Giełda to nie kasyno. Wzmacnianie zaufania do rynku kapitałowego

Uczestnicy konferencji, która odbyła się pod hasłem „Rozwój potrzebuje kapitału – rynek kapitałowy dla infrastruktury i innowacji”, zwracali uwagę, że pieniądze Polaków nie pracują na giełdzie tak, jakby mogły, pobudzając rozwój przedsiębiorstw i przyczyniając się do wzrostu gospodarki. Od czasu kryzysu w 2007 roku zaufanie do rynku kapitałowego jest zatrważająco niskie, a jego odbudowa stanowi jeden z celów Strategii Odpowiedzialnego Rozwoju obecnego rządu.

Podczas dyskusji podkreślano, że podstawą odbudowy zaufania do giełdy jest edukacja. „By móc zaufać rynkowi kapitałowemu, trzeba mieć po pierwsze elementarną wiedzę na temat instytucji finansowych – a z tym jest krucho” – zauważył prof. dr hab. Jan Chłopecki z Instytutu Prawa Cywilnego na UW. Jako przykład podał sprawę z zakresu prawa cywilnego, gdzie w żadnej z trzech instancji sąd nie zrozumiał istoty sporu dotyczącego funduszy inwestycyjnych.

„Św. Augustyn mawiał: Kochaj wszystkich, ufaj niewielu. Zaufanie to wiara w coś, w kogoś. To kwestia uczciwości – powiedział Jan Szewczak, członek zarządu ds. Finansowych, PKN ORLEN. Dodał, że pomimo łatwego dostępu do wiedzy, ludzie wciąż nie uczą się na błędach innych. - Inwestować może każdy, jednak należy poznać najpierw zasady funkcjonowania rynku kapitałowego, by swoje środki lokować w sposób świadomy” –stwierdził Szewczak.

Poinformował też, że PKN ORLEN zaprasza do Akademii Inwestowania, programu edukacyjnego zarówno dla poczatkujących, jak i dla tych, którzy początki rynkowej przygody mają już za sobą. Akademia, pod patronatem merytorycznym CFA Society Poland poświęcona jest tematyce funkcjonowania rynku kapitałowego. Obecnie z tej formy edukacji korzysta ok. 70 tys. osób. Wiedzę potwierdza egzamin i certyfikat.

Zabierający głos inwestorzy indywidualni mówili, że z ich punktu widzenia ocena rynku jest prosta - ufają tym, którzy przynoszą zyski, nie ufają zaś tym, którzy generują straty.

„Sukces rynku finansowego opiera się na zaufaniu do podmiotów i do prawa” – ocenił Krzysztof Szułdrzyński, partner zarządzający w PwC Advisory. Jak zaznaczył, zaufanie do podmiotów rośnie poprzez wzmacnianie ładu korporacyjnego i sprawne raportowanie w obrębie giełdowych spółek. „Należałoby ożywić dobre praktyki utrzymywane przez giełdę: inwestorzy indywidualni czytaliby raporty, tyle, że nie mają dostępu do informacji, ponieważ spółki nie raportują” - dodał.

„W Ministerstwie Rozwoju urzędnicy proszą o odpowiedzi w kwestii funkcjonowania spółek, ale nie ma raportów, które trafiłyby bezpośrednio do akcjonariuszy. Nie widać też, żeby akcjonariusze żądali tych raportów” – zauważyła Magdalena Łapsa-Parczewska, dyrektor zarządzająca Pionem Nadzoru nad Rynkiem Kapitałowym w Urzędzie Komisji Nadzoru Finansowego.

Mówiąc o dobrych praktykach uczestnicy konferencji wskazywali, że nie powinno się pomijać wartości, takich jak rzetelność, uczciwość, prawdomówność. Należy też wypracować system rekomendowania rzetelnych spółek. Odnosząc się do systemu kar, większość dyskutantów przychyliła się do poglądu, że powinno się karać konkretne osoby odpowiedzialne za nadużycia.

Profesor Chłopecki ocenił, że w kwestiach finansowych bardzo ważne są klauzule generalne, czyli zasady współżycia społecznego i dobre obyczaje kupieckie. Jego zdaniem konieczne jest wprowadzenie mechanizmów zapewniających szybkość i nieuchronność kary za nadużycia. Dodał, że popiera ideę sądu rynku finansowego, obejmującego zakres tematyki związanej z bankami, ubezpieczeniami i giełdą.

Łapsa-Parczewska zapowiedziała, że Komisja Nadzoru Finansowego będzie publikować zestawienie dobrych praktyk. Uruchamia również adres mailowy, na który inwestorzy będą mogli nadsyłać informacje o złych praktykach zaobserwowanych w spółkach, w które inwestują.