Healthy Lungs for Life

„Zaraz po przebudzeniu sprawdzam wskaźniki jakości powietrza, bo od nich zależy, jak będzie wyglądał mój dzień. Czy będę miała siłę, by dotrzeć do lekarza, iść na spacer czy na zakupy” - opowiadała podczas inauguracji Katarzyna Wojtak-Sadzińska, pacjentka żyjąca z przewlekłą niewydolnością oddechową. „Pogarszająca się jakość powietrza dotyka nie tylko mnie. Ogranicza także moich zdrowych znajomych, którzy rezygnują z uprawiania sportu na świeżym powietrzu, czy młodych rodziców, którzy unikają spacerów z dziećmi. Chciałabym, by ze stolicy poszedł jasny przekaz, że jakość powietrza jest dla Polski priorytetem, bo wpływa i będzie wpływać na nas wszystkich” - podkreśliła.

Zainaugurowany 16 czerwca projekt „Healthy Lungs for Life”, realizowany przez European Lung Foundation (ELF) i European Respiratory Society (ERS) przy wsparciu Clean Air Fund oraz we współpracy z Polską Koalicją Zdrowe Płuca i Polskim Towarzystwem Chorób Płuc, ma zwrócić uwagę na rosnące znaczenie jakości powietrza w kontekście zdrowia publicznego. Wydarzenie to nabiera szczególnego znaczenia w tym roku, ogłoszonym przez Sejm Rokiem Profilaktyki Zdrowotnej oraz przez środowisko medyczne Rokiem Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc.

Wybór Warszawy jako miejsca inauguracji nie jest przypadkowy. Polska - podobnie jak wiele krajów regionu - zmaga się z wysokim obciążeniem chorobami układu oddechowego oraz skutkami zanieczyszczenia powietrza, które pozostaje jednym z kluczowych czynników ryzyka zdrowotnego w Europie.

Jak podkreśliła dr Nino Berdzuli, przedstawicielka WHO w Polsce, dane naukowe nie pozostawiają wątpliwości co do skali zagrożenia, gdyż aż 97 procent mieszkańców regionu europejskiego oddycha powietrzem niespełniającym zaleceń WHO.

„Dowody naukowe są jednoznaczne: czystsze powietrze ratuje życie. Wiemy, co szkodzi zdrowiu, wiemy, co działa i dysponujemy jasnymi wytycznymi WHO dotyczącymi jakości powietrza. Każdy rok opóźnienia oznacza więcej chorób, których można by uniknąć, większe obciążenie systemu ochrony zdrowia oraz więcej osób dotkniętych chorobami związanymi z zanieczyszczeniem powietrza. Wyzwaniem nie jest brak wiedzy, lecz tempo i skala wdrażania działań” - zaznaczyła ekspertka.

Według danych przywoływanych podczas inauguracji kampanii w Polsce rak płuca pozostaje najczęstszym śmiertelnym nowotworem, odpowiadając za około 30 tys. zgonów rocznie. Około 1,6 mln osób żyje z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, przy czym znaczna część przypadków pozostaje nierozpoznana. Z astmą zmaga się około 3,4 mln pacjentów. Ekonomiczne koszty chorób układu oddechowego związane z utratą lat życia i produktywności szacowane są na około 218 mld zł rocznie.

Prof. Joanna Chorostowska-Wynimko, prezes European Respiratory Society oraz kierownik Zakładu Genetyki i Immunologii Klinicznej w Narodowym Instytucie Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie, podkreśliła, że czyste powietrze jest fundamentem zdrowia układu oddechowego.

„Czyste powietrze jest kluczowe dla zdrowych płuc. Poprzez oferowanie badań profilaktycznych i popularyzację wiedzy naukowej wśród lokalnych społeczności kampania Healthy Lungs for Life dąży do wspierania trwałych działań na rzecz ochrony zdrowia układu oddechowego w Polsce i w Europie” - zadeklarowała prof. Chorostowska-Wynimko.

Eksperci zwracają uwagę, że choroby płuc często rozwijają się latami, nie dając wyraźnych objawów w początkowych stadiach. Dopiero w momencie zaawansowanej niewydolności oddechowej pacjenci trafiają do lekarza, co znacznie ogranicza możliwości skutecznej interwencji medycznej.

„Profilaktyka chorób płuc wciąż przegrywa z leczeniem, choć to właśnie wczesna diagnostyka może realnie zmniejszyć liczbę hospitalizacji i zgonów” - mówił prof. Adam Barczyk, prezes Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc. „W Polsce setki tysięcy osób chorują na POChP, nie wiedząc o tym. Proste badanie, jakim jest spirometria, może zmienić ich życie - pod warunkiem, że będzie powszechnie dostępne” - tłumaczył. Profesor zwrócił również uwagę na znaczenie szczepień oraz wpływ jakości powietrza i sposobów ogrzewania domów na zdrowie układu oddechowego.

Kampania Healthy Lungs for Life zakłada działania edukacyjne oraz inicjatywy zwiększające dostęp do badań przesiewowych, które mogą pomóc w identyfikacji chorób na wczesnym etapie.

Jak podkreślił dr Aleksander Kania, wiceprzewodniczący Polskiej Koalicji Zdrowe Płuca, Polska w ostatnich latach wykonała istotny krok w kierunku poprawy jakości powietrza, choć wyzwania nadal pozostają znaczące.

„Polska w ostatniej dekadzie intensywnie pracowała nad rozwiązaniem problemu zanieczyszczenia powietrza, który stanowił zagrożenie dla zdrowia publicznego. Dziękujemy decydentom za ich działania, ale apelujemy, aby nadal pracowali nad zapobieganiem chorobom płuc u dzieci, osób starszych i innych wrażliwych grup społecznych” - mówił ekspert.

Zdaniem specjalistów zmiana jakości powietrza ma bezpośrednie przełożenie na zdrowie populacji. W okresach wysokiego stężenia zanieczyszczeń obserwuje się wzrost liczby hospitalizacji z powodu zaostrzeń astmy, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc oraz infekcji układu oddechowego. Długoterminowa ekspozycja zwiększa ryzyko rozwoju chorób przewlekłych, w tym nowotworów płuca i chorób sercowo-naczyniowych.

„Jako pacjent wiem z własnego doświadczenia, że czyste powietrze i styl życia mogą decydować o tym, czy trafiamy do szpitala kilka razy w roku, czy tylko raz. To nie jest teoria - to codzienne życie milionów ludzi w Europie” - powiedział Dimitris Kontopidis, przewodniczący European Lung Foundation. „Dziś nie chcemy rozmawiać wyłącznie o leczeniu chorób. Chcemy mówić o prewencji - zanim pacjentem stanie się każdy z nas” - podkreślił.

Healthy Lungs for Life ma docelowo wyjść poza ramy klasycznej kampanii informacyjnej. Projekt ma stać się platformą dialogu między lekarzami, pacjentami a decydentami, umożliwiając wdrażanie systemowych rozwiązań na rzecz czystego środowiska i zdrowszego społeczeństwa. Jej celem jest budowanie długofalowych działań, które mogą przyczynić się do trwałej poprawy jakości powietrza i ograniczenia obciążenia chorobami układu oddechowego.

Źródło informacji: PAP MediaRoom