisów.

Ustawa o Służbie Więziennej nie zawiera autonomicznej i wyłącznej regulacji dotyczącej odwołania rektora w sytuacji rażącego naruszenia prawa. W związku z tym zastosowanie ma wprost mechanizm z Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce.

Przepisy te nie tworzą dla Rektora-Komendanta żadnego immunitetu zwalniającego go z realnej odpowiedzialności nadzorczej.

Rzekome niedoręczenie decyzji

Zarzut ten jest bezprzedmiotowy i mylący.

Decyzja o odwołaniu została wydana 28 maja 2026 r. i już następnego dnia (29 maja 2026 r.) została wysłana na oficjalny adres do korespondencji wskazany przez samego zainteresowanego.

Fakt, że przesyłka jest w toku doręczenia i nie została jeszcze fizycznie odebrana przez adresata, nie stanowi uchybienia procesowego i nie eliminuje decyzji z obrotu prawnego.

Decyzja nie znika z obrotu prawnego tylko dlatego, że jej adresat ogłasza w mediach społecznościowych, iż jeszcze jej nie odebrał.

Kwestia wniosków dowodowych i wniosków o wyłączenie

- Wnioski dowodowe: Dr Michał Sopiński w toku postępowania nie złożył żadnych wniosków dowodowych. Minister nie mógł więc naruszyć procedury poprzez ich nierozpoznanie. Ponadto 18 maja 2026 r. były rektor wraz z pełnomocnikiem zapoznali się z aktami sprawy w siedzibie ministerstwa i do momentu wydania decyzji mieli nieograniczoną możliwość składania pism procesowych.

- Wnioski o wyłączenie: Wszystkie wnioski o wyłączenie osób uczestniczących w postępowaniu, w tym wniosek dotyczący samego Ministra Sprawiedliwości (rozpatrzony negatywnie przez Prezesa Rady Ministrów jako organ właściwy), zostały formalnie rozpoznane, a stosowne postanowienia wydano 25 maja 2026 r.

Negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie nie jest uchybieniem proceduralnym.

Współpraca z sądami administracyjnymi (WSA i NSA)

Ministerstwo Sprawiedliwości w pełni zastosowało się do wezwań sądów.

Dokumentacja oraz stanowiska procesowe zostały przekazane terminowo: do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 21 maja 2026 r., natomiast do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 26 maja 2026 r.

Ministerstwo wskazało jednocześnie, że skarga dr. Sopińskiego na zawiadomienie o wszczęciu postępowania jest niedopuszczalna (nie jest to akt kończący sprawę), a podnoszony przez niego spór kompetencyjny przed NSA w rzeczywistości nie istnieje.

Kwestia tzw. zabezpieczenia Trybunału Konstytucyjnego i statusu prawnego dr. Sopińskiego

Odnosząc się do deklaracji dr. Michała Sopińskiego o zamiarze dalszego wykonywania obowiązków rektora w oparciu o rzekome zabezpieczenie wydane przez Trybunał Konstytucyjny, Ministerstwo Sprawiedliwości jednoznacznie uznaje te twierdzenia za pozbawione podstaw prawnych.

- Brak podstawy do wydania zabezpieczenia: Wspomniane postanowienie TK zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym nie zna pojęcia „postanowienia zabezpieczającego” w sprawach tego rodzaju, a tymczasowe rozstrzygnięcia mogą być wydawane wyłącznie w ściśle określonych warunkach (art. 79 i 86 ustawy). Odwołanie się do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego było w tym przypadku bezprawne.

- Wadliwość składu orzekającego: Postanowienie to zostało wydane w składzie z udziałem osoby wybranej na miejsce już zajęte (tzw. sędziego dublera). Zgodnie z wyrokami Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (m.in. w sprawach Xero Flor przeciwko Polsce oraz M.L. przeciwko Polsce), a także uchwałą składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2023 r. (sygn. I KZP 5/23), organ w takim składzie nie spełnia wymogu „sądu ustanowionego ustawą”. W konsekwencji wydane przez niego decyzje nie wywierają skutków prawnych i nie mogą stanowić ochrony przed decyzjami nadzorczymi.

Odmowa dopuszczenia organizacji społecznych i związków zawodowych

Wnioski organizacji społecznych oraz związku zawodowego o dopuszczenie do udziału w sprawie zostały rzetelnie rozpoznane w przewidzianym trybie, a odmowne postanowienia wydano 25 maja 2026 r. wraz ze szczegółowym uzasadnieniem.

Podmioty te nie spełniły ustawowych przesłanek (brak wykazania realnego interesu społecznego powiązanego z celami statutowymi w tej konkretnej sprawie).

Sprawa dotyczyła odwołania z funkcji organu uczelni, a nie indywidualnego stosunku pracy, co wyklucza automatyczny udział reprezentacji związkowej.

Ministerstwo Sprawiedliwości podkreśla, że narracja prowadzona w mediach społecznościowych przez dr. Michała Sopińskiego ma charakter wyłącznie publicystyczno-polemiczny i całkowicie ignoruje fakty procesowe wynikające z akt sprawy.

Autonomia uczelni nie oznacza wyłączenia jej spod państwowego nadzoru prawnego. Liczne naruszenia prawa, jakich dopuścił się dr Michał Sopiński w tym błędy proceduralne przy nadawaniu stopni naukowych oraz demonstracyjna działalność polityczna w pełni uzasadniają decyzję o jego odwołaniu.

Każda decyzja administracyjna może być kwestionowana w przewidzianym do tego trybie odwoławczym i sądownym, jednak publiczne formułowanie zarzutów o rzekomej bezprawności działań resortu w oparciu o nieprawdziwe informacje jest nadużyciem.

UWAGA: komunikaty publikowane są w serwisie PAP bez wprowadzania przez PAP SA jakichkolwiek zmian w ich treści, w formie dostarczonej przez nadawcę. Nadawca komunikatu ponosi odpowiedzialność za jego treść – z zastrzeżeniem postanowień art. 42 ust. 2 ustawy Prawo prasowe. (PAP)

kom/ mmic/ amac/