„Bal w operze” w WOK będzie wielkim performance techno

PAP Media Room: poemat „Bal w operze” Juliana Tuwima to bardzo ostra satyra na społeczeństwo, w tym na bywalców takich miejsc jak właśnie opera. Czy to prowokacja wobec publiczności WOK?

Alicja Węgorzewska-Whiskerd: wbrew tytułowi „Bal w operze” nie pokazuje w krzywym zwierciadle opery ani jako formy teatralno-muzycznej, ani jako miejsca. Chociaż rola opery jako miejsca w poemacie Tuwima nie jest przypadkowa. To miejsce prestiżowe, a bal w operze to wydarzenie towarzyskie, na którym elity chcą się pokazać. Tuwim napisał „Bal” w 1936 roku. To ostra satyra na ówczesne polskie społeczeństwo i psychologiczne podejście do ludzkich charakterów - w tym tekście rzeczywiście bardzo nieciekawych. 90 lat później ta diagnoza wobec współczesnego społeczeństwa niewiele się zmieniła.

PAP Media Room: „Bal w operze” mimo tego, co może sugerować tytuł, nie jest tekstem pisanym pod muzykę.

A.W.-W.: nasz „Bal w operze” będzie wielkim performance techno. Tekst temu pomaga, bo jest bardzo rytmiczny. Po prostu Tuwim geniuszem był.

PAP Media Room: ale nie w takim rozumieniu jak Słowacki u Gombrowicza, gdzie „zachwycamy się Słowackim, gdyż wielkim poetą był”?

A.W-W.: wpisałam wystawienie „Balu w operze” w swój program dyrektorski cztery lata temu. Dlaczego? Bo Tuwim naprawdę jest wielkim poetą polskim i to właśnie nie w rozumieniu gombrowiczowskim, a mało jest dzisiaj Tuwima na polskich scenach. Za mało sięgamy po teksty naszych wielkich nazwisk. Wszystko przykrywa kultura współczesna, współczesny przekaz.

PAP Media Room: zachwycamy się też Leszkiem Możdżerem, który skomponował muzykę do „Balu” w WOK.

A.W.-W.: obejrzałam koncert Leszka Możdżera na jego Enter Music Festival nad Jeziorem Strzeszyńskim, właśnie z muzyką do „Balu w operze”. Wtedy pomyślałam, że bardzo chciałabym pokazać to u nas w WOK, właśnie z muzyką Możdżera. Leszek początkowo nie chciał się zgodzić, bo komponował już muzykę do „Balu” kilkakrotnie: na galę Przeglądu Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu w 2014 roku w reżyserii Wojciecha Kościelniaka, w Teatrze Collegium Nobilium warszawskiej Akademii Teatralnej w roku 2016 w reżyserii Anny Sroki-Hryń, która współpracowała z WOK. Nie chciałam nawet obejrzeć nagrań tych spektakli, żeby nie mieć żadnych punktów odniesienia. Podobało mi się, że Leszek Możdżer, który nie jest kojarzony z kimś, kto pisze muzykę do tekstów, zdecydował się na podejście do tego poematu. Leszek zgodził się i tworzymy ten spektakl od zera. Będzie zupełnie inny, niepowtarzalny.

PAP Media Room: to, co widzimy na scenie i charakter każdego spektaklu, to jednak w największej mierze efekt wyobraźni reżysera, czyli w tym wypadku Agnieszki Płoszajskiej.

A.W.-W.: to pierwsza realizacja Agnieszki Płoszajskiej w WOK. Poznałam ją, kiedy pojechałam do Torunia, żeby zobaczyć „Jesus Christ Superstar”, który wyreżyserowała w tamtejszym Teatrze Muzycznym.

PAP Media Room: przestrzeń klubu „Od Nowa”, gdzie grany jest „Jesus Christ Superstar”, bardzo przypomina Basen Artystyczny, czyli scenę WOK przy Konopnickiej.

A.W.-W.: brawo! (śmiech). To był tak bardzo sugestywny spektakl, że tylko pozostało mi trzymać kciuki, żeby Agnieszka miała wolne terminy. Nie tylko wnętrze „Od Nowy” w jakiś sposób „naprowadziło” mnie na porównanie z WOK. Publiczność w Toruniu podczas przedstawienia nosi słuchawki i w ten sposób odbiera warstwę muzyczną spektaklu. To tak jak podczas naszego Silent Disco, na które zapraszamy publiczność podczas Nocy Muzeów.

PAP Media Room: jak zatem poczuje się publiczność, kiedy przekroczy próg Basenu Artystycznego?

A.W.-W.: zdradzę tylko, że pani reżyser chce, aby publiczność już od wejścia, już w foyer, odczuła, że jest na prawdziwym balu, dlatego mamy prośbę, żeby na spektakle goście przychodzili w strojach balowych. W samej sali śpiewający artyści, tancerze, akrobaci będą odgrywać spektakl wokół publiczności. Kto zatem mógłby lepiej zmienić Basen Artystyczny w foyer, widownię i scenę opery - niż Katarzyna Gabrat-Szymańska, która jest z nami od dziesięciu lat i stworzyła przestrzeń Basenu Artystycznego. Kostiumy zaprojektowała Małgorzata Słoniowska, ikona polskich kostiumów operowych i teatralnych, artystka z ogromną wyobraźnią, natomiast choreografię tworzy Santiago Bello. To jest detalista w pozytywnym znaczeniu: daje taki „hardcore” śpiewającym, że jeśli dostaniesz się w ręce takiego Santiago, to można się stać na koniec Bello (śmiech).

PAP Media Room: dodajmy, że Leszek Możdżer nie tylko skomponował muzykę do „Balu w operze”. Pojawi się także na scenie.

A.W.-W.: Leszek będzie „potężnym Archikratorem” w warstwie muzycznej i teatralnej.

PAP Media Room: pani również pojawi się na scenie.

A.W-W.: W tekście postaci nie mają imion: jest numer jeden, dwa, trzy, cztery i jest rola „zero”, czyli moja. Zostawmy to na razie jako małą tajemnicę.

Julian Tuwim „Bal w operze”

Muzyka - Leszek Możdżer

Reżyseria - Agnieszka Płoszajska; kierownictwo muzyczne - Leszek Możdżer; scenografia - Katarzyna Gabrat-Szymańska; choreografia - Santiago Bello; kostiumy - Małgorzata Słoniowska; reżyseria dźwięku -Piotr Taraszkiewicz; reżyseria światła - Adam Tyszka; multimedia - Karolina Jacewicz

Obsada (m.in.): Maciej Maciejewski, Marta Burdynowicz, Agnieszka Tylutki, Andrzej Skorupa oraz Alicja Węgorzewska-Whiskerd i Leszek Możdżer

Uwaga! Spektakl wyłącznie dla widzów dorosłych

Daty spektakli: 26, 27, 28, 29 marca 2026

Miejsce: Basen Artystyczny Warszawskiej Opery Kameralnej, ul. Konopnickiej 6

Źródło informacji: PAP MediaRoom