MS: Fundusz Sprawiedliwości dla potrzebujących. Nowa era stabilnego partnerstwa z organizacjami niosącymi skuteczną pomoc (komunikat)

- Ministerstwo Sprawiedliwości informuje:

Ministerstwo Sprawiedliwości buduje nowoczesny, stabilny i w pełni przejrzysty system wsparcia społecznego. Fundusz Sprawiedliwości staje się filarem oraz strategicznym partnerem dla wszystkich organizacji pozarządowych, które z determinacją i profesjonalizmem świadczą pomoc osobom w kryzysie - ze szczególnym uwzględnieniem skrzywdzonych dzieci, ofiar przestępstw oraz osób opuszczających zakłady karne. Dzięki nowym, 3-letnim umowom oraz alokacji blisko 589 mln zł na pomoc pokrzywdzonym i 15 mln zł rocznie na readaptację, polski system pomocy wchodzi w fazę stabilności i najwyższej skuteczności.

Ogólnopolski dialog i budowanie silnego głosu sektora NGO

W Ministerstwie Sprawiedliwości odbyły się spotkania konsultacyjne i sieciujące z udziałem Wiceministra Sprawiedliwości Sławomira Pałki, Dyrekcji Departamentu Funduszy i Nieodpłatnej Pomocy Prawnej oraz reprezentantów ponad 40 organizacji pozarządowych i ośrodków wsparcia z całej Polski. Wydarzenia te poświęcone były wypracowaniu wspólnych standardów oraz zaprezentowaniu założeń nowego Programu Pomocy Osobom Pokrzywdzonym na lata 2027-2029.

Uczestnicy zgodnie podkreślali, że profesjonalny system pomocy nie może powstawać wyłącznie przy biurkach urzędników w stolicy. Najważniejszym elementem jest realna praktyka terenowa, znajomość lokalnych realiów oraz sprawna współpraca z sądami, Służbą Więzienną, policją i ośrodkami pomocy społecznej.

Przedstawiono także projekt Standardów w zakresie realizacji zadań finansowanych ze środków Funduszu Sprawiedliwości, obejmujący szczegółowe warunki udzielania poszczególnych form pomocy, wymagania wobec personelu, zasady dokumentowania i rozliczania wsparcia oraz cenniki maksymalnych stawek dla poszczególnych form pomocy i kosztów realizacji zadania.

Standardy wprowadzają również jednolite zasady planowania, rozliczania i kontroli wydatków, określając m.in. zasady rozeznania rynku, dokumentowania kosztów, kwalifikowalności wydatków oraz obowiązki związane z prowadzeniem ewidencji czasu pracy i dokumentacji merytorycznej. W załączniku do standardów przedstawiono szczegółowy katalog form pomocy wraz z wymaganiami dotyczącymi ich realizacji oraz maksymalnymi stawkami finansowania, obejmującymi m.in. pomoc prawną, psychologiczną, psychiatryczną, usługi tłumaczeniowe, wsparcie osoby pierwszego kontaktu, pomoc materialną, mieszkaniową, edukacyjną i szkoleniową.

-Rozwiązanie to ma zapewnić racjonalne, przejrzyste i efektywne gospodarowanie środkami publicznymi oraz ograniczyć ryzyko występowania znaczących różnic w kosztach i sposobie realizacji analogicznych usług w poszczególnych ośrodkach – wyjaśnia Marek Lewiński, wicedyrektor Departamentu Funduszy.

Trzyletnie umowy i finansowa stabilizacja sektora pozarządowego

Jednym z przełomowych kroków w nowej strategii dysponowania środkami Funduszu Sprawiedliwości jest definitywne odejście od jednorocznych, krótkoterminowych projektów. W przygotowywanym programie wprowadzone zostają 3-letnie umowy i konkursy wieloletnie.

To odpowiedź na postulat środowiska pozarządowego. Gwarantuje ono utrzymanie ciągłości funkcjonowania placówek pomocowych, ułatwia długofalowe planowanie budżetowe oraz umożliwia zatrudnienie i rozwój wykwalifikowanych, interdyscyplinarnych zespołów eksperckich (psychologów, prawników, terapeutów). Podopieczni zyskują dzięki temu pewność, że proces ich terapii i wychodzenia z kryzysu nie zostanie przerwany z powodów formalnych.

Nowy Program Pomocy Osobom Pokrzywdzonym (2027-2029): Blisko 589 mln zł

Nadrzędnym celem planowanych zmian w obszarze pomocy pokrzywdzonym jest zapewnienie szybkiej, profesjonalnej, szeroko dostępnej i indywidualnie dobranej opieki. Program zakłada transparentne i celowe rozdysponowanie blisko 589 mln zł:

- Rozwój Ogólnokrajowej Sieci Pomocy

360 mln zł – utrzymanie 47 ośrodków okręgowych i min. 171 punktów lokalnych blisko miejsca zamieszkania potrzebujących.

- Specjalistyczne Ośrodki dla Dzieci

180 mln zł – kompleksowa opieka w jednym miejscu w każdym województwie.

- Wsparcie Ofiar Najcięższych Przestępstw

18 mln zł – dedykowana pomoc psychologiczno-prawna dla ofiar handlu ludźmi i ciężkiej przemocy.

- Podnoszenie Kwalifikacji i Edukacja

Pozostałe środki – interdyscyplinarne szkolenia służb (Policja, kuratorzy, pracownicy socjalni) oraz akcje informacyjne.

Dzieci jako absolutny priorytet resortu

Bezpieczeństwo najmłodszych jest strategicznym priorytetem Ministerstwa Sprawiedliwości. Kwota 180 mln zł zostanie przeznaczona na tworzenie specjalistycznych ośrodków pomocy dla dzieci dotkniętych przemocą domową, wykorzystaniem seksualnym czy ciężką traumą.

Kluczowe założenia w obszarze ochrony dzieci obejmują:

- Ośrodek w każdym województwie: sukcesywne uruchamianie nowatorskich placówek, które uzupełnią istniejącą sieć okręgową.

- Kompleksowa pomoc pod jednym dachem: zapewnienie długoterminowego wsparcia psychologicznego, psychoterapeutycznego, psychiatrycznego, prawnego i socjalnego w jednej placówce, co eliminuje konieczność trudnego dla dziecka krążenia między różnymi instytucjami.

- Współpraca interdyscyplinarna i wzorzec szwedzki: ścisła koordynacja działań ośrodków z sądami, policją, szkołami i ochroną zdrowia oraz podział zadań między samorządy a organizacje pozarządowe w celu budowania trwałej sieci wsparcia lokalnego.

Nowoczesna, całodobowa Infolinia 116 006

-Od 1 września 2026 r. uruchomiona zostanie nowoczesna, bezpłatna, całodobowa, ogólnokrajowa i w pełni anonimowa infolinia wsparcia pod numerem 116 006. Będzie to kluczowy punkt pierwszego kontaktu dla osób potrzebujących natychmiastowej porady prawnej, psychologicznej lub skierowania do najbliższego ośrodka stacjonarnego. Dzwoniący mogą liczyć na natychmiastowe, doraźne wsparcie psychologiczne oraz wstępne porady prawne. Infolinia stanowi pierwszy punkt kontaktu – jej zadaniem jest sprawne kierowanie poszkodowanych do fizycznych placówek z nowo utworzonej Sieci Pomocy Pokrzywdzonym w celu uzyskania dalszego wsparcia materialnego, medycznego czy terapii – mówi wicedyrektor Lewiński.

Linia obsługiwana będzie w 4 językach: polskim, ukraińskim, angielskim i rosyjskim.

Podstawą projektu jest przywrócenie w Polsce wspólnego, ogólnoeuropejskiego i zharmonizowanego numeru usług społecznych dla ofiar przestępstw – 116 006 (numer ten nie funkcjonował w kraju od ponad 10 lat).

-Przebudowa infolinii i powrót do standardów europejskiego numeru pomocowego 116 006 to jeden z najważniejszych etapów reformy Funduszu Sprawiedliwości. Przekazanie tego zadania wyspecjalizowanemu trzeciemu sektorowi gwarantuje pełen profesjonalizm, dyskrecję oraz stałą dostępność dla osób znajdujących się w nagłym kryzysie. Fundacja IWO – doradztwo obywatelskie wspólnie z operatorem telekomunikacyjnym wystąpiły z wnioskiem do Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej o wydanie decyzji w zakresie przydzielenia i uruchomienia infolinii pod numerem 116 006. W najbliższym czasie decyzja powinna zostać podjęta – dodaje wicedyrektor.

Dotychczasowe doświadczenia pokazują ogromną skalę potrzeb – w latach 2022–2025 z ogólnopolskiej linii wsparcia skorzystało ponad 103 tys. osób, udzielono ponad 9 tys. porad prawnych i blisko 3 tys. konsultacji psychologicznych. Rozbudowa infolinii w 2026 r. odpowiada na te wyzwania.

Skuteczna readaptacja postpenitencjarna: 15 mln zł rocznie dla NGO

Równolegle ze wsparciem dla pokrzywdzonych, Ministerstwo Sprawiedliwości stawia na rozwój systemu pomocy postpenitencjarnej. W programie na lata 2027–2029 zaplanowano 15 mln zł rocznie na działania organizacji pozarządowych, które z sukcesem realizują długofalowy proces readaptacji osób opuszczających zakłady karne. Doświadczenia kilkunastu zaprezentowanych podczas spotkania organizacji pokazują, że skuteczna pomoc postpenitencjarna to długofalowy proces. Zakłada on utrzymanie całodobowych ośrodków wsparcia, zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia, opiekę psychologiczną, leczenie uzależnień, pomoc prawną oraz aktywizację zawodową. Skuteczna readaptacja społeczna to najlepsza inwestycja w bezpieczeństwo publiczne – ogranicza ryzyko bezdomności oraz skutecznie zapobiega powrotowi do przestępstwa.

Podsumowanie: wspólny cel i partnerstwo blisko człowieka

Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiada kontynuację cyklicznych spotkań sieciujących oraz dalsze rozwijanie ogólnopolskiej platformy współpracy. Zarówno w obszarze pomocy pokrzywdzonym, jak i w zakresie readaptacji postpenitencjarnej, Fundusz Sprawiedliwości buduje trwale warunki do działania dla wszystkich podmiotów społecznych, które wykazują się skutecznością, wrażliwością i profesjonalizmem.

Dzięki przejrzystym zasadom, stabilnym funduszom oraz partnerskiemu dialogowi powstaje nowatorska sieć bezpieczeństwa, gwarantująca, że żaden człowiek znajdujący się w kryzysie nie pozostanie bez odpowiedniego wsparcia.

UWAGA: komunikaty publikowane są w serwisie PAP bez wprowadzania przez PAP SA jakichkolwiek zmian w ich treści, w formie dostarczonej przez nadawcę. Nadawca komunikatu ponosi odpowiedzialność za jego treść – z zastrzeżeniem postanowień art. 42 ust. 2 ustawy prawo prasowe.(PAP)

kom/ ju/ amac/