Prof. Leszek Czupryniak: „Sztuka medycyny to także uśmiech i czas. Leczenie bez troski jest niepełne”

Troska, która realnie zmienia życie pacjenta

Nowoczesna medycyna dysponuje dziś narzędziami, o jakich dekadę temu mogliśmy jedynie marzyć. Potrafimy skutecznie kontrolować choroby przewlekłe i wydłużać życie. Jednak codzienne doświadczenia pacjentów wyraźnie pokazują, że sam proces zdrowienia to coś znacznie więcej niż techniczne zrealizowanie procedury medycznej. Zrozumienie sytuacji chorego, uważność ze strony personelu, a także pomoc w nawigowaniu po skomplikowanym systemie opieki zdrowotnej często decydują o powodzeniu całej terapii.

Inicjatywa Leczmy z troską! powstała po to, aby dostrzec, docenić i dofinansować organizacje pozarządowe - fundacje i stowarzyszenia - które każdego dnia budują bezpieczną, empatyczną otulinę wokół publicznej ochrony zdrowia.

„To akcja, która z powodzeniem mogłaby się nazywać >>Chorujmy lżej<< - wskazuje prof. Leszek Czupryniak. - W tym konkursie nagradzamy projekty propacjenckie realizowane przez fundacje, które działają w otulinie szpitali i przychodni. One wspierają pacjentów edukacją, organizują rozrywkę na oddziałach, kupują sprzęt albo pomagają w rehabilitacji. Generalnie powodują, że pacjent czuje się naprawdę zaopiekowany i w konsekwencji choruje mu się po prostu lżej”.

Profesor odwołuje się przy tym do własnych doświadczeń z czasów studenckich na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi, gdy wraz z grupą znajomych odwiedzał dzieci na oddziałach onkologicznych, by umilić im czas. Jak zauważa, kluczem w takich inicjatywach jest ciągłość. Okazyjne akcje rozbudzają nadzieję, ale to długofalowe, co najmniej kilkumiesięczne wsparcie realnie zdejmuje ciężar z barków chorego i jego rodziny. I właśnie takie, trwające minimum pół roku projekty, docenia kapituła konkursowa Leczmy z troską!

Diabetologia:o chorobach, w których pacjent sam staje się lekarzem

Wyzwaniem, w którym rola troski, edukacji i empatii ujawnia się najsilniej, są choroby przewlekłe. Szczególne miejsce zajmują wśród nich cukrzyca oraz otyłość - schorzenia, z którymi pacjenci zmagają się przez całe życie. Prof. Leszek Czupryniak zwraca uwagę, że specyfika diabetologii całkowicie różni się od medycyny zabiegowej czy ostrych stanów chorobowych.

„Chorego z cukrzycą odróżniają od innych pacjentów dwie zasadnicze cechy - wyjaśnia diabetolog. - Po pierwsze, jest to choroba przewlekła, z której nie potrafimy w pełni wyleczyć. Cel terapeutyczny planujemy więc na lata: zależy nam, aby człowiek był w dobrej formie za 5, 10 czy 20 lat. Po drugie - i to jest unikalne - w cukrzycy pacjent jest w największym stopniu swoim własnym lekarzem. To on codziennie podejmuje decyzje o wymiarze terapeutycznym: co zje, ile przyjmie insuliny, czy podejmie aktywność fizyczną. Jeśli nie zrozumie mechanizmów swojej choroby i nie dostanie od nas odpowiedniego wsparcia, leczenie po prostu nie zadziała”.

Edukacja w diabetologii nie może jednak polegać na suchym przekazywaniu zaleceń. Prof. Czupryniak podkreśla, że pacjent musi wiedzieć, dlaczego podejmuje określony trud. Gdy leczy się nadciśnienie czy wysoki poziom cholesterolu, poprawa nie jest odczuwalna z dnia na dzień - widać ją jedynie w wynikach badań laboratoryjnych.

„Pacjent musi być głęboko przekonany, że zażywając leki, uniknie w przyszłości zawału serca lub udaru mózgu. Aby sprawnie wyjaśnić ten związek przyczynowo-skutkowy, potrzeba obrazowych porównań, cierpliwości i przede wszystkim czasu. Tego nie da się zrobić w dwie minuty” - dodaje profesor.

Terapeutyczna moc rozmowy i przełom w medycynie

Szybkie tempo pracy lekarzy i przeciążenie systemu sprawiają, że w gabinetach często brakuje przestrzeni na zwykły ludzki dialog. Tymczasem - jak przekonuje prof. Czupryniak - rozmowa posiada realną moc terapeutyczną.

„Pacjent przychodzi do doktora po dwie rzeczy: po leczenie i po nadzieję. Pragnie zostać wysłuchany i zrozumiany. Czasem powtarzam studentom pół żartem, że mamy najtrudniejszą pracę na świecie, bo nikt nie wchodzi do gabinetu, by powiedzieć, jak świetnie się czuje. Wszyscy przychodzą z bólem, obawami i narzekaniem. Ale jeśli uda mi się pacjenta trochę >>odmarudzić<<, wyjść do niego z uśmiechem i sprawić, by opuścił gabinet w lepszym nastroju, to wykonaliśmy ogromną pracę. Wystarczy odrobina zrozumienia i potraktowanie drugiej osoby tak, jak sami chcielibyśmy być potraktowani” - zaznacza kierownik Kliniki Diabetologii WUM.

Współczesna medycyna wspiera to empatyczne podejście również przełomowymi osiągnięciami farmakologicznymi. Przykładem są nowatorskie terapie inkretynowe (tzw. analogi GLP-1 i GIP), stosowane w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz otyłości. Leki te nie tylko obniżają poziom glukozy i redukują masę ciała, ale często całkowicie odmieniają psychikę oraz samopoczucie pacjentów.

„Te leki dokonały prawdziwego przełomu - przyznaje prof. Czupryniak. - One nie tylko redukują wagę czy wyrównują parametry metaboliczne, ale przywracają ludziom wiarę w siebie i energię do życia. Pacjenci, którzy przez lata z powodu otyłości mieli niską samoocenę i wycofywali się z życia społecznego, nagle odzyskują sprawczość. Jednak nawet w przypadku tak spektakularnych terapii niezwykle ważne jest zaangażowanie chorego, zmiana stylu życia i stałe wsparcie ze strony zespołu medycznego”.

Trwa 3. edycja konkursu Leczmy z troską! - jak złożyć wniosek?

Inicjatywa organizowana przez Teva Pharmaceuticals ma na celu wyłonienie i finansowe wsparcie najbardziej inspirujących projektów, które niosą ulgę pacjentom i ich bliskim na terenie całej Polski.

W tej edycji organizatorzy czekają na zgłoszenia w dwóch kategoriach:

1.  Kategoria ogólna - obejmująca szeroki wachlarz inicjatyw wspierających pacjentów w trakcie leczenia, hospitalizacji i rehabilitacji, a także działania edukacyjne i profilaktyczne.
2. Kategoria specjalna: zdrowie psychiczne i neurologia - dedykowana projektom odpowiadającym na wyzwania z zakresu dobrostanu emocjonalnego, zdrowia psychicznego oraz opieki w schorzeniach neurologicznych.

Kto może wziąć udział?

Do konkursu mogą zgłaszać się organizacje pozarządowe (fundacje, stowarzyszenia), których projekty były prowadzone od co najmniej 1 stycznia 2025 r., mają charakter długofalowy (minimum 6 miesięcy trwania) oraz znajdują się w zaawansowanej fazie realizacji lub zostały już zrealizowane.

• Nabór wniosków: trwa do 15 września 2026 r.
• Formularz zgłoszeniowy i regulamin: dostępny na stronie teva.pl/leczmy-z-troska

„Jeśli mamy w zasięgu skuteczny i bezpieczny lek, to warto go zastosować. Tym lekiem może być zastrzyk czy tabletka, ale też - a może przede wszystkim - pomocna dłoń, czas, uważność, empatia i uśmiech. Konkurs Leczmy z troską! dostrzega i nagradza właśnie te wartości” - podsumowuje prof. Leszek Czupryniak.

Źródło informacji: Teva