Majówka pełna historii – jedyna okazja w roku, aby zobaczyć na żywo Konstytucję 3 Maja 1791 r.

W sobotę, 3 maja 2025 r. w godzinach 12.00-16.00 w historycznych wnętrzach Pałacu Raczyńskich przy ul. Długiej 7 w Warszawie, Archiwum Główne Akt Dawnych otworzy swoje podwoje dla wszystkich chętnych, prezentując jedyne na świecie oryginalne rękopisy Konstytucji. To wyjątkowe wydarzenie odbędzie się w ramach corocznego Dnia Otwartego, podczas którego oprócz oryginalnych dokumentów, zgromadzonych pod specjalną opieką konserwatorów, zobaczyć będzie można także inne unikatowe akta - m.in. rękopisy listów króla Stanisława Augusta oraz uniwersały marszałków sejmowych. W programie przewidziano również projekcję filmu dokumentalnego autorstwa prof. Anny Grześkowiak-Krwawicz, który przybliży kontekst powstania Konstytucji i sytuację geopolityczną ówczesnej Polski.

„Pokaz oryginału Konstytucji 3 Maja 1791 r. to unikalna możliwość obcowania z dokumentami, które ukształtowały nasz kraj. Prezentacja tych cennych manuskryptów jest wyrazem naszego zaangażowania w zachowanie pamięci narodowej. Zapraszamy wszystkich, niezależnie od miejsca zamieszkania, a także gości z zagranicy, do odwiedzenia 3 maja Archiwum Głównego Akt Dawnych i osobistego doświadczenia wielkiej historii” - dodaje dr Paweł Pietrzyk, naczelny dyrektor Archiwów Państwowych.

Konstytucja 3 Maja 1791 roku jest uznawana za pierwszy w Europie i drugi na świecie akt ustanawiający nowoczesny porządek prawny. Ten wyjątkowy akt prawny powstał w burzliwych okolicznościach schyłku Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Uchwalona przez Sejm Wielki w 1791 r., była odpowiedzią na wewnętrzne osłabienie państwa oraz zagrożenia ze strony zaborczych mocarstw. Dokument ten wprowadzał nowoczesne rozwiązania, m.in. zasadę trójpodziału władzy, ograniczenie liberum veto oraz reformy administracyjne, mające na celu wzmocnienie państwowości i zapobieżenie anarchii politycznej.

„Konstytucja 3 Maja 1791 r. jest symbolem walki o wolność i modernizację ustroju naszego kraju, wyznaczając kierunek rozwoju myśli politycznej nie tylko w Polsce, ale także w innych krajach Europy. Dokument ten, wyróżniony prestiżowym Znakiem Dziedzictwa Europejskiego, wpisany na Polską Listę Krajową Programu UNESCO Pamięć Świata, jest jednym z najważniejszych świadectw historii Polski - podkreśla dr Paweł Pietrzyk, naczelny dyrektor Archiwów Państwowych.

Pełny wykaz dokumentów archiwalnych wpisanych na Polską Listę Krajową Programu UNESCO Pamięć Świata znajduje się na stronie: https://pamiecpolski.archiwa.gov.pl/

Źródło informacji: Archiwa Państwowe