Od próbki do autostrady. Mikroskop równie ważny, co walec

Szeroki zakres badań

Głównym zadaniem laboratoriów drogowych jest weryfikacja jakości materiałów i efektów robót realizowanych przez wykonawców. Sprawdzane są materiały stosowane do budowy oraz utrzymania sieci drogowej (kruszywa mineralne, beton i mieszanki mineralno-bitumiczne). Kontrolowana jest też jakość zakończonych prac, np. nowo wykonanych odcinków dróg lub towarzyszących im obiektów inżynierskich. Laboratoria prowadzą badania kontrolne, a także (w przypadkach wątpliwych lub spornych) badania dodatkowe lub arbitrażowe.

Pełnią tym samym istotną rolę w systemie Monitoringu jakości robót, wprowadzonym w GDDKiA w 2011 r. W ramach systemu gromadzone są dane z poszczególnych kontraktów oraz publikowane są raporty techniczne. Dane są następnie analizowane i stanowią podstawę do podejmowania decyzji, m.in. w zakresie wdrożenia potrzebnych programów naprawczych na poszczególnych inwestycjach. Wnioski z analiz wykorzystywane są przez odpowiednie komórki merytoryczne GDDKiA jako istotny element bazy wiedzy dla całej organizacji.

Laboratoria drogowe uczestniczą także w procesie oceny i odbioru technicznego ukończonych robót drogowych. Wyniki prowadzonych pomiarów przekładają się w niektórych przypadkach na działania naprawcze, w ramach których wykonawcy muszą na własny koszt wymienić np. nawierzchnię drogi.

Sprawdzana jest zgodność ze specyfikacją

Wykonawcy prowadzą swoje prace zgodnie z określonymi przez GDDKiA tzw. wzorcowymi warunkami wykonania i odbioru robót budowlanych. Zawarte w nich są wymagania dotyczące materiałów i mieszanek używanych do wykonania poszczególnych warstw konstrukcyjnych oraz gotowych nawierzchni drogowych. Rolą laboratoriów GDDKiA jest sprawdzenie zgodności uzyskanych wyników z wymaganiami podanymi w specyfikacjach. Wyniki badań kontrolnych są podstawą do odbioru zakończonych robót.

GDDKiA inwestuje w infrastrukturę i nowoczesny sprzęt

W związku z dużą liczbą realizowanych inwestycji i wynikającą z tego potrzebą odpowiedniej kontroli jakości, GDDKiA systematycznie inwestuje w nowy sprzęt laboratoryjny i pomiarowy, w tym w specjalistyczne pojazdy.

W ciągu ostatnich lat powstały również nowoczesne siedziby laboratoriów drogowych GDDKiA, których personel odbywa systematyczne szkolenia, m.in. w zakresie wykonywania badań zgodnie z procedurami i normami powszechnie funkcjonującymi w Unii Europejskiej.

Dzięki temu GDDKiA ma możliwość zbadania niemal każdego rodzaju i jakości zastosowanego na budowie materiału - zaczynając od najdrobniejszych pyłów, piasków, kruszyw, cementów, asfaltów przez betony, mieszanki mineralno-asfaltowe, a kończąc na gotowym produkcie - drodze i jej właściwościach.

Wyniki badań dostarczają niezwykle istotnych informacji. Są bowiem zarówno podstawą do odbioru zakończonych robót, jak również do przeprowadzenia przez wykonawcę ewentualnych działań naprawczych.

Ponad dwa miliony badań

W latach 2021-2024 laboratoria drogowe GDDKiA wykonały średnio po ok. 500 tys. badań rocznie. Łącznie - w ciągu ostatnich czterech lat - przeprowadzono ponad 2 mln badań zarówno na etapie realizacji inwestycji (np. odcinki testowe, zatwierdzanie materiałów), jak i na etapie trwania okresu gwarancyjnego. Najwięcej badań na inwestycjach prowadzonych przez GDDKiA wykonały laboratoria w Zielonej Górze (363281), Krakowie (310956) oraz Rzeszowie (277285). Ogólna liczba uwzględnia również badania diagnostyczne odnoszące się do stanu oraz cech powierzchniowych nawierzchni istniejącej sieci dróg.

Źródło informacji: GDDKiA