Czy stać nas na ageizm? O sile doświadczenia w erze AI

Konferencję, współorganizowaną przez Fundację The Best Age oraz Szkołę Główną Handlową w Warszawie, otworzyli prorektorka ds. nauki i dyrektorka Instytutu Statystyki i Demografii SGH dr hab. Agnieszka Chłoń-Domińczak, prof. SGH, dziekan Kolegium Zarządzania i Finansów SGH dr hab. Joanna Wielgórska-Leszczyńska oraz dr hab. Mikołaj Pindelski, prof. SGH, pełnomocnik Rektora ds. praw i obowiązków studentów i doktorantów, który wspierał też organizację wydarzenia. Głos zabrały również organizatorki spotkania eksperckiego - Anna Janiczek i Katarzyna Plewna, założycielki Fundacji The Best Age. Dynamiczna agenda spotkania skupiała się wokół głównych wątków omówionych w zaprezentowanym raporcie ich autorstwa pt. „Siła doświadczenia w erze AI. Jak wykorzystać potencjał dojrzałych”, przygotowanym przy wsparciu ekspertów z SGH.

Numer PESEL nie jest kompetencją, doświadczenie jest kapitałem, a potencjał nie ma wieku - wydaje się to sprawą oczywistą, jednak nie zawsze tak jest. Stereotypowe myślenie o pracownikach sprawia, że mimo ogromnych kompetencji często zbyt wcześnie jest im odbierana szansa na rozwój. Prorektorka ds. nauki dr hab. Agnieszka Chłoń-Domińczak, prof. SGH, zwróciła uwagę, że szczególnie narażone na zwolnienia są kobiety po pięćdziesiątce, które ze względu na niższy wiek emerytalny wcześniej są traktowane jako ryzykowna grupa pracowników. Powoduje to ubytek wiedzy ukrytej - znajomość organizacji, jej procedur i doświadczenie w zażegnywaniu kryzysów - generując koszty dla przedsiębiorstwa.

Niekorzystne trendy demograficzne sprawiają, że liczba młodych kandydatów na polskim rynku pracy gwałtownie spada. Organizacje muszą efektywnie wykorzystywać dostępny potencjał wszystkich roczników, traktując każdego pracownika jako cenny kapitał dla przyszłości. Kluczowe jest również postrzeganie dojrzałych pracowników jak długofalową inwestycję, wdrażanie programów płynnego przejścia na emeryturę i wykorzystywanie ich wiedzy w rolach mentorów, gdyż wiek metrykalny wcale nie musi oznaczać bierności zawodowej.

Wbrew obawom sztuczna inteligencja nie eliminuje całych profesji, lecz jedynie przyspiesza tempo pracy oraz automatyzuje wykonywanie konkretnych czynności, dzięki czemu pracownicy mogą zyskać przestrzeń do realizacji bardziej złożonych zadań. Nie oznacza to redukcji etatów, ale wzrost znaczenia doświadczonych pracowników, którzy zyskują przewagę dzięki umiejętności krytycznego osądu i podejmowania kluczowych decyzji. Myśl ta przewijała się w większości dyskusji towarzyszących prezentacji raportu. Według Izabeli Bartnickiej, dyrektorki Operacji Biznesowych w Digital University, zmierzamy ku zjawisku „atomizacji stanowisk” - firmy będą w przyszłości budować zespoły, dobierając ludzi według konkretnych kompetencji, a nie przypisanych im tradycyjnych ról zawodowych.

Dlatego tak ważna staje się umiejętność efektywnego budowania zespołów wielopokoleniowych, polegająca na świadomym łączeniu unikalnych atutów każdego pokolenia oraz przełamywaniu uprzedzeń. Walkę ze stereotypami można wygrać tylko wtedy, gdy liderzy organizacji w pełni się w nią zaangażują i na stałe wpiszą ją w strategię firmy. Zdaniem Eweliny Niewińskiej, managing partner PwC, wdrażanie tego typu zmian nie może być spychane wyłącznie na dział HR - wszystkie jednostki muszą poczuć, że ten proces dotyczy także ich. Tylko w ten sposób uda się unieważnić stereotypy, które spychają na margines całe grupy kompetentnych pracowników, znakomitych fachowców, co odbija się niekorzystnie na polskiej gospodarce. „Nie możemy sobie pozwolić na ageizm” - taka jest główna konkluzja raportu przygotowanego przez The Best Age w partnerstwie m.in. SGH oraz Konfederacji Lewiatan.

Tematy związane z wyzwaniami demograficznymi, przyszłością rynku pracy oraz wpływem sztucznej inteligencji na gospodarkę były również poruszane podczas XV edycji Europejskiego Forum Nowych Idei (EFNI), zorganizowanego przez Konfederację Lewiatan w dniach 14-16 października 2026 r. w Sopocie. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie była partnerem Forum.

Weronika Woś, SGH

Źródło informacji: Konfederacja Lewiatan