Mobilność niskoemisyjna w Polsce – perspektywy. Urszula Motowidlak

Najbardziej doniosłą kwestią środowiskową ostatnich lat stał się problem zmian klimatu i ich następstw. Ranga tego problemu ma szczególny wymiar w odniesieniu do Polski. Nie ma wątpliwości, że rozwój niskoemisyjnego systemu mobilności stanowi warunek konieczny w dążeniu naszego kraju do osiągnięcia neutralności klimatycznej oraz poprawy jakości powietrza w miastach.

Od początku lat 90. XX w. wielkość wygenerowanych przez transport emisji CO2 wzrosła w Polsce dwukrotnie, zmierzając w bardzo szybkim tempie w kierunku średniego poziomu emisji w UE. Za jeden z głównych czynników sprawczych tego procesu należy uznać dynamiczny rozwój transportu samochodowego, w tym motoryzacji indywidualnej. Jednak wzrost emisji CO2 to nie jedyny negatywny efekt spalania paliw ropopochodnych, które stanowią ponad 90% w koszyku paliwowym transportu w Polsce. Niekorzystne skutki dotyczą m.in. zanieczyszczenia powietrza, wody i gleby oraz emisji hałasu komunikacyjnego.

Rozwijana od ponad dwóch dekad koncepcja mobilności niskoemisyjnej wymaga więc konkretyzacji działań, które stanowią istotne filary budowy innowacyjnego ekosystemu mobilności w zrównoważonej gospodarce o obiegu zamkniętym. U podstaw transformacji leżą inwestycje w nowe technologie i rozwiązania cyfrowe oraz wzrost odpowiedzialności przedsiębiorstw i świadomości społecznej. Skuteczność ich realizacji wymaga systemowego podejścia do rozwoju nowoczesnej i niskoemisyjnej sieci mobilności.

Analiza wyników prowadzonych badań pozwala z większym optymizmem ocenić perspektywy dalszego rozwoju mobilności niskoemisyjnej w Polsce. Badania potwierdzają wzrost świadomości społeczeństwa polskiego w zakresie negatywnego wpływu mobilności na klimat i konieczności podejmowania działań zmierzających do rozwoju niskoemisyjnej sieci mobilności. Największą wagę przypisuje się inwestowaniu w nowoczesną infrastrukturę mobilności, zwiększeniu częstotliwości i dostępności pojazdów komunikacji miejskiej oraz dalszemu rozwojowi alternatywnych rodzajów transportu np. rowerów miejskich, skuterów itd.

Wysoko oceniane są również rozwiązania w obszarze multimodalności, w tym transportu kolejowego, rozwój technologii cyfrowych oraz modeli biznesowych o charakterze współdzielenia.

Pomimo wskazania pewnych barier rozwoju mobilności niskoemisyjnej, można wnioskować, że postęp technologiczny oraz zmiana świadomości społeczeństwa i przedsiębiorstw stwarzają szansę na rozwój innowacyjnej niskoemisyjnej sieci mobilności w Polsce. Zwiększenie świadomości oraz kreowanie prośrodowiskowych zachowań transportowych ma bowiem istotne znaczenie dla stopniowego upowszechniania kosztochłonnych niskoemisyjnych systemów mobilności, co będzie skutkowało między innymi wzrostem ekonomicznej opłacalności ich wdrażania oraz poprawą stanu klimatu i jakości powietrza.

dr hab. Urszula Motowidlak, prof. UŁ jest pracownikiem Katedry Logistyki i Innowacji na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się wokół ekonomicznych, środowiskowych i technologicznych aspektów rozwoju systemów transportowych i logistycznych. Jest autorką i współautorką wielu publikacji naukowych i ekspertyz poświęconych integracji polityki transportowej, energetycznej i klimatycznej w kontekście rozwoju konkurencyjnego i niskoemisyjnego transportu oraz innowacyjnym rozwiązaniom w obszarze mobilności i logistyki.

KONTAKT:

e-mail: barbara.kaliszewska@uni.lodz.pl