MS: Pierwsza od ponad 20 lat zmiana maksymalnych stawek taksy notarialnej (komunikat)

- Ministerstwo Sprawiedliwości informuje:

Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z Ministrem Finansów i Gospodarki, podpisał rozporządzenie aktualizujące maksymalne stawki taksy notarialnej. To pierwsza zmiana cenników od 2004 r.

Dotychczasowe stawki obowiązywały od ponad dwóch dekad. Od tego czasu znacząco wzrosły koszty prowadzenia kancelarii, a wiele czynności notarialnych stało się bardziej złożonych i czasochłonnych. Nowe rozporządzenie aktualizuje stawki, tak aby lepiej uwzględniały czas, pracę i odpowiedzialność związane z wykonywaniem poszczególnych czynności przez notariuszy. Jednocześnie zmiany mają zapewnić, że usługi notarialne pozostaną dostępne dla obywateli.

Co zmieni się dla obywateli?

Projekt przewiduje aktualizację maksymalnych stawek m.in. za sporządzenie testamentu, pełnomocnictw oraz czynności związane ze sprawami spadkowymi.

Przykładowo maksymalna stawka za sporządzenie testamentu wyniesie 200 zł, a za pełnomocnictwo dotyczące jednej czynności 100 zł. Zmienią się także maksymalne stawki za:

- testament z zapisem zwykłym, poleceniem lub pozbawieniem uprawnionego prawa do zachowku - do 300 zł,

- testament z zapisem windykacyjnym - do 400 zł,

- odwołanie testamentu - do 50 zł,

- pełnomocnictwo do jednej czynności - do 100 zł, a obejmujące więcej niż jedną czynność - do 200 zł,

- oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku - do 100 zł.

Zmiany obejmą również czynności związane z dziedziczeniem. Maksymalna stawka za akt poświadczenia dziedziczenia wyniesie 200 zł, za akt poświadczenia dziedziczenia z zapisem windykacyjnym 300 zł, a za protokół dziedziczenia i projekt protokołu odpowiednio 200 zł. Europejskie poświadczenie spadkowe będzie mogło kosztować maksymalnie 600 zł.

Wyższy limit przy najdroższych czynnościach

Zmiana dotyczy także czynności notarialnych, przy których maksymalna stawka zależy od wartości przedmiotu czynności notarialnej.

Do tej pory przy wartości powyżej 2 mln zł maksymalna stawka wynosi 6770 zł powiększona o 0,25 proc. od nadwyżki ponad 2 000 000 zł, przy czym kwota naliczana od nadwyżki nie może przekroczyć 10 000 zł (a w przypadku czynności pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej - 7500 zł). Projekt wprowadza dodatkowe progi i podnosi ten limit:

- powyżej 2 mln do 5 mln zł: 6770 zł + 0,25 proc. od nadwyżki powyżej 2 mln zł,

- powyżej 5 mln zł: 14 270 zł + 0,15 proc. od nadwyżki powyżej 5 mln zł.

Maksymalna stawka wyniesie 25 tys. zł, a w przypadku czynności pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej nie więcej niż 15 tys. zł.

Oznacza to, że choć maksymalna taksa przy czynnościach o bardzo wysokiej wartości wzrośnie, nadal będzie obowiązywał określony limit kwotowy.

Maksymalna stawka to nie obowiązkowa cena

Projekt nie wprowadza sztywnych cen usług notarialnych. Taksa notarialna określa jedynie maksymalny poziom wynagrodzenia. Ostateczna kwota jest ustalana przez notariusza z klientem i może być niższa od stawki maksymalnej.

To istotne z punktu widzenia obywateli. Zmiana przepisów nie oznacza, że każda czynność notarialna będzie kosztowała dokładnie tyle, ile wynosi nowa maksymalna stawka. Zgodnie z ustawą - Prawo o notariacie wynagrodzenie notariusza jest określane w umowie ze stronami czynności, nie może jednak przekraczać maksymalnej stawki taksy notarialnej.

Co jeszcze się zmieni?

Projekt przewiduje również aktualizację stawek m.in. za:

- wypisy, odpisy i wyciągi z aktów notarialnych - 12 zł za każdą rozpoczętą stronę od 1. do 10., 10 zł za stronę od 11. do 20. i 8 zł od 21. strony;

- poświadczenie własnoręczności podpisu na pełnomocnictwach i innych dokumentach - maksymalnie 60 zł;

- złożenie wniosku o wpis w księdze wieczystej - maksymalnie 300 zł;

- czynności wykonywane poza kancelarią - dodatkowo 100 zł za każdą godzinę w ciągu dnia oraz 200 zł w nocy i w dni wolne od pracy;

- czynności notarialne niewymieniona w przepisach - maksymalnie 400 zł.

Dlaczego te zmiany są ważne?

Zmiana wysokości stawek taksy notarialnej ma na celu dostosowanie ich do aktualnych warunków wykonywania czynności notarialnych, w szczególności do zmiany kosztów związanych z prowadzeniem kancelarii oraz wykonywaniem obowiązków notariusza. Urealnienie maksymalnych stawek powinno zapewniać adekwatność wysokości wynagrodzenia do zakresu odpowiedzialności i obowiązków związanych z wykonywaniem czynności notarialnych. Aktualizacja stawek ma także duże znaczenie dla obywateli. Odpowiednie stawki mają ułatwić załatwianie niespornych spraw u notariusza (np. w sprawach spadkowych), bez konieczności kierowania ich do sądu. To oznacza prostsze i sprawniejsze załatwianie takich spraw dla obywateli, a jednocześnie odciąża sądy.

Jednocześnie przy powszechnych czynnościach, takich jak testament, pełnomocnictwo czy oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, proponowane stawki nadal mają pozwalać na zachowanie ich dostępności dla obywateli.

Kiedy zmiany wejdą w życie?

Rozporządzenie ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia jego ogłoszenia.

UWAGA: komunikaty publikowane są w serwisie PAP bez wprowadzania przez PAP SA jakichkolwiek zmian w ich treści, w formie dostarczonej przez nadawcę. Nadawca komunikatu ponosi odpowiedzialność za jego treść - z zastrzeżeniem postanowień art. 42 ust. 2 ustawy prawo prasowe. (PAP)

kom/ jwr/ js/