EKG 2026: Polska ma potencjał być paliwowym hubem Europy Środkowej

Uczestniczący w debacie Ireneusz Sitarski, wiceprezes zarządu do spraw Downstream ORLEN, podkreślił, że spółka jest w stanie zabezpieczyć wystarczający wolumen dostaw paliw drogą morską, wykorzystując doświadczenia zdobyte przy rozwijaniu eksportu gazu LNG na Ukrainę.

„Mamy wszelkie warunki, by to zrobić. Jesteśmy w stanie - we współpracy z partnerami - stworzyć taki hub i zorganizować odpowiednie dostawy” - powiedział Sitarski.

Jak wskazał Piotr Gryska, wiceprezes zarządu PERN S.A., kluczowymi aktywami w tym kontekście są gdański Naftoport oraz największa polska baza paliwowa w Dębogórzu, które określił mianem „okna na świat”. Dzięki tej infrastrukturze Polska jest w stanie nie tylko zaspokoić własne potrzeby, ale także wspierać rafinerie w Niemczech (np. w Schwedt) w przypadku wstrzymania dostaw rosyjskiej ropy rurociągiem „Przyjaźń”.

Piotr Gryska zaznaczył, że PERN od dekady intensywnie rozbudowuje pojemności magazynowe - o 17 proc. w przypadku ropy i aż o 55 proc. w przypadku paliw. Równolegle modernizowana jest infrastruktura liniowa (np. rurociąg Boronów-Trzebinia) oraz kolejowa (nowe fronty nalewcze w Dębogórzu, Nowej Wsi Wielkiej i Koluszkach), co ma umożliwić sprawne rozprowadzenie surowców nie tylko w kraju, ale i w całym regionie.

Prelegenci zwrócili uwagę na głęboką transformację, jaką przeszedł sektor paliwowy w ciągu ostatniej dekady pod wpływem niespodziewanych zagrożeń o skali globalnej, takich jak epidemia COVID‑19, agresja Rosji na Ukrainę czy - w ostatnich tygodniach - wybuch konfliktu w regionie Zatoki Perskiej. Czynniki te sprawiły, że bezpieczeństwo paliwowe oraz - szerzej - bezpieczeństwo energetyczne urosły do rangi strategicznych filarów odporności państwa.

Wojciech Labuda, dyrektor do spraw regulacji w Polskiej Organizacji Przemysłu i Handlu Naftowego, zwrócił uwagę na ogromny sukces Polski w całkowitym odejściu od importu ropy z Rosji, który jednak wiązał się z dużym wysiłkiem logistycznym. Jednocześnie wskazał na narastającą dysproporcję między dynamicznym wzrostem konsumpcji paliw a powolnym rozwojem bazy magazynowej, postulując zwiększenie inwestycji państwowych za pośrednictwem RARS.

„W 2015 roku 84 proc. ropy naftowej sprowadzaliśmy z kierunku rosyjskiego, a dziś Polska nie importuje już ropy z Rosji” - powiedział Labuda.

Dodał, że nasz rynek paliw płynnych w ciągu ostatnich 10 lat wzrósł o ponad 70 proc., podczas gdy rozwój zdolności magazynowych wyniósł w tym czasie zaledwie 15 proc. dla oleju napędowego i 10 proc. w przypadku benzyn.

Uczestnicy debaty wyrazili również wątpliwości dotyczące wymogów unijnej dyrektywy RED 3, zakładającej osiągnięcie 29‑proc. udziału OZE w transporcie do 2030 roku, podczas gdy obecnie wskaźnik ten wynosi około 10 proc. Ireneusz Sitarski z ORLENU wskazał na konieczność „zracjonalizowania” zapisów dyrektywy oraz rozłożenia w czasie wejścia w życie jej wymogów. W jego opinii branża nie została odpowiednio przygotowana na tak szybkie osiągnięcie tak ambitnych celów, a ich sztywne utrzymanie doprowadziłoby do drastycznego wzrostu cen paliw dla konsumentów, uderzając w konkurencyjność całej gospodarki.

Wojciech Labuda zauważył, że nawet rządowe prognozy zakładają osiągnięcie jedynie 16,5‑proc. udziału OZE w transporcie w 2030 roku, a realizacja unijnego celu wymagałaby m.in. obecności około trzech milionów samochodów elektrycznych na polskich drogach, podczas gdy obecnie jeździ ich zaledwie nieco ponad 100 tysięcy.

W tym kontekście Katarzyna Konowrocka z Shell przypomniała ideę just transition, wskazując, że wymuszanie zbyt szybkiego upowszechniania kosztownych technologii, takich jak elektromobilność, może prowadzić do wykluczenia ekonomicznego mniej zamożnych grup społecznych.

W debacie wzięli udział: Adam Ambrozik, dyrektor do spraw korporacyjnych i regulacji BP Europe, oddział w Polsce, Piotr Gryska, wiceprezes zarządu PERN S.A., Michał Hojowski, wiceprezes zarządu do spraw transformacji energetycznej Unimot, Katarzyna Konowrocka, dyrektor do spraw transformacji energetycznej Shell Polska, Wojciech Labuda, dyrektor do spraw regulacji w Polskiej Organizacji Przemysłu i Handlu Naftowego oraz Ireneusz Sitarski, wiceprezes zarządu do spraw Downstream ORLEN.

Źródło informacji: PAP MediaRoom