Częstochowa: Można zobaczyć, co wymyślili dla Starego Miasta

Galeria Jurajska była jednym z partnerów Miasta przy organizacji warsztatów – zapewniła przestrzeń, w której odbyła się ich stacjonarna część. Nie dziwi więc, że wyeksponowane plansze z wizjami młodych urbanistów częstochowianie mogą oglądać właśnie tam.

„Stare Miasto: OdNowa” był edukacyjno-warsztatowym projektem Miasta Częstochowy i Fundacji Napraw Sobie Miasto. Przedmiotem projektu była cała dzielnica – jako studium przypadku. Chodziło o to, aby – w stałym kontakcie ze specjalistami z rożnych dziedzin – połączyć diagnozę dla dzielnicy, pracę w zespołach i wypracowywanie koncepcji urbanistycznych w realnym kontekście. Nie był to ani konkurs, ani konsultacje, ani zamówienie na dokumentację projektową –  główną wartością był proces edukacyjny, którego uczestnicy mieli wypracować i uzasadnić własne stanowiska.

Ze 150 zgłaszających się osób wyłoniono 30. Tę 30-tkę podzielono na 6 zespołów. Zespoły pracowały na miejscu przez 5 dni, a potem – zdalnie – przez kolejne 2 tygodnie. Finalnie każdy zespół przygotował swoją wizję dla Starego Miasta, syntezę przestrzenną oraz tzw. mikrointerwencję – propozycję inwestycji możliwej do zrealizowania w relatywnie krótkim horyzoncie czasowym, o ograniczonym z góry koszcie.

Trzeba podkreślić, że hackathon zajmował się Starym Miastem jako przestrzenną całością – nie tylko jakimś jej fragmentem, wobec którego Miasto ma takie czy inne plany związane z zagospodarowaniem terenu czy inwestycjami. Zespoły nie traktowały np. obszaru byłego Elanexu jako centrum swojej pracy planistycznej czy punktu wyjścia dla swoich koncepcji. Lokalizacja stadionu piłkarskiego w obrębie Starego Miasta wymaga tak czy inaczej osobnego opracowania, przekraczającego szczegółowością zadanie postawione uczestnikom hackathonu, czyli wygenerowanie ogólnego pomysłu dla dzielnicy oraz propozycji punktowej, mniejszej inwestycji.   

Każda z 6 zespołowych wizji ma charakter inspiracji, nie podstawy do decyzji inwestycyjnych czy zamówień publicznych. Nie są one też programem funkcjonalno-użytkowym w rozumieniu Prawa Zamówień Publicznych. Miasto może natomiast potraktować dorobek hackathonu jako element  przygotowań w dalszym procesie planistycznym.

Na ogólnym poziomie w projektach pojawiło się kilka wyraźnych motywów wspólnych. Niemal wszystkie zespoły uznały, że przyszłość Starego Miasta wymaga odzyskania relacji z rzeką Wartą. Powracał też postulat wzmocnienia zieleni, retencji i sieci przestrzeni publicznych, a także –  porządkowania funkcji: mieszkalnictwa, usług, ciągów pieszych, transportu, miejsc codziennej aktywności. Na poziomie szczegółu zespoły koncentrowały się na konkretnych punktach dzielnicy – Starym Rynku, Placu Daszyńskiego, rejonie katedry, ul. Ogrodowej, ul. Krakowskiej, ul. Piłsudskiego, terenach Parku Handlowego Warta, odcinkach powiązanych z rzeką i zielonymi ciągami. W zaproponowanych mikrointerwencjach powracały kwestie uspokojenia ruchu, uporządkowania zieleni, podniesienia jakości placów i ulic, małej architektury, połączeń pieszo-rowerowych i nowych miejsc lokalnej aktywności.

W projekcie odbyły się też debaty i wystąpienia eksperckie – w tym debata wokół planu umiejscowienia na Starym Mieście nowego stadionu piłkarskiego. Sprawa koncepcji architektoniczno-funkcjonalnej stadionu będzie przedmiotem odrębnego opracowania.  

Efekty warsztatów „Stare Miasto: OdNowa” można oglądać w Galerii Jurajskiej do 21 maja.