Totalizator Sportowy na EFNI 2026: kultura to inwestycja w rozwój człowieka - bez kultury i sztuki nie ma kreatywności

Kultura nie tylko wytwarza wartość dodaną i tworzy miejsca pracy, ale wpływa na rozwój gospodarczy poprzez kształtowanie norm społecznych, wartości i postaw. Kultura także promuje markę Polski i może być źródłem wzrostu gospodarczego i międzynarodowej konkurencyjności naszego kraju - to wnioski z debaty „Kulturalne PKB. Ile gospodarka zyskuje dzięki kulturze?”, która miała miejsce 15 października podczas Europejskiego Forum Nowych Idei.

W debacie wzięli udział: Michał Adelt-Jóźwiak, zastępca dyrektora Narodowego Centrum Kultury; prof. Jerzy Hausner, były wicepremier, przewodniczący Rady Programowej Open Eyes Economy Summit; Agnieszka Kosik, członkini zarządu Totalizatora Sportowego; Michalina Pietrzyk, wiceprezes zarządu Instytutu Wzornictwa Przemysłowego oraz prof. dr hab. Piotr Wachowiak, rektor Szkoły Głównej Handlowej. 

Debatę poprzedziła prezentacja raportu „Kulturalne PKB. Raport o ekonomicznej wartości kultury dla Polski”, opracowanego przez ekonomistów portalu XYZ: Marka Skawińskiego i Michała Kulbackiego. Dokument powstał we współpracy z Totalizatorem Sportowym.

Statystyki z raportu XYZ pokazują, że w Polsce publiczne wsparcie kultury jest wyższe niż średnia UE: 1,4 proc. wszystkich wydatków publicznych w Polsce wobec 1 proc. średnio w Unii. Natomiast w 2020 r. w kategorii wydatków gospodarstw domowych Polacy przeznaczali na kulturę mniej (2,1 proc.) niż średnia z krajów UE (2,7 proc.).

Polska według wyliczeń nominalnego PKB za 2025 r. zajmuje 21. miejsce na świecie, natomiast jeżeli chodzi o indeks >>soft power<<, nasz kraj jest na 31. miejscu ogółem oraz na 41. w reputacyjnym filarze „kultura i dziedzictwo”. W ocenie Marka Skawińskiego, głównego ekonomisty XYZ, dzieje się tak dlatego, że kultura jest dobrem wyższego rzędu. Im więcej mieszkańcy danego kraju wydają na podstawowe potrzeby, tym mniej na kulturę.

„Wydajemy dużo więcej na zbrojenia, ale nadal znaczący procent PKB jest przeznaczany na kulturę. Żeby pieniądze popłynęły tam szerszym strumieniem, sektor biznesowy potrzebuje wsparcia systemowego. Sens modelu Totalizatora Sportowego polega na tym, że legalna gra w opomiarowanym i bezpiecznym systemie generuje środki, które są wykorzystywane do wspierania kultury. To tworzy wartość dla gospodarki i społeczeństwa” - podkreśliła Agnieszka Kosik, członkini zarządu Totalizatora Sportowego.

Wskazała, że Totalizator Sportowy rozwija własne mecenaty, inwestując w kulturę ze środków własnych.

„Współpracujemy na zasadzie stałego partnerstwa z takimi miejscami jak Teatr Wielki - Opera Narodowa, z Muzeami Narodowymi w Warszawie, Krakowie i Lublinie, z Narodowym Instytutem Fryderyka Chopina. To jest też stała współpraca z Zamkiem Królewskim w Warszawie oraz z Zamkiem Królewskim na Wawelu. Wspieramy także mnóstwo wydarzeń lokalnych” - zaznaczyła Agnieszka Kosik.

Prof. Piotr Wachowiak, rektor Szkoły Głównej Handlowej, wskazał, że kultura ma duży wpływ na rozwój w zasadzie wszystkich obszarów gospodarczych, szczególnie na turystykę, gastronomię, hotelarstwo czy transport. Dlatego wsparcie kultury należy traktować jako inwestycję długookresową, gdzie rezultaty są odłożone w czasie. 

„Bardzo ważna jest kultura studencka, bo dzięki niej studenci nabierają odpowiednich postaw wobec muzeów, kina, sztuki. Z perspektywy SGH ważna jest także współpraca między uczelniami ekonomicznymi i artystycznymi. Oni wymyślają, a my wiemy, jak sprzedać” - zaznaczył Piotr Wachowiak.

Dodał, że dzięki współpracy z Totalizatorem Sportowym w SGH powstanie muzeum tej uczelni.

W ocenie prof. Jerzego Hausnera, byłego wicepremiera, przewodniczącego Rady Programowej Open Eyes Economy Summit, pod względem innowacyjności polska gospodarka jest wciąż w tyle, potencjał wytwórczy jest duży wyższy niż zdolności innowacyjne. 

„Innowacyjność powstaje w głowach - działa wtedy, gdy jest potrzeba twórczej ekspresji. Tymczasem kultura szkolna, studencka, która zawsze wprowadzała ferment i podglebie, słabnie. W przedsiębiorstwach brakuje >>design thinking<< - myślenia w kontekście zdobywania nowych rynków i opracowywania nowych produktów. Skutek jest taki, że eksportujemy mózgi - nie zatrzymujemy najzdolniejszych” - powiedział Jerzy Hausner.

Michalina Pietrzyk, wiceprezes zarządu Instytutu Wzornictwa Przemysłowego, wskazała, że biznes inwestuje w kulturę, gdy przekłada się to na zysk. Natomiast państwo niewystarczająco wykorzystuje kompetencje i kreatywność polskich projektantów, którzy w związku z tym projektują głównie dla spółek zagranicznych.

Michał Adelt-Jóźwiak, zastępca dyrektora Narodowego Centrum Kultury, dodał, że biznes często nie ma mechanizmów, by się zaangażować w kulturę. Dlatego 29 października odbędzie się premiera raportu regulacyjnego, który ma wskazać na potrzebę przyjęcia ustawy dla mecenatu kultury.

Raport „Kulturalne PKB. Raport o ekonomicznej wartości kultury dla Polski” można pobrać ze strony https://xyz.pl/kulturalne-pkb-jaka-jest-wartosc-kultury-dla-polski-raport-xyz/.

Źródło informacji: PAP MediaRoom