Rozmawiaj z dzieckiem o czystym powietrzu i opracujcie własny plan. To dla niego ważna lekcja sprawczości

Badanie opublikowane w „Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics”[1] wykazało, że dzieci, które w wieku 4-5 lat aktywnie i regularnie uczestniczą w życiu domowym, osiągają wyższy poziom samooceny, lepiej radzą sobie z wyzwaniami, mają lepsze relacje z rówieśnikami. Jeśli więc mamy dbać wspólnie o czyste powietrze, to oszczędźmy dzieciom teoretycznych wykładów - włączmy je w konkretne rodzinne działania. Będą one jednocześnie cegiełką dołożoną do walki o jakość powietrza i ważnym komunikatem dla dziecka: twój wysiłek się liczy. Zyskają i nasze pociechy, i planeta. 

6 pomysłów, jak wspólnie zadbać o czyste powietrze (i odpowiedź na najtrudniejsze pytanie)

Najpierw to najtrudniejsze pytanie. Prawdopodobnie lista pomysłów zderzy się z rezolutnym, dziecięcym: „Ale co to zmieni?”. Ważne jest, aby wytłumaczyć dziecku, że liczy się każda zmiana na lepsze, bo to właśnie suma pojedynczych nawyków sprawi, że odczuje się realną różnicę i odetchnie pełną piersią. Zrewidowanie domowych przyzwyczajeń powinno więc zacząć się od przyjęcia nowej perspektywy: dbanie o czyste powietrze. To zadanie na wiele lat i misja dla wszystkich.

Kiedy jesteście już gotowi na wyzwanie, możecie skorzystać z tych pomysłów:

1. Samochód przestaje być domyślnym środkiem transportu: zamiast niego spacery, rower, transport zbiorowy.

2. Myślenie kreatywnie. Zamiast wyrzucać stary, niepotrzebny t-shirt, przeróbcie go wspólnie na wielorazową torbę na zakupy. Zamiast od razu pozbywać się rzeczy, wymieńcie się ze znajomymi, np. ubraniami, książkami, sprzętem elektronicznym.

„Na pierwszy rzut oka kupienie nowej bluzy i smog mają niewiele wspólnego. Warto jednak mieć świadomość, że biznes odzieżowy generuje znaczące zanieczyszczenia, dlatego do mody warto podchodzić świadomie i odpowiedzialnie. Każdego roku na świecie powstaje ok. 92 mln ton odpadów tekstylnych. A teraz dodajmy, że aż 87% ubrań kończy na wysypiskach lub w spalarniach. To ogromna ilość. Podczas ich powolnego rozkładu i spalania do środowiska uwalniane są niebezpieczne substancje zanieczyszczające grunt, wodę i powietrze” - uwrażliwia Katarzyna Soszyńska, Sustainability Project Manager, UNEP/GRID-Warszawa. Instytucja jest partnerem merytorycznym Kubusiowych Przyjaciół Natury.

3. Kupowanie sezonowych owoców i warzyw od lokalnych dostawców: możecie wybrać się na pobliski targ lub poszukać działającej w pobliżu kooperatywy spożywczej. Takie spółdzielnie prowadzą często sklepy z sezonowymi produktami od lokalnych gospodarstw rolnych.

4. Oszczędzanie ciepłej wody: zakręcacie kran podczas mycia zębów, bierzecie raczej krótkie prysznice niż długie kąpiele.

5. Oszczędzanie prądu: wybieracie tryb ECO w pralce i zmywarce, wyłączacie nieużywane w danej chwili urządzenia z gniazdka (np. komputer, ładowarkę), gotujecie pod przykryciem - wtedy przygotowanie potrawy nie zużywa tyle energii.

6. Wszyscy w domu wzajemnie się pilnujecie: czy wyłączyliście światło po wyjściu z pomieszczenia? Czy dobrze zakręciliście kran? Czy wyłączyliście urządzenia elektryczne po skorzystaniu z nich?

Lista pomysłów to nie wszystko - zaangażuj dziecko w domowe decyzje. Jak?

Potraktuj tę listę jako punkt wyjścia. Najważniejsze jest, aby teraz dziecko poczuło, że nie narzucasz mu kolejnych obowiązków, tylko pozostawiasz przestrzeń do decyzji. Może mieć realny wpływ na to, co zrobicie dla planety.

1. Pokaż dziecku powyższą listę pomysłów.

2. Wspólnie ustalcie, z czym macie w domu największy kłopot: niech lista będzie inspiracją dla domowej burzy mózgów i refleksji nad Waszymi nawykami. Może Wasza pociecha dostrzega coś, na co sami nie zwróciliście nigdy uwagi?

3. Wybierzcie jedną zmianę lub nowy nawyk, który wdrożycie już dziś. Może np. Zrezygnujcie z jedzenia na dowóz, żeby nie przyczyniać się do zwiększania emisji spalin z transportu? 

Macie apetyt na więcej? Skorzystaj ze wsparcia sprawdzonych programów edukacyjnych

Dorośli nie są pozostawieni sami sobie w edukacyjnej misji. W ramach programu Kubusiowi Przyjaciele Natury metodyk, psycholog oraz eksperci w dziedzinie zrównoważonego rozwoju UNEP/GRID-Warszawa opracowali bezpłatne merytoryczne materiały, które wspierają dorosłych w uczeniu dzieci wrażliwości na środowisko, ale tak, by wzmacniać w najmłodszych poczucie sprawczości. Program jest kopalnią pomysłów na edukacyjne zabawy, które uczą samodzielności, współpracy, rozwijają kreatywność.

„W ramach edukacji o czystym powietrzu dzieci uczą się o odnawialnych źródłach energii. Temat brzmi skomplikowanie, ale Kubusiowe lekcje stawiają przede wszystkim na naukę przez doświadczenie. Nauczyciel dzieli klasę na 4 grupy-żywioły. Grupa Słońce przeprowadza doświadczenie dotyczące absorbowania ciepła przez czarny kolor (wykorzystywany w budowie paneli fotowoltaicznych), grupa Woda buduje model turbiny wodnej i sprawdza, jak wykorzystać energię wody, grupa Powietrze buduje model turbiny wiatrowej, a grupa Ziemia przeprowadza doświadczenie dotyczące przekazywania ciepła z ciepłej cieczy na zimną. Uczniowie opowiadają o swoich obserwacjach i przy wsparciu nauczyciela formułują wnioski. Dzięki temu temat zielonej energii okazuje się dla dziecka dużo mniej abstrakcyjny” - mówi Daniel Karaś, Manager ds. CSR i rzecznik prasowy Grupy Maspex, organizatora Kubusiowych Przyjaciół Natury.

Rodzice i nauczyciele mogą też korzystać z dodatkowych angażujących pomocy dydaktycznych: audiobooków, piosenek edukacyjnych, kolorowanek, quizów.

„W Polsce niestety słabnie zaangażowanie dzieci w aktywności pozalekcyjne o charakterze społecznym. W ciągu 4 lat udział w zajęciach pozaszkolnych, dotyczących ekologii i środowiska, spadł z 17% (2019 r.) do 4% (2024 r.), jak donosi raport UNICEF „Prawa dziecka w Polsce 2024”. Nie musi to być kwestia samego braku entuzjazmu u dzieci. Być może piłeczka leży po stronie dorosłych, a wyzwaniem są także metody nauczania oraz sposoby angażowania młodych. Widzimy tutaj świetną przestrzeń do działania dla zaangażowanych rodziców i takich programów jak Kubusiowi Przyjaciele Natury” - podsumowuje Katarzyna Soszyńska, Sustainability Project Manager, UNEP/GRID-Warszawa.

O programie:

Kubusiowi Przyjaciele Natury to jeden z największych ogólnopolskich programów edukacyjnych dla przedszkoli oraz - od 2019 roku - również dla szkół podstawowych (klasy I-III), poświęcony tematyce ekologicznej, organizowany przez Grupę Maspex wraz z marką Kubuś. W tym roku, po raz 19., dzieci z przedszkoli i szkół podstawowych w całym kraju wezmą udział w zajęciach tematycznych, podczas których nauczą się troszczyć o środowisko naturalne, poznają podstawowe zasady ekologii, dowiedzą się, dlaczego warto jeść owoce i warzywa oraz poznają korzyści płynące z ruchu. Każda placówka, która bierze udział w programie „Kubusiowi Przyjaciele Natury”, otrzymuje bezpłatny pakiet profesjonalnych materiałów edukacyjnych przygotowany przez metodyka, psychologa oraz ekspertów w dziedzinie zrównoważonego rozwoju UNEP/GRID-Warszawa. Przedszkola i szkoły podstawowe otrzymują materiały w formie elektronicznej. Nauczyciele, dzięki specjalnemu folderowi ze scenariuszami lekcji i pomocami dydaktycznymi, mogą przygotowywać ciekawe i pasjonujące zajęcia. Po zrealizowaniu scenariuszy lekcyjnych każda placówka nabywa prawo do posługiwania się specjalnym certyfikatem przyznającym oficjalny tytuł „Kubusiowych Przyjaciół Natury”.

[1] https://www.ovid.com/jnls/jrnldbp/abstract/10.1097/dbp.0000000000000637~associations-between-household-chores-and-childhood 

KONTAKT DLA MEDIÓW:

Paulina Młyńska-Michalik

PR Manager

dotrelations

tel. 509 042 682

e-mail: paulina.mlynska-michalik@dotrelations.pl 

Daniel Karaś

Rzecznik Prasowy i Manager ds. CSR Grupy Maspex

tel. 33 870 84 55

e-mail: d.karas@maspex.com 

Źródło informacji: Grupa Maspex