MS: Ustawa o praworządności w sądownictwie przyjęta przez Senat (komunikat)

- Ministerstwo Sprawiedliwości informuje:

Senat przegłosował ustawę przygotowaną przez resort sprawiedliwości, która ma przywrócić prawo do niezależnego i bezstronnego sądu. Nowe przepisy uporządkują sytuację prawną sędziów powołanych przez tzw. neoKRS w latach 2018-2025 oraz zmniejszą ryzyko strat finansowych dla budżetu państwa.

Przyjęcie ustawy to przełomowy krok w stronę zakończenia niepewności proceduralnej, przewlekłości postępowań oraz narastających kosztów społecznych i finansowych. Nowe przepisy gwarantują obywatelom prawo do rzetelnego procesu przed legalnie powołanymi i bezstronnymi sędziami.

Dlaczego zmiana była konieczna?

Dotychczasowy chaos prawny bezpośrednio uderzał w obywateli i finanse publiczne. Problem neoKRS dotyczył wszystkich szczebli sądownictwa - status niekonstytucyjnie powołanych sędziów obejmował:

- 28 proc. sędziów w sądach rejonowych, okręgowych i apelacyjnych,

- 34 proc. sędziów w Naczelnym Sądzie Administracyjnym,

- 60 proc. sędziów w Sądzie Najwyższym.

Kwestionowanie legalności wyroków przez strony i trybunały międzynarodowe generowało ryzyko ich unieważniania. Do tej pory Skarb Państwa wypłacił ponad 5,5 mln zł odszkodowań zasądzonych przez ETPC, a z funduszy unijnych potrącono blisko 3 mld zł z tytułu kar TSUE.

Kluczowe rozwiązania przyjętej ustawy:

- Pewność wyroków i ochrona obywateli: wydane dotychczas wyroki pozostają w mocy (z wyjątkiem spraw, w których ich legalność była konsekwentnie kwestionowana w toku postępowania), co gwarantuje stabilność obrotu prawnego,

- Szybsze procesy: uporządkowanie statusu sędziów wyeliminuje masowe wnioski o ich wyłączenie, przyspieszając rozpoznawanie spraw,

- Sprawiedliwa weryfikacja: wprowadzono przejrzyste zasady ponownych, legalnych konkursów. Zdecydowana większość sędziów będzie mogła kontynuować pracę i ubiegać się o awans po przejściu zgodnej z prawem procedury,

- Zniesienie kontrowersyjnych instytucji: ustawa znosi Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN oraz skargę nadzwyczajną (w zamian wzmocniono skargę kasacyjną). Uporządkowano także status Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN,

- Ochrona budżetu państwa: dostosowanie procedur do standardów konstytucyjnych i międzynarodowych zatrzyma dalszy wypływ środków na odszkodowania i kary finansowe.

Przyjęcie reformy przez parlament otwiera finałowy etap procesu legislacyjnego. Teraz dokument zostanie skierowany do podpisu Prezydenta RP.

UWAGA: komunikaty publikowane są w serwisie PAP bez wprowadzania przez PAP SA jakichkolwiek zmian w ich treści, w formie dostarczonej przez nadawcę. Nadawca komunikatu ponosi odpowiedzialność za jego treść – z zastrzeżeniem postanowień art. 42 ust. 2 ustawy Prawo prasowe. (PAP)

kom/ mbed/ ktl/