Łukasiewicz na EKG 2026: innowacje w przemyśle wymagają wczesnej współpracy nauki z biznesem

Jak podkreślił dr Hubert Cichocki, prezes Centrum Łukasiewicz, ważnym dla suwerenności technologicznej obszarem do wzmocnienia działań okazała się luka technologiczna w sektorze chemicznym, który obsługuje przemysł obronny. Analiza krajowych zasobów pokazała brak własnych technologii w obszarze elementarnych, a jednocześnie kluczowych komponentów amunicji, takich jak nitroceluloza czy nitroguanidyna. „To są bardzo stare technologie, w przypadku nitrocelulozy sięgające końca XIX wieku, a mimo to nie posiadaliśmy krajowej własności intelektualnej w tym zakresie” - wskazał dr Cichocki.

Według niego to właśnie uzależnienie od importu nie zawsze skomplikowanych, ale strategicznie ważnych rozwiązań było czynnikiem, który skłonił Sieć Badawczą Łukasiewicz do skoncentrowania znacznej części zasobów na projektach istotnych dla bezpieczeństwa państwa. Celem było dostarczenie krajowemu przemysłowi - w szczególności obronnemu - technologii, które będą rozwijane, chronione i wdrażane w Polsce.

Prezes Łukasiewicza zwrócił uwagę, że innowacje nierozerwalnie wiążą się z ryzykiem, które należy rozpatrywać na dwóch poziomach. Pierwszy to ryzyko badawcze, będące naturalną częścią procesu naukowego. „Wynik negatywny jest falsyfikacją hipotezy i równie wartościowym rezultatem jak wynik pozytywny. Proces badawczo rozwojowy jest nieliniowy i wymaga wielu prób, zanim osiągnie się efekt końcowy” - zaznaczył.

Drugim, często trudniejszym aspektem, jest ryzyko biznesowe, związane z decyzjami inwestycyjnymi i wdrażaniem projektów technologicznych na rynek. Jak ocenił dr Cichocki, sektor publiczny nie dysponuje mechanizmami charakterystycznymi dla funduszy venture capital, które potrafią zarządzać portfelami inwestycyjnymi w oparciu o statystyczne prawdopodobieństwo sukcesu. W tym kontekście podkreślił znaczenie zmiany sposobu selekcji i prowadzenia projektów.

Sieć Badawcza Łukasiewicz wprowadziła w tym celu nowy ład korporacyjny i wystandaryzowane procedury, zakładające obowiązkową walidację projektów z przedstawicielem biznesu już na wczesnym etapie gotowości technologicznej. „Jeżeli odpowiednia informacja zwrotna od partnera przemysłowego pojawi się wcześnie, znacząco rośnie prawdopodobieństwo, że końcowy produkt odpowie na realne potrzeby rynku” - powiedział prezes Sieci.

Jak dodał, ma to zapobiegać zjawisku tzw. „projektów półkownikowych", w których kontakt z biznesem następuje dopiero po osiągnięciu wysokiego poziomu zaawansowania technologicznego. „Wtedy często okazuje się, że pewne funkcjonalności można było uwzględnić znacznie wcześniej” - wskazał.

Efekty nowego podejścia są już widoczne. Dr Cichocki poinformował, że kilka przedsięwzięć realizowanych przez Łukasiewicza od drugiego kwartału 2024 roku, głównie we współpracy z sektorem zbrojeniowym, znajduje się w finalnej fazie przygotowania do wdrożeń. Trwają negocjacje dotyczące modeli własności intelektualnej oraz wyceny technologii w zależności od poziomu gotowości technologicznej i założeń produkcyjnych.

W trakcie debaty poruszono również kwestię nakładów na badania i rozwój. Prezes Łukasiewicza przypomniał, że w latach 2015-2023 Polska podwoiła wydatki na B+R, osiągając poziom ponad 1,5 proc. PKB. „To znaczący postęp, ale problemem pozostaje efektywność wykorzystania tych środków do budowania trwałej przewagi konkurencyjnej” - ocenił.

Znaczenie innowacji dla bezpieczeństwa państwa zaakcentował także prof. Marek Gzik, wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego. Przywołał przykład doświadczeń z wojny w Ukrainie, wskazując na rosnącą rolę tanich, efektywnych technologii. „Rosyjskiego drona złożonego z części kupionych na Aliexpress, można zbudować za około tysiąc złotych, a jest on w stanie skutecznie niszczyć ciężkie wozy bojowe. To pokazuje, jak zmienia się charakter współczesnego pola walki” - powiedział minister Gzik.

Jak podkreślił sekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, właśnie dlatego kluczowe jest szybkie przenoszenie wyników badań z systemu nauki do przemysłu i koncentracja finansowania na obszarach priorytetowych, w tym bezpieczeństwie, cyfryzacji, zdrowiu i transformacji energetycznej.

W Katowicach odbył się 18. Europejski Kongres Gospodarczy: jedno z najważniejszych i najbardziej prestiżowych wydarzeń biznesowych w Europie Centralnej. Tegorocznym hasłem przewodnim konferencji była „Siła dialogu”. Tysiące uczestników trzydniowego kongresu - polityków, samorządowców, naukowców, przedstawicieli biznesu czy spółek Skarbu Państwa - dyskutowało o kluczowych szansach i wyzwaniach stojących przed polską gospodarką w pełnych geopolitycznej niepewności czasach.

Źródło informacji: PAP MediaRoom