Sektor stalowy apeluje: deindustrializacja przemysłu przyspiesza

W odpowiedzi na pogłębiający się proces deindustrializacji, EUROMETAL - europejska organizacja dystrybutorów stali - zainicjowała skoordynowaną na poziomie europejskim i krajowym inicjatywę na rzecz ochrony rynku odbiorców stali. Za jej realizację w Polsce odpowiada Polska Unia Dystrybutorów i Przetwórców Stali (PUDS). Organizacje wskazują, że bez pilnej reakcji rządów państw członkowskich oraz instytucji UE proces deindustrializacji będzie się pogłębiał i przyspieszał.

Problem nie znika - zmienia swoją formę

Jak podkreślają organizacje branżowe, europejski rynek stali przechodzi fundamentalną zmianę. Obserwujemy napływ wyrobów o wysokiej intensywności stali - zarówno produktów gotowych, jak i komponentów oraz części, które w dużej mierze pozostają poza skuteczną ochroną handlową.

To przesunięcie ma daleko idące konsekwencje. Import nie konkuruje już wyłącznie z produkcją stali w Europie, lecz bezpośrednio z działalnością firm przetwórczych. W praktyce oznacza to, że coraz większa część wartości dodanej powstaje poza Unią Europejską, a europejskie przedsiębiorstwa tracą swoją pozycję w łańcuchu dostaw. W obliczu rosnącego importu - szczególnie z rynków azjatyckich - firmy downstream w Europie znajdują się pod silną presją kosztową. Coraz częściej nie są w stanie konkurować z gotowymi produktami lub komponentami oferowanymi po cenach nieosiągalnych w europejskich warunkach regulacyjnych i kosztowych. W rezultacie wiele przedsiębiorstw zmienia model działalności - produkcja ustępuje miejsca importowi i montażowi, a wcześniej rozwijane kompetencje przemysłowe stopniowo tracą znaczenie. Jest to proces rozproszony i mniej widoczny niż zamykanie dużych zakładów, jednak jego skutki dla gospodarki są równie poważne.

Polska jest jednym z najsilniejszych w UE ośrodków przetwórstwa stali - szczególnie w obszarach konstrukcji stalowych, materiałów budowlanych, komponentów motoryzacyjnych, przemysłu maszynowego i AGD. To właśnie te sektory są dziś najbardziej narażone na utratę produkcji. Rosnący import wyrobów o wysokiej intensywności stali wypiera lokalną produkcję, zmuszając firmy do zmiany modelu działania.

Apel o działania systemowe

W opublikowanym apelu „Safeguarding the European Steel and Metals Industry” organizacje branżowe wzywają Komisję Europejską oraz państwa członkowskie do podjęcia natychmiastowych i zdecydowanych działań na rzecz ochrony europejskich łańcuchów wartości.

Podkreślają, że Europa potrzebuje skutecznych środków handlowych - w tym instrumentów stabilizujących rynek - dostosowanych do poziomu ochrony stosowanego przez innych globalnych graczy, takich jak Stany Zjednoczone czy Kanada.

Szczególny nacisk położono na konieczność ochrony całego łańcucha wartości. W praktyce oznacza to m.in. objęcie instrumentami handlowymi również produktów o wysokiej intensywności stali, tak aby zapobiec obchodzeniu regulacji poprzez przenoszenie wartości dodanej poza UE.

Apel postuluje także szerokie rozszerzenie mechanizmu CBAM na produkty downstream, aby uniknąć sytuacji, w której emisje i produkcja są przenoszone poza Europę, a gotowe wyroby wracają na rynek unijny.

Równolegle postulowane jest wzmocnienie zasady „Made in EU”, w tym poprzez preferencje w zamówieniach publicznych oraz programach wsparcia dla produktów stalowych dostarczanych przez europejskie przedsiębiorstwa.

Organizacje zwracają również uwagę na konieczność poprawy konkurencyjności poprzez obniżenie kosztów energii, przegląd systemu EU ETS oraz ograniczenie obciążeń regulacyjnych, które istotnie wpływają na zdolność europejskich firm do konkurowania na rynku globalnym.

Głos branży

„Dziś problem nie dotyczy już tylko produkcji stali, ale całego jej łańcucha wartości w gospodarce. Jeśli nie zaczniemy chronić odbiorców stali - klientów hut, firm przetwórczych i dystrybucyjnych - Europa będzie importować nie stal, lecz gotowe produkty i komponenty o wysokim jej udziale. To oznacza trwałą utratę produkcji, kompetencji i miejsc pracy. Musimy walczyć o firmy, które wciąż wytwarzają w oparciu o stal, a które - rozproszone między różnymi branżami - nie są dziś wystarczająco reprezentowane i słyszane. Łączy je jedno: stal jako kluczowy surowiec oraz rosnąca presja importu spoza UE, który wypiera je z rynku” - Piotr Sikorski, prezes zarządu Polskiej Unii Dystrybutorów i Przetwórców Stali.

Szerokie poparcie branży w Polsce

Apel spotkał się z istotnym odzewem w Polsce i został poparty przez kluczowe organizacje reprezentujące różne segmenty łańcucha wartości stali i metali. Wśród sygnatariuszy znaleźli się m.in. prezesi Polskiej Unii Dystrybutorów i Przetwórców Stali, Hutniczej Izby Przemysłowo-Handlowej, Polskiej Izby Konstrukcji Stalowych, Polskiego Związku Pracodawców Budownictwa, Stowarzyszenia Stal Nierdzewna oraz Polskiego Stowarzyszenia Aluminium.

Do inicjatywy dołączyły również setki europejskich i polskich firm działających w sektorze przetwórstwa, dystrybucji i wykorzystania stali, które bezpośrednio odczuwają skutki rosnącej presji importowej. Apel pozostaje otwarty - kolejne przedsiębiorstwa i organizacje branżowe mogą się do niego przyłączyć.

Pełna treść apelu, sygnatariusze oraz formularz poparcia dostępne są pod adresem: www.eurometal.net/safeguarding-the-european-steel-and-metals-industry/.

PUDS skierował również oficjalne pismo do Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Rozwoju i Technologii, Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ministerstwa Energii oraz Ministerstwa Aktywów Państwowych, apelując o uwzględnienie postulatów w polskim stanowisku na forum UE.

Kontakt dla mediów:
Polska Unia Dystrybutorów i Przetwórców Stali (PUDS)
Tel.: 22 830 02 06
e-mail: biuro@puds.pl 

Źródło informacji: Polska Unia Dystrybutorów i Przetwórców Stali