Kongres Zdrowe Miasta 2026: samorządy muszą wsłuchiwać się w potrzeby mieszkańców miast

Podstawą do tworzenia dobrostanu w miastach jest wsłuchiwanie się w potrzeby ich mieszkańców. „Siedząc za biurkiem nie wymyślimy tego, czego potrzebuje nasza społeczność. Ma ona prawo do tego, aby stworzyć przestrzeń, gdzie każdy będzie się czuł godnie i wygodnie” - powiedziała Magdalena Czarzyńska-Jachim, prezydentka Sopotu, podczas Kongresu Zdrowe Miasta 2026. Miastami, które osiągnęły najlepsze wyniki w Indeksie Zdrowych Miast są: Warszawa (powyżej 300 tys. mieszkańców) oraz Bielsko-Biała (do 300 tys. mieszkańców).

Celem Kongresu Zdrowych Miast jest wypracowanie rozwiązań i rekomendacji, które przyczynią się do polepszenia jakości życia w naszych miastach oraz zainspirują do działania na szeroką skalę. Podczas towarzyszącej Kongresowi Gali ogłoszono wyniki piątej już edycji Indeksu Zdrowych Miast. Jego celem jest porównanie, jakie warunki dla zdrowego życia mieszkańców tworzą w Polsce miasta na prawach powiatu. Badanie obejmuje wszystkie 66 miast na prawach powiatu, w których mieszka 12,2 mln osób, czyli blisko jedna trzecia ludności Polski.

„Dzięki współpracy Grupy LUX MED, Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie i ruchu Open Eyes Economy udało się stworzyć projekt, który wspiera miasta w budowaniu lepszych warunków życia dla mieszkańców. Jego siłą jest połączenie rzetelnej wiedzy naukowej, doświadczeń praktyków oraz perspektywy samych mieszkańców. Wierzymy, że taka współpraca pozwala skutecznie odpowiadać na wyzwania związane ze zdrowiem, jakością życia i zrównoważonym rozwojem miast” - podkreśliła dr Anna Rulkiewicz, prezeska Grupy LUX MED.

W kategorii miast powyżej 300 tys. mieszkańców zwyciężyła Warszawa. Odbierając nagrodę, Rafał Trzaskowski, prezydent Miasta st. Warszawy podziękował mieszkańcom i mieszkankom stolicy, mówiąc, że „to oni każdego dnia starają się o te zmiany”.

„Olbrzymie gratulacje dla wszystkich przyjaciół samorządowców, którzy otrzymali te nagrody, dlatego, że rzeczywiście samorządem Polska stoi” - dodał prezydent Trzaskowski.

W kategorii miasta do 300 tys. mieszkańców zwyciężyła Bielsko-Biała. Tytuł Miasta 5-lecia przypadł miastu Zabrze, które między pierwszą a tegoroczną edycją rankingu awansowało z 58. na 27. miejsce, poprawiając swoją pozycję o 31 miejsc. W poszczególnych kategoriach zwyciężyły następujące miasta: Zdrowie - Rybnik; Ludność i pokolenia a także Usługi komunalne i społeczne - Rzeszów, Edukacja - Kraków, Mieszkalnictwo - Sopot, Środowisko - Olsztyn, Przestrzeń - Chorzów, Infrastruktura - Warszawa.

Wyniki Indeksu były punktem wyjścia do debaty „Jak tworzyć zdrowe miasto?” z udziałem przedstawicieli najczęściej nagradzanych w Indeksie miast. Magdalena Czarzyńska-Jachim, prezydentka Sopotu, zaznaczyła podczas dyskusji, że „siedząc za biurkiem nie wymyślimy tego, czego potrzebuje nasza społeczność”.

„Zawsze podaję taki przykład: ławeczek, które stawiamy w parkach, przy terenach zielonych, bo kojarzą nam się z tym, że się relaksujemy, na przykład, czytając książkę. A kiedy zapytaliśmy seniorów, gdzie stawiać ławki, to okazało się, że chcą ich przy głównych ulicach, bo idąc ze sklepu do domu muszą mieć ławkę, na której mogą odpocząć po drodze, bo nie są w stanie tego odcinka pokonać bez odpoczynku” - powiedziała Magdalena Czarzyńska-Jachim.

Tomasz Mencina, wiceprezydent Warszawy, przyznał, że samorząd ma bardzo duży wpływ na środowisko, w którym spędzamy większość swojego życia.

„Odpowiadamy za przestrzeń publiczną, transport, zieleń, jakość powietrza, sport, edukację, usługi społeczne i wszystkie te obszary mają ogromny wpływ na nasze zdrowie. To, co robimy, robimy dla mieszkańców, ale przede wszystkim jesteśmy odpowiedzialni właśnie za tworzenie warunków, które pozwolą mieszkańcom być zdrowymi” - powiedział wiceprezydent Mencina.

Jacek Jaśkowiak, prezydent Poznania, przyznał, że przy podejmowaniu decyzji ważny jest głos mieszkańców, ale należy przy tym zachować ostrożność wobec głosów tych, którzy „zawsze będą niezadowoleni”.

„Trzeba słuchać ekspertów, ale tych prawdziwych ekspertów. I podjąć właściwe i konieczne decyzje, mając świadomość, że mogą one budzić negatywne emocje” - zaznaczył prezydent Jaśkowiak.

Krzysztof Stańko, wiceprezydent Rzeszowa mówił z kolei o konieczności zachowania ciągłości i konsekwencji w podejmowanych działaniach, co pozytywnie wpływa na dobrostan mieszkańców miasta.

„Przez kilkadziesiąt ostatnich lat następcy samorządowców kontynuowali działania poprzedników, co przekładało się na przykład na zdrowie mieszkańców Rzeszowa. Gdyby nie działanie samorządowców z poprzednich kadencji w Rzeszowie nie powstałby uniwersytet z Wydziałem Nauk o Zdrowiu i Psychologii. Między innymi dlatego poprawił się dostęp do służby zdrowia w mieście” - powiedział Stańko.

Dr Michał Lorbiecki, pełnomocnik prezydenta - urbanista miasta Chorzów, zaznaczył, że włodarze miast mają coraz większą wiedzę i coraz większą świadomość wobec oczekiwań lokalnych społeczności.

„Otaczają się ekspertami, otaczają się odpowiednimi ludźmi, którzy doradzają we właściwy sposób. Przestrzegam zatem przed podejmowaniem decyzji pod wpływem populizmu tych, którzy najgłośniej krzyczą w social mediach czy na konsultacjach społecznych. Zresztą nie tylko włodarze, ale również mieszkańcy są coraz bardziej świadomi. I to właśnie mieszkańcy wiedzą często lepiej niż ci eksperci, których wiedza zatrzymała się na poziomie sprzed wielu lat. Wiedzę musimy cały czas aktualizować, bo wiedza jest najważniejsza” - zaznaczył Lorbiecki.

Kongres Zdrowe Miasta wyrasta z projektu Indeks Zdrowych Miast, inicjatywy zainaugurowanej w 2022 roku przez Grupę LUX MED i realizowanej wspólnie z naukowcami Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie oraz Fundacją Gospodarki i Administracji Publicznej. Jego celem jest tworzeniu miast przyjaznych obywatelom poprzez analizę dotyczącą inicjatyw i działań, które lokalne społeczności wdrażają, tworząc zrównoważoną przestrzeń miejską. Współorganizatorami Kongresu, obok Grupy LUX MED., są SGH i ruch Open Eyes Economy. Patronat medialny nad Kongresem sprawował m.in. PAP MEDIAROOM.

Źródło informacji: PAP MediaRoom