CORLEAP: dla krajów Partnerstwa Wschodniego kluczowe są m.in. małe projekty transgraniczne

Dwa raporty w tej sprawie zaprezentowano w czwartek w fińskim mieście Turku podczas 9. spotkania lokalnych władz z państw członkowskich UE z ich odpowiednikami w krajach Partnerstwa Wschodniego, które obejmuje sześć krajów: Armenię, Azerbejdżan, Białoruś, Gruzję, Mołdawię i Ukrainę. Spotkania odbywają się w ramach Konferencji Władz Regionalnych i Lokalnych Partnerstwa Wschodniego (CORLEAP).

Lokalni i regionalni przywódcy z UE i jej krajów partnerskich zalecili Unii Europejskiej ukierunkowanie unijnego wsparcia na małe projekty transgraniczne, mające na celu zwiększenie kontaktów między społecznościami lokalnymi. CORLEAP proponuje więc, by UE odeszła od wspierania kilku stosunkowo dużych i centralnie zarządzanych projektów na rzecz większej liczby małych i lokalnych projektów realizowanych w obszarach takich jak kultura, edukacja i sport.

Przykładem takiej inicjatywy jest projekt realizowany w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020 pn. „Razem otwieramy granicę”. Celem projektu jest zwiększenie atrakcyjności turystycznej Białostockiego Obszaru Funkcjonalnego (Białystok wraz z okalającymi gminami) oraz Obwodu Brzeskiego, a w efekcie zwiększenie ruchu turystycznego pomiędzy Polską i Białorusią.

Obecny w Turku prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski powiedział w rozmowie z PAP, że tego typu projekty są bardzo ważne dla krajów zza wschodniej granicy. „Ponieważ Białystok jest najbardziej wysuniętym na wschód polskim miastem, kiedy rozpoczęła się idea Partnerstwa Wschodniego, postanowiłem w każdym z sześciu państw znaleźć partnera, w efekcie mamy miasta partnerskie we wszystkich tych krajach. Dla nich od początku było bardzo ważne realizowanie projektów unijnych, sięganie po środki unijne, nauka ich wydatkowania, całego procesu, oni bardzo chcieli się tego uczyć” – zaznaczył Truskolaski.

Autor raportu dot. zwiększenia funduszy UE na małe projekty transgraniczne wiceburmistrz czeskiej miejscowości Radlo Pavel Branda podkreślił, że dobre relacje transgraniczne i silne więzi gospodarcze można skutecznie budować poprzez lokalne projekty, często przy bardzo niskich kosztach.

„Budżet obecnego programu transgranicznego UE w tych sześciu krajach jest bardzo skromny, to zaledwie 17,5 mln euro, i większość z tego przeznaczana jest na stosunkowo duże projekty. UE powinna zwiększyć swój budżet, wesprzeć więcej projektów i uprościć procesy. Może to również pomóc w pojawieniu się bardziej trwałych form współpracy” – zaznaczył Branda.

CORLEAP postuluje ponadto, by utworzyć akademię administracji publicznej dla lokalnych i regionalnych urzędników służby cywilnej z sześciu krajów Partnerstwa Wschodniego. Byłoby to uzupełnienie projektu Akademii Administracji Publicznej Partnerstwa Wschodniego realizowanego przez polską Krajową Szkołę Administracji Publicznej im. Lecha Kaczyńskiego z inicjatywy MSZ.

Przewodniczący Rady Regionalnej w Charkowie i przewodniczący Ukraińskiego Stowarzyszenia Władz Lokalnych i Regionalnych Sergii Czernow zaznaczył, że kraje Partnerstwa Wschodniego powoli przenoszą większą odpowiedzialność na władze lokalne i regionalne, ale przygotowanie urzędników służby cywilnej w tamtejszych gminach do przyjęcia tych obowiązków - i do przejścia na e-zarządzanie - nie jest łatwe.

„Poszczególne kraje - takie jak Polska - pomagają, ale powinniśmy przejść od wsparcia dwustronnego do wielostronnego. Jestem głęboko przekonany o wartości utworzenia Akademii Administracji Publicznej Partnerstwa Wschodniego. W tym momencie UE może najlepiej pomóc w rozwoju miast i potencjału administracyjny regionów poprzez wspieranie programów szkoleniowych i rozwojowych, w tym poprzez wizyty studyjne” – ocenił Czernow.

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów Karl-Heinz Lambertz zauważył, że w pierwszej dekadzie Partnerstwo Wschodnie wyszło poza budowanie zaufania, a jego rezultaty widoczne są w wielu dziedzinach życia - ułatwionym handlu, poprawie transportu międzynarodowego, zniesieniu wiz i oferowaniu edukacji międzynarodowej. „Osiągnięcia są znaczące i mierzalne. UE powinna teraz zacieśnić współpracę z władzami lokalnymi i regionalnymi. Miasta i regiony odegrają ważną rolę w realizacji programu, który wszyscy podzielamy - realizacji celów zrównoważonego ONZ” – zaznaczył Lambertz.

Zalecenia przyjęte przez CORLEAP zostaną przesłane przywódcom krajowym przed przyszłorocznym szczytem krajów Partnerstwa Wschodniego i UE w Zagrzebiu.

UE utworzyła Partnerstwo Wschodnie w 2009 r., rok później Europejski Komitet Regionów, w którym zasiadają samorządowcy z UE, utworzył CORLEAP, aby zapewnić wszystkim szczeblom władz samorządowych możliwość wymiany doświadczeń.

Z Turku: Mateusz Kicka