MNiSW: Technologie krytyczne dla zdrowia. Rusza projekt ZF Polpharma SA w ramach inicjatywy STEP (komunikat)

- Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego informuje:

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju oraz Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. podpisały umowę o dofinansowanie innowacyjnego projektu, ukierunkowanego na wdrażanie leków nowej generacji opartych o RNA. Projekt otrzyma ponad 30 mln zł dofinansowania z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki w ramach instrumentu wsparcia technologii krytycznych – STEP.

- Komisja Europejska realizuje program STEP, aby wspierać rozwój przełomowych technologii krytycznych, które mogą wzmocnić gospodarkę UE i zmniejszyć jej zależność od państw trzecich. Wśród priorytetowych obszarów tego działania znajdują się biotechnologie, uznawane za kluczowe dla przyszłego rozwoju i bezpieczeństwa Europy – tłumaczy Wojciech Wysocki, zastępca dyrektora Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce.

Głównymi celami inicjatywy STEP są wzmocnienie suwerenności technologicznej Europy, ograniczenie zależności od rynków zewnętrznych spoza Unii Europejskiej, zwiększenie odporności na globalne kryzysy oraz ochrona i wzmacnianie łańcuchów wartości w strategicznych obszarach technologicznych. W Polsce, dzięki środkom z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki, działania z zakresu wsparcia projektów badawczo-rozwojowych i inwestycyjnych prowadzą odpowiednio Narodowe Centrum Badań i Rozwoju oraz Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości.

Produkcja leków opartych na RNA

W wyniku pozytywnej oceny w naborze STEP Biotechnologie, NCBR wybrał do dofinansowania projekt „Opracowanie innowacyjnej platformy technologiczno-analitycznej do produkcji leków zawierających oligonukleotydy w formie gotowej do użycia” firmy Polpharma SA. Realizacja projektu nie tylko wzmocni krajowy sektor biotechnologii, ale także zwiększy niezależność technologiczno-produkcyjną, wpisując się w cele strategiczne zarówno Polski, jak i Unii Europejskiej.

Celem projektu jest stworzenie nowoczesnej platformy do produkcji leków opartych na technologii RNA. Dzięki niej możliwe będzie stosowanie innowacyjnych terapii wykorzystujących oligonukleotydy umożliwiając precyzyjne wyciszanie aktywności genów odpowiedzialnych za rozwój chorób o podłożu genetycznym, metabolicznym oraz nowotworowym.

- Mówimy tu o sposobie leczenia na poziomie informacji genetycznej. Rozwój tej dziedziny intensywnie postępuje w USA i Azji, podczas gdy Europa stoi przed strategicznym punktem zwrotnym: albo zainwestuje w budowę własnych kompetencji produkcyjnych i technologicznych, albo za kilka lat stanie się w pełni zależna od importu tej klasy leków. Dlatego tak ważne jest aby wzmacniać krajowy sektor biotechnologii - podkreśla prof. dr hab. inż. Maria Mrówczyńska, wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego.

- Projekt Polpharmy niesie za sobą rozwój lokalnych kompetencji technologicznych, infrastruktury produkcyjnej oraz transfer wiedzy w zakresie technologii krytycznej. Dzięki jego realizacji zmniejszy się ryzyko zakłóceń w łańcuchach dostaw, wzmocni się bezpieczeństwo lekowe UE, skróci się czas dostaw produktów końcowych, a także powstaną fundamenty pod rozwój innowacyjnych terapii w Europie – dodaje Bożena Lublińska-Kasprzak, zastępczyni dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.

Oligonukleotydy – nowa generacja leków

– Budujemy w Polsce kompetencje do wytwarzania kolejnej klasy leków opartych na RNA i oligonukleotydach. To inwestycja w niezależność technologiczną Europy i bezpieczeństwo lekowe. Jednocześnie stawiamy na elastyczność produkcji – rozwiązania i procesy, które pozwalają szybko przechodzić z rozwoju do gotowej postaci leku i sprawnie skalować w odpowiedzi na potrzeby pacjentów. Mamy odwagę sięgać po trudne projekty i ambitne technologie – zgłaszamy się do skomplikowanych konkursów, bo wiemy, że to realnie skraca drogę nowoczesnych terapii do chorych. Ten projekt to także konsekwentne budowanie lokalnych kompetencji, dzięki którym będziemy w stanie dostarczać następną generację produktów wprost z Polski. W końcu to także kwota 80 milionów złotych inwestycji, z czego 30 mln to wsparcie finansowe z NCBR – powiedział Sebastian Szymanek, prezes zarządu Polpharma S.A.

Oligonukleotydy reprezentują przełomową generację leków, które umożliwiają precyzyjne leczenie u źródła - na poziomie informacji genetycznej. Znajdują one zastosowanie w terapiach rzadkich chorób genetycznych (takich jak np. rdzeniowy zanik mięśni – SMA, stwardnienie zanikowe boczne – ALS), onkologii i immunoterapii.

Projekt obejmuje badania przemysłowe i prace rozwojowe, które pozwolą opracować bezpieczny i elastyczny proces produkcji zgodny z najwyższymi standardami jakości (GMP). Wykorzystanie systemów jednorazowych sprawi, że produkcja będzie bardziej efektywna, ekologiczna i łatwiejsza do dostosowania do różnych potrzeb. Rezultatem projektu będzie gotowa platforma, która umożliwi stosowanie zaawansowanych terapii RNA w Polsce.

Polpharma planuje realizację projektu do końca 2029 roku. Całkowity koszt projektu to niemal 80 mln zł, z czego 30 mln stanowi wkład Funduszy Europejskich.

Kolejne nabory STEP

W 2026 roku Narodowe Centrum Badań i Rozwoju planuje kolejne nabory w ramach inicjatywy STEP w obszarach: biotechnologii, technologii cyfrowych oraz czystych i zasobooszczędnych technologii, z łącznym budżetem 900 mln zł. Pierwsze z nich ruszą już w kwietniu. O dofinansowanie będą mogły się ubiegać przedsiębiorstwa oraz ich konsorcja z innymi przedsiębiorstwami, organizacjami badawczymi lub organizacjami pozarządowymi. Technologie krytyczne oraz technologie ich łańcuchów wartości rozwijane będą w ramach projektów badawczo-rozwojowych, obejmujących badania przemysłowe i prace rozwojowe albo tylko prace rozwojowe, dofinansowane przez NCBR w dwóch ścieżkach:

- Ścieżka A – dla projektów badawczo-rozwojowych, które wnoszą na rynek wewnętrzny UE innowacyjny lub najnowocześniejszy lub przełomowy element o znaczącym potencjale gospodarczym (wymagana jest kombinacja co najmniej dwóch z tych elementów),

- Ścieżka B – dla projektów badawczo-rozwojowych, które przyczyniają się do ograniczania lub zwalczania strategicznej zależności Unii.

Inicjatywa STEP realizowana jest przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach Priorytetu 5. „Wsparcie projektów realizujących cele inicjatywy STEP” programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki.

- Poznaj harmonogram konkursów NCBR na 2026 rok: https://www.gov.pl/web/ncbr/harmonogram-konkursow-2026___.YzJlOnBhcDpjOm86YjdjMDQyMDIzZWUwNjMwMzg5NmE3MzNiNGM3YjFmYTg6NzphZTJjOjU5NDE1OTdhYzVmMzg3MWUxNjU0OGMwZTIyZDM5OGExMzY4ZWFjMzQ3NTBiYjk1ZDFiYTQwYzBiNWRjNjI0OTQ6dDpGOkY

UWAGA: komunikaty publikowane są w serwisie PAP bez wprowadzania przez PAP SA jakichkolwiek zmian w ich treści, w formie dostarczonej przez nadawcę. Nadawca komunikatu ponosi odpowiedzialność za jego treść – z zastrzeżeniem postanowień art. 42 ust. 2 ustawy prawo prasowe. (PAP)

kom/ has/ amac/