MS: Szybsze postępowania, większa ochrona konsumentów i mniej obciążone sądy - ustawa frankowa weszła w życie (komunikat)

- Ministerstwo Sprawiedliwości informuje:

Od dziś (7 sierpnia br.) obowiązuje ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących kredytów denominowanych lub indeksowanych do franka szwajcarskiego. Nowe przepisy przyspieszą rozpoznawanie spraw, wzmocnią ochronę praw kredytobiorców oraz odciążą sądy, co przełoży się na krótszy czas oczekiwania również w innych sprawach cywilnych.

Nowy etap w sprawach frankowych

Ustawa nie rozstrzyga o ważności umów kredytowych ani nie przesądza o wyniku konkretnej sprawy. Jej celem jest usprawnienie postępowań sądowych poprzez uproszczenie procedur i wyeliminowanie rozwiązań, które niepotrzebnie wydłużały procesy sądowe.

- Wejście w życie ustawy frankowej to ważny moment zarówno dla kredytobiorców, jak i całego wymiaru sprawiedliwości. Dzięki nowym rozwiązaniom sprawy frankowe będą rozpoznawane sprawniej, konsumenci zyskają skuteczniejszą ochronę, a sądy otrzymają narzędzia pozwalające prowadzić postępowania z większą efektywnością. Skorzystają na tym wszyscy obywatele, którzy czekają na rozstrzygnięcie swoich spraw w sądach - mówi dr Aneta Wiewiórowska-Domagalska, Pełnomocniczka Ministra Sprawiedliwości ds. Ochrony Praw Konsumenta.

Sądy nadrabiają zaległości

Już przed wejściem ustawy w życie widać wyraźną poprawę sprawności postępowań w sprawach frankowych. Dane Ministerstwa Sprawiedliwości pokazują, że sądy rozpoznają coraz więcej spraw frankowych.

W pierwszym półroczu 2026 r. w porównaniu do pierwszego półrocza 2025 roku odnotowano aż 38,3% spadek wpływu spraw frankowych pierwszej instancji (SO). Przy łącznym wpływie na poziomie 14 952 spraw, sądy I instancji załatwiły w tym czasie wielokrotnie więcej postępowań, osiągając wskaźnik opanowania wpływu na poziomie 265,5%. Oznacza to, że na każde 100 nowych spraw sądy załatwiły średnio ponad 265 postępowań, likwidując stare zatory.

Dane jednoznacznie pokazują, że sądy skutecznie ograniczają zaległości w jednej z najbardziej wymagających kategorii spraw cywilnych ostatnich lat, stopniowo zwiększając tempo rozpoznawania spraw, a nowe przepisy mają ten proces dodatkowo przyspieszyć.

Na koniec I półrocza 2026 r. do załatwienia pozostało 78 607 spraw frankowych w sądach okręgowych. Co ważne, ustawa umożliwi poprawę sytuacji w sądach apelacyjnych. Mimo, że liczba spraw i tam zaczęła spadać, wciąż toczy się tam 61 908 spraw.

Najważniejsze zmiany

Automatyczne zawieszenie spłaty rat

Najważniejszą zmianą dla kredytobiorców jest automatyczne wstrzymanie obowiązku spłaty rat kredytu z chwilą doręczenia pozwu bankowi. Nie będzie już trzeba składać odrębnego wniosku o zabezpieczenie ani czekać na decyzję sądu. Ochrona będzie przysługiwała z mocy prawa do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.

Szybsze postępowania

Nowe przepisy rozszerzają możliwość:

- rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych,

- przeprowadzania zdalnych przesłuchań świadków,

- składania przez strony zeznań na piśmie,

- umarzania przez referendarzy sądowych postępowań po cofnięciu pozwu lub apelacji.

Rozwiązania te ograniczą liczbę zbędnych czynności procesowych i pozwolą sędziom skoncentrować się na rozpoznawaniu spraw wymagających ich udziału.

Jedno postępowanie zamiast dwóch

Ustawa wydłuża termin na wniesienie przez bank powództwa wzajemnego do zakończenia postępowania przed sądem pierwszej instancji. Dzięki temu roszczenia kredytobiorcy i banku będą mogły zostać rozpoznane w jednym postępowaniu i zakończyć się jednym wyrokiem, co ograniczy konieczność prowadzenia dwóch odrębnych postępowań.

Nowe zasady dotyczące skarg kasacyjnych

Nowe przepisy usprawniają również postępowania kasacyjne. W sprawach frankowych Sąd Najwyższy będzie mógł odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej banku do rozpoznania, jeżeli nie występuje już istotne zagadnienie prawne wymagające rozstrzygnięcia lub potrzeba dalszej wykładni przepisów prawa.

Kolejny krok w usprawnianiu sądów

Ustawa frankowa jest elementem działań Ministerstwa Sprawiedliwości na rzecz usprawnienia postępowań cywilnych i ograniczenia przewlekłości spraw, które od lat stanowią jedno z największych obciążeń dla sądów powszechnych.

UWAGA: komunikaty publikowane są w serwisie PAP bez wprowadzania przez PAP SA jakichkolwiek zmian w ich treści, w formie dostarczonej przez nadawcę. Nadawca komunikatu ponosi odpowiedzialność za jego treść – z zastrzeżeniem postanowień art. 42 ust. 2 ustawy prawo prasowe.(PAP)

kom/ ju/ amac/