BOM: Sejm RP skutecznie wybrał sześcioro sędziów Trybunału Konstytucyjnego (komunikat)

- Biuro Obsługi Medialnej Kancelarii Sejmu informuje:

Kancelaria Sejmu informuje, że 13 marca br. Sejm skutecznie wybrał sześcioro sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Dotychczas Prezydent RP nie wykonał ustawowego obowiązku odebrania ślubowania od wszystkich wybranych sędziów Trybunału, odbierając je 1 kwietnia br. jedynie od dwojga z nich.

Zgodnie z art. 194 ust. 1 Konstytucji RP sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybiera Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. Rolą Prezydenta RP wynikającą z ustawy, jest odebranie od nich ślubowania. Głowa państwa nie posiada kompetencji do oceny prawidłowości dokonanego wyboru. Odmowa odebrania ślubowania od części wybranych sędziów nie znajduje podstawy prawnej i stanowi uzurpację kompetencji przez Prezydenta RP.

W polskim porządku prawnym nie jest niczym nadzwyczajnym powoływanie sędziów Trybunału Konstytucyjnego po upływie kadencji sędziowskiej poprzednika.

Kadencja sędziego Leona Kieresa upłynęła 23 lipca 2021 r. Sejm IX kadencji wybrał na wakujące stanowisko Bogdana Święczkowskiego, co nastąpiło dopiero 8 lutego 2022 r. Pomimo że między tymi datami upłynęło ponad pół roku (ok. 200 dni), Prezydent RP dotąd nie kwestionował skuteczności wyboru Bogdana Święczkowskiego na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego.

Wybór kilku sędziów podczas jednego posiedzenia, a nawet jednego dnia, nie stanowi sytuacji nadzwyczajnej. Przykładowo:

- 13 listopada 2001 r. Sejm RP wybrał Mariana Grzybowskiego, Marka Mazurkiewicza, Mirosława Wyrzykowskiego oraz Bohdana Zdziennickiego,

- 27 października 2006 r. – Marię Gintowt-Jankowicz, Wojciecha Hermelińskiego i Marka Kotlinowskiego,

- 8 grudnia 2006 r. – Teresę Liszcz oraz Lidię Bagińską,

- 26 listopada 2010 r. – Stanisława Rymara, Piotra Tuleję i Marka Zubika.

Warto także przypomnieć, że Sejm VIII kadencji wybrał podczas jednego dnia pięcioro sędziów Trybunału Konstytucyjnego (M.P. poz. 1182, 1183, 1184, 1185, 1186), wybierając przy tym troje sędziów na stanowiska już wcześniej obsadzone. Wówczas zgłoszenia kandydatów wpłynęły 1 grudnia 2015 r., a już 2 grudnia 2015 r. Sejm RP dokonał wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego.

Podobne sytuacje miały miejsce również w kolejnych latach. Np. zgłoszenie kandydatury Jakuba Steliny na stanowisko sędziego TK nastąpiło 21 listopada 2019 r. i już tego samego dnia został on wybrany na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Regulaminowy termin był też skracany w 2019 r. przy wyborze Krystyny Pawłowicz i Stanisława Piotrowicza na stanowiska sędziów TK.

Zgodnie z art. 30 ust. 3 pkt 1 Regulaminu Sejmu wnioski w sprawie wyboru na stanowiska sędziów Trybunału Konstytucyjnego składa się Marszałkowi Sejmu w terminie 30 dni przed upływem kadencji. Termin ten wynika z mocy samego prawa i nie wymaga podjęcia przez Marszałka Sejmu żadnych czynności.

W odniesieniu do trzech stanowisk sędziowskich, wakujących pod koniec 2024 r., żaden z uprawnionych podmiotów nie zgłosił wniosku w sprawie wyboru sędziów TK. Wniosku takiego nie złożyła także grupa posłów, reprezentująca obecną opozycję parlamentarną.

Z tego względu Marszałek Sejmu Szymon Hołownia konsekwentnie wyznaczał (w oparciu o art. 30 ust. 3 pkt 5 Regulaminu Sejmu) termin do zgłaszania kandydatur, ponieważ zachodziła inna okoliczność niż upływ kadencji, która powodowała konieczność dokonywania wyboru.

Uprawniona grupa posłów zgłaszała kandydatury Marka Asta oraz Artura Kotowskiego. Kandydaci nie uzyskiwali poparcia Wysokiej Izby, w związku z czym termin był wyznaczany ponownie, po czym zgłaszano tych samych kandydatów. Pałac Prezydencki argumentuje, że ślubowanie zostało odebrane od dwojga sędziów, gdyż podczas kadencji prezydenta Karola Nawrockiego w Trybunale Konstytucyjnym zwolniły się dwa mandaty. To rozumowanie nie tylko jest pozaprawne, ale prowadzi też do niemożliwych do zaakceptowania skutków. Oznaczałoby to, że stanowisk sędziowskich opróżnionych podczas kadencji prezydenta Andrzeja Dudy już nigdy w Trybunale nie będzie można obsadzić. Taki stan rzeczy powoduje oczywistą obstrukcję działania Trybunału oraz w sposób jaskrawy ogranicza, w sposób pozbawiony jakichkolwiek podstaw, funkcję kreacyjną Sejmu. Tymczasem art. 194 ust. 1 Konstytucji RP w sposób niebudzący wątpliwości przyznaje Sejmowi prawo wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego na dziewięcioletnie kadencje.

13 marca 2026 r. Sejm RP wybrał sześcioro sędziów TK na wakujące dotąd stanowiska sędziowskie. Procedura ta nie budziła wątpliwości nie tylko większości parlamentarnej, ale i opozycji parlamentarnej, która zgłosiła kandydatów, a następnie popierała ich w toku całej procedury.

W wyznaczonym terminie uprawnione podmioty (Prezydium Sejmu oraz grupy co najmniej 50 posłów) zgłosiły łącznie ośmioro kandydatów. Marszałek Sejmu zarządził drukowanie wniosków ws. wyboru poszczególnych kandydatów na stanowisko sędziego i skierował je do zaopiniowana do sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Komisja 12 marca zaopiniowała przedstawione kandydatury (7 pozytywnie, 1 negatywnie). Podczas posiedzenia komisji posłowie mieli możliwość zadawania pytań obecnym podczas posiedzenia kandydatom.

Podczas 53. posiedzenia Sejm, wobec braku sprzeciwu, wyraził zgodę na przeprowadzenie wyboru sędziów TK bez zachowania terminu siedmiu dni (sprawozdanie stenograficzne z dn. 13 marca br. str. 339). Taką możliwość daje Izbie art. 30 ust. 4 Regulaminu Sejmu. Z rozwiązania tego wielokrotnie korzystano także w poprzednich kadencjach.

Wybór sędziów w dniu 13 marca poprzedzony został przedstawieniem wszystkich kandydatur przez przedstawicieli wnioskodawców oraz dyskusją.

Głosowanie odbyło się zgodnie z art. 194 ust. 1 Konstytucji, który stanowi, że sędziowie wybierani są indywidualnie na dziewięcioletnie kadencje. O rozpoczęciu kadencji sędziego Trybunału Konstytucyjnego nie decyduje data zakończenia kadencji sędziego, który był wybrany uprzednio, a data wyboru przez Sejm. Każdy z kandydatów został poddany pod głosowanie indywidualnie na sześć wakujących stanowisk.

Wszystkie osoby, wybrane na stanowiska sędziowskie 13 marca 2026 r., są sędziami Trybunału Konstytucyjnego i znajdują się w identycznej sytuacji prawnej. Odebranie ślubowania jedynie od dwóch z tych osób nie znajduje podstawy prawnej i stanowi przejaw nadużywania władzy.

UWAGA: komunikaty publikowane są w serwisie PAP bez wprowadzania przez PAP SA jakichkolwiek zmian w ich treści, w formie dostarczonej przez nadawcę. Nadawca komunikatu ponosi odpowiedzialność za jego treść – z zastrzeżeniem postanowień art. 42 ust. 2 ustawy Prawo prasowe. (PAP)

kom/ ftr/ js/