MS: Minister Sprawiedliwości stwierdził nieważność uchwały Senatu Akademii Wymiaru Sprawiedliwości (komunikat)

- Ministerstwo Sprawiedliwości informuje:

Minister Sprawiedliwości stwierdził nieważność uchwały Senatu Akademii Wymiaru Sprawiedliwości

Minister Sprawiedliwości wydał w dniu 27 kwietnia 2026 r. rozstrzygnięcie nadzorcze, w którym stwierdził nieważność uchwały nr 255/26 Senatu Akademii Wymiaru Sprawiedliwości (AWS) z dnia 25 marca 2026 r. Uchwała ta dotyczyła twierdzenia, że wyłącznie Senat AWS jest uprawniony do powoływania i odwoływania Rektora-Komendanta uczelni.

Kontekst sprawy

Uchwała została podjęta w związku z wszczęciem przez Ministra Sprawiedliwości postępowania w sprawie odwołania Rektora-Komendanta AWS. Postępowanie to zostało uruchomione na podstawie art. 432 ust. 5 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, który przewiduje możliwość odwołania rektora przez ministra w przypadku rażącego lub uporczywego naruszenia prawa, po zasięgnięciu opinii właściwych organów. W odpowiedzi na te działania Senat uczelni przyjął uchwałę, w której uznał, że takie kompetencje przysługują wyłącznie organom uczelni, a nie Ministrowi Sprawiedliwości. Jednocześnie Senat zakwestionował podstawy prawne działań ministra oraz zgłosił udział w postępowaniu jako strona.

Podstawa prawna decyzji Ministra

Zgodnie z obowiązującymi przepisami Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór nad Akademią Wymiaru Sprawiedliwości jako uczelnią służb państwowych. Nadzór ten wynika w szczególności z art. 433 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz art. 8 ust. 1a ustawy o Służbie Więziennej. Prawo przewiduje, że w szczególnych sytuacjach – gdy rektor rażąco lub uporczywie narusza przepisy – minister może go odwołać (art. 432 ust. 5 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce). Jest to nadzwyczajny środek nadzoru, który ma zapewnić zgodność działania uczelni z prawem. Jednocześnie stwierdzenie nieważności uchwały Senatu nastąpiło na podstawie art. 427 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, który uprawnia ministra do eliminowania z obrotu prawnego uchwał organów uczelni niezgodnych z prawem.

Dlaczego uchwała została unieważniona

Analiza prawna wykazała, że uchwała Senatu AWS została podjęta z naruszeniem prawa. W szczególności:

Senat przekroczył swoje kompetencje, przypisując sobie wyłączne uprawnienia, których przepisy nie przewidują;

uchwała opierała się na błędnej interpretacji prawa i prowadziła do nieuprawnionego ograniczenia kompetencji Ministra Sprawiedliwości;

przyjęte stanowisko podważało ustawowy system nadzoru nad uczelniami publicznymi.

Przyjęcie takiej interpretacji prowadziłoby do sytuacji, w której w przypadku uczelni Służby Więziennej brak byłoby realnych narzędzi nadzoru w sytuacjach poważnych naruszeń prawa. W praktyce oznaczałoby to uprzywilejowaną pozycję rektora tej uczelni w porównaniu z innymi uczelniami publicznymi.

Zakres nadzoru i autonomia uczelni

Ministerstwo Sprawiedliwości podkreśla, że nadzór nad uczelnią dotyczy wyłącznie przestrzegania prawa i nie ingeruje w jej działalność naukową ani dydaktyczną. Autonomia uczelni w tych obszarach pozostaje w pełni zachowana. Wydane rozstrzygnięcie ma na celu zapewnienie zgodności działania organów uczelni z prawem oraz utrzymanie spójności systemu szkolnictwa wyższego. Ministerstwo Sprawiedliwości pozostaje otwarte na dialog ze środowiskiem akademickim, przy jednoczesnym konsekwentnym egzekwowaniu obowiązujących przepisów.

UWAGA: komunikaty publikowane są w serwisie PAP bez wprowadzania przez PAP SA jakichkolwiek zmian w ich treści, w formie dostarczonej przez nadawcę. Nadawca komunikatu ponosi odpowiedzialność za jego treść – z zastrzeżeniem postanowień art. 42 ust. 2 ustawy Prawo prasowe. (PAP)

kom/ ftr/ ktl/