Książka chroni psychikę dziecka. Rusza akcja Fundacji Powszechnego Czytania

Kryzys zdrowia psychicznego dzieci

Polska zmaga się z kryzysem zdrowia psychicznego najmłodszych. Według danych Komendy Głównej Policji liczba prób samobójczych wśród dzieci utrzymuje się na wysokim poziomie, a liczba samobójstw w 2025 wzrosła o 21% w porównaniu z rokiem 2024. Jedynie 6 na 10 dzieci i młodzieży postrzega swoje życie jako szczęśliwe [1]. Aż 60% nastolatków żyje w stanie chronicznego stresu i przemęczenia, 46 % ma skrajnie niską samoocenę [2]. Eksperci wskazują na przeciążenie bodźcami cyfrowymi, brak narzędzi regulacji emocji i osłabienie więzi jako główne przyczyny tego zjawiska.

Odpowiedzią może być narzędzie dostępne w każdym domu – książka. Jak podkreśla Maria Deskur, prezeska Fundacji Powszechnego Czytania: „Czytanie jest jak kask ochronny dla rozwijającego się umysłu, pas bezpieczeństwa dla relacji i kamizelka ratunkowa dla emocji. Dlatego prowadzimy program Książka na Receptę, który pomaga chronić zdrowie psychiczne najmłodszych”. Niezależne badania naukowe potwierdzają, że regularne czytanie i rozmowa z dziećmi obniża poziom stresu, buduje odporność psychiczną, wspiera rozwój emocjonalny i zmniejsza szkody wyrządzane przez ekrany.

Program Książka na Receptę – jak działa?

W ramach flagowego programu – Fundacji Powszechnego Czytania – Książka na Receptę lekarze pediatrzy rekomendują rodzicom czytanie dzieciom od pierwszych miesięcy życia – na równi z aktywnością fizyczną i zdrową dietą. Do inicjatywy przystąpiło już blisko 400 placówek medycznych w całej Polsce. Szacuje się, że rocznie może z niej skorzystać nawet 30 tysięcy dzieci w wieku do dwóch lat.

Dzieci, które potrzebują odporności psychicznej jest jednak dużo więcej, a wprowadzenie czytania dziecku już w pierwszych miesiącach życia jest kluczowe dla jego odporności. Żeby zwiększyć skalę programu, potrzebne są konkretne środki.

Koszt objęcia programem jednej przychodni wynosi około 1650 zł i obejmuje przeszkolenie personelu medycznego, druk i wysyłkę pakietów książek dla małych pacjentów oraz materiały edukacyjne dla rodziców.

„Ponad 100 lekarzy jest w stanie dotrzeć w ciągu roku do 10 000 dzieci i ich rodziców” - wyjaśnia Aleksandra Chaberska, koordynatorka programu Książka na Receptę.

Fundacja zwraca szczególną uwagę na środowiska zagrożone wykluczeniem czytelniczym. Jak wskazuje prezeska Maria Deskur, dorośli, którym w dzieciństwie nikt nie czytał, z mniejszym prawdopodobieństwem sięgają po książkę dla własnych dzieci – program Książka na Receptę pomaga przełamać ten cykl.

Zbiórka trwa do połowy czerwca

Fundacja apeluje o wsparcie darczyńców. Potrzeby są znacznie większe niż obecne możliwości programu – celem zbiórki jest dotarcie do kolejnych placówek i kolejnych rodzin, zwłaszcza w miejscach, gdzie dostęp do kultury czytelniczej jest ograniczony.

Każde 18,50 zł = wsparcie dla jednego dziecka.

Szczegóły akcji dostępne na: fpc.org.pl/ksiazka-chroni

[1] Dane z raportu regulacyjnego “Poprawa zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży w Polsce” Kancelarii Prawnej Rymarz Zdort Maruta, który powstał przy współpracy z UNICEF (2024)

[2] Dane z Raportu MEN - Diagnoza Młodzieży 2026

Źródło informacji: Fundacja Powszechnego Czytania