Raport EU Kids Online 2026: Polscy uczniowie to „cyfrowi tubylcy” tylko z nazwy? Nowe dane obalają mity o internecie młodych

Luka między deklaracjami a wiedzą

Najnowsza edycja reprezentatywnego badania uczniów w wieku 10-16 lat wskazuje na zjawisko „złudzenia kompetencji”. Polscy uczniowie czują się w sieci pewnie, jednak test weryfikujący rozumienie algorytmów, personalizacji treści czy modeli biznesowych platform cyfrowych obnażył poważne braki. Aż 62,9 proc. respondentów uzyskało w nim wynik niski.

„Problem nie leży w samym korzystaniu z internetu, lecz w sporej luce edukacyjnej. Młodzi ludzie świetnie obsługują aplikacje, ale nie rozumieją środowiska, w którym się poruszają” - tłumaczy dr hab. Jacek Pyżalski, prof. UAM, koordynator polskiej edycji badania.

AI jako nowy korepetytor

Raport pokazuje, że sztuczna inteligencja na dobre zagościła w życiu uczniów. Prawie 80 proc. badanych miało kontakt z narzędziami GenAI, wykorzystując je głównie do celów edukacyjnych, takich jak pisanie tekstów czy streszczanie materiałów. Jednocześnie młodzi ludzie czują niepewność wobec przyszłości - aż 65 proc. z nich nie potrafi określić wpływu rozwoju AI na ich życie zawodowe i osobiste.

Przemoc ma twarz kolegi z klasy

Jednym z najmocniejszych punktów raportu jest weryfikacja wyobrażeń o cyberprzemocy. Choć w debacie publicznej dominuje postać „anonimowego hejtera”, dane pokazują, że źródło agresji jest znacznie bliżej. Choć przemocy online doświadczyło 15,4 proc. uczniów, to w blisko połowie przypadków (49,9 proc.) sprawcami byli znajomi ze szkoły, a nie anonimowi internauci.

„To, co dzieje się na ekranie, to najczęściej po prostu odbicie relacji z klasy czy ze szkolnego korytarza. Internet nie kreuje nowej przemocy, on ją przenosi w przestrzeń cyfrową, dając jej nowe narzędzia” - dodaje prof. Pyżalski.

Dlaczego dzieci milczą?

Badanie ujawnia niepokojący mechanizm: co piąty nastolatek po trudnym doświadczeniu w sieci nie rozmawia o tym z nikim. Główną barierą nie jest brak zaufania, lecz lęk przed reakcją dorosłych, która często sprowadza się do odebrania telefonu. Dla młodych ludzi smartfon to „cyfrowy trzepak” - główne narzędzie budowania relacji i tożsamości, dlatego wizja „odcięcia” jest dla nich dotkliwsza niż sam hejt.

O badaniu

EU Kids Online 2026 to część międzynarodowego projektu badawczego realizowanego w 17 krajach. Polską edycję przygotował zespół naukowców z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Uniwersytetu Jagiellońskiego. Badanie objęło reprezentatywną próbę 1502 uczniów.

Pełny raport można pobrać pod adresem: https://fundacja.orange.pl/app/uploads/2026/04/raport-eu-kids-online-2026.pdf 

KONTAKT:

Maciej Kikta

oLIVE Media

e-mail: m.kikta@olivemedia.pl 

tel.: +48 512 278 645

Źródło informacji: Fundacja Orange