Dziedzictwo kulturowe wobec zmian klimatycznych

Celem debaty jest przedstawienie obserwowanych w ostatnich latach istniejących zagrożeń - negatywnych zjawisk wynikających ze zmian klimatu. Zachodzące zjawiska w różnych regionach Europy mają różny charakter, w Polsce jest to przede wszystkim susza hydrologiczna i ogólny niedobór wody. Dlatego temat zmian hydrologicznych następujących czy to na skutek zjawisk klimatycznych czy prowadzonych inwestycji wymaga w pierwszej kolejności rzetelnej i krytycznej diagnozy.

Obok zmian globalnych mamy także do czynienia za zmianami lokalnymi, których skala, nasilenie oraz skutki są wynikiem działania człowieka na określonym obszarze. Zmiany poziomu lustra wód gruntowych, zanikanie cieków wodnych, zmniejszenie ilości opadów, ale także występowanie ekstremalnych zdarzeń pogodowych, takich jak deszcze nawalne, gwałtowne burze, to przykłady zjawisk, które są wynikiem zmian klimatu, ale efekt ich oddziaływania może być zarówno wzmacniany, jak i osłabiany przez inne, mniej lub bardziej świadome działania. Miejskie wyspy ciepła, brak mikroretencji, uszczelnianie nawierzchni, przeciążenie inwestycyjnie niektórych obszarów wzmacniają negatywne skutki.

Konferencja ma charakter interdyscyplinarny i została podzielona na dwie części. W pierwszym dniu obejmie zagadnienia ochrony zabytków archeologicznych, w tym przede wszystkim zasobami, które znajdują się w środowisku wodnym. Trwające przez setki, a nawet tysiące lat stabilne warunki wilgotnościowe pozwoliły na przetrwanie licznych artefaktów i struktur drewnianych, które obecnie wobec zmiany poziomu wód gruntowych są krytycznie zagrożone. Wiele z nich, w szczególności stanowiska archeologiczne zlokalizowane w strefach przybrzeżnych wód śródlądowych czy nawarstwienia miast historycznych, jest narażonych na nieodwracalne zniszczenia na skutek obniżenia lub wahań poziomu wody spowodowanych zarówno zmianami klimatycznymi, jak i działalnością inwestycyjną.

Drugi dzień konferencji obejmie kwestie związane z zielenią. Roślinność, tereny zieleni i otwarte przestrzenie zielone w miastach wspomagają walkę ze skutkami zmian klimatu. Zapewniają naturalne chłodzenie powietrza i powierzchni, wspierają gospodarkę wodną w miastach, pochłaniają dwutlenek węgla, wspomagają równoważenie emisji gazów cieplarnianych. Roślinność w każdej skali występowania - od drzewa, poprzez podwórko, skwer, mały i duży park, teren otwarty, zieleń forteczną czy aleję i zielony trakt - wspomaga odporność środowiska i przyczynia się do zmniejszenia śladu wodnego. W tym przypadku w szczególności ma wpływ na zużycie wody - parowanie wody deszczowej, wody powierzchniowej lub gruntowej czy zanieczyszczenie wody, a także miejsce i czas zużycia wody - np. ogrody deszczowe, niecki retencyjne, zbiorniki.

Szczególnym wyzwaniem jest zapewnienie dobrostanu roślinom na obszarach wielkoskalowych założeń parkowych, gdzie obserwować można zamieranie starych drzew, zanikania niektórych gatunków i pojawiania się innych, bardziej odpornych na niedobory wody. Choć wiele mówi się o potrzebie ochrony zieleni w miastach, od kilkudziesięciu lat obserwowany jest jej stały ubytek - jest to zjawisko skrajnie niekorzystne, które zagraża nie tylko substancji budowlanej, ale przede wszystkim mieszkańcom terenów zurbanizowanych.

Przyjęty w założeniach konferencji cel dotyczy włączenia kwestii adaptacji do zmian klimatu w ochronę dziedzictwa kulturowego i zarządzanie tak postrzeganym dziedzictwem.

Warunkiem udziału w konferencji jest wcześniejsza rejestracja. Konferencja będzie również dostępna online. Więcej informacji na stronie https://bit.ly/NIDKonferencjaHYDRO

Więcej informacji na:

strona www: www.nid.pl

Facebook: https://pl-pl.facebook.com/zabytek/

Twitter: https://twitter.com/NarIDpl

Instagram: https://www.instagram.com/nid.pl/

KONTAKT:

Anna Śmigielska

kierownik Zespołu ds. Komunikacji Narodowego Instytutu Dziedzictwa

tel. +48 500 769 303

e-mail: asmigielska@nid.pl

Źródło informacji: Narodowy Instytut Dziedzictwa