Eksperci: reforma wskaźników stóp procentowych jest konieczna

Jak podkreślił uczestniczący w EKF prezes Instytutu Rynku Finansowego Tomasz Mironczuk, reforma wskaźników, czasami określana jako reforma IBOR, odnosi się do wszelkich wskaźników używanych w umowach finansowych, które są zawierane np. pomiędzy bankami i konsumentami. "Dotyczy bardzo ważnego elementu, mianowicie takiego, który determinuje wielkość odsetek, które płacą konsumenci" – wyjaśnił.

Zdaniem Mironczuka wynikająca z unijnego rozporządzenia reforma jest konieczna, ponieważ wskaźniki typu LIBOR, WIBOR zaczęły dominować i regulatorzy stwierdzili, że ryzyko koncentracji, używania pojedynczego wskaźnika we wszystkich umowach jest bardzo duże.

Paweł Preuss, partner z EY, który moderował podczas EKF debatę "Świat po śmierci LIBORU - reforma IBOR", zwrócił uwagę, że zmiany są odpowiedzią na problemy, które powstały poza granicami Polski. "Nasz WIBOR nie miał tych problemów, które zapoczątkowały reformę, jednakże będąc w UE mamy do czynienia z regulacjami, które obejmują też nas " – zauważył.

Chodzi o wdrażane w UE rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/1011 (BMR) mające rozwiązać zidentyfikowane słabości w konstrukcji wskaźników finansowych.

Źródło problemów sięga kryzysu finansowego z lat 2008-2009, który spowodował m.in. utratę zaufania na rynkach finansowych i związany z tym zanik rynku międzybankowego dla transakcji terminowych. Wycena instrumentów finansowych, w tym większość kredytów mieszkaniowych i korporacyjnych, zaczęła się opierać na cenach ofertowych, a nie transakcyjnych.

Według ekspertów, stanowi to pole do nadużyć finansowych i wypacza mechanizm alokacji kapitału przez system bankowy, stwarza też zagrożenie dla jego stabilności.

Jak wyjaśnił prezes GPW Benchmark S.A. Zbigniew Minda, banki na Zachodzie np. w Londynie dopuszczały się manipulacji – zaniżały bądź zawyżały stawki, żeby osiągać korzyści dla własnych bilansów. Stąd szereg inicjatyw międzynarodowych, m.in. unijne rozporządzenie o wskaźnikach referencyjnych, które ma na celu zapobiec manipulacji i zapewnić wiarygodność wskaźników.

"Rozporządzenie mówi, że przede wszystkim stawka nie może się opierać na wyczuciu, na ocenie eksperckiej tylko i wyłącznie dealera, ale musi być oparta na rzeczywistych transakcjach, czyli że klient ma prawo oczekiwać, że stopa, którą bank oferuje klientowi ma oparcie w faktycznych transakcjach, które bank zawarł z innym bankiem bądź z inną instytucją. To jest realna cena, prawdziwa cena" – wyjaśnił Minda.

IX Europejski Kongres Finansowy, który zgromadził w Sopocie ponad 1,5 tys. osób, wśród nich ekspertów z kraju i zagranicy, zakończył się w środę. Motywem przewodnim tegorocznych debat było pytanie: „jak żyć w czasach niepewności?”.